MADEN
YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1)
Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti Devletinin hüküm ve tasarrufu
altında olan maden kaynaklarının, milli menfaatlere uygun olarak aranması,
işletilmesi, geliştirilmesi ve üretilmesi amacıyla gerçek ve tüzel kişilere
belli bir süreyle hak verilmesi için 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden
Kanununun uygulanması ile ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1)
Yer kabuğunda ve su kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticarî
değeri olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her
türlü madde maden sayılır.
(2) Bu
Yönetmelik;
a) Ruhsat verme,
arama ve işletme dönemleri işlemlerine, ruhsat alanlarının değiştirilmesine,
faaliyetlerin denetim ve kontrolüne, buluculuk hakkına, görünür rezerv
geliştirme hakkına, terk, iptal, devir ve intikal işlerine, arama ile
işletme ruhsatı aşamalarında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne ibraz
edilecek rapor, proje ve belgelere, ödenecek bedellere, faaliyette bulunmak
için alınacak izinlere, maden siciline, kamu yararı ve kamulaştırma
işlemlerine,
b) Maden arama ve
işletme faaliyeti ile kamu yararı niteliği taşıyan kamu veya gerçek/tüzel
kişilere ait yatırımların birbirlerini engellemesi, kamu kurum ve
kuruluşlarının uygulamalarından dolayı maden arama ve işletme faaliyetinin
yapılamaz hale gelmesi, kamu veya gerçek/tüzel kişilere ait yatırım için
başka alternatif alanların bulunamaması durumunda yapılacak işlemlere,
c) Kamu kurum ve
kuruluşlarınca veya yap-işlet-devret modeli ile yapılan kamu yatırımları
için görevli şirketçe projelerde kullanılacak yapı ve inşaat
hammaddelerinin üretimi için izin verilmesine,
ilişkin usul ve
esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1)
Bu Yönetmelik, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununa dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar ve
kısaltmalar
MADDE 4- (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Altyapı
tesisi: Madencilik faaliyetleri için zorunlu ve temdit dahil ruhsat süresi
ile sınırlı olan yol, su, haberleşme, enerji nakil hattı, bant konveyör,
havai hat, kuyu tesisleri, şantiye binası, yemekhane, atölye, kantar
tesisleri, maden stok alanı, pasa döküm alanı, atık barajı, trafo,
patlayıcı madde ve müştemilatı deposu gibi geçici yapı ve binaları,
b) Ara ve uç
ürün: Tüvenan madenin zenginleştirme işlemlerine tabi tutulması sonucu elde
edilen ve madenin tüvenan haline göre daha ekonomik ve kullanım açısından
daha elverişli olan ürünü,
c) Arama dönemi:
Arama ruhsatının düzenlenmesinden başlayarak maden kaynağının tespiti ve
ekonomik olarak işletilebilirliğinin belirlendiği, maden gruplarına göre
ön, genel ve/veya detay arama ile uygun bulunması halinde fizibilite
dönemlerinden oluşan dönemi,
ç) Arama ruhsatı:
Belirli bir alanda, belli bir süreyle maden arama faaliyetlerinde
bulunulabilmesi için verilen yetki belgesini,
d) Ariyet
malzemesi: Kayaçların doğal ve jeolojik etkenler sonucu kırılması,
ufalanması, alterasyonu, taşınması ve/veya yerinde çökelimi ile oluşan;
çakıl, kum, silt ve mil içeren gevşek malzeme ile yamaç molozu niteliğinde
olan ve yapılarda dolgu olarak kullanılan malzemeyi,
e) Bakanlık:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığını,
f) Banka: Maden
ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce belirlenen bankayı,
g) Beklenmeyen
hal: Tenör, jeoloji, pazarlama, ulaştırma ve alt yapı şartlarındaki
beklenmeyen değişiklikler ile ilgili mevzuat gereğince diğer kurumlardan
alınması gereken izinlerin alınamaması durumlarını,
ğ) Beyan:
İlgililerin resmî kuruluşlara herhangi bir durumu belirlemek veya açıklamak
maksadı ile yazılı ve/veya elektronik ortamda vermiş oldukları belgeyi,
h) Buluculuk:
Herhangi bir ruhsat döneminde bir kaynak veya rezervin Ulusal Maden Kaynak
ve Rezerv Raporlama Koduna göre hazırlanmış rapor sonucunda ortaya
çıkartılmasını,
ı) Buluculuk
hakkı: Ruhsat sahibinin, arama veya işletme ruhsatı süresince kaynak veya
rezervin, Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama koduna göre hazırlanan
teknik raporlar ile birlikte kanıtlanan kaynak veya rezerv olarak
bildirilen ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından uygun
bulunan miktar ile sınırlı madenden doğan hakkı,
i) ÇED: Çevresel
etki değerlendirmesini,
j) Çevre ile uyum
planı: Madencilik faaliyetinde bulunulan alanın, can ve mal emniyetinin
sağlanarak faaliyet süresince ve sonrasında ıslah edilmesine, doğaya
yeniden kazandırılmasına ve şev stabilitesi ile duraylılığı sağlama,
düzeltme, üst toprağı serme, tohum ekme, fidan dikme, arazi yapısı uygun
yerlerde rekreasyon alanları oluşturma, bitkilendirme ve ağaçlandırmaya
yönelik işlemlerin tümünü gösteren planı,
k) Çevre ile uyum
teminatı: 4/2/2015 tarihli ve 6592 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce
arama ve işletme ruhsatlarından alınan çevre ile uyum teminatını,
l) Daimî
nezaretçi: Maden işletme faaliyetlerine nezaret eden, işletmede daimî
olarak istihdam edilmek üzere ataması talep edilen ve Maden ve Petrol
İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ataması onaylanan maden mühendisini,
m) Daimî
nezaretçi defteri: Daimî nezaretçinin, yürütülen maden işletme
faaliyetlerine ilişkin tespit, önlem ve önerileri ile teknik elemanın varsa
önerilerinin yazıldığı elektronik ortamdaki defteri,
n) Detay arama
faaliyet raporu: Detay arama döneminde madene yönelik maden arama
projesinde belirtilen yöntem ve uygulamalar ile sondaj, yarma, kuyu, galeri
gibi arama faaliyetlerine ilişkin bilgileri ve diğer belgeleri kapsayan
Ek-12’de yer alan kaynak raporunu,
o) Devlet hakkı:
Maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen ve ödeme
yükümlülüğü ruhsat sahibine ait olan kısmı,
ö) Devlet hakkı
beyan formu: Devlet hakkına esas beyanları içeren ve ruhsat/hammadde üretim
izni sahibinin imzasıyla İşletme Faaliyet Raporu ile birlikte Maden ve
Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne verilmesi zorunlu olan Ek-29’da yer alan
formu,
p) Faaliyeti
gerçekleştiren: Hammadde üretim izin sahasında madencilik faaliyeti yürüten
gerçek veya tüzel kişiyi,
r) Fizibilite
dönemi: Detay arama faaliyetleri sonunda belirlenen maden kaynağının
ekonomik değer olarak işletilebilirliğini göstermek amacıyla yapılacak
çalışmaların gerçekleştiği dönemi,
s) Fizibilite
raporu: Bir cevher kaynağının ekonomik olarak işletilebilirliğini göstermek
amacıyla jeolojik, madencilik, metalürjik, ekonomik, pazarlama, yasal,
çevresel, sosyal ve mali etkenlerin önerilen maden projesinde yeterli
ayrıntıda incelendiği Ek-23’te yer alan kapsamlı raporu,
ş) Geçici
tesisler: Maden ruhsatının süresine bağlı olarak yapılan tesis ve altyapı
tesislerini,
t) Genel arama
faaliyet raporu: Genel arama döneminde madene yönelik maden arama
projesinde belirtilen yöntem ve uygulamalar ile detay arama dönemine
ilişkin öngörülen sondaj, yarma, kuyu, galeri gibi arama faaliyetlerine ait
bilgileri içeren Ek-11’de yer alan kaynak raporunu,
u) Genel
Müdürlük: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünü,
ü) Görünür
rezerv: Kaynağın üç boyutu ile belirlenmiş olan ve bu boyutlar içerisinde
sürekliliği konusunda en az risk taşıyan, jeolojik, madencilik, metalürjik,
ekonomik, pazarlama, hukuki, çevresel, sosyal, mali etkenlerin altında ve
günün şartlarında işletilebilir kısmını,
v) Görünür rezerv
geliştirme hakkı: Ruhsat sahibi ile veya ihalelik sahalara ilişkin Genel
Müdürlük ile gerçek/tüzel kişiler ve/veya kamu kurum ve kuruluşları
arasında yapılan sözleşme kapsamında, Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv
Raporlama Koduna göre hazırlanmış rapor ile belirlenen görünür rezervden,
bu görünür rezervi ortaya çıkaran gerçek/tüzel kişiler ve/veya kamu kurum
ve kuruluşlarının aldığı payı,
y) Halihazır
harita: Yeryüzündeki belirli bir alanın, mevcut topoğrafik durumunun ve
yol, bina, şev gibi diğer detayların gösterildiği, koordinat ve yükseklik
bilgilerini içeren sayısal haritayı veya 30/4/2018 tarihli ve 2018/11962
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Büyük Ölçekli Harita ve
Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliğinde belirtilen standartlarda üretilmiş
1:2.000, 1:1.000, 1:500 veya daha büyük ölçekteki basılı haritayı,
z) Hammadde
üretim izni: Kamu kurum ve kuruluşlarınca veya yap-işlet-devret modeli ile
yapılan kamu yatırımları için görevli şirketçe projelerde kullanılacak yapı
ve inşaat hammaddelerinin üretimi için verilen izni,
aa) Harita
personeli: Harita mühendisi, harita ve kadastro mühendisi, jeodezi ve
fotogrametri mühendisi ile geomatik mühendisini,
bb) İhtisaslaşmış
Devlet kuruluşu: Madencilik faaliyetleri ile ilgili konularda ihtisas
sahibi kamu kurum ve kuruluşlarını,
cc) İmalât
haritası: Ruhsat veya hammadde üretim izin sahasında; maden üretimi yapılan
ve planlanan ocak alanları ile stok, pasa, atık, artık ve benzeri alanların
gösterildiği, koordinat ve yükseklik bilgilerini içeren sayısal haritayı
veya Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliğinde
belirtilen standartlarda üretilmiş 1:2.000, 1:1.000, 1:500 veya daha büyük
ölçekteki basılı haritayı,
çç) İşletme
dönemi: İşletme ruhsatının düzenlenmesinden başlayarak ruhsat hukukunun
herhangi bir nedenle hükümden düşmesine kadar madencilik faaliyetlerinin
yapıldığı dönemi,
dd) İşletme
faaliyet raporu: Ruhsat sahasında bir önceki yıl içinde gerçekleştirilen
işletme faaliyetleri ile ilgili üretim, sevkiyat/satış, stok, pasa miktarı,
satış tutarı ile toplam gelir ve tahakkuk eden Devlet hakkı gibi mali
durumu, üretim yapılması düşünülen yerlere ilişkin planı gösteren, YTK ve
ruhsat sahibi tarafından elektronik ortamda her yıl Nisan ayı sonuna kadar
beyan edilen Ek-25 veya Ek-26’da yer alan belgeyi,
ee) İşletme izni:
Bir madenin işletmeye alınabilmesi için Genel Müdürlükçe uygun bulunan
alan/alanları ve süreyi gösterir Ek-15’te yer alan belgeyi,
ff) İşletme
projesi uygulama raporu: Üretim faaliyetine geçilinceye kadar işletme
projesinin uygulanmasına ilişkin olarak her yıl Nisan ayı sonuna kadar
işletme faaliyet raporu içerisinde belirtilen raporu,
gg) İşletme
ruhsatı: İşletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için Genel Müdürlükçe
uygun bulunan alan/alanları ve süreyi gösterir Ek-14’te yer alan belgeyi,
ğğ) Kamulaştırma:
İşletme ruhsat süresi boyunca ruhsat alanında kalan özel mülkiyet
arazilerinde yapılacak madencilik faaliyeti için alınan kamu yararı kararı
ve 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu gereğince
işlemlerin sonuçlandırılmasını,
hh) Kantar fişi:
Cevher nakillerinde cevherin ağırlığını gösterir tartı makbuzunu,
ıı) Kanun:
4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununu,
ii) Kaynak:
Yerkabuğunda veya derinliklerinde; biçim, nitelik ve nicelik olarak
muhtemel ekonomik beklentileri karşılayacak katı, sıvı ve gaz
birikimlerini,
jj) Kaynak
raporu: Yerkabuğunda veya derinliklerinde; biçim, nitelik ve nicelik olarak
muhtemel ekonomik beklentileri karşılayacak katı, sıvı ve gaz birikimlerine
ilişkin bilgileri içeren raporu,
kk) Kompleks maden:
Jeolojik oluşumlar sonucu aynı parajenezde yataklanmış, birbirine bağlı tek
kayaç içinde olan en az iki madenin bir arada bulunduğu, tek bir maden
üretiminin mümkün olmadığı, birinin üretimi diğerinin üretimini zorunlu
kılan maden oluşumunu,
ll) Maden arama
faaliyetleri: Jeolojik prospeksiyon, jeoloji ve hidrojeoloji haritası
yapımı, numune alma, jeofizik araştırma, jeokimya, hidrojeolojik ve
jeoteknik etütler ile üretime yönelik olmayan sondaj, galeri sürme, yarma
ve kuyu açma gibi faaliyetleri,
mm) Maden arama
projesi: Arama ruhsat sahasında bir termin planı dahilinde, ekonomik olarak
işletilebilecek bir maden yatağı bulabilmek için arama süresi boyunca
yapılacak olan arama faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin
gerçekleştirilmesine yönelik yatırım bilgilerini ve mali yeterliliği içeren
Ek-8’de yer alan projeyi,
nn) Maden
hakları: Madenlerin aranması, bulunması, görünür rezervinin geliştirilmesi
ve işletilebilmesi için verilen izinler ve maden yataklarının bulunmasına
yardımcı olanlara tanınan maddî imkânları,
oo) Maden işletme
faaliyetleri: Üretime yönelik hazırlık çalışmaları ve üretim için yapılan
faaliyetleri,
öö) Maden işletme
projesi: Rezervi üç boyutlu olarak belirlenen bir maden yatağındaki madeni,
bir termin planı dahilinde, teknolojik ve ekonomik olarak işletilmesi ile
çevresel önlemleri alarak madenin kapanma sonrası rehabilitasyon
planlamasını içeren Ek-13’te yer alan temel ve detay mühendislik projesini,
pp) Maden sicili:
Tüm madencilik faaliyetleri ile ilgili bilgilerin kaydedildiği belgeyi,
rr) Madencilik
faaliyetleri: Madenlerin aranması, üretime yönelik hazırlık çalışmaları,
üretilmesi, sevkiyatı, cevher hazırlama ve zenginleştirme, atıkların
bertarafı, ruhsat sahasındaki stoklama/depolama işlemleri, maden
işletmelerinin kapatılması ve çevre ile uyumlu hale getirilmesi ile ilgili
tüm faaliyetler ve bu faaliyetlere yönelik geçici tesislerin yapılmasını,
ss) MTA Genel
Müdürlüğü: Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünü,
şş) Muhtemel
rezerv: Sürekliliği görünür rezervde olduğu kadar tarif edilemeyen,
ekonomik işletilebilirliği jeolojik, madencilik, metalürjik, ekonomik,
pazarlama, hukuki, çevresel, sosyal ve mali etkenler ile ilgili
belirsizlikler içeren cevher miktarını,
tt) Mücbir sebep:
Sel, taşkın, yangın, deprem, grizu patlaması, çökme, heyelan ve benzeri
halleri,
uu) Oda sicil
belgesi: Mühendislerin bağlı oldukları odaya üyeliklerinin devam ettiğine
dair yılda bir kez alınan belgeyi,
üü) Ön arama
faaliyet raporu: Ön arama döneminde maden arama projesinde belirtilen
madene yönelik elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanan tenör/kalite
tahminini içeren Ek-10’da yer alan kaynak raporunu,
vv) Ön görünüm
alanı: Bulunulan yerden ufuk çizgisine kadar olan bölgedeki görünen alanı,
yy) Ön inceleme
raporu: Hedef sahayı seçmenin gerekçeleri, nedenleri ve aranacak
maden/madenlerin belirtildiği; mevcut bilgiler doğrultusunda hazırlanmış
yorum ve değerlendirmeleri içeren Ek-7’de yer alan raporu,
zz) Öncelik
hakkı: Maden hakkı için ilk müracaat edene tanınan hakkı,
aaa) Pasa: Mevcut
ekonomik ve teknik şartlara göre işletilmesi mümkün olmayan, ancak işletme
gereği istihsal edilen maddeyi,
bbb) Pasa
değerlendirme izin belgesi: Ruhsata konu madenin üretilmesi aşamasında
ortaya çıkarılan pasanın değerlendirilmesine ilişkin Genel Müdürlükten
alınan izni gösteren ve IV. Grup (ç) bendi kapsamındaki maden tesisleri
için Nükleer Düzenleme Kurumunun yaptığı yetkilendirme kapsamında
incelemeye tabi olan Ek-27’de yer alan belgeyi,
ccc)
Prospeksiyon: Maden arama faaliyetlerine dayanak teşkil edecek jeolojik,
hidrojeolojik, mineralojik, jeokimyasal araştırmalar temelinde ön
bilgilerin toplanması işini,
ççç) Rezerv:
Kaynağın, boyutları ve tenörü/kalitesi belirlenmiş ve günün şartlarında
ekonomik olarak üretilebilir ve işlenebilir kısmını,
ddd) Rezerv
raporu: Bir veya birden çok boyutu ve tenörü/kalitesi belirlenmiş maden
miktarına ilişkin bilgileri içeren raporu,
eee) Rödövansçı:
Ruhsat sahalarındaki madenlerin üretilerek değerlendirilmesi amacıyla
ruhsat sahiplerinin rödövans sözleşmesi imzaladığı gerçek veya tüzel
kişiler, kamu kurum ve kuruluşları ile bunların iştiraklerini,
fff) Rödövans
sözleşmesi: Ruhsat sahalarındaki madenlerin işletilerek değerlendirilmesi
amacıyla üçüncü kişilere veya kuruluşlara tasarruf hakkı sağlamak üzere
ruhsat sahasının tamamı ya da bir kısmı için ruhsat sahiplerinin, bu
kişilerle yapmış oldukları sözleşmeleri,
ggg) Ruhsat:
Madenlerin aranması ve işletilmesi için bu Yönetmelikte belirtilen usul ve
esaslar çerçevesinde Genel Müdürlükçe verilen belgeyi,
ğğğ) Ruhsat
harcı: 6592 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce arama ve işletme
ruhsatlarından alınan ruhsat harcını,
hhh) Ruhsat
hukuku: Ruhsat sahiplerinin ruhsattan doğan hak ve yükümlülüklerini,
ııı) Ruhsat
bedeli: Taban bedelinin, ruhsatın yürürlükte kaldığı takvim yılı sayısı,
maden grubu, cinsi ve alan büyüklüklerine göre belirlenen katsayılarla
