Yönetmelik · No 5272

Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği

Resmî Gazete
24.03.2000
Sayı
23999
Madde
79

Dayanak

Değişiklik geçmişi4 düzenleme
  1. 28.10.2023RG 28.10.2023Mülgam. 16
  2. 17.12.2020RG 17.12.2020Mülga, Değişikm. 4m. 5m. 39m. 40m. 41m. 42m. 47m. 50m. 51m. 52m. 53m. 54m. 55m. 56m. 57m. 58m. 59m. 60m. 61m. 62m. 63m. 64m. 65m. 66m. 67m. 68m. 69m. 70m. 71m. 72m. 73m. 74m. 75m. 79
  3. 03.06.2010RG 03.06.2010Değişik, Mülgam. 2m. 7m. 8m. 9m. 15m. 18m. 21m. 23m. 27m. 31m. 34m. 37m. 73m. 74m. 76
  4. 29.09.2004RG 29.09.2004Değişikm. 10m. 31m. 37m. 38m. 64
İçindekiler (79 madde)
  1. m. 1Amaç
  2. m. 2Kapsam
  3. m. 3Dayanak
  4. m. 4Tanımlar
  5. m. 5Muafiyetler
  6. m. 6Muafiyet sınırları içerisinde olduğu halde izin verilmeyen maddeler
  7. m. 7Doz sınırlama sisteminin temel ilkeleri
  8. m. 8Doz sınırları ile ilgili kavramlar
  9. m. 9Referans düzeyleri
  10. m. 10Yıllık doz sınırları
  11. m. 11Özel durumlar için planlanan ışınlanmalar
  12. m. 12Hamile radyasyon görevlileri için doz sınırları
  13. m. 13Görevi gereği ışınlanmalar için ikincil sınırlar
  14. m. 14Kritik gruplar için ikincil sınırlar
  15. m. 15Radyasyon alanlarının sınıflandırılması
  16. m. 16Radyasyon alanlarının izlenmesi
  17. m. 17Öğrenciler
  18. m. 18Ziyaretçiler
  19. m. 19Görev gereği ışınlanmalar
  20. m. 20Çalışma koşulları
  21. m. 21Kişisel dozimetre zorunluluğu
  22. m. 22Koruyucu giysi ve teçhizat
  23. m. 23Tıbbi gözetim
  24. m. 24Hastanın radyasyondan korunması
  25. m. 25Tıbbi amaçlı ışınlamaların gerekliliği
  26. m. 26Tıbbi ışınlamalarda kullanılan cihazlar
  27. m. 27Tıbbi ışınlamalarda kalite temini
  28. m. 28Tıbbi ışınlamalarda rehber düzeyler
  29. m. 29Araştırma amaçlı tıbbi ışınlanmalar
  30. m. 30Gönüllüler ve ziyaretçiler
  31. m. 31Hastaların taburcu edilebilecekleri en yüksek radyoaktivite düzeyleri
  32. m. 32Hastaların hatalı ışınlanmaları
  33. m. 33Toplumun ışınlanması
  34. m. 34Radyoaktif maddelerin çevreye verilmesi
  35. m. 35Çevreye verilen radyoaktif maddelerin denetimi ve izlenmesi
  36. m. 36Kapalı radyoaktif kaynaklar
  37. m. 37Doğal radyasyon
  38. m. 38Doğal radyasyon nedeniyle ışınlanmaların arttığı durumlar
  39. m. 39Tehlike durumu planı
  40. m. 40Planda yer alması gereken hususlar
  41. m. 41Planın yenilenmesi
  42. m. 42Tehlike durumunun veya kazanın kuruma bildirilmesi
  43. m. 43Tehlike durumu veya kazaya ilişkin rapor
  44. m. 44Tıbbi müdahele
  45. m. 45Radyasyona maruz kalan görevlilerin durumu
  46. m. 46Şüpheli durumların kuruma bildirilmesi
  47. m. 47Radyasyon kaynaklarının kaybolması veya çalınması
  48. m. 48Ani ışınlanmalar
  49. m. 49Sürekli ışınlanmalar
  50. m. 50Lisans yükümlülüğü
  51. m. 51Lisans başvurusu
  52. m. 52Başvuruların incelenmesi
  53. m. 53Lisansın verilmesi
  54. m. 54Lisans koşullarında değişiklik
  55. m. 55Lisans sahibinin veya radyasyondan korunma sorumlusunun değişmesi
  56. m. 56Lisansın yenilenmesi
  57. m. 57Lisansın vize edilmesi
  58. m. 58Vize süresinin aşılması
  59. m. 59Lisansın iptali
  60. m. 60İstek üzerine lisans iptali
  61. m. 61İthal - ihraç izni
  62. m. 62İthal izni başvurusu
  63. m. 63Ticari amaçlı olmayan ithal izni
  64. m. 64Radyoaktif madde teslimat koşulu
  65. m. 65Taşıma izni
  66. m. 66Radyoaktif maddeler için ihraç izni
  67. m. 67Denetimin genel esasları
  68. m. 68Denetim sonuçları
  69. m. 69Kayıt tutma ve saklama yükümlülüğü
  70. m. 70Kayıtların incelenmesi
  71. m. 71Lisans sahibinin sorumlulukları
  72. m. 72Yönetimin sorumlulukları
  73. m. 73Radyasyondan korunma sorumlusunun görevleri
  74. m. 74Radyasyondan korunma danışmanının görevleri
  75. m. 75Aykırı davranışlar
  76. m. 76Sigorta
  77. m. 77Yürürlükten kaldırılan mevzuat
  78. m. 78Yürürlük
  79. m. 79Yürütme