çarpılarak Kanunun ekli (1) ve (2) sayılı tablolarında gösterildiği şekilde
hesaplanarak her yıl ocak ayının sonuna kadar; arama ruhsatlarında tamamı
Genel Müdürlüğün bütçesine ve işletme ruhsatlarında ise %30’u (Mülga
ibare:RG-30/10/2025-33062) Genel Müdürlüğün bütçesine, (Değişik
ibare:RG-30/10/2025-33062) %70’i ise genel bütçeye gelir
kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması
gereken tutarı,
iii) Ruhsat
teminatı: 6592 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce madencilik
faaliyetlerinde Kanun hükümlerine ve tekniğe uygun çalışmayı temin amacı
ile arama ve işletme ruhsatlarından alınan nakit para, süre yönünden
sınırsız banka ve özel finans kurumu teminat mektubu, Devlet bono ve tahvili
olarak alınan geçici ödemeyi,
jjj) Sevk fişi:
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 240 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (A) bendinde yer alan sevk irsaliyelerindeki bilgiler
ile sevk edilen madene ilişkin Genel Müdürlüğün belirlediği bilgileri
içeren, bedeli her yıl Genel Müdürlükçe belirlenen ve elektronik ortamda
hazırlanan beyan niteliğindeki belgeyi,
kkk) Taksir:
Ruhsat alanlarının Kanun ve bu Yönetmelik gereğince küçültülmesini,
lll) Teknik
belge: Maden arama ve işletme faaliyetleri ile Kanunda belirtilen diğer
işler için ilgili mühendis ve diğer teknik elemanlar tarafından hazırlanan
arama faaliyet raporları, arama/işletme projeleri, işletme faaliyet
raporları, imalat haritası, jeolojik, jeofizik, hidrojeolojik etüt, harita,
kesitler, laboratuvar analizleri, sondaj verileri, çevre ile uyum planı,
raporlar ve bunun gibi teknik içerikli belgeyi,
mmm) Teknik
eleman: İşletme tekniği, büyüklüğü ve yapısal durumu göz önüne alınarak,
Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında istihdam edilen maden, jeoloji, jeofizik
ve ihtiyaç halinde harita mühendisleri ile diğer mühendisleri,
nnn)
Tenör/Kalite: Tetkik, gözlem, analiz, teknolojik test, ölçüm sonucunda
ortaya konulan kalorifik değer, bome, konsantrasyon, karat/ayar, denklik,
reçeteye uygunluk gibi fiziksel, kimyasal ve jeokimyasal özelliklerine göre
piyasa koşullarında değişik amaçlı değerlendirilebilme
kıstaslarını/oranlarını,
ooo) Termin
planı: Maden ocağında yapılacak hazırlık ve/veya üretim faaliyetlerinin
zamana bağlı gerçekleştirilme durumunun gösterildiği planı,
ööö) Tesis:
Madencilik faaliyetleri için zorunlu olan her türlü kırma, eleme, öğütme,
kesme ve sayalama tesisleri ile işleme tesisi kapsamında asfalt üretim,
hazır beton, yapı elemanı tesisleri, sallantılı masa, jig, konsantratör,
flotasyon, liç, kalsinasyon, bioksidasyon ve benzeri cevher hazırlama ve
zenginleştirme tesisleri, karıştırma, depolama, stoklama, atık/artık
kazanma ve atık/artık bertaraf tesisleri gibi geçici üniteleri,
ppp) TPAO:
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığını,
rrr) Ulusal
Elektronik Tebligat Sistemi (UETS): 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı
Tebligat Kanunu ve 6/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca yapılan elektronik
tebligat işlemlerini yürütmek amacıyla PTT tarafından kurulan, işletilen ve
güvenliği sağlanan sistemi,
sss) UMREK:
Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Komisyonunu,
şşş) Üretim: Yer
altı madenciliğinde cevher içerisinde bir daha girilemeyecek, tavan
göçmesine sebebiyet verecek ve/veya girilmesi işletme güvenliği açısından
tehlikeli alan oluşturacak şekilde yapılan maden istihracını; açık
işletmelerde ise üretim faaliyetlerinin durdurulmasına neden olan durumları
ortadan kaldırmaya yönelik faaliyetler dışında yapılan maden istihracını,
ttt) Vardiya:
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununda yer alan çalışma süresine
uygun olarak yirmi dört saat içerisinde çalışmanın yapıldığı zaman
dilimini,
uuu) Yarma:
Cevher varlığının ortaya çıkarılması, numune alınması, cevherin fiziksel,
kimyasal, jeoteknik özellikleri ile doğrultu ve eğiminin belirlenmesi
amacıyla sahada işletme güvenliğini tehlikeye atmayacak ve kademe
oluşturulmasına gerek olmayacak şekilde yapılan arama amaçlı kazı ve kesim
faaliyetini,
üüü) Yatırım
gideri: Ruhsat sahalarında arama ve maden işletme faaliyetlerine yönelik
yapılan ve Genel Müdürlük tarafından tespit edilen toplam harcama tutarını,
vvv) Yerli kömür:
Yurt içinde üretilen turba, leonardit, linyit, taşkömürü, antrasit,
asfaltit, bitümlü şist ve bitümlü şeyli,
yyy) Yetkilendirilmiş
tüzel kişiler (YTK): Genel Müdürlükçe yetkilendirilen, Kanun kapsamında
Genel Müdürlüğe verilmesi gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgeyi
hazırlamaya yetkili ve bunlardan sorumlu olan şirket hisselerinin
yarısından fazlasının sahibinin mühendis olduğu ya da bünyesinde nitelik ve
nicelikleri 3/6/2016 tarihli ve 29731 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler ile İlgili Yönetmelik ile belirlenen
mühendisler çalıştıran maden arama ruhsat sahibi veya işletmesi olan tüzel
kişileri,
zzz) Yolluk
avansı: İşletme ruhsatı, ruhsat süre uzatımı, ruhsat birleştirme, tesis
izni, izin alanı değişikliği, terk, ikinci maden, mera tahsis değişikliği,
buluculuk hakkı, görünür rezerv geliştirme hakkı, devir, zaruri üretim
izni, kamu yararı kararı, pasa değerlendirme izni, KDV istisnası, işletme
yöntemi değişikliği, irtifak ve intifa hakkı, ruhsat küçültme, patlayıcı
madde izni, faaliyete açma, intibak, yatırım gider tespiti ve ruhsat
sahaları üzerine yapılan diğer yatırım taleplerinde mahallinde tetkik
giderlerinin karşılanması için talep sahibinden alınan bedeli,
aaaa) Zaruri
üretim izin belgesi: Ruhsata konu madenin üretilmesi için işletme
faaliyetinin zaruri neticesi olarak çıkarılan diğer grup madenlerin
değerlendirilmesine ilişkin Genel Müdürlükten alınan izni gösterir belgeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Madenlerin
Gruplandırılması
Madenlerin
gruplandırılması
MADDE 5- (1)
I. Grup madenler:
a) İnşaat ile yol
yapımında kullanılan ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakıl, %80’in
altında SiO2 içeren kum, ariyet malzemesi ve SiO2 oranına
bakılmaksızın denizlerdeki ve akarsu yataklarındaki kum ve çakıllar,
b) Tuğla-kiremit
kili, çimento kili, baraj, gölet ve benzeri yapılarda kullanılan killer,
marn, puzolanik kayaç (tras), çimento ve seramik sanayilerinde kullanılan
kayaçlar ile;
1) %25’den az Al2O3 içeren
killer,
2) %50’den az
montmorillonit minerali içeren killer,
3) %50’den az
illit minerali içeren killer,
4) %50’den az
zeolit minerali içeren kayaçlar,
5) Na2O
ile K2O toplamı %5’den az olan ve II. Grupta yer almayan
kayaçlar ile, Na2O ve K2O toplamı %5’ten fazla olan
ancak Feldispat kaynağı olmayan kayaçlar,
6) Kil grubunda
ağırlıkça birinci sırada kaolinit minerali bulunmayan ve kaolinit minerali
oranı %20’den az olan, %2’den fazla Fe2O3 ve K2O,
%1’den fazla Na2O içeren ve %44’den az SiO2 içeren
killer,
7) Diğer
gruplarda yer almayan kayaçlar.
(2) II. Grup
madenler:
a) Kalsit,
dolomit, kalker, granit, andezit, bazalt gibi kayaçlardan agrega, mıcır,
geometrik şekil verilmeden yol, baraj, gölet ve liman gibi alanlarda
kullanılan taşlar, dolgu, istinat ve diğer yapı duvarı gibi yerlerde
kullanılan yapı taşları (dekoratif amaçlı kullanılan taşlar hariç), hazır
beton ve asfalt üretiminde kullanılan kayaçlar,
b) Mermer,
traverten, oniks mermeri, granit, andezit, bazalt, diyabaz gibi blok olarak
üretilen taşlar, boyutlandırılarak geometrik şekil verilen taşlar ile
kayraktaşı, arduvaz, tüf, ignimbirit ve benzeri dekoratif amaçla kullanılan
doğal taşlar,
c) Kalsit,
dolomit, kalker, granit, andezit, bazalt gibi kayaçlardan entegre çimento,
kireç ve kalsit öğütme, demir çelik tesisleri, enerji santrali ile metal
üretimine yönelik tesislerde hammadde olarak kullanılan kayaçlar.
(3) III. Grup
madenler: Deniz, göl ve kaynak sularında eriyik halde bulunan tuzlar,
jeotermal, doğal gaz ve petrol alanlarının dışında bulunan karbondioksit
(CO2) gazı, (Ek ibare:RG-31/7/2026-33326) hidrojen
(H₂) gazı, hidrojen sülfür (30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk
Petrol Kanunu hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla), IV. Grup madenleri eriyik
olarak içeren ve 3/6/2007 tarihli ve 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve
Doğal Mineralli Sular Kanunu kapsamına girmeyen çeşitli amaçlarla
kullanılan gaz ve sular.
(4) IV. Grup
madenler:
a) Endüstriyel
hammaddeler; kaolen, dikit, nakrit, halloysit, endellit, anaksit, bentonit,
montmorillonit (%50’den fazla montmorillonit minerali), baydilit,
nontronit, saponit, hektorit, illit (%50’den fazla illit minerali),
vermikülit, allofan, imalogit, klorit, sepiyolit, paligorskit (atapuljit),
loglinit ve bunların karışımı killer, refrakter killer, şiferton, alçıtaşı
(jips, anhidrit), alünit (şap), halit, sodyum, potasyum, lityum, kalsiyum,
magnezyum, klor, nitrat, iyot, flor, brom ve diğer tuzlar, bor tuzları
(kolemanit, uleksit, borasit, tinkal, pandermit veya bünyesinde en az %10 B2O3 içeren
diğer bor mineralleri), stronsiyum tuzları [selestin (selestit),
stronsiyanit], barit, vollastonit, talk, steattit, pirofillit, diatomit,
olivin, dunit, sillimanit, andaluzit, dumortiorit, disten (kyanit), fosfat,
apatit, asbest (amyant), manyezit, huntit, tabiî soda mineralleri (trona,
nakolit, davsonit), zeolit (%50’den fazla zeolit minerali), pomza,
pekştayn, perlit, obsidyen, grafit, kükürt, flüorit, kriyolit, zımpara
taşı, korundum, diyasporit, kuvars, kuvarsit ve bileşiminde en az %80 SiO2 ihtiva
eden kuvars kumu, feldispat (pegmatit, altere granit/granit kumları, aplit,
nefelinli siyenit-siyenit, alaskit, feldispatik kumlar gibi feldispat
kaynağı olan ve Na2O ile K2O toplamı %5’ten fazla
olan kayaçlar), mika (biyotit, muskovit, serisit, lepidolit, flogopit),
nefelinli siyenit, kalsedon (sileks, çört), harzburgit, radyolarit,
b) Enerji
hammaddeleri; torf, turba, leonardit, linyit, taşkömürü, antrasit,
asfaltit, bitümlü şist, bitümlü şeyl, kokolit-sapropel (6491 sayılı Kanun
hükümleri mahfuz kalmak kaydıyla),
c) Metalik
madenler; altın, gümüş, platin, osmiyum, bakır, kurşun, çinko, demir,
pirit, manganez, krom, civa, antimuan, kalay, vanadyum, arsenik, molibden,
tungsten (volframit, şelit), kobalt, nikel, kadmiyum, bizmut, titan
(ilmenit, rutil), alüminyum (boksit, gipsit, böhmit), nadir toprak
elementleri (seryum grubu, yitriyum grubu) ve nadir toprak mineralleri
(bastnazit, monazit, ksenotim, serit, oyksenit, samarskit, fergusonit),
sezyum, rubidyum, berilyum, indiyum, galyum, talyum, zirkonyum, hafniyum,
germanyum, niobyum, tantalyum, selenyum, telluryum, renyum,
ç) Uranyum,
toryum, radyum gibi elementleri içeren radyoaktif mineraller ve diğer
radyoaktif maddeler.
(5) V. Grup
madenler: Kıymetli ve yarı kıymetli mineraller; elmas, safir, yakut, beril,
zümrüt, morganit, akuvamarin, heliodor, aleksandirit, agat, silis kökenli
oniks, sardoniks, jasp, karnolin, heliotrop, kantaşı, krizopras, opal
(irize opal, kırmızı opal, siyah opal, ağaç opal), kuvars kristalleri
(ametist, sitrin, neceftaşı (dağ kristali), dumanlı kuvars, kedigözü,
avanturin, venüstaşı, gül kuvars), turmalin (rubellit, vardelit,
indigolit), topaz, aytaşı, turkuaz (firuze), spodümen, kehribar, lazurit
(lapislazuli), oltutaşı, diopsit, amozonit, lületaşı, labrodorit, epidot
(zeosit, tanzonit), spinel, jadeit, yeşim veya jad, rodonit, rodokrozit,
granat minarelleri (spesartin, grosüllar hessanit, dermontoit, uvarovit,
pirop, almandin), diaspor kristalleri, kemererit, krizoberil, fenakit,
taaffeit, oyklas, krizolit, zebercet, uvit, siberit, akroit, safirin,
praziolit, sarder, karneol, jaspis, moldavit, enstatit, aktinolit, ateş
opal, brazilianit, vezüvyan (idokras), kordiyerit, sfen kristalleri,
dioptas, apofillit, prehnit, petalit, fibrolit, benitoid, sanidin,
bitovnit, andezin, adularya, skapolit, natrolit, hayün, pektolit, polusit
(polluks), datolit, kornerupin, danburit, sinhalit, kurnokovit, lazulit,
ambligonit, sodalit, krizokol, vardit, nefrit, sedef, operkül.
Madenlerin
grubunun tespiti
MADDE 6- (1)
Kanunda sayılan ve bu Yönetmelikte belirtilen madenler dışında yeni bir
madenin tespit edilmesi durumunda bu madenin grubu; mineralojik, fiziksel
ve kimyasal özellikleri, kullanım alanları göz önünde bulundurularak bu
Yönetmelikte gerekli değişiklik yapılarak belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Maden Hakkı ve Ruhsat
Müracaatları
Maden hakkı
MADDE 7- (1)
Maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel
kişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu iktisadi
teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer
kamu kurum, kuruluş ve idarelerine, gerçek veya tüzel tek kişi adına
verilir.
(2) Madenler 5
inci maddede belirtilen gruplara göre ruhsatlandırılır.
(3) Kanuna göre
verilen ruhsatlar başka amaçla kullanılmaz.
(4) Madenler
üzerinde tesis olunan ilk müracaat, arama ruhsatı, buluculuk, işletme
ruhsatı ve görünür rezerv geliştirme haklarının hiçbiri hisselere
bölünemez. Her biri bir bütün halinde muameleye tabi tutulur. Ancak kamu
kurum ve kuruluşlarına ait IV. Grup (b) bendi madenlere ilişkin ruhsatlar,
rezerv kaybına sebep olmayacak şekilde, elektrik üretimine yönelik olmak
üzere Bakanlık onayı ile ayrı ruhsatlara bağlanabilir.
(5) Buluculuk ve
görünür rezerv geliştirme hakları, maden siciline bilgi amaçlı şerh edilir.
Kanunun 24 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri kapsamında ruhsat
hukukunun sona ermesi hali hariç ruhsatın devri, intikali, terki, iptali,
sicile şerh edilmiş buluculuk ve görünür rezerv geliştirme haklarını
ortadan kaldırmaz. Genel Müdürlük, buluculuk ve görünür rezerv geliştirme
haklarının tarafı değildir.
Genel müracaat
MADDE 8- (1)
Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen nitelikleri taşıyan gerçek veya tüzel
kişiler tarafından maden hakkı için I. Grup (a) bendi madenlerde büyükşehir
belediyesi olan illerde valiliklere diğer illerde il özel idarelerine,
diğer grup madenlerde Genel Müdürlüğe müracaat yapılır.
(2) I. Grup (a)
bendi madenlerde büyükşehir olan illerde valilikler, diğer illerde il özel
idareleri, Genel Müdürlüğün uygun görüşünü alır. Genel Müdürlük, talep
edilen alanın niteliğini, talep alanında diğer grup ruhsatların bulunup
bulunmadığını, ruhsat bulunması halinde yapılan nazari ve/veya mahalli
inceleme sonucunu dikkate alarak görüşünü bildirir. Diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının olumlu görüşünün alınmasını takiben valiliklerce/il özel
idaresince ihale yolu ile işletme ruhsatı verilir. Bu madenlerin ihale
bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına,
diğer illerde il özel idarelerinin hesabına yatırılır.
(3) I. Grup (b)
bendi, II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için (Mülga
ibare:RG-30/10/2025-33062) doğrudan işletme ruhsatı, (Değişik
ibare:RG-30/10/2025-33062) II. Grup (b) bendi, III., IV. ve V.
Grup madenler için (Mülga ibare:RG-30/10/2025-33062) arama ruhsatı
verilir.
(4) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi, III. Grup ve V. Grup maden sahaları
ihale ile, II. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden sahaları ilk müracaat ile
verilir. Sahayla ilgili geçmiş ruhsat ve çalışma bilgileri, mücavirindeki
ve bölgedeki ruhsatlar kapsamında konum, rezerv bilgisi veya buluculuk
raporuna istinaden Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan
hâllerde II. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden sahaları da ihale ile
verilir.
(5) II. Grup (b)
bendi ve IV. Grup madenler için yapılan müracaatlarda öncelik hakkı
esastır. Yapılan müracaatlar, müracaat numarası, gün, saat ve dakika esas
alınarak değerlendirilir. (Mülga cümle:RG-30/10/2025-33062)
(6) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Müracaat, işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak elektronik sistem üzerinden
yapılır.
(7) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Müracaatın alınmasını müteakip sahanın ilk müracaat veya ihale yoluyla
ruhsatlandırılmasına Genel Müdürlüğün teklifi üzerine Bakan oluru ile karar
verilerek müracaat sahibine bildirilir. İhale yoluyla ruhsatlandırılmasına
karar verilenler ihalelik saha konumuna getirilir.