BİRİNCİ KISIM — Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar, Muafiyet

MADDE 1Amaç

Bu Yönetmeliğin amacı, iyonlaştırıcı radyasyon ışınlamalarına karşı kişilerin ve çevrenin radyasyon güvenliğini sağlamaktır.

MADDE 2KapsamDeğişik·RG 03.06.2010

Değişik · 03.06.2010 Bu Yönetmelik, radyasyon güvenliğinin sağlanmasını gerektiren her türlü tesis ve radyasyon kaynağının tehlikelerine karşı alınması gereken tedbirleri ve yapılması gereken faaliyetlerle ilgili hususları kapsar. Bu Yönetmelik nükleer tesisler, nükleer yakıtlar, nükleer tesislerden çıkan radyoaktif atıklar ve nükleer maddelere ilişkin faaliyetleri kapsamaz.

MADDE 3Dayanak

Bu Yönetmelik, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu'nun 4üncü maddesinin (d) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.

MADDE 4TanımlarMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 5MuafiyetlerMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 6Muafiyet sınırları içerisinde olduğu halde izin verilmeyen maddeler

Bu Yönetmeliğin 5inci maddesindeki muafiyet sınırları içerisinde bulunsa bile, radyoaktif madde içeren oyuncaklar, kırtasiye malzemeleri, giysiler, kozmetikler, ev eşyaları ve benzeri malzemelerin ithali, ihracı, imali, bulundurulması, kullanılması ve depolanması yasaktır. Aksi takdirde bu Yönetmeliğin 75inci maddesi hükümleri uygulanır.

İKİNCİ KISIM — (Değişik ibare:RG-3/6/2010-27600) Radyasyondan Korunmada Temel Güvenlik Standartları

BİRİNCİ BÖLÜM — (Değişik ibare:RG-3/6/2010-27600) Radyasyondan Korunma Sistemi

MADDE 7Doz sınırlama sisteminin temel ilkeleriDeğişik·RG 03.06.2010

Değişik ibare · 03.06.2010 Radyasyondan korunmada kullanılan, doz sınırlama sisteminin üç temel ilkesi aşağıda verilmiştir: a) Uygulamaların Gerekliliği: Işınlanmanın zararlı sonuçları gözönünde bulundurularak, net bir fayda sağlamayan hiçbir radyasyon uygulamasına izin verilemez. b) Değişik · 03.06.2010 Optimizasyon: Radyasyona maruz kalmaya sebep olan uygulamalarda, olası tüm ışınlanmalar için bireysel dozların büyüklüğü, ışınlanacak kişilerin sayısı, ekonomik ve sosyal faktörler göz önünde bulundurularak mümkün olan en düşük dozun alınması sağlanır. c) Değişik · 03.06.2010 Doz Sınırlaması: Tıbbi ışınlamalar hariç, izin verilen tüm ışınlamaların neden olduğu ilgili organ veya dokudaki eşdeğer doz ve etkin doz, bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen yıllık doz sınırlarını aşamaz.

İKİNCİ BÖLÜM — Doz Sınırları

MADDE 8Doz sınırları ile ilgili kavramlarDeğişik·RG 03.06.2010

Değişik ibare · 03.06.2010 Radyasyondan korunmada kullanılan doz sınırlarına ilişkin kavramlar aşağıda belirtilmiştir: • Birincil Sınırlar: Radyasyon görevlilerinin veya toplum bireylerinin alabileceği yıllık "eşdeğer doz", "etkin doz", "yüklenmiş eşdeğer doz", "yüklenmiş etkin doz" veya belirlenen bireyler topluluğunun "toplum etkin dozu" sınırlarıdır. b) İkincil Sınırlar : Birincil doz sınırlarının doğrudan uygulanamadığı durumlarda kullanılan doz sınırlarıdır. İkincil sınırlar, dış ışınlanma durumunda "eşdeğer doz indeksi" ile iç ışınlanma durumunda ise, "yıllık vücuda alınma sınırları" (ALI) cinsinden ifade edilir. c) Türetilmiş Sınırlar: Belirli bir modele göre birincil sınırlardan türetilmiş sınırlar olup, bunlara uyulduğu takdirde, birincil sınırlara da uyulduğu kabul edilir. d) İzin Verilen Sınırlar: Kurum tarafından saptanan ve genellikle birincil ve ikincil sınırlardan daha düşük olan sınırlardır. e) İşletme Sınırları: Hangi türden olursa olsun, bütün radyasyon kaynakları için Kurum tarafından saptanan birincil ve ikincil sınırları aşmamak koşulu ile Lisans Sahibi tarafından belirlenen sınırlardır.

MADDE 9Referans düzeyleriDeğişik·RG 03.06.2010

Değişik ibare · 03.06.2010 Radyasyondan korunma programlarında kullanılan herhangi bir büyüklük için özel bir uygulamanın başlatılması amacıyla belirlenen düzeylerdir. Kurum tarafından tespit edilen referans düzeyleri aşağıda verilmiştir. a) Kayıt Düzeyi: Değişik ibare · 03.06.2010 Radyasyondan korunmayı sağlamak amacı ile, eşdeğer doz, etkin doz veya vücuda alınma miktarlarının kayıtlarının tutulması ve saklanması gerekmektedir. Bu Yönetmeliğin 10uncu maddesinde verilen yıllık doz sınırlarının aylık dönemlerde radyasyon görevlileri için 0.2 mSv, halk için ise 0.01 mSv'i aşması durumlarında kayıtlar tutulmaya başlanır. b) İnceleme Düzeyi: Üzerinde daha fazla inceleme yapılmasını gerektiren eşdeğer doz, etkin doz veya vücuda alınma miktarlarıdır. Bu düzey, bir ay için bu Yönetmeliğin 10uncu maddesinde verilen yıllık eşdeğer doz sınırının 1/10'udur. c) Değişik · 03.06.2010 Müdahale Düzeyi: Kurum tarafından önceden belirlenen ve aşılması durumunda müdahaleyi gerektiren eşdeğer doz, etkin doz veya vücuda alınma miktarlarını gösteren değerler olup bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde verilen yıllık eşdeğer doz sınırının bir defada alınması ve aynı yıl içinde bu değerin aşılması durumudur. Müdahale düzeylerinden; 1) Eylem düzeyi; sürekli ışınlanmalar veya tehlike durumunda, iyileştirici veya koruyucu eylemler gerektiren, eşdeğer doz hızı veya radyoaktivite konsantrasyon düzeyidir. Eylem düzeyi, ani ışınlamalar için bu Yönetmeliğin 48 inci maddesinde, sürekli ışınlamalar içinse 49 uncu maddesinde verilmektedir. 2) Rehber düzey; aşılması durumunda önlem alınmasını gerektirebilen doz düzeyi olup, kronik ışınlanmalarda öngörülen rehber düzeyler bu Yönetmeliğin 37 nci maddesinde, tıbbi uygulamalarda öngörülen rehber düzeyler ise bu Yönetmeliğin 28 inci maddesinde belirtilmektedir.

MADDE 10Yıllık doz sınırlarıDeğişik·RG 29.09.2004

Yıllık doz sınırları sağlığa zarar vermeyecek şekilde uluslararası standartlara uygun olarak, Kurum tarafından radyasyon görevlileri ve toplum üyesi kişiler için ayrı ayrı belirlenmiştir. Yıllık toplam doz aynı yıl içindeki dış ışınlama ile iç ışınlamadan alınan dozların toplamıdır. Kişilerin, denetim altındaki kaynaklar ve uygulamalardan dolayı bu sınırların üzerinde radyasyon dozuna maruz kalmalarına izin verilemez ve bu sınırlara tıbbi ışınlamalar ve doğal radyasyon nedeniyle maruz kalınacak dozlar dahil edilemez. a) Değişik · 29.09.2004 Radyasyon görevlileri için etkin doz ardışık beş yılın ortalaması 20 mSv'i, herhangi bir yılda ise 50 mSv'i geçemez. El ve ayak veya cilt için yıllık eşdeğer doz sınırı 500 mSv, göz merceği için 150 mSv'dir. Cilt için en yüksek radyasyon dozuna maruz kalan 1 cm2'lik alanın eşdeğer dozu, diğer alanların aldığı doza bakılmaksızın ortalama cilt eşdeğer dozu olarak kabul edilir. b) Değişik · 29.09.2004 Toplum üyesi kişiler için etkin doz yılda 1 mSv'i geçemez. Özel durumlarda; ardışık beş yılın ortalaması 1 mSv olmak üzere yılda 5 mSv'e kadar izin verilir. Cilt için yıllık eşdeğer doz sınırı 50 mSv, göz merceği için 15 mSv'dir c) 18 yaşından küçükler Tüzüğün 6ncı maddesine göre radyasyon uygulaması işinde çalıştırılamazlar. Bu Yönetmeliğin 15inci maddesinin (b) bendinde belirtilen alanlarda, eğitim amaçlı olmak koşuluyla, eğitimleri radyasyon kaynaklarının kullanılmasını gerektiren 16-18 yaş arasındaki stajyerler ve öğrenciler için etkin doz, herhangi bir yılda 6 mSv'i geçemez. Ancak el, ayak veya deri için yıllık eşdeğer doz sınırı 150 mSv, göz merceği için 50 mSv'dir.