(8) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
İhale talepleri, işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak, Kanunun 16 ncı
maddesindeki alan sınırlaması dâhilinde erişim veya pafta, koordinat ile
maden grubu belirtilerek sistem üzerinden yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Arama Ruhsatı
Arama ruhsatı
müracaatı ve değerlendirilmesi
MADDE 9- (1)
II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler için arama ruhsat müracaatı,
işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak Ek-6’da yer alan taahhütname ve Ek-5’te
örneği verilmiş dilekçe ile üç nüsha halinde Genel Müdürlüğe doğrudan veya
Genel Müdürlük internet sayfasında yayımlanan müracaat formu ile elektronik
ortamda yapılır.
(2) II. Grup (b)
bendi ve IV. Grup madenlerde, arama ruhsatı almak için müracaat edilen
alan, altındaki mevcut haklar dikkate alınarak değerlendirilir. Talep
edilen alanın hak sağlamaya müsait olan kısmına ait bilgileri içeren belge
müracaat tarihinde müracaat edene verilir. Ayrıca sonuçlar, Genel Müdürlük
internet sayfasında ilan edilir. Sonuç ile ilgili olarak müracaat sahibine
ayrıca yazılı bir tebligat yapılmaz.
Arama ruhsatı
müracaat esasları
MADDE
10- (1) Müracaatlar aşağıdaki esaslar doğrultusunda yapılır:
a) Müracaatlar,
müracaat alanı düzlemsel olarak II. Grup (b) bendi madenlerde 100 hektarı
ve IV. Grup madenlerde 2.000 hektarı, tamamı denizlere yapılan IV. Grup
ruhsat müracaatları ise 50.000 hektarı geçmeyecek şekilde yapılır.
b) Müracaatlar
tek poligon olarak yapılır.
c) Müracaat
edilen alanın koordinatları, saat ibresi dönüş yönünde sağa (Y), yukarı (X)
olarak verilir.
ç) Müracaatlar;
UTM Projeksiyon ED 50 Datum 6 derecelik dilim esas alınarak, on noktayı
geçmeyecek şekilde, Y koordinatı altı basamaklı, X koordinatı yedi
basamaklı olarak 1/25.000 ölçekli pafta adı yazılarak yapılır. Pafta sayısı
dördü, ancak tamamı denizlere yapılan IV. Grup ruhsat müracaatlarında ise
pafta sayısı sekizi geçemez. Talep edilen alanla ilgili en az bir pafta
adının belirtilmesi zorunludur.
(2) Bu maddedeki
esaslara aykırı müracaatlar ile talep alanı altındaki mevcut haklar dikkate
alınarak değerlendirilip hak sağlayamayan müracaatlar reddedilir ve
yatırılan işletme ruhsat taban bedeli iade edilmez.
Arama ruhsatı
düzenlenmesi için gerekli belgeler
MADDE 11-(1)
(Değişik:RG-30/10/2025-33062) İlk müracaat yoluyla hak sağlayan
müracaatlar için uygunluk bildirim tarihinden itibaren, ihale yoluyla arama
ruhsatı almaya hak sağlayan müracaatların ihale bedelinin yatırılmasından
itibaren iki ay içinde talep sahibinin aşağıdaki belgeleri tamamlayarak
Genel Müdürlüğe vermesi zorunludur:
a) Gerçek kişiler
için;
1) T.C. kimlik
numarası beyanı.
2) Onaylı imza
beyanı.
3) Ruhsat
bedelinin yatırıldığına dair belge.
4) Ek-6’da yer
alan ilk müracaat taahhütnamesi ve belgeleri.
5) Ek-7’de yer
alan ön inceleme raporu.
6) Ek-8’de yer
alan maden arama projesi.
7) Mali
yeterlilik belgeleri.
8) Aktif edilmiş
kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya UETS adresi.
9) Maden grup ve
bentlerine göre asgari tutarı her yıl Genel Müdürlükçe ilan edilecek
yatırım teminatına dair kesin ve süresiz teminat mektubu veya teminat
şartını sağladığına dair sair belge.
b) Tüzel kişiler
için;
1) Müracaat edene
ait güncel şirket sözleşmesi ve yönetim organı bilgilerini içeren Türkiye
Ticaret Sicili Gazetesi örneği.
2) Tüzel kişinin
bağlı olduğu vergi dairesi, ili ve vergi numarasını gösterir belge.
3) Tüzel kişiyi
temsil ve ilzama yetkili kişileri de gösteren sicil tasdiknamesi.
4) Ruhsat
bedelinin yatırıldığına dair belge.
5) Ek-6’da yer
alan ilk müracaat taahhütnamesi ve belgeleri.
6) Maden grup ve
bentlerine göre asgari tutarı her yıl Genel Müdürlükçe ilan edilecek
yatırım teminatına dair kesin ve süresiz teminat mektubu veya teminat
şartını sağladığına dair sair belge (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü
bu yükümlülükten muaftır).
7) Ek-7’de yer
alan ön inceleme raporu.
8) Ek-8’de yer
alan maden arama projesi.
9) Mali
yeterlilik belgeleri.
10) Aktif edilmiş
kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya UETS adresi.
11) Ortaklık pay
bilgilerini de içeren ortaklık teyit belgesi.
(2) (Mülga:RG-30/10/2025-33062)
(3) (Mülga:RG-30/10/2025-33062)
(4) Denizlerde
yapılan kokolit ve sapropel ile ilgili arama ruhsatı müracaatları maden
ismi belirtilerek yapılır. Maden ismi belirtilmeyen müracaatlar kokolit ve
sapropele hak sağlamaz. Müracaatta öncelik hakkı esastır. Diğer madenlerle
ilgili müracaatlar neticesinde verilmiş işletme izni bulunan alanlar, bu
madenler için hak sağlamaz. Adaları kapsayacak şekilde yapılan
müracaatlarda, adalara isabet eden alanlar taksir edilir. Bu madenlerin
üretimi sırasında işletme faaliyetinin zaruri neticesi olarak çıkarılan
diğer grup madenler için Kanunun 16 ncı maddesi uygulanır.
(5) Denizlerde
alınan kokolit, sapropel ve hidrojen sülfür ruhsatı sahipleri, arama ruhsat
yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içerisinde, TPAO veya TPAO’ya bağlı
bir şirketi en az bir yönetim kurulu üyeliği ile bir denetçi üye vererek,
sermaye koyma şartı aramaksızın en az yüzde on hisse vermek kaydıyla
şirketine ortak almak zorundadır. Ancak, TPAO veya TPAO’ya bağlı şirketin,
hisse oranının %10’dan fazla artırılması talebi tarafların anlaşmasına
bağlıdır. Ruhsat sahibinin, bir yıllık süre içinde TPAO veya TPAO’ya bağlı
bir şirketine başvurmaması halinde ruhsat iptal edilir. Ortaklık işlemleri,
TPAO veya TPAO’ya bağlı şirketi tarafından yürütülür.
(6) Ruhsat
sahibinin gerçek kişi olması halinde bir yıllık süre içerisinde bir sermaye
şirketi kurarak ruhsatı bu şirkete devretmesi ve TPAO veya TPAO’ya bağlı
şirketine hisse devri için müracaat etmesi zorunludur.
(7) Ruhsat
sahibinin sermaye şirketi olması halinde TPAO veya TPAO’ya bağlı şirketi,
bu şirkete ortak alabileceği gibi yeni bir sermaye şirketi kurup ruhsatı bu
şirkete devrederek hisse devri yapabilir. Süresi içerisinde yapılan
müracaatlara ait işlemlerin, TPAO tarafından tamamlanması gerekir.
(8) Kanun ve
13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun
olarak ruhsat sahibi tarafından yapılan ortaklık müracaatının, TPAO
tarafından sonuçlandırılmamasından TPAO sorumludur.
(9) Ruhsat sahibi
ile TPAO veya TPAO’ya bağlı bir şirket ortaklığı ile kurulan şirket, bu
kapsamda daha sonra yapılan ruhsat müracaatları için ortaklık şartını
sağlamış sayılır. Ayrıca ortaklık için TPAO’ya yeniden müracaat şartı
aranmaksızın mevcut şirket ile ruhsat işlemleri yürütülür.
Ön inceleme
raporu
MADDE
12- (1) Ek-7’de yer alan ön inceleme raporunda, hedef sahayı
seçmenin gerekçeleri ve grubu içinde aranacak maden/madenlerin
belirtilmesi, öncelikle bölgesel jeolojik ve jeofizik etütler, bölgesel
jeoloji ve jeofizik haritaları gibi mevcut bilgi ve belgelerin yer alması
gereklidir. Bu bilgi ve belgeler kullanılarak, jeolojik ve jeofizik
çıkarsamalar ve öngörülere dayanılarak hedef madenlere yönelik bilgiler
belirlenir.
(2) Deniz ve
göllere yapılan müracaatlarda ise araması hedeflenen madenin cinsi, yapısı
ve arama gerekçelerini içeren ön inceleme raporu verilir. Bu alanlarda
varsa yapılmış ilgili haritalar verilir.
Maden arama
projesi
MADDE
13- (1) Maden arama projesinin aşağıdaki hususları içermesi
zorunludur:
a) Maden arama
projesinin içeriği: Ek-8’de yer alan maden arama projesinde, projenin amacı
açık bir şekilde ifade edilerek müracaat sahibinin beklentisi ortaya
konulur. Arama yapılacak sahanın seçiminden başlayıp, kaynağın
belirlenmesi, değerlendirilip sınıflandırılması, raporlama aşamasının sonuna
kadar geçen tüm maden arama süreci (ön arama, genel arama, detay arama) bir
termin planı kapsamında belirtilir. Bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesine
yönelik yatırım ve mali yeterlilik bilgileri belgelenir. Maden arama
faaliyetleri kapsamında gerekli görülen çalışmalar; yöntem, içerik ve
uygulama biçimi ile açıklanır ve bunlar sıraya konularak takvime bağlanır.
Gerekli ekip/ekipman belirlenerek tüm bu işlerin maliyeti hesaplanır ve
finansman kaynakları gösterilir. Maden arama projesi, arama faaliyet dönemleri
kapsamında yapılan çalışmalardan elde edilecek verilere göre, gerektiğinde
ilgili dönem başlamadan veya dönem içerisinde revize edilerek Genel
Müdürlüğe verilir.
b) Maden arama
projesi faaliyet yeterliliği: Maden arama projesinin yeterli sayılabilmesi
için, arama dönemleri ile ilgili ön, genel ve detay arama ile fizibilite
dönemleri sonunda verilen faaliyet raporlarında yer alan asgari
faaliyetleri içermesi zorunludur. Genel Müdürlükçe gerek görülmesi halinde
ek arama faaliyetlerinin yapılması istenebilir.
c) Maden arama
projesi yatırım tutarı yeterliliği: Maden arama projesinin yeterli
sayılabilmesi için, ön, genel ve detay arama dönemlerinde yapılması
öngörülen faaliyetlere ait toplam harcama tutarına ilişkin açıklamaların
yer alması zorunludur.
ç) Termin planı
ve yeterliliği: Arama dönemleri itibarıyla yapılacak faaliyetlerin
dönemleri ve süreleri bu plan kapsamında belirtilmek zorundadır. Maden
arama projesi kapsamında dönemler itibarıyla toplam yatırım tutarını
oluşturacak harcama kalemlerinin ayrı ayrı belirlenmesi gerekir.
d) Mali
Yeterlilik:
1) Gerçek veya
tüzel kişiler Ek-2’de belirtilen mali yeterlilik tutarındaki kullanılabilir
nakdi kredi limiti ve/veya vadeli/vadesiz mevduat miktarını gösterir banka
referans mektubunu ibraz etmek zorundadır. Tüzel kişiler, maden gruplarına
göre mali yeterlilik tutarlarının en az %30’unu sermayeleriyle, geri kalan
kısmını banka referans mektubuyla, gerçek kişiler ise mali yeterlilik
tutarının tamamını banka referans mektubuyla ibraz etmek zorundadır.
2) Kamu kurum ve
kuruluşları veya sermayesinin %50’ den fazlası kamuya ait olan tüzel
kişilerde mali yeterlilik şartı aranmaz.
3) Ruhsat talep
sahipleri, her bir ruhsat talebi için ayrı ayrı Ek-2’de belirtilen mali
yeterlilik belgesini sunmak zorundadır. Mali yeterlilik belgesi
düzenlendiği tarihten itibaren on beş gün içinde Genel Müdürlüğe verilmesi
halinde geçerlidir.
4) Her yıl Aralık
ayının sonuna kadar bir sonraki yıl içinde yapılacak müracaatlarla ilgili
geçerli olacak Ek-2’de yer alan mali yeterlilik tutarları, yeniden
değerleme oranlarında artırılarak Genel Müdürlüğün internet sayfasında ilan
edilir.
Arama ruhsatı
düzenlenmesi
MADDE
14- (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
(1) Sahanın ilk
müracaat ile ruhsatlandırılmasının uygun bulunması hâlinde;
a) Kanunun 7 nci maddesinin
ikinci fıkrasında belirtilen izne tabi alanlar dâhilinde kalmadığı tespit
edilen sahalar için 11 inci maddede belirtilen belgelerin verilmesini
müteakip arama ruhsatı düzenlenir.
b) Kanunun 7 nci
maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen izne tabi alanlar dâhilinde kısmen
ya da tamamen kaldığı tespit edilen müracaatlar için 11 inci maddede
belirtilen belgelerin verilmesini müteakip Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü
ve dördüncü fıkralarında öngörülen izin süreçleri başlatılır. İzin alınan
alanlar için ruhsat düzenlenir. İzin alınamayan kısımlar müracaat
sahasından taksir edilir.
(2) Müracaat
edilen sahanın ihale ile ruhsatlandırılmasının uygun bulunması hâlinde;
a) Kanunun 7 nci
maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen izne tabi alanlar dâhilinde kalmadığı
tespit edilen sahalar için 11 inci maddede belirtilen şartların
sağlanmasını müteakip arama ruhsatı düzenlenir.
b) Kanunun 7 nci
maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen izne tabi alanlar dâhilinde kısmen
ya da tamamen kaldığı tespit edilen alanlar için 11 inci maddede belirtilen
şartların sağlanmasını müteakip Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü ve dördüncü
fıkralarında öngörülen izin süreçleri başlatılır. İzin alınan alanlar için
ruhsat düzenlenir. Sahanın tamamına ya da bir kısmına izin verilmemesi ve ihaleye
hak sağlayanın bu şartlarda ruhsat talep etmemesi durumunda ihale iptal
edilir. Bu bent uyarınca ihalenin iptal edilmesi hâlinde ihale bedeli iade
edilir.
(3) 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun
22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunan kişilere ait
müracaatlar reddedilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Arama Dönemleri ve
Faaliyetleri
Arama dönemi
ve faaliyetleri
MADDE
15- (1) Arama faaliyetleri, II. Grup (b) bendi, III., IV. ve V.
Grup madenler için arama ruhsatı alınarak yapılır.
(2) Arama
faaliyet dönemi; sırasıyla ön arama, genel arama, detay arama ve uygun
bulunması halinde fizibilite dönemlerinden oluşur.
(3) Arama ruhsatı
sahipleri, her bir arama dönemine ait faaliyet raporunu hazırlayarak Genel
Müdürlüğe süresi içerisinde vermek zorundadır.
(4) Arama ruhsatı
dönem geçişlerinde, ruhsatın bulunduğu dönemin son günü, bir sonraki arama
döneminin başlangıç tarihi olarak kabul edilir.
(5) Arama ruhsat
sahiplerinin arama dönemlerindeki yükümlülüklerini süresinden önce
tamamlamaları halinde, dönem süre sonu beklenmeden bir sonraki döneme
ve/veya işletme aşamasına geçilebilir.
(6) II. Grup (b)
bendi, III. ve V. Grup madenlerde genel arama dönemi, IV. Grup madenlerde
detay arama dönemi, IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi madenlerde talep
edilmesi ve Genel Müdürlükçe uygun bulunması halinde fizibilite dönemine
ilişkin yükümlülükleri yerine getirmeksizin işletme projesi verilemez ve
işletme dönemine geçilemez.
(7) Arama dönemi
içinde işletme projesi verilmesi durumunda ilgili faaliyet raporunda yer
alan asgari faaliyetlerin yerine getirilmesi ve (Değişik
ibare:RG-30/10/2025-33062) üç boyutu ve miktarıyla belirlenmiş
rezerv raporunun verilmesi zorunludur. (Ek
cümle:RG-30/10/2025-33062) Üç boyutu ve miktarıyla rezerv belirlenmiş
ise Genel Müdürlük tesisler için gerekli alanları da dikkate alarak işletme
ruhsat sahasını belirler.
(8) İşletme
projesi verildiği tarihe kadar arama döneminde yapılan harcamaları içeren
listenin ekinde; fatura, gider pusulası, maaş ödemesi ve diğer harcamalara
ilişkin belgelerin ayrı ayrı verilmesi, gerek duyulması halinde ise Genel
Müdürlüğün istediği ek bilgi, belge ve açıklamaların verilmesi zorunludur.
(9) Ruhsat
sahasında arama faaliyet dönemlerinde el sondajı makinesi ile karotlu veya
kırıntılı sondaj yapılabilir.
(10) Arama
dönemlerinde ilgili harcamaların hazırlanan liste ekinde fatura, gider
pusulası, maaş ödemesi ve diğer harcamalara ilişkin belgelerin ayrı ayrı
verilmesi zorunludur. Faaliyetler ile ilgili harcama beyanlarında herhangi
bir uyumsuzluk tespit edilmesi durumunda harcamaların belgelendirilmesi
zorunludur. Aksi takdirde Kanunun 17 nci maddesi gereğince işlem tesis
edilir.
(11) Jeolojik
haritalama, jeofizik etüd, sismik, karot, kırıntı ve numune alma ile
bunlara yönelik sathi hazırlık işlemleri içeren faaliyetler için çevresel
etki değerlendirmesi kararı aranmaz. Ancak ocak, galeri, kuyu açma gibi
çalışmalar için çevresel etki değerlendirmesi kararı alınması zorunludur.
(12) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Maden arama projesinde belirtilen faaliyetlerin niteliğinde ya da maden
cinsinde değişiklik yapılması durumunda ilgili arama faaliyet dönemine ait
arama faaliyet raporuyla birlikte revize maden arama projesinin de
verilmesi zorunludur. Bu durumda revize projedeki madencilik faaliyetlerine
ilişkin giderler ve bu faaliyetlere ilişkin idari masraflar da revize
edilerek yatırım teminat miktarı güncellenir.
(13) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Sondaj kuyu lokasyonlarının, denetime kadar muhafaza edilmesi; sondaj
sonucunda alınan karotların, karot sandıklarına istiflenerek muhafaza
edilmesi; karot sandıklarında kuyu adı, karotun alındığı il/ilçe, kuyu eğim
ve derinliği (metraj aralığı) ile sondaj başlangıç ve bitiş tarihlerine
ilişkin bilgilerin yazılı olması ve yüksek çözünürlüklü bir kamera ile
fotoğraflanması zorunludur.
(14) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Planlanan sondaj başlangıç ve bitiş tarihleri ile sondaj lokasyon
bilgilerinin başlangıç tarihinden bir hafta öncesine kadar, sondaj
ilerlemesine ilişkin metraj bilgilerinin de aylık olarak e-Maden sistemine girilmesi
zorunludur. Bilgi girişini tutarlı ve eksiksiz şekilde yapanlar için on
üçüncü fıkra kapsamında kuyu lokasyonlarını muhafaza etme yükümlülüğü
aranmaz.
(15) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Kanunun 15 inci ve 47 nci maddeleri kapsamında buluculuk hakkı verilmiş
sahaların ihale edilmesi ve ihaleyi kazananın talebi hâlinde buluculuk
hakkına esas çalışmalar arama dönemi yükümlülükleri bakımından yeterli
kabul edilerek buluculuk hakkı verilen maden için işletme ruhsatı
verilebilir.
(16)
(Ek:RG-30/10/2025-33062) Yatırım programının iki yıl üst üste yüzde
ellinin altında gerçekleştirilmesi durumunda verilen teminat irat
kaydedilir ve ruhsat iptal edilir. Arama faaliyetleri sonucunda
işletilebilir rezerv bulunmadığının Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama
Koduna göre raporlanması ve talep edilmesi hâlinde arama ruhsat bedelleri
ile ihale bedeli ruhsat sahibine iade edilir.
(17) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Genel Müdürlük, sahada işletilebilir rezerv olmadığına dair tespit veya
emareleri tevsik eden ruhsat sahibinin terk talebini kabul ederek yatırım
teminatının iadesine karar verebilir.
Ön arama
dönemi
MADDE
16- (1) Arama ruhsatının düzenlendiği tarihten itibaren bir yıllık
süre, ön arama dönemidir. Ön arama döneminde; ön inceleme raporunda
belirtilen sistematik arama yöntemleri uygulanabilir. Arama yöntemleri;
mostra (yüzdenetimi lek) tanımlama ve örnek alımı, jeolojik harita alımı
ile jeokimya, jeofizik gibi çalışmaları kapsar.
(2) Ön arama
dönemi sonuna kadar, Ek-10’da yer alan ön arama faaliyet raporunun
verilmesi zorunludur. Ön arama dönemi faaliyet raporunun uygun olarak
verilmesi halinde genel arama dönemine hak sağlar.
(3) Ön arama
faaliyet raporunun veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun
bulunmaması hâlinde tespit edilen eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi
ruhsat sahibine yazılı olarak bildirilir. Tebliğ tarihinden itibaren
eksikliklerin bu sürede tamamlanmaması veya verilen raporların ya da
yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde
Kanunun 17 nci maddesinin (Değişik ibare:RG-30/10/2025-33062) beşinci
fıkrası gereğince teminat irat kaydedilerek ruhsat iptal edilir.
(4) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
Ön arama faaliyet raporunun süresinde verilmemesi veya asgari faaliyetlerin
yapılmaması hâlinde Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrası gereğince
dönemin sonunda teminat irat kaydedilerek arama ruhsatı iptal edilir.
Asgari faaliyet yapılmış olmakla birlikte ön arama faaliyetlerinin projeden
eksik yürütüldüğünün tespiti hâlinde gerçekleşmeyen yatırıma karşılık gelen
teminat miktarı irat kaydedilir. Teminatın, yatırımın gerçekleşen kısmına
karşılık gelen miktarı talebi hâlinde ruhsat sahibine iade edilir.
Genel arama
dönemi
MADDE
17- (1) Genel arama dönemi, ön arama döneminin sonundan itibaren
başlamak üzere IV. Grup madenlerde iki yıl, diğer grup madenlerde bir
yıldır.
(2) Bu dönem,
madenin genel özellikleriyle belirlenmesine yönelik arama dönemidir. Amaç,
kaynağın boyut, biçim, yapı, tenör/kalite ve muhtemel ekonomik beklentiler
açısından kabul edilebilir bir güvenilirlik düzeyinde tahmin edilebilmesini
sağlamak ve jeofizik çalışmalarından da yararlanarak bir cevherleşme ya da
maden yatağının temel jeolojik özelliklerini belirlemektir. Cevherleşme ya
da maden yatağının sınırları ve sözü edilen özellikleri; mostra, yarma ve sondaj
gibi lokasyonlardan örnekleme yapılarak, alınan örneklerin analiz ve test
edilmesi suretiyle elde edilen verilere dayalı olarak tahmin edilir.
(3) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
Genel arama dönemi süresi sonuna kadar Ek-11’de yer alan genel arama
faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. Faaliyet raporlarının süresinde
verilmemesi veya asgari faaliyetlerin yapılmaması hâlinde ilgili dönem
sonunda teminat irat kaydedilerek arama ruhsatı iptal edilir. Faaliyet
raporlarına ilişkin eksiklikler için ise ruhsat sahibine bir aylık süre
verilir. Verilen süre içinde eksikliklerin tamamlanmaması hâlinde teminat
irat kaydedilerek arama ruhsatı iptal edilir.
(4) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
Genel arama faaliyet raporunun uygun bulunması hâlinde IV. Grup
ruhsatlarda detay arama dönemine hak sağlanır. II. Grup (b) bendi, III. ve
V. Grup ruhsatlarda ise genel arama dönemi sonuna kadar üç boyutu ve
miktarıyla rezerv belirlenmiş olarak işletme projesi verilerek işletme
ruhsat talebinde bulunmaması hâlinde ruhsat iptal edilir. III. Grup
madenlerde arama faaliyet raporlarının niteliği dikkate alınarak bilimsel
yeterliği haiz kaynak raporuna istinaden işletme ruhsatı verilebilir.
(5) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Asgari faaliyetler yapılmış olmakla birlikte arama döneminde yapılacağı
beyan edilen faaliyetlerin tamamının gerçekleştirilmediğinin tespiti
hâlinde gerçekleşmeyen yatırıma karşılık gelen oranda teminat miktarı irat
kaydedilir. Teminatın, yatırımın gerçekleşen kısmına karşılık gelen miktarı
talebi hâlinde ruhsat sahibine iade edilir.
Detay arama
dönemi
MADDE
18- (1) Detay arama dönemi, genel arama döneminin sonundan
itibaren başlamak üzere IV. Grup madenlerde dört yıldır.
(2) Miktar,
yoğunluk, şekil, fiziksel özellikler, tenör/kalite ve mineral içeriğinin
yüksek bir güvenilirlik düzeyinde jeofizik çalışmalardan da yararlanarak
hesap edilmesi amacıyla yapılan çalışmaları kapsar. Dört yıl süreli olan bu
dönemde, maden yatağını üç boyutlu olarak ortaya koymak ve yüksek bir
güvenilirlik düzeyinde hesaplama yapabilmek amacıyla yeter sayı ve sıklıkta
mostra, kuyu, yarma, sondaj ve galeri açma çalışmaları yapılması gerekir.
Buralardan yeterli sayı ve sıklıkta örnekleme yapılır. Maden yatağının
sınırları ve sözü edilen özellikleri, örneklerin test ve analiz edilmesi
suretiyle elde edilen verilere dayalı olarak ortaya konulur, kaynak
hesaplanır ve maden yatağının işletilmesine yönelik özellikler de
belirlenir.
(3) Detay arama
dönemi süresi sonuna kadar Ek-12’de yer alan detay arama faaliyet raporunun
verilmesi zorunludur. Detay arama faaliyet raporunun uygun bulunması
halinde IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi maden arama ruhsatlarında detay
arama dönemini takiben fizibilite çalışmalarına ihtiyaç duyularak gerekçesi
ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaatta bulunmaları ve talebin uygun bulunması
hâlinde, detay arama dönemi sonrasında iki yıllık bir fizibilite dönemine
hak sağlar. IV. Grup (a) bendi maden arama ruhsatlarında ise detay arama
dönemi sonuna kadar kaynak ve rezerv bilgilerini içeren işletme projesi
verilerek işletme ruhsat talebinde bulunulmaması halinde arama ruhsatı
iptal edilir.
(4) IV. Grup
maden ruhsatlarında detay arama dönemi sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilen
raporların ve yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması
halinde eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı
olarak bildirilir. Tebliğ tarihinden itibaren eksikliklerin verilen sürede
tamamlanmaması veya verilen raporların ve yatırım harcama kalemlerine ait
belgelerin uygun bulunmaması hâlinde (Değişik ibare:RG-30/10/2025-33062)
teminat irat kaydedilerek arama ruhsatı iptal edilir.
(5) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
Detay arama faaliyet raporunun süresi içinde verilmemesi veya asgari
faaliyetlerin yapılmaması hâlinde Kanunun 17 nci maddesinin beşinci fıkrası
gereğince dönemin sonunda teminat irat kaydedilerek arama ruhsatı iptal
edilir. Asgari faaliyet yapılmış olmakla birlikte detay arama
faaliyetlerinin projeden eksik yürütüldüğünün tespiti hâlinde
gerçekleşmeyen yatırıma karşılık gelen teminat miktarı irat kaydedilir.
Teminatın, yatırımın gerçekleşen kısmına karşılık gelen miktarı talebi
hâlinde ruhsat sahibine iade edilir. Detay arama dönemi sonuna kadar üç
boyutu ve miktarıyla rezerv belirlenmiş olarak işletme projesi verilerek
işletme ruhsat talebinde bulunulmaması hâlinde arama ruhsatı iptal edilir.
Fizibilite
döneminde yapılacak işlemler
MADDE
19- (1) Fizibilite dönemi talebinin uygun bulunması için detay
arama döneminde yapılması zorunlu faaliyetlerin yapılmış olması ve kaynağın
ortaya çıkarılmış olması zorunludur. İki yıllık süre sonuna kadar Ek-23’te
yer alan fizibilite raporunun verilmesi zorunludur. Fizibilite döneminin
sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilen fizibilite raporunun uygun bulunmaması
hâlinde eksikliklerinin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı
olarak bildirilir. Tebliğ tarihinden sonra eksikliklerin verilen sürede
tamamlanmaması hâlinde ya da arama ruhsat süresi sonuna kadar fizibilite
raporu ile birlikte işletme ruhsat talebinde bulunulmaması durumunda ruhsat
iptal edilir. Ayrıca fizibilite döneminde fizibilite raporunda yer alan
asgari faaliyetlerin yapılması zorunludur. Aksi takdirde fizibilite raporu
uygun bulunmayarak ruhsat iptal edilir.
ALTINCI BÖLÜM
İşletme Ruhsatları
İşletme ruhsat
müracaatları
MADDE
20- (1) (Değişik:RG-30/10/2025-33062) Kanunun 7 nci
maddesinin ikinci fıkrası kapsamında belirtilen alanlar dışında kalan
işletme ruhsat taleplerinde I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve (c)
bentleri madenler için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay
içinde, diğer madenler için arama ruhsat süresi sonuna kadar ruhsat veya
hak sahibi tarafından;
a) İlgili
hesaplara aktarılmak üzere işletme ruhsat bedeli, rehabilitasyon bedeli ve
Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban
bedelinin Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması,
b)
Yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda
hazırlanmış maden işletme projesi ve bu projenin uygulanabilmesi için
gerekli olan mali yeterliliğine ilişkin belgelerin verilmesi,
c) Aktif edilmiş
kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin verilmesi,
zorunludur. Aksi
hâlde talep reddedilir. Talebin kabul edilmemesi halinde yatırılan işletme
ruhsatı taban bedeli iade edilmez, işletme ruhsat bedeli ve rehabilitasyon
bedeli ise iade edilir.
(2) Projedeki
teknik eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine bildirilir,
eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır.
Eksiklikleri verilen sürede tamamlamayanlara Kanunun 24 üncü maddesinin
birinci fıkrası gereğince idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha
uzatılır. Bu süre sonunda projedeki teknik eksiklikleri tamamlamayanların
talepleri kabul edilmez (Mülga ibare:RG-30/10/2025-33062) . Talebin
kabul edilmemesi halinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade
edilmez, işletme ruhsat bedeli (Ek ibare:RG-30/10/2025-33062) ve
rehabilitasyon bedeli ise iade edilir. Taleplerin uygun görülmesi
hâlinde bir ay içinde işletme ruhsatı düzenlenir.
(3) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında izne tabi olduğu
tespit edilen ikinci fıkraya uygun işletme ruhsatı taleplerinde; arama
ruhsatı döneminde alınan izinler saklı kalmak kaydıyla, Kanunun 7 nci
maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında öngörülen izin süreçleri
başlatılır. İzin süreçlerinin tamamlanmasını müteakip birinci fıkra
hükümlerine göre işlem tesis edilir.
(4) Genel
Müdürlük, madenin cinsi, rezerv miktarı, tenörü/kalitesi, üretimin
yapıldığı bölge, termin planı, jeolojik ve hidrojeolojik koşullar gibi
kıstasları dikkate alarak, işletme izin alanını ve/veya projede yer alan
asgari yıllık üretim miktarlarını belirleyebilir.
(5) Bu madde
kapsamında maden işletme ruhsatlarının verilmesi ve sürelerinin
uzatılmasına ilişkin müracaatlarda 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi
kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmaması şartı aranır.
(6) 6183 sayılı
Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin
belge, üzerinde yazılı olduğu geçerlilik süresi içerisinde Genel Müdürlüğe
verilmesi halinde, belgenin verildiği talepler için işlem
sonuçlandırılıncaya kadar geçerli kabul edilir.
İşletme ruhsat
taleplerinde mali yeterlilik
MADDE
21- (1) Mali yeterlilik, projede belirtilen toplam yatırım
tutarının en az %20’si kadardır. Ancak bu miktar Ek-2’de yer alan maden
gruplarına göre belirlenen işletme ruhsatları asgari mali yeterlilik
tutarları tablosundaki miktarlardan az olamaz.
(2) Genel
Müdürlüğe verilen maden işletme projesi ekindeki mali yeterlilik ile ilgili
ruhsat sahibi gerçek veya tüzel kişiler, kullanılabilir nakdi kredi limiti
ve/veya vadeli/vadesiz mevduat miktarını gösterir banka referans mektubunu
ibraz etmek zorundadır. Tüzel kişiler, maden gruplarına göre mali
yeterlilik tutarlarının en az %30’unu sermayeleriyle, geri kalan kısmını
banka referans mektubuyla, gerçek kişiler ise banka referans mektubuyla
ibraz etmek zorundadır.
(3) İşletme
ruhsatlarında toplam yatırım tutarının azaltılması durumunda mali
yeterlilik belgeleri aynen devam eder. Projelerde revizyon yapılması
durumunda mali yeterliliğin, yeni projede belirtilen yatırım tutarına göre
revize edilmesi gerekir.
(4) Bir ruhsat
için verilen mali yeterlilik rayiç tutarı diğer ruhsatlar için geçerli
değildir. Birden fazla proje verilmesi durumunda ruhsat talep sahipleri,
her bir ruhsat talebi için ayrı ayrı mali yeterliliğini belgelemek
zorundadır. Mali yeterlilik belgesi düzenlendiği tarihten itibaren on beş
gün içinde Genel Müdürlüğe verilmesi halinde geçerlidir.
(5) Kamu kurum ve
kuruluşları veya sermayesinin %50’den fazlası kamuya ait olan tüzel
kişilerde mali yeterlilik şartı aranmaz.
I. Grup (b)
bendi, II. Grup (a) ve (c) bendi maden işletme ruhsat taleplerinin
değerlendirilmesi
MADDE
22- (1) I. Grup (b) bendi ve II. Grup (a) ve (c) bendi madenler
için ihale bedelinin yatırılmasından itibaren iki ay içinde, 20 nci maddenin
birinci fıkrasında belirtilen tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi
şartıyla işletme ruhsatı talebinde bulunulabilir.
(2) II. Grup (c)
bendi maden işletme ruhsat taleplerinde 250 km mesafe dahilinde en az
12.900.247 Türk lirası değerinde tesis olması veya kurulacağının beyan
edilmesi zorunludur. II. Grup (c) bendi maden ruhsatlarında üretilen
madenler sadece kendi tesislerinde kullanılabilir, dışarıya satış
yapılamaz. Ancak tesisteki prosese uygun olmayan nitelikteki malzemenin
satışına Genel Müdürlükçe izin verilebilir. Satışa uygun olmayan malzemenin
analiz sonuçları ve miktarları her yıl işletme faaliyet raporları ve ekinde
Genel Müdürlüğe beyan edilir. Satışına izin verilen miktar, ruhsat
sahasından tesise sevk edilen yıllık üretim miktarını geçemez. Aksi
takdirde verilen satış izni iptal edilerek Kanunun 10 uncu maddesinin
yedinci ve sekizinci fıkralarına göre işlem yapılır.
(3) II. Grup (c)
bendi maden ruhsatlarının II. Grup (a) bendi maden ruhsatına intibakı
yapılmaz.
(4) II. Grup (b)
bendi maden ruhsatlarının II. Grup (a) ve (c) bendi maden ruhsatına
intibakı yapılmaz.
(5) II. Grup (a)
bendi maden ruhsatları bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan şartların
yerine getirilmesi halinde II. Grup (c) bendi maden ruhsatına intibakı
yapılabilir.
(6) II. Grup (a)
ve (c) bendi maden ruhsatlarının talep edilmesi halinde, II. Grup (b) bendi
maden ruhsatına intibakı yapılabilir.
II. Grup (b)
bendi, III., IV. ve V. Grup işletme ruhsatı için müracaat
MADDE
23- (1) Arama ruhsat süresi sonuna kadar arama faaliyetlerine ait
arama dönemleri ile ilgili yeterlilik şartlarının yerine getirilmesi
gerekir. Kanunun 17 nci maddesine göre hazırlanmış II. Grup (b) bendi, III.
Grup ve V. Grup madenler için genel arama faaliyet raporunun, IV. Grup
madenler için ise detay arama faaliyet raporunun, IV. Grup (b), (c) ve (ç)
bendi maden arama ruhsatlarında fizibilite döneminin kullanılması halinde
Ek-23’e uygun fizibilite raporunun, YTK tarafından maden mühendisinin
sorumluluğunda Ek-13’e göre hazırlanan işletme projesinin verilmesi ve 20
nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen diğer yükümlülüklerin yerine
getirilmesi halinde işletme ruhsat talebinde bulunulabilir. İşletme
projesinin ruhsat/hak sahibi veya kanuni vekilince ve YTK tarafından
imzalanması zorunludur. Bu fıkrada sayılan arama faaliyet ve fizibilite
raporları, arama ruhsat dönemi içinde işletme projesinden ayrı olarak da
verilebilir.
II. Grup (b)
bendi, III., IV. ve V. Grup madenlere ilişkin işletme ruhsatı taleplerinin
değerlendirilmesi
MADDE
24- (1) Arama faaliyeti sonrası görünür ve muhtemel rezerv
sınırlarının ve büyüklüğünün tespit edilebilmesi için madenin tenör/kalite
dağılımı, madenin cinsine göre cevher damar kalınlıkları, kömür için kalori
değeri, mermer için üretim kapasitesi, su ve gazların konsantrasyonu, debisi,
kapasitesi belirlenir. İşletme projesinin hazırlanmasında kullanılacak
verilerin belirlenebilmesi için gerekli aramaların yapılmış olması ve bu
faaliyetlerin rezerv bilgilerini içeren II. Grup (b) bendi ve III. Gruplar
için hazırlanmış genel arama faaliyet raporu ve IV. Gruplar için ise detay
arama faaliyet raporu veya fizibilite raporu ile belgelenmesi zorunludur.
(2) Arama ruhsat
döneminde ortaya çıkarılan rezerve ilişkin dayanakları ile birlikte belge
ve bilgilerin verilmesi zorunludur.