MADDE 11Özel durumlar için planlanan ışınlanmalar

Normal uygulamalarda ortaya çıkan ve yıllık doz sınırları üzerinde etkin doza maruz kalmayı gerektiren, fakat ışınlanmanın dışında başka yöntemlerin bulunmadığı özel durumlarda Kurum'un izniyle yapılan ışınlanmalardır. Özel durumlarda ışınlamaya maruz kalacak radyasyon görevlileri için doz sınırları herhangi bir yılda 50 mSv'i, birbirini takip eden 10 yıl içinde ortalama yıllık 20 mSv'i ve toplamda 100 mSv'i geçemez. Yıllık etkin dozun beş katından fazla radyasyon dozu almış radyasyon görevlileri ile çocuk doğurma çağındaki radyasyon görevlileri özel bir durum için planlanmış ışınlanmalarda görevlendirilemezler.

MADDE 12Hamile radyasyon görevlileri için doz sınırları

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-29/9/2004-25598) Hamileliği belirlenmiş kadın çalışan, çalışma şartlarının yeniden düzenlenebilmesi amacıyla yönetimi haberdar eder. Hamileliğin bildirilmesi kadın çalışanın çalışmasına engel teşkil etmez, gerekiyorsa çalışma koşulları yeniden düzenlenir. Bu nedenle, doğacak çocuğun alacağı dozun mümkün olduğu kadar düşük düzeyde tutulması sağlanır ve toplum için belirlenen doz sınırlarına uyulur. Emzirme dönemindeki kadın çalışanlar, radyoaktif kontaminasyon riski taşıyan işlerde çalıştırılmaz.

MADDE 13Görevi gereği ışınlanmalar için ikincil sınırlar

Görevi gereği ışınlanmalar için doz sınırları ile uygunluğu sağlamak üzere, eşdeğer doz indisleri ve Ek-2'de verilen yıllık vücuda alınma sınırları değerleri (ALI) kullanılır.

MADDE 14Kritik gruplar için ikincil sınırlar

Yetişkinlerden oluşan kritik grup üyesi kişiler için, Ek-2'de verilen uygun "ALI" değerlerinin 1/10'u ve iç ışınlanma durumunda bebek ve çocuklardan oluşan kritik grup üyesi kişiler için ise uygun "ALI" değerlerinin 1/100'ü kullanılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Radyasyon Alanları

MADDE 15Radyasyon alanlarının sınıflandırılmasıDeğişik·RG 03.06.2010

Maruz kalınacak yıllık dozun 1 mSv değerini geçme olasılığı bulunan alanlar radyasyon alanı olarak nitelendirilir ve radyasyon alanları radyasyon düzeylerine göre aşağıdaki şekilde sınıflandırılır: a) Denetimli Alanlar: Radyasyon görevlilerinin giriş ve çıkışlarının özel denetime, çalışmalarının Değişik ibare · 03.06.2010 radyasyondan korunma bakımından özel kurallara bağlı olduğu ve görevi gereği radyasyon ile çalışan kişilerin ardışık beş yılın ortalama yıllık doz sınırlarının 3/10'undan fazla radyasyon dozuna maruz kalabilecekleri alanlardır. Denetimli alanların girişlerinde ve bu alanlarda aşağıda belirtilen radyasyon uyarı levhaları bulunması zorunludur: 1) Radyasyon alanı olduğunu gösteren temel radyasyon simgeleri (Ek-3), 2) Radyasyona maruz kalma tehlikesinin büyüklüğünü ve özelliklerini anlaşılabilir şekilde göstermek üzere gerekli bilgi, simge ve renkleri taşıyan işaretler, 3) Denetimli alanlar içinde radyasyon ve bulaşma tehlikesi bulunan bölgelerde geçirilecek sürenin sınırlandırılması ile koruyucu giysi ve araçlar kullanılması gerekliliğini gösteren uyarı işaretleri. b) Gözetimli Alanlar: Radyasyon görevlileri için yıllık doz sınırlarının 1/20'sinin aşılma olasılığı olup, 3/10'unun aşılması beklenmeyen, kişisel doz ölçümünü gerektirmeyen fakat çevresel radyasyonun izlenmesini gerektiren alanlardır.

MADDE 16Radyasyon alanlarının izlenmesiMülga·RG 28.10.2023

Mülga · 28.10.2023

MADDE 17Öğrenciler

16-18 yaşları arasındaki öğrenci ve stajyerlere sadece gözetimli alanlarda eğitim izni verilebilir. Öğrenci ve stajyerlerin doz sınırları bu Yönetmeliğin 10uncu maddesi (c) bendinde belirtilmektedir.

MADDE 18ZiyaretçilerDeğişik·RG 03.06.2010

Ziyaretçiler denetimli alanlara kesinlikle, gözetimli alanlara ise Değişik ibare · 03.06.2010 radyasyondan korunma sorumlusundan izin almadan giremezler. İzin verilen ziyaretçilerin giriş ve çıkış saatlerinin kayıtlarının tutulması Değişik ibare · 03.06.2010 radyasyondan korunma sorumlusu tarafından sağlanır.