(3) III. Grup
madenlerde, Ek-13’e uygun hazırlanmış işletme projesinde, üretilmesi
öngörülen madenler için; tabii denge, kapasite, rezervuar, konsantrasyon,
hidrojeolojik ve jeokimyasal denge, debi gibi koruma ilkeleri esas alınır.
Bu grup madenler; deniz, göl, kaynak, havza veya beslenme alanının tabii
dengesini bozmayacak şekilde ruhsatlandırılır.
(4) Geçici tesis
alanı ile görünür ve/veya muhtemel rezerv alanı üzerinden Ek-14’te yer alan
işletme ruhsatı düzenlenir, ruhsatın diğer kısımları taksir edilir.
(5) Arama ruhsat
süresinin sonuna kadar işletme projesine konu madenin görünür hale
getirilmemesi durumunda işletme ruhsat talebi reddedilerek arama ruhsatı
iptal edilir.
(6) Arama ruhsat
süresi sona ermeden aynı grupta farklı bir maden için görünür rezerv ortaya
konularak işletme projesi ile yapılan işletme ruhsat talebi yeniden
değerlendirilir.
(7) IV. Grup (a)
ve (c) bendi madenlerin projelerinin değerlendirilmesi esnasında mahallinde
tetkik heyetlerinin ruhsat sahalarından nadir toprak elementlerinin
tespitine yönelik numune almaları Genel Müdürlükçe istenebilir. Analiz
sonuçlarına göre numunelerde ekonomik olarak değerlendirilebilecek nadir
toprak elementi olduğunun tespit edilmesi halinde ruhsat sahibi ile MTA
Genel Müdürlüğü arasında ortak arama projesi geliştirilir. Bu çerçevede
yapılan proje ortaklığının ticari ve teknik içeriği taraflarca karşılıklı
müzakere edilerek belirlenir.
(8) Tuz Gölünde
verilecek işletme ruhsatlarının projedeki tuz üretim kapasitesi 200.000
ton/yıl tuzdan az veya 800.000 ton/yıl tuzlu su miktarından aşağı olamaz.
(9) Tuz Gölü
Havzası içinde kalan tuz domu ve yataklarına kaya tuzu ruhsatı verilmez.
(10) Genel
Müdürlük gerek görmesi halinde projede yer alan çevre ile uyum planını
revize ettirebilir.
İşletme
ruhsatı döneminde arama faaliyetleri
MADDE
25- (1) İşletme ruhsat alanı içinde, arama faaliyetleri
yapılabilir. İşletme ruhsatının düzenlendiği tarihten itibaren muhtemel
rezerv alanlarının IV. Grup maden işletme ruhsat sahalarında on yıl (Mülga
ibare:RG-30/10/2025-33062) içinde Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv
Raporlama Koduna göre kaynak ve/veya rezerv haline getirilmeyen alanlar
taksir edilir. İşletme ruhsatlarında muhtemel rezerv alanlarının Ulusal
Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre kaynak ve/veya rezerv alanı
haline getirilmesine yönelik yapılacak faaliyetler için Kanunun 17 nci
maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü uygulanır. İşletme ruhsatlarında,
işletme izin alanı dışında kalan alanlarda görünür rezervin tespitine
yönelik yapılacak arama faaliyetlerinde alınması gerekli izinler arama
ruhsatları ile aynı hükümlere tabidir.
V. Grup
madenler için genel hükümler
MADDE
26- (1) V. Grup madenlerde işletme ruhsatı süresi beş yıl olup bu
süre uzatılabilir.
(2) V. Grup
madenler için yapılan işletme ruhsatı talepleri ve süre uzatım talepleri,
20 nci maddede yer alan hükümlere göre değerlendirilir. Ancak, yüzeyden
toplama yöntemi ile üretim faaliyetinde bulunulacak olan sahalarda, 20 nci
madde gerekliliklerinden olan işletme projesi sunulması yerine yıllık
üretim miktarını ve üretim yöntemini belirtir dilekçenin sunulması halinde
talep değerlendirmeye alınır.
(3) Arama ruhsat
süresinin sonuna kadar işletme talebinde bulunulmayan ruhsatlar iptal
edilir.
(4) V. Grup
madenler için yapılan işletme izni ve işletme izni değişiklik talepleri, 28
inci maddede yer alan hükümlere göre değerlendirilir.
(5) Ruhsat
sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde
çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma
ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili
izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir.
Süresi içinde bu yükümlülükleri yerine getirilmeyen V. Grup ruhsatlar için
Kanunun 24 üncü maddesinin on birinci fıkrasına göre işlem yapılır. İşletme
ruhsat süresi sonuna kadar belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin
alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz ve ruhsat iptal edilir.
Ruhsatların
üst üste verilmesi
MADDE
27- (1) (Değişik ibare:RG-30/10/2025-33062) IV. Grup
ruhsatların alt bentleri hariç aynı grup ruhsatlar birbiri üzerine
verilemez. Farklı grup ruhsatlar (Ek ibare:RG-30/10/2025-33062) ile
IV. Grubun farklı alt bentlerine ait ruhsatlar ise üst üste
verilebilir.
(2) Görünür
rezervi belirlenen alanlar üzerine maden işletmeciliğine engel olacak şekilde
başka (Değişik ibare:RG-30/10/2025-33062) ruhsat verilemez.
Ayrı ayrı üretilmesi imkanı olmayan farklı gruptaki (Ek
ibare:RG-30/10/2025-33062) veya aynı grubun alt bentlerine ait
madenler için üst üste işletme ruhsatı verilemez. Ancak farklı gruptaki (Ek
ibare:RG-30/10/2025-33062) veya IV. Grubun alt bentlerine ilişkin
yapılacak ruhsat taleplerinin aynı kişiye ait olması veya talep
sahiplerinin aralarında mutabakat sağladıklarını belgelemeleri hâlinde bu
şart aranmaz.
(3) (Ek:RG-30/10/2025-33062)[1] Birinci
veya ikinci fıkra uyarınca ruhsat edinen kişi, ürettiği ilk ruhsat
sahibinin işletme iznine konu madeni, herhangi bir bedel talep etmeksizin
ilk ruhsat sahibine teslim eder. Aksi takdirde Kanunun 12 nci maddesi
kapsamında işlem tesis edilir.
(4) IV. Grup
maden ruhsat sahaları üzerine V. Grup maden ruhsatı verilemez. V. Grup
maden ruhsat sahalarının üzerine ise IV. Grup maden ruhsatı verilebilir.
Ancak bu durumda IV. Grup maden ruhsat sahalarında yapılan madencilik
faaliyetlerinde elde edilen V. Grup madenlerin, V. Grup maden ruhsat
sahibine IV. Grup maden ruhsat sahibi tarafından herhangi bir bedel talep
edilmeksizin teslim edilmesi zorunludur. Aksi takdirde Kanunun onuncu
maddesinin yedinci fıkrası ile 12 nci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında
işlem tesis edilir.
(5) V. Grup maden
ruhsatlarında, Kanunun 16 ncı maddesinin on birinci fıkrası kapsamında
zaruri üretim ve/veya pasa değerlendirme izni verilmez.
(6) Ayrı veya
aynı gruplara ait ruhsatların işletme izin alanlarının üst üste talep
edilmesi, ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi
aralarında mutabakat sağlayamamaları hâlinde, Genel Müdürlükçe projeler
üzerinde ve/veya yerinde sahanın jeolojik yapısı, cevherleşmenin
özellikleri, maden rezervleri, yatırım ve tesisler göz önünde bulundurularak
inceleme yapılır. İnceleme sonucunda, kazanılmış haklar korunmak kaydı ile
kaynak kaybına neden olmayacak, maden işletmeciliğini ve işletme
güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, ayrı ayrı çalışma imkânının
tespiti halinde, çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenerek işletme
izinleri verilebilir. Bu mümkün değilse öncelik hakkı esas alınarak
faaliyete izin verilir.
(7) 2000
hektardan daha az olan IV. Grup işletme izin alanları ile 100 hektardan
daha az olan II. Grup işletme izin alanları üzerine I. Grup (b) bendi maden
işletme ruhsatı verilmeyeceği gibi, I. Grup (b) bendi maden işletme izni
üzerine de IV. Grup veya II. Grup işletme izni verilmez. Bununla birlikte,
farklı gruptaki işletme ruhsatlarının/taleplerinin aynı kişiye ait olması veya
talep sahiplerinin aralarında mutabakat sağladıklarını belgelemeleri
halinde üst üste işletme izni verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
İşletme İzni
İşletme izni
verilmesi
MADDE
28- (1) İşletme izni verilmesi talepleri;
a) Kanunun 7 nci
maddesi gereği ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli
izinlerin verildiğine dair belgelerin Genel Müdürlüğe sunulması,
b) Aktif edilmiş
kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin bulunması,
c) Geçmiş
dönemlere ait ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve
Devlet hakkı borcu olmaması,
ç)
Yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması,
d) Mevzuatın
ilgili hükümleri kapsamında ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının
eksiksiz bir şekilde ibraz edilmesi,
şartıyla
değerlendirmeye alınır, aksi takdirde talep reddedilir.
İşletme izin
alanı değişiklik talepleri
MADDE
29- (1) İşletme izni değişiklik talepleri;
a) Aktif edilmiş
kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin bulunması,
b) Geçmiş
dönemlere ait ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve
tahakkuk etmiş ve son ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu olmaması,
c) İşletme ruhsat
taban bedelinin ödenmesi,
ç) Maden üretmek
üzere yapılacak işletme izin alanı değişiklik talebi için işletme projesi
ekinde verilmesi gereken harita ve çizimlerin sunulması,
d) Maden üretimi
için değil ancak tesis, stok alanı, pasa döküm alanı, altyapı tesisleri
gibi amaçlarla işletme izin alanı değişikliği talebinde bulunulması halinde
revize işletme projesi yerine vaziyet planlarının sunulması,
e) İşletme izni
olan ruhsatlarda daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması,
f)
Yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması,
şartıyla
değerlendirmeye alınır, aksi takdirde talep reddedilir.
Aynı grupta
farklı bir maden için işletme izin talepleri
MADDE
30- (1) Aynı grupta farklı bir maden için işletme izni talep
edilebilmesi için 29 uncu maddedeki şartlara ilaveten talep edilen madene
ilişkin işletme projesinin verilmesi zorunludur.
(2) Aynı grupta
farklı bir maden için işletme izni, Kanunun 7 nci maddesi gereği ilgili
kamu kurum ve kuruluşlarından alınması gerekli izinlerin alındığına dair
belgelerin Genel Müdürlüğe sunulmasını müteakip düzenlenir.
II. Grup (a),
(c) bendi ve patlatma yapılarak üretim yapılan I. Grup (b) bendi madenlere
izin verilmesi ve işletilmesi ile ilgili genel ilkeler
MADDE
31- (1) II. Grup (a) ve (c) bendi ve patlatma yapılarak üretim
yapılan I. Grup (b) bendi madenlerin projesinde talep edilen izin alanına
ve kırma-eleme tesis yerlerine, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda
olan yollara, 1/5000 ölçekli imar planı onaylanmış alanlara, organize hale
gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, 1 inci derece
sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıkların ön
görünüm alanında yatay olarak en az 500 metre mesafede, ön görünüm alanı
dışında ise en az 150 metre mesafe dahilinde izin verilmez. Ancak
Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda olan yol kenarlarında,
alternatif alan bulunamaması veya coğrafik ve bölgesel şartlar dikkate
alınarak, Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınması durumunda izin
verilebilir. Süre uzatım talepleri kazanılmış haklar dikkate alınarak
değerlendirilir. Bu fıkradaki mesafeler, ihtiyaç halinde faaliyetlerin
boyutu, işletme yöntemi, emniyet tedbirleri ile arazinin topoğrafik ve
jeolojik yapısı dikkate alınarak Bakanlıkça artırılabilir. Mesafeler yatay
olarak hesaplanır.
(2) Kamu hizmeti
veya umumun yararına ayrılmış yerlerden yatay olarak en az 500 metre mesafe
dahilinde izin düzenlenmez.
(3) Kırma-eleme
tesislerinde toz indirgeme sistemi olacak şekilde bunkerler, kırıcılar,
elekler, bantlar ve malzeme dökülme noktalarının en az ünite bazında
kapatılması yönünde işletme projesi hazırlanması ve işletilmesi esastır.
(4) Kanun
kapsamında daha sonra geçici tesis yapılması durumunda toz indirgeme
sistemi olacak şekilde ve bunkerler, kırıcılar, elekler, bantlar ve malzeme
dökülme noktalarının kapatılması zorunludur. Aksi halde tesisin
faaliyetleri durdurulur.
(5) Ruhsat veya
hammadde üretim izin sahasında galeri atımı yöntemi ile patlatma yapılamaz.
(6) İşletme izin
alanı değişikliği talepleri, işletme izin alanı belirleme sürecindeki
işlemlere tabidir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
İşletme Faaliyetleri
Projeye uygun
faaliyette bulunulması
MADDE
32- (1) Maden işletme faaliyetleri, işletme izinlerinin
alınmasından sonra işletme projesine uygun olarak yapılır. Birlikte
işletilmesinde teknik ve bilimsel zorunluluk olan madenler aynı proje
kapsamında işletilir. Madencilik faaliyetleri yapılırken ve/veya
tamamlandıktan sonra çevre ile uyum planı uygulanır.
(2) Ruhsat
alanında ayrı bir yer altı ve/veya açık işletme ocağının açılması, açık
işletmeden yer altı işletmesine ya da yer altı işletmesinden açık işletmeye
geçişler uygulanmadan önce işletme projesinin ilgili kısımlarının revize
edilerek Genel Müdürlüğe verilmesi ve Genel Müdürlüğün onayının alınması
zorunludur. Aksi takdirde söz konusu ocaktaki maden işletme faaliyetleri
durdurulur.
(3) Yer altı
işletmelerinde; üretim yöntemi/metodu değişikliği (topuklu, göçertmeli,
dolgulu ve benzeri yöntemler arasında geçişler) yapılması açık işletmelerde
ise ocak geometrisinde değişiklik olması durumunda, işletme projesinin
ilgili kısımlarının revize edilerek Genel Müdürlüğe verilmesi ve Genel
Müdürlüğün onayının alınması zorunludur. Aksi takdirde söz konusu ocaktaki
maden işletme faaliyetleri durdurulur.
(4) Projede beyan
edilen altyapı, tesis, kullanılan teknoloji, makine parkı, diğer
ekipmanların ve bilimsel verilerin gerçekleştirilen yıllık üretim miktarını
teknik olarak karşılayacak yeterlikte olmadığının tespiti halinde, işletme
projesinin ilgili kısımlarının revize edilerek Genel Müdürlüğe verilmesi ve
Genel Müdürlüğün onayının alınması zorunludur. Aksi takdirde üretim
faaliyetleri durdurulur.
(5) İşletme
projeleri ve değişiklikleri ile ilgili dokümanlar ve işletmelerin
faaliyetlerinin durdurulmasına dair işlemler Bakanlık ile Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı tarafından karşılıklı olarak elektronik ortamda erişime
açılır.
(6) III. Grup
madenlerin üretilmesinde projesi dışında Genel Müdürlükten izin alınmadan
göl ve denizin doğal yüzeyini değiştirecek şekilde sedde, havuz, kanal ve
sondaj yapılamaz. İzin alınmadan bu faaliyetlerde bulunulduğunun tespiti
halinde gerekli izinler alınıncaya kadar Kanunun 29 uncu maddesinin birinci
fıkrası gereğince idari para cezası verilerek, bu alandaki maden işletme
faaliyetleri durdurulur.
(7) İşletmelerde
maden işletme faaliyetleri sürdürülürken ocakta genel ve basamak şev açısı,
basamak yüksekliği, basamak genişliği, heyelan, alt yapı, çeşme, kaynak,
kaptaj, kuyu ve benzeri yer altı suyu yapılarına bırakılması gereken
mesafelere uyulmaması gibi nedenlerle ilgili olarak işletme projesine
aykırı olumsuz bir durumun tespiti halinde, söz konusu ocakta gerekli
önlemlerin gecikmeksizin alınması ve çalışmaların yapılabilmesi için ruhsat
sahibine altı aya kadar süre verilir. Verilen sürenin sonunda işletme
projesine aykırı olumsuz durumun ve/veya durumların devam ettiğinin tespit
edilmesi halinde, Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince idari
para cezası uygulanarak işletme projesine aykırı olumsuz durumun ve/veya
durumların giderilmesine yönelik faaliyetler dışında söz konusu ocaktaki
üretim faaliyetleri durdurulur. Verilecek altı aylık sürenin başlangıcı,
sahanın coğrafik konumu, projedeki termin planı ve mevsimsel şartlar
dikkate alınarak Genel Müdürlükçe belirlenir.
(8) Açık
işletmelerde;
a) Basamaklarda,
ocak genelinde stabilite sorunu (heyelan, kaya düşmesi, devrilme,
duraysızlık, zayıf zon ve benzeri) bulunması veya mevsimsel koşullar haricinde
işletme açısından tehlikeli su geliri olması veya üretim faaliyeti
sürdürülen ocaklarda proje basamak yüksekliğinin iki katının, üretim
yapılmayanlarda üç katının aşılmış olması,
b) Basamak
genişliklerinin, faaliyette bulunulan ocaklarda projede beyan edilen veya
ocakta kullanılan iş makinelerinin rahatça manevra yapabileceği genişlikte
olmaması ya da üretim faaliyeti olmayan ocaklarda projede beyan edilen
basamak genişliğinin %50'sinden az olması,
c) Genel şev
açısının, projede beyan edilenin %20 daha fazla olması veya mevsimsel
koşullar haricinde su gelirinin işletme açısından tehlike oluşturması ya da
stabilite sorunu (heyelan, kaya düşmesi, devrilme, duraysızlık, zayıf zon
ve benzeri) bulunan ocaklarda, genel şev açısının projesinde beyan edilenden
fazla olması, ters şev oluşması veya askıda malzeme olması gibi işletme
açısından tehlikeli hallerde bu alandaki/ocaktaki projeye aykırı, işletme
açısından tehlikeli durum giderilinceye kadar işletme güvenliğinin
sağlanmasına yönelik faaliyetler dışındaki üretim faaliyetlerine izin
verilmez.
(9) Yer altı
işletmelerinde üretim çalışmaları esnasında;
a) İşletme
projesine aykırı olumsuz durumun tehlike oluşturması,
b) Ocağın yer
üstüne en az iki ayrı yolla bağlanmaması,
c)
Havalandırmanın projeye uygun tesis edilmemesi,
ç) Ocak genelinde
yeterli tahkimatın yapılmaması ve/veya yanıcı ve patlayıcı gaz geliri olan
ocaklarda; panoların iki ayrı yolla bağlantısı yapılmadan üretim yapılması,
ocak genel havalandırmasının emici mekanik (cebri) olarak yapılmaması ve su
sızıntılarına ilişkin yeterli tahliye sisteminin bulunmaması,
gibi işletme
açısından tehlike oluşturan hallerde, söz konusu ocakta işletme açısından
tehlikeli durum giderilinceye kadar işletme güvenliğinin sağlanmasına
yönelik faaliyetler dışındaki maden işletme faaliyetleri ve sevkiyatı
doğrudan durdurulur.
(10) İşletme
projesine aykırı tehlikeli durum nedeniyle maden işletme faaliyetleri
durdurulan ocak/ocaklardaki tehlikeli durumun; çevredeki kamu hizmetine
veya umumun yararına ayrılmış yerler ve/veya yerleşim yerleri açısından da
tehlike oluşturması halinde, söz konusu tehlikeli durumun giderilmesi için
ruhsat sahibine altı aya kadar süre verilir. Verilen süre içerisinde
gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda Kanunun 29 uncu maddesinin birinci
fıkrası kapsamında idari para cezası uygulanır. Ruhsat sahibi tarafından
gerekli tedbirlerin alınmadığının veya alınamadığının Genel Müdürlükçe
tespit edilmesi halinde ruhsat sahasındaki tüm maden işletme faaliyetleri
durdurulur. Valilik tarafından gerekli tedbirler alınıncaya kadar ruhsat
sahibinin sorumluluğu devam eder ve yapılan masraflar 6183 sayılı Kanuna
göre valilik tarafından ruhsat sahibinden tahsil edilir.
(11) Maden
işletme ve/veya üretim faaliyetleri durdurulan sahalardan/ocaklardan Genel
Müdürlükten izin alınmadan maden sevkiyatı yapılamaz. Aksi durumda Kanunun
10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları kapsamında işlem tesis
edilir.
(12) Maden
işletme ve/veya üretim faaliyetleri durdurulmadan önce tespit edilmiş
stoktaki madenin sevkiyatına izin verilir.
(13) Maden
işletme faaliyetleri durdurulan sahalarda/ocaklarda; faaliyet durdurma
nedenine yönelik gerekli tedbirlerin alınarak maden işletme faaliyetlerine
izin verilmesine ilişkin talepler, YTK tarafından hazırlanan teknik bir
rapor ile Genel Müdürlüğe bildirilmesini müteakip sahanın mahallinde tetkik
edilmesi neticesinde Genel Müdürlükçe değerlendirilerek, maden işletme
faaliyetlerine ve maden sevkiyatına izin verilebilir.
(14) Maden
işletme faaliyetleri durdurulan sahalarda/ocaklarda; işletme güvenliğini
sağlamaya yönelik sürdürülen faaliyetler sonucunda üretilen madenin
sevkiyatına izin verilmesine ilişkin talepler Genel Müdürlüğe
bildirilmesine müteakip Genel Müdürlükçe değerlendirilerek, söz konusu
madenin sevkiyatına izin verilebilir.
(15) Aynı alanda
ayrı veya aynı gruplara ait madencilik faaliyetlerinin çakışmasından
dolayı, ruhsat sahipleri arasında uyuşmazlık çıkması veya kendi aralarında
mutabakat sağlayamamaları hâlinde, çevre ve/veya işletme açısından tehlike
oluşturan durumların giderilmesi, rezervin verimli olarak
değerlendirilmesi, madencilik faaliyetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi
gibi hususlar göz önünde bulundurularak Genel Müdürlükçe yerinde inceleme
yapılır. İnceleme sonucunda bu alanda ayrı ayrı çalışma imkânının tespiti
hâlinde, çalışma esasları Genel Müdürlükçe belirlenir. Bu mümkün değilse
öncelik hakkı esas alınarak faaliyete izin verilir. Faaliyetlerin Genel
Müdürlükçe belirlenen çalışma esaslarına uygun olarak yürütülmediğinin
tespiti durumunda bu alandaki maden işletme faaliyetleri durdurulur.
(16) Ruhsat
sahalarında meydana gelen her türlü maden kazaları, ruhsat sahibi,
rödövansçı, faaliyeti gerçekleştiren ve daimî nezaretçi tarafından Genel
Müdürlüğe derhal bildirilir.
(17) Maden ruhsat
sahaları ve/veya hammadde üretim izin sahalarında rezervin verimli bir
şekilde değerlendirilmesi, can ve mal/işletme güvenliği tedbirlerinin
alınması amacıyla birden fazla ruhsatın birbirine mücavir olarak bulunduğu
sahalarda faaliyetlerin ortak bir proje çerçevesinde yapılmasına hak
sahiplerinin rızasının olması hâlinde Genel Müdürlük kararı ile ruhsat
sahiplerinin rızasının olmaması hâlinde Bakan onayı ile karar verilebilir.
Bu amaçla, ortak ruhsat alanları içinde işletme izin alanları, uygun
bulunacak termin planları dikkate alınarak yeniden düzenlenebilir. Kamu
kurumlarının ortak projeye dahil olacak hammadde üretim izinli sahalarının
mevcuttaki rezerv miktarı, hammaddenin fiziksel ve kimyasal kalitesi ve
benzeri durumları dikkate alınır. Bakanlıkça ortak proje hazırlanmasına karar
verilen ruhsat sahalarında ortak proje hazırlanması için ruhsat sahiplerine
altı aya kadar süre verilir. Verilen sürede ortak projenin Genel Müdürlüğe
verilmemesi veya ortak projenin Genel Müdürlüğe sunulması ancak katılmayan
ruhsat sahiplerinin olması halinde ortak projeye katılmayan ruhsat
sahiplerine ait ruhsat sahalarında üretim faaliyetleri durdurulur. Ortak
proje verilmemesi halinde; taraflardan herhangi birinin verdiği proje
kapsamında Bakanlıkça değerlendirme yapılır. Ortak proje verilmemesi veya
taraflardan birinin verdiği projenin uygun bulunmaması halinde, tüm bedel
ve masrafları taraflardan karşılanmak üzere Genel Müdürlükçe kamu kurum ve
kuruluşlarına veya üniversitelere proje yaptırılır ve Bakanlıkça
değerlendirme yapılır. Genel Müdürlük veya Bakan onayı ile uygun bulunan
ortak ve/veya tek taraflı proje kapsamında maden işletme faaliyetleri
yürütülmek kaydıyla;
a) Ek-13’e uygun
çevre ile uyum planını veya taahhüdünü içeren ortak proje, işletme ruhsat
taban bedeli ile Genel Müdürlüğe müracaatta bulunulur.
b) (Danıştay
Sekizinci Dairesinin 19/2/2025 tarihli ve E.:2023/923, K.:2025/1153 sayılı
kararı ile iptal cümle: Danıştay İDDK’nın 15/6/2026 tarihli E.:2025/3228,
K.:2026/1293 sayılı Onama kararı ile mezkûr karar kesinleşmiştir.) Faaliyet
raporları ayrı ayrı verilir, ruhsat bedeli ve Devlet hakkı ayrı ayrı
ödenir.
c) Ortak proje
kapsamında üretim yapan ruhsatlardan birinin iptali ve projenin uygulanamaz
duruma gelmesi halinde faaliyetler durdurulur. Genel Müdürlükçe yeniden
değerlendirme yapılarak faaliyetlerin ortak yürütülüp yürütülemeyeceğine
karar verilir.
ç) Kanun
kapsamında öngörülen idari para cezaları ve idari yaptırımlar ruhsat
bazında uygulanır.
(18) Maden
çalışanları zorunlu ferdi kaza sigortası kapsamındaki ruhsat sahalarındaki
ocaklarda yürütülen madencilik faaliyetlerinde çalışanlar için Zorunlu
Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi yaptırılması zorunludur. Aksi takdirde bu
ocaklarda asgari sigortalama şartlarının sağlanmasına yönelik faaliyetler
dışındaki maden işletme faaliyetleri durdurulur. Asgari sigortalama
şartlarının tamamlanması durumunda faaliyetlere izin verilir.
İşletme
faaliyeti belgeleri
MADDE
33- (1) Her bir işletme izni için ayrı ayrı olmak üzere bir önceki
yıl içinde gerçekleştirdiği maden işletme faaliyeti ile ilgili aşağıdaki
bilgi ve belgeler ruhsat sahibi ile yetkilendirilmiş tüzel kişiler
tarafından imzalanarak her yılın Nisan ayı sonuna kadar ruhsat sahibi
tarafından elektronik ortamda Genel Müdürlüğe verilir:
a) Madenin
grubuna göre Ek-25 veya Ek-26’da belirtilen işletme faaliyet raporu.
b) Eski imalat
alanlarını, bir önceki yılda yapılan ve bir sonraki yılda yapılması
planlanan maden işletme faaliyet alanlarını gösterir imalat haritası.
c) İşletme
sahasında arama yapılmış ise faaliyetin niteliğine uygun kaynak/rezerv
raporunu içeren genel/detay arama faaliyet raporu.
ç) Yer altı
işletmeleri için; hava yönünü, bilgilerini ve acil kaçış yollarını gösterir
havalandırma haritası.
d) Bir önceki yıl
içinde satışı yapılan IV. Grup (b) bendi madenler için kalori, IV. Grup (c)
bendi madenler için tenör değerlerinin yer aldığı analiz sonuçları.
e) II. Grup (b)
bendi madenlere ait ruhsatlar için üretim, satış, stok ve pasa miktarı,
madenin piyasadaki ticari ismi ile birlikte madenin kalitesine göre
sınıflandırılarak ton cinsinden bilgiler.
f) İşletme
izninin düzenlenmesine müteakip, madene ulaşma, ocak alt yapısı, nakliyat
ve havalandırma amaçlı galeri, kuyu, desandre ve kömür içerisinde taban
yolları ve baş yukarı sürülmesi ve üretim panosu oluşturma ve/veya dekapaj
gibi üretim faaliyetlerine geçilinceye kadar varsa hazırlık termin
projesine göre sahada yürütülen faaliyetlere ilişkin bilgiler.
g) Bir önceki yıl
içinde yapılan üretim, sevkiyat/satış, stok, pasa miktarı, satış tutarı ile
toplam gelir ve tahakkuk eden Devlet hakkı gibi mali duruma ilişkin
bilgileri içeren Ek-29’da yer alan Devlet hakkı beyan formu.
ğ) Yıl içinde
gerçekleştirilen rehabilitasyon çalışmalarına ilişkin alan bilgisi dahil
her türlü bilgi ve belgeler.
(2) Birinci
fıkrada belirtilen hususlara ek olarak Kanunun 14 üncü maddesinin altıncı
veya yedinci fıkrası kapsamında belirtilen özel indirimlerden ve Kanunun 9
uncu maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen teşviklerden yararlanan,
ruhsat sahiplerinin kendi çimento üretim tesisinin hammadde ihtiyacını tedarik
ettiği, altın, gümüş ve/veya platin işletme izni olan, ilgili mali mevzuat
kapsamında yeminli mali müşavir tasdikine tabi olan ruhsatlar için işletme
faaliyet raporuna ek olarak verilen Devlet hakkı beyan formunun yeminli
mali müşavirlerce tasdiklenmesi ve ruhsat sahibi tarafından imzalanmış
olması zorunludur.
(3) Birinci ve
ikinci fıkralarda belirtilen belgelerin her bir yıl ve işletme izni için
ayrı ayrı verilmemesi veya eksik verilmesi halinde her bir yıl ve işletme
izni için ayrı ayrı Kanunun 29 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince
idari para cezası uygulanır ve yükümlülükler yerine getirilinceye kadar
üretim faaliyeti durdurulur.
(4) Yeminli mali
müşavirler, Devlet hakkı beyan formunda yaptıkları tasdikin doğru olmaması
halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, kaybına uğratılan Devlet
hakkından ve kesilecek cezalardan ruhsat sahibi ile birlikte müştereken ve
müteselsilen sorumludur.
(5) Ruhsat
sahasında yapılan tüm imalatlara ilişkin haritaların hazırlanması,
bulundurulması ve muhafaza edilmesi ruhsat sahibinin, YTK’nin ve varsa
rödövansçının sorumluluğundadır.
(6) Maden işletme
faaliyetinde bulunulmaması halinde işletme faaliyet raporunun ruhsat sahibi
tarafından imzalanarak verilmesi yeterlidir. İşletme faaliyet raporunun,
her bir yıl ve her bir işletme izni için ayrı ayrı verilmemesi veya eksik
verilmesi halinde her bir yıl ve işletme izni için ayrı ayrı Kanunun 29
uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince idari para cezası uygulanır ve
yükümlülükler yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti durdurulur.
(7) Maden işletme
faaliyeti yapılmayan, denizlerde ve akarsu yataklarındaki I. Grup (a) bendi
ve III. Grup ruhsatlar için imalat haritası verilmez. Kazı yapılmadan
toplama usulü üretim yapılan ruhsatlar için toplama yapılan alanı/alanları
gösterir kroki verilir.
(8) Kamu kurum ve
kuruluşlarına ait ruhsat sahalarında faaliyetleri gerçekleştiren
rödövansçılar Genel Müdürlüğe ruhsat sahibi ile birlikte her türlü beyan
veya talepte bulunabilirler.
Üretim
yapılmayan işletme izinli ruhsat sahaları
MADDE
34- (1) Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası kapsamında
idari para cezası (Mülga ibare:RG-30/10/2025-33062) uygulanmasında
aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulur:
a) Beş yıllık
dönemde, üretimin en az olduğu herhangi üç yılda yapılan toplam üretim
miktarının, projede beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %30’undan az
olması durumunda, ruhsat sahiplerine Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci
fıkrası uyarınca idari para cezası verilir.
b) (Mülga:RG-30/10/2025-33062)
c) İdari para
cezasının uygulanmasında esas alınan yıllar, sonraki değerlendirmelerde
dikkate alınmaz.
ç) (Mülga:RG-30/10/2025-33062)
d) Yılların
belirlenmesi, takvim yılı hesabına göre yapılır. Dönemlerin
hesaplanmasında, işletme izninin verildiği yıl ile üretime ilişkin tespitin
yapıldığı yıl dikkate alınmaz.
e) İşletme izinli
sahalarda beklenmeyen hal kapsamındaki diğer kurumlardan alınması gereken
izinlerin alınamaması durumunda, ruhsat sahibinin izin alınamamasında bir
kusurunun olup olmadığı gerekirse ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından
görüş alınarak açıklığa kavuşturulur. Ruhsat sahibinin gerekli iznin
alınamamasında bir kusuru yok ise bu durum, beklenmeyen hal kapsamında
değerlendirilir.
f) İşletme izinli
sahalarda, ruhsat sahipleri mücbir sebep veya beklenmeyen hal olmasına
rağmen geçici tatil talep etmemeleri durumunda da yapılan
değerlendirmelerde somut belgelerle mücbir sebep veya beklenmeyen hal
durumunun olduğu süreler üretim yapılmayan sürelerden düşülür.
g) İşletme ruhsat
süresi uzatılsa dahi, herhangi bir beş yıllık sürede mücbir sebepler ve
beklenmeyen haller dışında herhangi bir üç yılda üretim yapılmayan veya bu
beş yıllık sürenin herhangi üç yılındaki toplam üretim miktarının projede
beyan edilen bir yıllık üretim miktarının %30’undan daha az olması
durumunun tespiti halinde Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası
gereğince idari para cezası verilir.
ğ)
Revize/birleştirme işletme projelerindeki üretim miktarları, uygun
bulunduğu yılı takip eden yıldan itibaren hesaplamalara dahil edilir.
h) Aynı ruhsatta
birden fazla işletme izni olması halinde; herhangi bir işletme izni için
Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası kapsamında yükümlülüklerin
yerine getirilmesi durumunda idari yaptırım uygulanmaz.
ı) (Mülga:RG-30/10/2025-33062)
i) İşletme ruhsatlarının
yürürlükte olduğu süre içinde, işletme izinli olarak beş yılda üç yıldan
fazla bir süre geçmesine rağmen eğer bu süre içinde Genel Müdürlükçe kabul
edilmiş geçici tatil var ise geçici tatilde geçen takvim yılları bu
kapsamda yapılan değerlendirmenin dışında tutularak süreler hesaplanır.
(2) Genel
Müdürlükçe kabul edilen ilk işletme projesinde verilen madene ulaşmak
amacıyla; kuyu, desandre, ocak alt yapısı, nakliyat ve havalandırma amaçlı
galeri, cevher içerisinde taban yolları, baş yukarı sürülmesi, üretim
panosu oluşturma ve/veya dekapaj gibi hazırlık faaliyetlerinin verilen
hazırlık termin projesine uygun olarak sürdürüldüğünün tespitinin yapılması
durumunda bu hazırlık faaliyetlerine projede sunulan hazırlık termin süresi
sonuna kadar Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası kapsamında idari
para cezası uygulanmaz. Bu durumun her yılın Nisan ayı sonuna kadar verilen
işletme faaliyet raporunda belirtilmesi gerekir.
Entegre
tesislere hammadde sağlayan ruhsat alanlarında üretim yapılmaması
MADDE
35- (1) Üretilen/üretilecek madenin kullanıldığı entegre
metalurji, seramik, çimento, kireç ve kimya tesisleri, enerji santralı ve
IV. Grup madenlerin zenginleştirme tesislerini beslemeye yönelik aynı tesis
sahibine ait ruhsatlara Kanunun 24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası
hükümleri uygulanmaz. Ancak üretim yapılamayan her bir ruhsat için, projede
belirtilen üretim miktarının %10’u üzerinden Devlet hakkı alınır.
(2) Bu madde ile
getirilen muafiyet; tuğla-kiremit, seramik, çimento tesisleri, kireç, kalsit
tesisleri, II. Grup (b) bendi madenlerden kesme, boyutlandırma,
şekillendirme veya işleme yapılan entegre tesisler, III. Grup madenlerden
üretilen ürünlere dayalı entegre tesisler, alçı, tuz gruplarına ait rafine,
cam, fosfat üretim tesisleri, enerji tesisleri, gazlaştırma yöntemi ile
üretim yapılan tesisler, denizlerde yapılan kokolit ve sapropel üretimine
ilişkin tesisler, entegre metalurji ve konsantre, izabe ve dore-külçe
üreten zenginleştirme tesisleri ile IV. Grup madenlerle ilgili üretim
tesislerine uygulanır.
(3) I. Grup (a)
bendi ve V. Grup madenler ile mıcır, kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol
gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddesi ve dolgu malzemesi
üreten tesisler bu madde ile getirilen muafiyetten yararlanamaz.
(4) Bu madde ile
getirilen muafiyetten yararlanmak için ruhsat sahibi dilekçe ile Genel
Müdürlüğe müracaat etmek zorundadır. Bu dilekçe ekinde, tesise ait teknik
ve hukuki bilgiler ile talepte bulunulan ruhsatlardan üretilen madenlerin
bu tesiste kullanılmasına ilişkin bilgiler yer alır. Genel Müdürlükçe,
nazari ve/veya mahallinde yapılan inceleme sonucu uygun görülen ruhsatlara
Ek-28’de yer alan tesis muafiyet belgesi düzenlenir. Bu ruhsatlara Kanunun
24 üncü maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Taleplerin uygun
bulunması halinde muafiyet, müracaat tarihi itibarı ile başlar.
(5) Bu şekilde
maden ruhsat sahibinin yurt içinde kurulu bulunan tesisinde hammadde olarak
kullanılan, bir işleme tabi tutularak zenginleştirilen veya zenginleştirme
tesislerini beslemeye yönelik en fazla beş adet ruhsat birinci fıkra
kapsamında değerlendirilir. Bu muafiyetten yararlanan ruhsatlar, tesise
yatay olarak en fazla 250 kilometre mesafede olmak zorundadır.