ÜÇÜNCÜ KISIM — Işınlanmalar

BİRİNCİ BÖLÜM — Görev Gereği Işınlanmalar

MADDE 19Görev gereği ışınlanmalar

Görev gereği ışınlanmalarda yıllık doz sınırları bu Yönetmeliğin 10uncu, özel durumlardaki ışınlanmalar 11inci, radyasyon alanları 15inci, kayıtlar 70inci, sorumluluklar ise 71inci maddesinde belirtilmiştir.

MADDE 20Çalışma koşulları

Görevleri gereği radyasyona maruz kalan kişilerin çalışma koşulları aşağıdaki şekilde sınıflandırılır: Çalışma Koşulu A: Yılda 6 mSv'den daha fazla etkin doza veya göz merceği, cilt, el ve ayaklar için yıllık eşdeğer doz sınırlarının 3/10'undan daha fazla doza maruz kalma olasılığı bulunan çalışma koşuludur. Çalışma Koşulu B: Çalışma Koşulu A'da verilen değerleri aşmayacak şekilde radyasyon dozuna maruz kalma olasılığı bulunan çalışma koşuludur.

MADDE 21Kişisel dozimetre zorunluluğuDeğişik·RG 03.06.2010

Değişik · 03.06.2010(1) Çalışma Koşulu A durumunda görev yapan kişilerin, kişisel dozimetre kullanması zorunludur. Dozimetri hizmeti, Kurum ve Kurum tarafından uygun görülen kuruluşlar tarafından verilir ve dozimetrik değerlendirme sonuçları merkezi doz kayıt sistemine işlenir. Dozimetri hizmeti verecek kuruluşların uygunluk ölçütleri ile çalışma usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.

MADDE 22Koruyucu giysi ve teçhizat

Yapılan işin niteliğine uygun koruyucu giysi ve teçhizat kullanılır.

MADDE 23Tıbbi gözetimDeğişik·RG 03.06.2010

Değişik · 03.06.2010 Çalışma koşulu A’da çalışan radyasyon görevlilerinin sağlık durumlarının yapacakları göreve uygunluğunu belirlemek amacıyla işe başlamadan önce ve çalıştığı süre boyunca yılda en az bir kez tıbbi muayeneleri yaptırılır.

İKİNCİ BÖLÜM — Tıbbi Işınlanmalar

MADDE 24Hastanın radyasyondan korunması

(Başlığıyla birlikte değişik:RG-3/6/2010-27600) Tanı ve tedavi amacıyla yapılan radyasyon uygulamalarının amacına ulaşması öncelikli olmak üzere, hastanın radyasyondan korunmasını sağlamak için Lisans Sahibi tarafından aşağıdaki hususların yerine getirilmesi sağlanır. a) Hastaya hekimin yazılı isteği dışında hiçbir radyasyon uygulaması yapılamaz. b) Hastanın alacağı veya alması gereken doz miktarının tayini ve tıbbi ışınlama süresince hastanın radyasyondan korunmasını sağlamak üzere gerekli tüm bilgiler yazılı olarak önceden belirlenir ve uygulanır. c) Radyasyondan korunma konusunda uygulamaya özgü olarak eğitilmiş personel çalıştırılır.

MADDE 25Tıbbi amaçlı ışınlamaların gerekliliği

Tıbbi ışınlamalara aşağıdaki koşullarda izin verilir. a) Alternatif tekniklerle karşılaştırıldığında, radyasyonla yapılacak tanı ve tedavinin yararları radyasyonun hasarlarına göre daha ağırlık kazandığı durumlarda tıbbi ışınlamalar uygulanır. b) Mesleki, yasal veya sağlık sigortası amaçlı tıbbi ışınlanmalar, sağlıkla ilgili belirgin bir beklenti olmadıkça ve uygulama tipi hakkında profesyonel kuruluşların görüşleri alınmadan yapılamaz. c) Toplumun sağlık taramalarında radyolojik yöntemler ekonomik ve sosyal bedelin sağlık riskini karşılaması halinde ve kişiler için net bir yarar sağlayacak ise uygulanır. d) Sağlık kuruluşlarının Etik Komite önerileri ve yazılı onayları ile araştırma yapılacak kişinin yazılı onayı alınmadan araştırma amacıyla tıbbi ışınlanmalarına izin verilemez.

MADDE 26Tıbbi ışınlamalarda kullanılan cihazlar

(Başlığıyla birlikte değişik:RG-3/6/2010-27600) Tıbbi ışınlamalarda kullanılacak cihazlar 9/1/2007 tarihli ve 26398 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği hükümlerine tabidir.

MADDE 27Tıbbi ışınlamalarda kalite teminiDeğişik·RG 03.06.2010

Değişik · 03.06.2010 Tıbbi ışınlamaların yapıldığı tesislerde kaynak ve radyasyon dozunu etkileyen donanımlara ilişkin kalite kontrol ve uygulamaya özgü kalite temini programları oluşturulur ve yürütülür.

MADDE 28Tıbbi ışınlamalarda rehber düzeyler

Tanı, tedavi eğitim ve araştırma amaçlı ışınlanmalarda, mesleki ve toplumsal sağlık taramalarındaki ışınlanmalarda kişilerin alacağı radyasyon dozu, Kurum tarafından öngörülen rehber düzeylerine uygun olmalıdır. Bu düzeyler Ek-4 te belirlenmektedir.

MADDE 29Araştırma amaçlı tıbbi ışınlanmalar

Kişiye net bir yarar sağlamayan, alacakları doz ve risk hakkında kişilerin bilgilendirildiği, kişilerin ve Etik Komite'nin yazılı onayı alınmış araştırma amaçlı gönüllü ışınlanmalarda, halk için bir yıllık en yüksek izin verilen doz düzeyi aşılamaz. Çok özel durumlarda Kurum tarafından onaylanmak koşuluyla radyasyasyon görevlileri için izin verilen ortalama yıllık doz düzeyine izin verilebilir.

MADDE 30Gönüllüler ve ziyaretçiler

Gerek görülen hallerde tıbbi tanı ve tedavi altındaki hastalara gönüllü ve bilinçli olmak koşuluyla yardım etmek isteyen veya hasta ziyareti için gelen kişilerin alacakları etkin doz, tanı ve tedavi süresince 5 mSv değerini aşamaz.

MADDE 31Hastaların taburcu edilebilecekleri en yüksek radyoaktivite düzeyleriDeğişik·RG 29.09.2004Değişik·RG 03.06.2010

Değişik · 29.09.2004 131 radyoaktif maddesi verilen hastaların taburcu edilebilmesi için aşağıdaki hususlara uyulur: a) 800 MBq'in üstünde I - 131 radyoaktif maddesi verilen hastalar vücuttaki radyoaktivite miktarının 600 MBq'in ve hastadan 1 metre uzaktaki doz hızının 30 µSv/saat'in altına düşünceye kadar Kurum tarafından sıvı atık sistemi ve oda projesi uygun bulunan izolasyonlu ayrı bir odada bekletildikten sonra (e) bendi koşulları sağlanmak suretiyle taburcu edilir. b) 800 MBq'e kadar I - 131 radyoaktif maddesi verilen hastaların vücuttaki radyoaktivite miktarı 600 MBq'in ve hastadan 1 metre uzaktaki doz hızı 30 µSv/saat'in altına düşünceye ayrı bir odada bekletildikten sonra (e) bendi koşulları sağlanmak suretiyle taburcu edilir. c) 600 MBq'e kadar aktivite verilen hastalar (e) bendi koşulları sağlanmak suretiyle taburcu edilir. d) Hastaya verilecek yukarda belirtilen talimatlar hastada kalan radyoaktivite miktarı ve hastanın fiziksel, sosyoekonomik ve yaşam koşulları göz önüne alınarak her hasta için özel olarak belirlenir. Hastanın özel koşulları değerlendirildikten sonra Ek-V'de verilen I-131 ile tedavi gören hastaların taburcu edilme koşullarına uymak ve hastaya, diğer kişilerle temasları ve Değişik ibare · 03.06.2010 radyasyondan korunma ile ilgili alınacak önlemler Ek-VI'da verilen format doğrultusunda sözlü ve yazılı talimatlar şeklinde imza karşılığı verilmek şartıyla taburcu edilir. e) Hasta bilgilerinin, hastalara verilen aktivite miktarının, taburcu edilen hastada kalan aktivite miktarının ve hastadan 1 m mesafedeki doz hızının saati ve tarihi belirtilecek şekilde kayıtları tutulur.

MADDE 32Hastaların hatalı ışınlanmaları

(Başlığıyla birlikte değişik:RG-3/6/2010-27600) Tanı ve tedavi uygulamalarında hastanın planlanandan farklı radyasyon dozu alması durumunda, hastaya, radyasyondan korunma sorumlusuna, lisans sahibine, ilgili hekim ve bağlı bulunulan makama durum bildirilir. Lisans sahibi tarafından hastanın durumu değerlendirilerek düzeltici tedavinin uygulanması sağlanır. Duruma ilişkin kayıtlar tutulur, benzer durumların tekrarlanmaması için gerekli önlemler alınır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Toplumun Işınlanması

MADDE 33Toplumun ışınlanması

Toplum üyesi kişilerin maruz kalabilecekleri yıllık doz sınırları bu Yönetmeliğin 10uncu maddesinde belirtilmiştir.

MADDE 34Radyoaktif maddelerin çevreye verilmesiDeğişik·RG 03.06.2010

Çevreye radyoaktif madde verilmesini gerektiren uygulamalar için lisans sahibi tarafından Kurumdan önceden izin alınması zorunludur. Lisans sahibi izin almak için, aşağıdaki bilgileri içeren bir rapor hazırlayarak Kurum'a yazılı olarak başvurur. a) Çevreye verilecek radyoaktif maddelerin cinsi, miktarı ve radyoaktivitesi, b) Çevredeki ışınlamaya maruz kalabilecek kritik gruplar, c) Çevreye verilecek radyoaktif maddelerin kritik gruplara erişme yolları, d) Radyasyon güvenliği konusunda alınacak önlemler. Raporda yer alan hususlar radyasyon güvenliği ve çevre sağlığı bakımından uygun görüldüğü takdirde, belirli tür ve miktarlarda radyoaktif maddelerin çevreye verilmelerine Kurum tarafından izin verilir. Değişik son cümle · 03.06.2010 Kurum tarafından raporda eksiklikler bulunması durumunda, bu eksikliklerin tamamlanması istenir ve eksiklikler tamamlanıncaya kadar çevreye radyoaktif madde verilmesine izin verilmez.