(6) I. Grup (b)
bendi, II. Grup, III. ve IV. Grup (a) bendi maden ruhsatlarda üretilen
madenin kullanıldığı tesislerden güncel değeri 12.900.247 Türk lirası ve
üzeri fiziki yatırım bedeli, IV. Grup (b), (c) ve (ç) bendi maden ruhsat
sahalarında üretilen madenin kullanıldığı tesislerden güncel değeri
25.800.491 Türk lirası ve üzeri fiziki yatırım bedeli olan tesisler, bu
madde kapsamındaki muafiyetten yararlanabilir. Fiziki yatırım bedeline
arazi/arsa bedeli dahil edilmez. Muafiyetten yararlanan tesislerin fiziki
yatırım bedeline ilişkin bilgi ve belgeler, sanayi ve/veya ticaret
odalarından veya yeminli mali müşavirlerden alınır. Yatırım bedeli, her yıl
yeniden değerleme oranında artırılır.
İşletme
ruhsatı süresi
MADDE
36- (1) I. Grup (b) bendi, II., III. ve IV. Grup madenlerin
işletme ruhsat süresi, görünür ve muhtemel hale getirilmiş rezerv ile
projesine göre belirlenir. V. Grup madenlerin ilk işletme ruhsat süresi beş
yıldır. Diğer grup madenlerin işletme ruhsat süresi ise on yıldan az
olamaz.
(2) Süre
uzatımları dahil toplam işletme ruhsat süresi I. Grup madenlerde otuz yılı,
II. Grup madenlerde kırk yılı, diğer grup madenlerde ise elli yılı
geçmeyecek şekilde projesine göre Genel Müdürlük tarafından belirlenir. I.
Grup madenlerde otuz yıldan altmış yıla kadar, II. Grup madenlerde kırk
yıldan seksen yıla kadar sürenin uzatılmasına Bakan, diğer grup madenlerde
ise elli yıldan doksan dokuz yıla kadar sürenin uzatılmasına Cumhurbaşkanı
yetkilidir. Ruhsat süreleri, süre uzatımları dahil bu süreleri aşamaz ve
süresinin sonuna gelen ruhsat alanları başka bir işleme gerek kalmaksızın ruhsat
sahasındaki buluculuk ve görünür rezerv geliştirme hakkı düşürülerek
ihalelik saha konumuna gelir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait ruhsatlarda
süre sınırları uygulanmaz. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ihale
edilen ruhsat sahalarında ruhsat süre başlangıcı hak sahibi adına ruhsatın
düzenlendiği tarihtir.
İşletme
ruhsatı süresinin uzatılması
MADDE
37- (1) İşletme ruhsat sürelerinin uzatılmasında aşağıdaki usuller
uygulanır:
a) Ruhsatların
süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç on iki
ay öncesine kadar Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere
işletme ruhsat taban bedeli Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına
yatırılarak, yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin
sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş kayıtlı
elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin ruhsat sahibi
tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Bu yükümlülüğe uymayan
ruhsat sahiplerine Kanunun 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince
idari para cezası uygulanır ve ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç
altı ay öncesine kadar da belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen
ruhsat sahiplerinin talepleri reddedilerek ruhsatları süresi sonunda (Değişik
ibare:RG-30/10/2025-33062) iptal edilir.
b) Genel Müdürlükçe
proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit
edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan
ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum
teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından
ruhsat sahibine bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay
içinde tamamlanır. Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara Kanunun
24 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği idari para cezası uygulanır.
Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat
(Değişik ibare:RG-30/10/2025-33062) iptal edilir. Talebin
kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade
edilmez.
c) İşletme
ruhsatının ve işletme izninin süresinin uzatılmasına müteakip, gerekmesi
halinde proje, mahallinde tetkik edilir. Tespit edilen eksikliklere ilişkin
olarak Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında işlem tesis
edilir.
ç) İşletme
ruhsatları ilk işletme ruhsatı yürürlük tarihinden başlamak üzere toplam
süreleri 36 ncı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süreleri geçmeyecek
şekilde ruhsat süresi uzatılabilir. İşletme ruhsatının süresi, ruhsat
süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır.
d) İptal edilen
ruhsatlarda, ruhsat iptali işlemine karşı açılan davaların ruhsat sahibi
lehine sonuçlanması halinde, dava konusu ruhsat iptali işleminin tesis
edildiği tarihte süre uzatım talep etme hakkı olan ancak kararın ruhsat
sahibine tebliğ tarihinde ruhsat süresi sona eren veya süre bitimine altı
aydan az kalan ruhsatlara Kanunun 24 üncü maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen şartları sağlayacak şekilde süre uzatımı talebinde bulunulması
için altı ay süre verilir. Verilen altı aylık sürede talepte bulunulmaması
durumunda ruhsat iptal edilir. Takvim yılının tamamının mahkeme sürecinde
geçmesi halinde o yıllara ait Devlet hakları, ruhsat bedelleri, harç ve
çevre ile uyum teminatları alınmaz.
(2) Birinci
fıkradaki şartların sağlanması kaydıyla işletme ruhsatı süresi on yıl süre
ile uzatılır.
(3) Ruhsat
sahibinin sahasından ürettiği madeni kendisine ait tuğla-kiremit, seramik,
çimento tesisleri, kireç, kalsit tesisleri, II. Grup (b) bendi madenlerden
kesme, boyutlandırma, şekillendirme veya işleme yapılan entegre tesisler,
III. Grup madenlerden üretilen ürünlere dayalı entegre tesisler, alçı, tuz
gruplarına ait rafine, cam, fosfat üretim tesisleri, enerji tesisleri,
gazlaştırma yöntemi ile üretim yapılan tesisler, denizlerde yapılan kokolit
ve sapropel üretimine ilişkin tesisler, entegre metalurji ve konsantre,
izabe ve dore-külçe üreten zenginleştirme tesisleri ile IV. Grup madenlerle
ilgili üretim tesislerinde kullanması, maden rezervinin yeterli ve rasyonel
bir şekilde işletilmesi için gerekli yatırımların yapılmış olması, projenin
uygulanabilmesi için çalışan sayısının yeterli olması, talep edilen süre ve
yıllık üretim miktarına uygun görünür rezervin ruhsat sahasında mevcut
olması, sahada kurulu/kurulacak altyapı, tesis, kullanılan teknoloji,
makine parkı, diğer ekipmanlarının beyan edilen yıllık üretim miktarını
karşılayacak yeterlikte olması ve son beş yılda gerçekleşen üretim
ortalamasından az olmayacak şekilde yıllık üretim miktarı olarak
projelendirilmesi ve bu üretim ortalamasının, mevcut projedeki yıllık
üretim miktarının %75 ve üzerinde olması durumunda azami ruhsat süresini
geçmeyecek şekilde yirmi yıl uzatılabilir.
(4) Süresi sona
eren ruhsatlarda maden işletme faaliyetleri yapılamaz.
(5) Birleştirilen
ruhsatlardan ilk işletme ruhsat yürürlük tarihi eski olan işletme ruhsatının
ilk yürürlük tarihi itibarıyla ait olduğu Kanun dönemindeki ruhsat
sürelerine ilişkin hakları dikkate alınarak, Kanunun 24 üncü maddesinin
üçüncü fıkrası kapsamında süresi uzatılır.
(6) Kamu kurum ve
kuruluşları uhdesinde bulunan ve bölünerek veya ihale edilerek devredilen
ruhsat sahaları ile ilgili olarak;
a) Ruhsat
sahalarındaki rödövansa konu olan kısmını bölerek devredilecek ruhsatlarda;
rödövans sözleşmesini yaptığı gerçek veya tüzel kişiye, 79 uncu maddede
belirtilen hükümler doğrultusunda devredebilir ve rödövansçı adına rödövans
sözleşmesinin sona erdiği tarihi geçmeyecek şekilde ruhsat düzenlenebilir.
Rödövans süresinin bitmesi, rödövans sözleşmesinin veya ruhsatın rödövans
süresi içerisinde herhangi bir sebeple iptal edilmesi hallerinde, ruhsat
ilgili kamu kurumu adına yeniden düzenlenir.
b) Kamu kurum ve
kuruluşları tarafından ihale edilerek devredilen ruhsat sahalarında ruhsat
süre başlangıcı hak sahibi adına ruhsatın düzenlendiği tarih olup,
düzenlendiği Kanun dönemindeki ruhsat sürelerine ilişkin hakları dikkate
alınarak Kanunun 24 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ruhsat süresi
uzatılır.
c) Bölünerek veya
ihale edilerek devredilen ruhsat sahaları için hak sahibi adına ruhsat
düzenlenme tarihi itibarıyla yürütülecek madencilik faaliyetlerine ilişkin
işletme projesinin on iki ay içerisinde Genel Müdürlüğe verilmesi
zorunludur. Aksi halde maden işletme faaliyetlerine izin verilmez.
ç) Bu fıkra
kapsamında devredilmiş olan ruhsat sahalarında yapılacak madencilik
faaliyetlerinden doğacak Kanun, İş Kanunu ile iş sağlığı ve güvenliği ile
ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklar ruhsatı devralana aittir.
(7) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Kamu kurum ve kuruluşlarının (bunlara ait şirketler dâhil) uhdesindeki
işletme ruhsatları hariç olmak üzere ruhsat süre uzatım taleplerinin uygun
görülebilmesi için ruhsata konu faaliyetler kapsamında; talep tarihi
itibarıyla yürürlükte olan işletme projesinde beyan edilen toplam üretimin
en az %15’i kadar üretim yapılmış olması zorunludur. Aksi hâlde ruhsat süresi
uzatılmaz. Asgari üretim şartı, ruhsat sahibinin aynı madene ilişkin
işletme izinli bütün ruhsatlarının üretim ortalaması alınarak da
sağlanabilir.
(8) (Ek:RG-30/10/2025-33062)
Yedinci fıkra kapsamında yapılacak hesaplamalarda mücbir sebep, beklenmeyen
hâl ve geçici tatil durumları dikkate alınır. Tesis muafiyetine ilişkin
Kanunun 24 üncü maddesinin on dördüncü fıkrası hükümleri saklıdır.
Mücbir
sebepler ve beklenmeyen hallerde geçici tatil
MADDE
38- (1) Sel baskını, taşkın, yangın, deprem, grizu patlaması,
çökme, heyelan gibi sebeplerle veya tenörde/kalitede, jeolojik şartlarda,
ülke ve dünya pazarlarındaki gelişme ve değişimler ve buna bağlı
yatırımlar, ruhsat sahibinin iflasına karar verilmiş olması, özelleştirme
kapsamında olan kurumlara ait ruhsat olması, ulaşım, ulaştırma altyapı
durumlarında beklenmeyen değişiklikler olması, Bakanlık kararı gerektiren
yatırımlar ile proje çakışması olması durumunda izin alma sürecinin uzaması
veya yargı kararı gereği geçici süre ile durdurulması ve işletme faaliyetlerini
engelleyen diğer toplumsal olaylar nedeniyle işletme izni düzenlenmiş
ruhsat sahalarında faaliyetin geçici tatili için ruhsat sahibince gerekli
belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat edilir. Yapılan inceleme sonrası
talebin uygun bulunması durumunda müracaat tarihi, geçici tatilin başlama
tarihi olarak kabul edilerek geçici tatil süresi belirlenir.
(2) Geçici
tatilin gerekçelerinin devam etmesi durumunda ruhsat sahibinin talebi ile
geçici tatil süresi uzatılabilir.
(3) Geçici tatil
süresi içinde de işletme faaliyet raporu verilir, aksi halde Kanunun 29
uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir.
(4) Geçici tatil
süresinde Devlet hakkı alınır.
(5) İşletme izni
düzenlenmiş ruhsatlarda, Kanunun 7 nci maddesi gereğince alınması zorunlu
olan izinlerin alınamaması gerekçe gösterilerek yapılan geçici tatil
talepleri, izin alınamamasına ilişkin bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi
kaydıyla en fazla üç kez kabul edilebilir.
(6) Ruhsat
sahasının bir kısmında mücbir sebep veya beklenmeyen hal var ise mücbir
sebep veya beklenmeyen hali geçerli olan alan dışında üretim yapılabilecek
işletme izinli alan olup olmadığı kontrol edilerek geçici tatil talebi
değerlendirilir. İşletme izin sınırları içinde üretim yapılabilecek
alternatif alanın olması halinde geçici tatil talebi reddedilir.
(7) Geçici tatil
talebi ile ilgili olarak; aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin
(KEP) veya UETS adresinin bulunması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile
uyum teminatı ve Devlet hakkı borcunun olmaması, işletme izni olan işletme
ruhsatlarında daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş
tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında
ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz
edilmesi şartıyla değerlendirmeye alınır, aksi takdirde talep reddedilir.
Ruhsat
sahalarında birleştirme ve/veya küçültme ve zaruri üretim işlemleri
MADDE
39- (1) İşletme ruhsat taban bedeli, aktif edilmiş kayıtlı
elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin bulunması, ruhsat
harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı borcu
olmaması, daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş
tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında
ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz
edilmesi şartları sağlanarak, birleştirme projesi ile müracaatta
bulunulması halinde; aynı kenarda en az iki noktası ortak, ruhsat sahibine
ait işletme izinli ve aynı grupta olması şartıyla düzenlenme tarihi daha eski
olan ruhsatta birleştirilebilir.
(2) II. Grubun
farklı bentlerindeki ruhsatlar birbirleri ile birleştirilemez.
(3) Kamu kurum ve
kuruluşlarının ruhsatları hangi aşamada olursa olsun birleştirilebilir.
(4) Birleştirme
sonucunda ortaya çıkan alan, Kanunda belirtilen alan sınırlamasını geçemez.
(5) Ruhsatlar
aşağıda belirtilen durumlarda birleştirilebilir, bu kapsamda yapılan ruhsat
birleştirme taleplerinde yeni işletme projesi verilmesi zorunludur:
a) İşletme izni
düzenlenmiş işletme ruhsatı safhasında; görünür maden rezervinin mücavir
ruhsat alanlarında bir bütünlük teşkil etmesi, ortak işletme yapılmasının
zorunlu veya üretimin entegre tesisi beslemeye yönelik olması hâlinde
Kanunda belirtilen alan sınırlaması aranmadan birleştirme yapılabilir.
b) İşletme izni
düzenlenmiş işletme ruhsat alanında uygun ve yeterli yer bulunamaması
hâlinde zorunlu tesis ve altyapı tesisleri için bitişik alandaki ruhsat
sahası ile safhasına bakılmaksızın ve Kanunda belirtilen alan sınırlaması
aranmaksızın birleştirme yapılarak işletme ruhsatı düzenlenir.
(6) I. ve II.
Grup ruhsatlar, birleştirme sonucunda alan sınırlamasını geçemez.
(7) Birleştirme
sonunda yeni ruhsatın süresi, birleştirilen ruhsatlardan süresi en az
kalanın süresi kadardır. Ancak beşinci fıkranın (b) bendi kapsamında arama
ile işletme ruhsatlı sahaların birleştirmesinde düzenlenecek yeni ruhsatın
süresi işletme ruhsatının süresi kadardır.
(8) Ruhsat
sahalarının birleştirilmesi halinde, ruhsatlardan biri üzerindeki haciz,
ipotek, rehin, ihtiyati tedbir gibi hukuki kısıtlamalar ve maddi
yükümlülükler ile Kanun hükümlerine göre uygulanmış cezalar ve haklar
düzenlenen yeni ruhsat üzerinde devam eder. Ayrıca, birleştirilen
ruhsatların sicilinde bilgi amaçlı olarak kaydedilmiş rödövans sözleşmeleri
birleşen ruhsatın siciline bilgi amaçlı şerh edilir.
(9) Birleştirme
talep edilen ruhsatlarla ilgili olarak yılın son gününe kadar birleştirme
gerçekleştirilmemiş ise birleştirilmiş yeni ruhsatın sicile kaydı
yapılıncaya kadar mevcut ruhsatların ruhsat bedeli, Devlet hakkı ve diğer
yükümlülükleri devam eder.
(10) Birleştirme
talep edilen her bir ruhsat ve işletme izni için ayrı ayrı
birleştirilinceye kadar olan ara dönemdeki faaliyetlere ilişkin işletme
faaliyet raporlarının verilmesi ve bu dönem için tahakkuk eden Devlet haklarının
kanuni süresi içerisinde yatırılması gerekir.
(11) Ruhsat
küçültme talepleri; aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP)
veya UETS adresi bulunması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum
teminatı ve Devlet hakkı borcu olmaması, işletme izni olan işletme
ruhsatlarında daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş
tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve mevzuatın ilgili hükümleri kapsamında
ibraz edilmesi gereken belgelerin tamamının eksiksiz bir şekilde ibraz
edilmesi şartıyla değerlendirmeye alınır. Aksi takdirde talep reddedilir.
(12) Küçültme
talepli ruhsatlar için küçültülmüş yeni ruhsatın sicile kaydı yapılıncaya
kadar mevcut ruhsatların ruhsat bedeli ve diğer yükümlülükleri devam eder.
(13) Kanunun 16
ncı maddesinin on birinci fıkrası gereğince yapılan zaruri üretim izni
talepleri; işletme ruhsat taban bedelinin Genel Müdürlüğün bütçesine gelir
kaydedilmek üzere Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması,
aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya UETS adresinin
bulunması, ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve son
ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu olmaması, işletme izni olan işletme
ruhsatlarında daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması, yetkilendirilmiş
tüzel kişi sözleşmesinin bulunması ve ruhsata konu madenin yıllık
üretiminin zaruri neticesi olarak üretilecek diğer grup madene ilişkin
proje ile müracaat edilmesi şartıyla değerlendirmeye alınır. Aksi takdirde
bu fıkra kapsamındaki müracaatlar ruhsat taban bedelleri iade edilmeksizin
reddedilir.
(14) On birinci
fıkradaki şartların sağlanması durumunda;
a) Ruhsata konu
madenin yıllık üretiminin zaruri neticesi olarak üretilecek diğer grup
madene ilişkin projede; talep edilen alanda ekonomik olarak işletilmesine
esas kâra geçiş için azami yapılacak ruhsata konu madenin üretim miktarı,
düzenlenecek izin süresince ruhsata konu madenin ve buna bağlı zaruri
üretimi yapılacak diğer grup madenin üretileceği alan koordinatları, bu
alanın jeolojik istifi ve kesitleri, yapılacak ruhsata konu madenin birim
ve toplam üretime karşılık üretilecek diğer grup madenin birim ve toplam
üretim miktarları ve oranları ve bunlara bağlı üretim termin planının
verilmesi zorunludur.
b) Söz konusu
projenin mahallinde tetkik edilmesine müteakip uygun bulunması durumda
Kanunun 16 ncı maddesinin on birinci fıkrası kapsamında Ek-30’da yer alan
zaruri üretim izin belgesi düzenlenir.
c) Zaruri üretim
izin belgesi ruhsat süresi sonuna kadar düzenlenir.