MADDE 35Çevreye verilen radyoaktif maddelerin denetimi ve izlenmesi

Çevreye radyoaktif madde veren kuruluşlar Kurum tarafından izin verilen sınırlara uymak zorunda olup, bunun için gerekli denetimi ve izlemeyi yapmakla ve sonuçları belirli aralıklarla kuruma bildirmekle yükümlüdür. Kurum gerekli gördüğü takdirde, ek bir çevre ölçüm programı uygulayabilir.

MADDE 36Kapalı radyoaktif kaynaklar

(Başlığıyla birlikte değişik:RG-3/6/2010-27600) Kapalı radyoaktif kaynaklar hiç bir şekilde radyoaktif atık olarak çevreye verilemez ve lisans sahibi söz konusu kaynakları Kuruma önceden yazılı olarak bilgi vermeden bir başka kişiye devredemez. Kullanımından vazgeçilen ve bir daha kullanılması düşünülmeyen kapalı radyoaktif kaynaklar tesis içinde nihai olarak depolanamaz. Bu kaynaklar, mahrecine veya radyoaktif atık işleme tesisine gönderilir.

MADDE 37Doğal radyasyonDeğişik·RG 29.09.2004Değişik·RG 03.06.2010

Değişik · 29.09.2004 Doğal ortamlardaki radyasyon seviyeleri gerektiğinde Kurum tarafından izlenir, gerekli görülen hallerde ilgili bakanlık, kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapılır. Doğal radyasyon kaynaklarından maruz kalınan ışınlanmalara doz sınırlaması uygulanmaz. Ancak, ilk durumu değiştirilmiş olan doğal radyasyon kaynaklarından meydana gelen ışınlanmalara, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki Değişik ibare · 03.06.2010 radyasyondan korunma sistemi uygulanır. Bu kaynaklardan radon için izin verilen konsantrasyon seviyeleri yıllık ortalama olarak evlerde 400 Bq/m3, işyerlerinde 1000 Bq/m3 değerlerini aşamaz. Maruz kalınan doğal radyasyon seviyesinin yapı malzemeleri nedeniyle artmasının önlenmesi ve toplum üyelerinin alacağı radyasyonun mümkün olan en düşük seviyede tutulması amacıyla bu malzemelerdeki radyoaktivitenin kontrolü esastır.

MADDE 38Doğal radyasyon nedeniyle ışınlanmaların arttığı durumlarDeğişik·RG 29.09.2004

Değişik · 29.09.2004 Görevi gereği radyasyon kaynaklarıyla çalışmamakla birlikte yaptığı iş nedeniyle doğal radyasyona maruz kalan uçuş personeli ile maden ocaklarında çalışan kişiler radyasyon görevlisi sayılmazlar. Ancak; uçuş personeli ile, içeriğinde uranyum ve toryum ihtiva eden maden cevherlerinin ve radyoaktivitesi yüksek düzeyde doğal radyonüklit içeren madenlerin (mineral tuzlar, fosforlu malzemeler) çıkarılması ve işlenmesi faaliyetlerinde çalışanların radyasyondan korunmaları için etkin kontrol tedbirleri alınması esastır. Yer altı maden ocakları ve benzeri çalışma ortamlarında; a) Radon ölçümlerinin yaptırılması, b) Ortamdaki radon konsantrasyonunun 1000 Bq/m3'ü aşması durumunda havalandırma sistemlerinin kurulması ve etkin çalıştırılması, c) Kullanılan hammaddelerin içeriğinde uranyum, toryum, fosforlu malzemeler ihtiva eden üretim prosesleri, bunların taşınması ve depolanması faaliyetlerinde çalışanlar da dahil olmak üzereradyoaktif maddeler içerebilecek toz zerreciklerinin solunmasını engellemek amacıyla toz maskesi kullanması sağlanır. Bu madde kapsamındaki faaliyetlerde çalışanlar, görevleri gereği aldıkları radyasyon ve sağlık riskine ilişkin bilgilendirilirler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Kaza veya Tehlike Durumunda Işınlanma

MADDE 39Tehlike durumu planıMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 40Planda yer alması gereken hususlarMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 41Planın yenilenmesiMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 42Tehlike durumunun veya kazanın kuruma bildirilmesiMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 43Tehlike durumu veya kazaya ilişkin rapor

Tehlike durumu veya kaza sona erdikten sonra, kazanın oluş şekli radyasyon görevlilerinin ve diğer kişilerin maruz kaldıkları radyasyon dozları ve radyoaktif maddelerin vücuda alınış şekli ve nedeni, lisans sahibi veya lisans sahibi tarafından görevlendirilecek kişi tarafından araştırılarak, radyasyon görevlilerinin film ve/veya TLD dozimetre ve gerekirse kromozom aberasyonu test sonuçları ile birlikte, sonuç bir raporla en kısa zamanda Kuruma bildirilir.

MADDE 44Tıbbi müdahele

Bu Yönetmeliğin 43üncü maddesinde belirtilen raporun Kurum tarafından değerlendirilmesi sonucu radyoaktif madde bulaşmasına uğrayan kişilerin radyoaktif bulaşmayı giderme işlemleri veya tıbbi müdahaleleri Kurum tarafından önerilen resmi veya özel sağlık kuruluşlarında yaptırılır.

MADDE 45Radyasyona maruz kalan görevlilerin durumu

Radyasyon kazasından sonra, bu Yönetmelikte belirtilen sınırlar üzerinde radyasyona maruz kalan radyasyon görevlilerinin, eski görevlerine devam etmesinde bir sakınca bulunmadığının, Kurumun önerdiği resmi sağlık kuruluşu tarafından bir raporla belirlenmesi halinde, bu kişiler eski görevlerine devam edebilirler. Raporda eski görevine devamı sakıncalı görülen radyasyon görevlileri, sosyal ve ekonomik durumları, yaşları ve özel becerileri gözönüne alınarak radyasyona maruz kalmasını gerektirmeyecek başka bir görevde çalıştırılır.

MADDE 46Şüpheli durumların kuruma bildirilmesi

Tehlike durumu ve kaza söz konusu olmamakla birlikte, doz sınırlarının aşılmasından şüphe edilmesi halinde lisans sahibi konuya ilişkin araştırmasını ve sonuçlarını bir raporla Kuruma yazılı olarak bildirir.

MADDE 47Radyasyon kaynaklarının kaybolması veya çalınmasıMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 48Ani ışınlanmalar

Ani ışınlanmalar için 2 günden daha az sürede organ veya dokuda soğurulması beklenen dozlar için müdahaleye ilişkin eylem düzeyleri Çizelge-1'de verilmiştir. Çizelge 1 - Ani Işınlamalar İçin Eylem Düzeyleri Organ veya doku Doz, (Gy) Tüm vücut (kemik iliği) 1 Akciğer 6 Deri 3 Tiroid 5 Göz merceği 2 Gonadlar 3

MADDE 49Sürekli ışınlanmalar

Sürekli ışınlanmanın mevcut olduğu durumlarda Çizelge-2'de verilen eylem düzeyleri uygulanır. Çizelge 2 - Sürekli Işınlanmalar İçin Eylem Düzeyleri Organ veya doku Eşdeğer doz hızı, (Gy/yıl) Gonadlar 0.2 Göz merceği 0.1 Kemik iliği 0.4

DÖRDÜNCÜ KISIM — Lisans, İzin, Denetim, Kayıtlar

BİRİNCİ BÖLÜM — Lisans

MADDE 50Lisans yükümlülüğüMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 51Lisans başvurusuMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 52Başvuruların incelenmesiMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 53Lisansın verilmesiMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 54Lisans koşullarında değişiklikMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 55Lisans sahibinin veya radyasyondan korunma sorumlusunun değişmesiMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 56Lisansın yenilenmesiMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 57Lisansın vize edilmesiMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 58Vize süresinin aşılmasıMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 59Lisansın iptaliMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 60İstek üzerine lisans iptaliMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

İKİNCİ BÖLÜM — İzin

MADDE 61İthal - ihraç izniMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 62İthal izni başvurusuMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 63Ticari amaçlı olmayan ithal izniMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 64Radyoaktif madde teslimat koşuluDeğişik·RG 29.09.2004Mülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 65Taşıma izniMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 66Radyoaktif maddeler için ihraç izniMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Denetim

MADDE 67Denetimin genel esaslarıMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 68Denetim sonuçlarıMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Kayıtlar

MADDE 69Kayıt tutma ve saklama yükümlülüğüMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 70Kayıtların incelenmesiMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

BEŞİNCİ BÖLÜM — Görev ve Sorumluluklar

MADDE 71Lisans sahibinin sorumluluklarıMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 72Yönetimin sorumluluklarıMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 73Radyasyondan korunma sorumlusunun görevleriDeğişik·RG 03.06.2010Mülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 74Radyasyondan korunma danışmanının görevleriDeğişik·RG 03.06.2010Mülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

BEŞİNCİ KISIM — Aykırı Davranışlar, Sigorta ve Son Hükümler

MADDE 75Aykırı davranışlarMülga·RG 17.12.2020

Mülga · 17.12.2020

MADDE 76SigortaMülga·RG 03.06.2010

Mülga · 03.06.2010

MADDE 77Yürürlükten kaldırılan mevzuat

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ile 6/9/1991 tarihli ve 20983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği yürürlükten kalkar.

MADDE 78Yürürlük

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 79YürütmeDeğişik·RG 17.12.2020

Değişik · 17.12.2020 Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür. ____________ (1) Bu değişiklik yayımından bir yıl sonra yürürlüğe girer. Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 24/3/2000 23999 Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1. 29/9/2004 25598 2. 3/6/2010 27600 3. 17/12/2020 31337 4. 28/10/2023 32353

Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.