ç) İşletme
projesinde belirtilen termin plânına göre belirtilen süre içinde ruhsata
konu madenin ekonomik olarak işletilmemesi halinde, üretilmiş olan diğer
grup madenlerin satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası
alınarak bu madenlerin üretimi için verilmiş izin iptal edilir.
d) Zaruri üretim
izni verilen alan dışında üretilmiş olan diğer grup madenlerin satış
bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanarak bu madenlerin
üretimi için verilmiş izin iptal edilir.
e) Zaruri üretim
izin belgesi düzenlenen ruhsatlarda üretim veya satış yapılması durumunda;
değerlendirilen diğer grup maden için de işletme faaliyet raporu verilmesi
gerekir. Aksi durumda Kanunun 29 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereği
işlem tesis edilir. Tahakkuk eden Devlet hakkının yatırılması zorunludur.
(15) V. Grup
maden ruhsatlarına ilişkin olarak Kanunun 16 ncı maddesinin on birinci
fıkrası kapsamında zaruri üretim ve/veya pasa değerlendirme izni verilmez.
(16) Kanunun 16
ncı maddesi kapsamında Ek-30’a uygun olarak zaruri üretim izin belgesi
düzenlenen madenlere ayrıca pasa değerlendirme izni verilmez.
Pasa, bakiye,
atık/artık ve cürufların muhafazası ve değerlendirilmesi
MADDE
40- (1) Madencilik ve müteakip safhalarındaki faaliyetler
sırasında; cevher, metal veya ekonomik değer ihtiva eden, günün şartlarında
teknik veya ekonomik değerlendirmesi mümkün olmayan pasa, atık/artık,
zenginleştirme bakiye yığını ve cüruflar, çevre kirliliği açısından mahzur
teşkil etmiyorsa geçirildikleri son işlemden çıktıkları şekliyle ayrı ayrı
muhafaza edilir. Bu pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların miktarları,
fizikî özellikleri, usulüne göre alınmış numunelerin analiz raporları ve
döküm alanları, faaliyet raporları, plân ve haritalarda gösterilir. Bu
hususa aykırı hareket edenlere işletme ruhsat taban bedeli tutarında idari
para cezası verilir.
(2) Yürürlükteki
ruhsat sahalarında yapılan faaliyetler sonucunda ortaya çıkan pasa, bakiye,
atık/artık ve cürufların ruhsat sahibi tarafından değerlendirilebilmesi
için yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından teknik rapor hazırlanarak,
sahanın son durumunu ve pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların bulunduğu
alanları gösteren uygun ölçekli halihazır harita ile birlikte ruhsat sahibi
tarafından Genel Müdürlüğe başvurulması gereklidir. Yapılan başvuruya
istinaden Genel Müdürlükçe sahanın mahallinde tetkik ettirilmesinden sonra
söz konusu pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların değerlendirilmesine izin
verilebilir ve Ek-27’de yer alan pasa değerlendirme izni düzenlenebilir.
(3) Yürürlükteki
ruhsat sahalarında, birinci fıkraya göre bekletilen cevher, metal veya
ekonomik değer ihtiva eden, günün şartlarında teknik veya ekonomik olarak
değerlendirilmesi mümkün olmayan pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların
ruhsat sahibince değerlendirilememesi, ruhsat sahibinin muvafakatinin
olması ve ruhsat sahibi dışında başka şahıs/şirketlerce değerlendirme
taleplerinin olması halinde, bu stoklar valilik tarafından ihale edilerek
satılır. Satıştan sağlanan gelir büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe
birimi hesabına, diğer illerde il özel idaresine aktarılır.
(4) Arama veya
işletme ruhsatının herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, sahadan
üretilmiş madenlerin, pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların, ruhsat
sahibince nakledilmesi için mücbir sebepler ve beklenmeyen haller dışında
altı ay süre verilir. Bu süre içerisinde nakledilmeyen ve ekonomik değeri
olan madenler valilik tarafından ihale edilerek satılır. Satıştan sağlanan
gelir büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer
illerde il özel idaresine aktarılır. Satışın gerçekleştirilememesi veya bu
alanın Genel Müdürlükçe ruhsatlandırılması halinde bu madenler, pasa,
bakiye, atık/artık ve cüruflar, ruhsatın hukukuna tabi olur. Ekonomik
değeri olmayan maddeler için Kanunun 32 nci maddesi hükümleri uygulanır.
(5) Günün
şartlarında teknik veya ekonomik olarak değerlendirilmesi mümkün olmayan
pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların ruhsat sahibince
değerlendirilememesi veya bunların ruhsat sahibince değerlendirilmesine
yönelik projesinin olmaması ve ruhsat sahibi dışında kamu kurum ve
kuruluşunca bir proje kapsamında değerlendirilmesinin istenilmesi
durumunda, Ek-16’da yer alan yapı hammaddesi talep projesi ile Genel
Müdürlüğe müracaat edilir. Bu projenin uygun bulunması kaydıyla bu alandaki
pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların değerlendirilmesi için izin
verilebilir. Bu izin çerçevesinde yapılacak sevkiyatlar için Genel
Müdürlükten sevk fişi alınır.
(6) Ruhsat hukuku
devam eden mevcut ruhsat sahalarında, bu ruhsat hukukundan önce oluşan
pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların, ruhsat hukukundan önce valilik
tarafından ihale edilmesi durumunda, ihaleyi alan tarafından yapılacak
faaliyetlerin can ve mal güvenliği ile çevresel tedbirlerin alınarak
yapılması, ayrıca bu faaliyetlerin mevcut ruhsat sahibinin faaliyetlerine
engel olmayacak şekilde yürütülmesi valilikçe sağlanır.
(7) IV. Grup (ç)
bendi kapsamındaki maden tesislerinin atıkları, salım ve deşarjları;
radyoaktif atık yönetimi ile çalışanların, halkın, çevrenin ve gelecek
nesillerin iyonlaştırıcı radyasyonun olası etkilerinden korunması
çerçevesinde Nükleer Düzenleme Kurumunun da yetkilendirmesine tabidir.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Harita ve Çizimler
Harita ve
çizimler
MADDE
41- (1) Genel Müdürlükçe kullanılan koordinat sistemi, UTM
Projeksiyon ED-50 Datum 6 Derecelik sistemdir. Genel Müdürlük gerekli
gördüğü taktirde başka bir projeksiyon ve datum sistemine geçebilir.
İmalat
haritaları
MADDE
42- (1) İmalat haritalarına ilişkin teknik detaylar ve harita
standartları ilgili mevzuat dikkate alınarak Genel Müdürlük tarafından
belirlenir ve duyurulur. Üretim yapılmayan yıllar için imalat haritası
verilmez.
(2) İmalat
haritası; haritayı hazırlayan harita personeli, YTK ve ruhsat sahibi
tarafından imzalanır.
(3) Genel
Müdürlüğe verilen imalat haritalarının, yayımlanan harita standartlarına
uygun olmaması halinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre
hata ve noksanlık kabul edilerek işlem tesis edilir.
(4) Üretim beyan
edilmesine karşın geçmiş yıllardaki imalat haritalarının aynısının
verilmesi veya imalat haritası özelliği göstermeyen haritanın ya da başka
sahalara ait imalat haritasının verilmesi durumlarında imalat haritası
verilmemiş kabul edilir.
Kesitler
MADDE
43- (1) İmalat haritalarında; üretim yapılan yıla ait çalışma
alanında, birbirine mümkün olduğunca dik şekilde ve cevherleşmenin
boyutlarını da yansıtabilecek nitelikte en az iki kesit bulunur.
ONUNCU BÖLÜM
Maden Sevkiyatı ve Sevk
Fişi
Maden
sevkiyatı
MADDE
44- (1) Ruhsat sahasında açılan ocaktan doğrudan satışlarda,
ruhsat dışındaki stok alanları, kırma-eleme tesisi veya zenginleştirme
tesislerine kadar yapılan sevkiyatlarda Genel Müdürlükten alınan sevk
fişinin kullanılması zorunludur. Ruhsat alanı içinde veya bitişiğindeki
stok alanlarına yapılan sevkiyatlarda ayrıca sevk fişi düzenlenmez. Ancak,
Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğüne ait ruhsatlarda rödövansçıların
rödövansa konu alan dışına yaptıkları sevkiyatlarda da sevk fişi
düzenlenir.
(2) Doğrudan
satışlarda, sevkiyat güzergâhı üzerinde kantar olması halinde sevk fişine
kantar fişinin eklenmesi gerekir.
(3) Stok
alanından satışlarda veya birinci fıkrada belirtilen tesislerde işleme tabi
tutulduktan sonra yapılan sevkiyatlarda ise 213 sayılı Kanuna göre
düzenlenmiş sevk irsaliyesinin kullanılması gereklidir.
(4) Sevk fişi,
ruhsat sahibi veya hammadde üretim izin sahibine verilir. Ancak, ruhsat
sahasında rödövansçı veya hammadde üretim izin sahasında faaliyeti
gerçekleştirenin bulunması halinde ise sevk fişi, müştereken veya
münferiden talep edilmesi üzerine ilgililere verilebilir.
(5) Sevk fişi,
213 sayılı Kanunun 240 ıncı maddesinde yer alan taşıma irsaliyesindeki
bilgileri taşır ve mezkûr Kanunun 230 uncu maddesinde yer alan sevk
irsaliyesi niteliğinde olup sevk irsaliyesi yerine geçer.
(6) Genel
Müdürlük, mülki idare amirlikleri, il özel idareleri, yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlıkları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları, ruhsat
sahasında açılan ocaktan doğrudan satışlarda, kırma eleme tesisi veya
zenginleştirme tesislerine, stok alanlarına kadar yapılan sevkiyatlarda
maden sevkiyatının Genel Müdürlüğe ait sevk fişi ile yapılıp yapılmadığını
takip ederek ve denetleyerek Kanunun ilgili hükümlerine göre işlem yapar.
(7) Tehlikeli
Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Anlaşma ve
1/6/1985 tarihli ve 18771 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uluslararası
Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli
Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID)
kapsamında tehlikeli madde olarak sınıflandırılan madenlerin, kamuya açık
kara yoluyla ve ulusal demir yolu altyapı ağı ile yapılacak taşımalarında
ilgili mevzuat hükümlerine uyulması zorunludur.
Numune amaçlı
sevkiyat
MADDE
45- (1) Arama faaliyetlerinin zaruri neticesi olarak ortaya
çıkartılan madenin, teknolojik araştırma, geliştirme, pilot çalışmalar ve
pazar araştırmaları yapmak üzere, sevkin gerekçesini ve miktarını içeren,
Ek-22’de yer alan arama faaliyet raporu ile birlikte müracaat eden ruhsat
sahibine, radyoaktif maddelerin taşınmasına ilişkin mevzuat hükümleri saklı
kalmak kaydıyla Genel Müdürlükçe IV. Grup madenlerde en fazla 50 ton
tüvenan madenin, II. Grup (b) bendi madenlerde ise en fazla 10 m3 madenin
sevkine izin verilebilir. Sevkine izin verilecek madenin miktarı, talebin
niteliğine göre Genel Müdürlükçe arttırılabilir.
Sevk fişi
kullanımı
MADDE
46- (1) 44 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen hükümler
saklı kalmak kaydıyla ruhsat sahasından üretilen tüvenan madenin, kara
yoluna çıkmadan ruhsat sahası içinde ya da mücavirindeki stok alanına veya
tesise sevkiyatında, ocak-tesis mesafesi, nakil güzergahının durumu dikkate
alınarak;
a) Sevkiyatın,
ocaktan taşıma araçları ve takiben konveyör ile yapılması halinde, her
vardiya sonunda, otomatik kantar/ölçme sistemi ile ölçülen maden miktarı
için bir adet sevk fişi kesilmesi yeterlidir.
b) Sevkiyatın,
ocaktan doğrudan konveyör sistemi ile yapılması halinde, her vardiya
sonunda otomatik kantar sistemi ile ölçülen maden miktarı için bir adet
sevk fişi kesilmesi yeterlidir.
c) Sevkiyatın,
ocaktan taşıma araçları ile yapılması durumunda, ağırlık/hacim belirlenerek
yirmi dört saat zarfında ölçülen maden miktarı için bir adet sevk fişi
kesilmesi yeterlidir.
(2) Otomatik
kantar sistemlerinin kullanıldığı işletmelerde, Genel Müdürlük tarafından
talep edildiğinde, ölçüm kontrol belgesinin ibraz edilmesi zorunludur.
(3) Boru hattı
ile sevk edilen madenlerin, yirmi dört saat zarfında, boru hattında bulunan
ölçüm cihazında ölçülen miktarı için bir adet sevk fişi kesilmesi
yeterlidir.
(4) Altın, gümüş
ve platin gibi kıymetli metallerin elde edilmesi için zenginleştirilecek
tüvenan cevherlerin, entegre ve/veya zenginleştirme tesislerine
sevkiyatında yukarıdaki esaslar uygulanır. Bu tesislerden elde edilen
ürünlerin yurt içindeki rafinerilere kadar olan sevkiyatında da sevk fişi
kullanılır.
(5) Farklı taşıma
durumlarında sevk fişlerinin kullanılması ile ilgili usul ve esaslar Genel
Müdürlükçe belirlenir.
Madenin
nakliyesi esnasında sevk fişinin olmaması
MADDE
47- (1) Madenin nakliyesi esnasında sevk fişi olmaksızın maden
sevk edildiğinin, mülkî idare amirlikleri, il özel idareleri, yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlıkları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşu
tarafından bir tutanak ile tespit edilmesi halinde, ilgili mülki idare
amiri tarafından sevk edilen madene el konulur. Bu tutanakta, üretimin
yapıldığı yer, taşımada kullanılan araç plakası, aracı kullanan kişi, sevk
edilen madenin cinsi ve tartılması mümkün ise miktarı veya tartılması
mümkün değilse yaklaşık miktarı gibi bilgiler yer alır. Sevk fişi
olmaksızın sevk edilen maden miktarı için ödenmesi gereken Devlet hakkına
ilaveten söz konusu madenin ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında
idari para cezası verilir.
(2) Birinci
fıkrada belirtilen ihlalinin tekrarı halinde sevk fişi olmaksızın sevk
edilen maden miktarı için ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten sevk
edilen madenin ocak başı satış bedelinin on katı tutarında idari para
cezası uygulanır.
(3) Bu madde
gereği idari para cezasının, mülkî idare amirlikleri, il özel idareleri,
yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları veya ilgili kamu kurum ve
kuruluşu tarafından düzenlenmesi halinde takip ve tahsili ilgili kurum ve
kuruluşlarınca yürütülür. İlgili kurum ve kuruluşlar tarafından idari para
cezasının bildirimine müteakip Genel Müdürlükçe Devlet hakkının tahakkuk,
tahsil ve takibi yapılır.
(4) Genel
Müdürlükten alınmış sevk fişleri, alındığı saha için kullanılır. Aksi
takdirde sevk fişlerinin ait olduğu ve kullanıldığı ruhsat sahalarına
Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları gereği ayrı ayrı
idari para cezası uygulanır.
Üretimin,
sevkiyatın veya satışın bildirilmemesi
MADDE
48- (1) Maden sahalarında yapılan denetim ve inceleme sonucunda,
yaptığı üretim ve sevkiyatı sevk fişi ile kayıt altına almadığı veya
bildirmediği tespit edilen ruhsat sahiplerine, ödenmesi gereken Devlet
hakkına ilaveten bildirilmeyen miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beş
katı tutarında idari para cezası verilir.
(2) Birinci
fıkranın ihlalinin her tekrarı halinde bildirilmeyen miktar için madenin
ocak başı satış bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(3) Aynı ruhsat
sahibine ait mücavir sahalarda yapılan üretimlere ilişkin toplam beyanlarda
Devlet hakkı kaybı söz konusu olmadığı tespit edilirse birinci fıkra
kapsamında idari para cezası uygulanmaz.
Ruhsatsız
üretim
MADDE
49- (1) Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde
üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen
madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi
gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el
konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak
başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. Üretim
hakkı olmayan madenin üretiminin yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler
durdurularak üretilen madene mülki idare amirliklerince el konulur. Bu
fiili işleyen kişilere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra
kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan
kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında
idari para cezası uygulanır. El konulan madenler, mülki idare
amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına
aktarılır. Bu fıkranın ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başı satış
bedelinin on katı tutarında idari para cezası uygulanır.
(2) Aynı ve/veya
farklı gruplarda üretimin zaruri neticesi sonucunda üretilen diğer madenler
için izin alınmadan sevkiyatın yapılması durumunda birinci fıkra hükümleri
uygulanır.
(3) Ruhsatlı,
ancak işletme izni olmadan aynı grupta üretim yapıldığının tespiti hâlinde,
faaliyetler durdurularak üretilen madene el konulur. Bu fiili işleyen
kişilere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında
üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan
tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para cezası
uygulanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli
büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır. Bu fıkranın
ihlalinin tekrarı hâlinde madenin ocak başı satış bedelinin on katı
tutarında idari para cezası uygulanır.
(4) Arama ruhsat
döneminde arama faaliyetleri yapılırken zorunlu olarak maden çıkarılması
veya numune alınması dışında izinsiz üretim ve/veya satış yapılması haksız
yere hak iktisabı sayılır ve bunlar hakkında Kanunun 10 uncu maddesinin
yedinci ve sekizinci fıkraları kapsamında işlem tesis edilir.
Sevk
fişlerinin iptal ve iadesi
MADDE
50- (1) Ruhsatın iptali veya terk edilmesi durumunda ruhsat için
alınan sevk fişleri iptal edilir ve sevk fişleri için ödenmiş bedeller iade
edilmez.
(2) Terk edilen
veya iptal edilen ruhsatlara ait fiziki sevk fişlerinin ruhsatın iptal
tarihinden itibaren iki ay içerisinde Genel Müdürlüğe iade edilmesi
zorunludur. Aksi takdirde ruhsat sahibine Kanunun 10 uncu maddesinin
dördüncü fıkrası gereğince işlem tesis edilir.
Sevk
fişlerinin muhafazası
MADDE
51- (1) Kullanılmış sevk fişlerinin kullanılan tarihten itibaren
beş yıl süre ile muhafazası zorunludur. Sevk fişlerinin kaybedilmesi veya
ruhsat sahasında yapılan inceleme ve denetimlerde heyete ibraz edilmemesi
halinde, Kanunun 11 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereği idari para cezası
uygulanır.
(2) Sevk fişi
veya diğer mali belgelerin herhangi bir nedenle kaybedilmesi veya işyerinde
yangın, hırsızlık, sel ve taşkın gibi olayların fiilen yaşanması ve bu
olaylara istinaden resmi kurumlarca tutulan olay yeri tutanakları ve gazete
ilanının bir yazıyla Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur. (Değişik
cümle:RG-30/10/2025-33062) Aksi takdirde, Kanun gereğince idari
yaptırım uygulanır.
Ruhsata dayalı
olmayan üretim
MADDE
52- (1) Köylerde yaşayanlar ev, avlu, tarla sınırları, yol ve
köyün ortak olarak kullandığı ibadethane, yol, okul, mezarlık, çeşme ve köy
odası yapılması gibi ticarî amaç taşımayan ve köylülerin kendi zorunlu
ihtiyaçlarını karşılamak üzere yapı hammaddesinin sınırları içerisinde
bulunduğu köy muhtarının yazılı izni ile üretilerek sevk edilen yapı
hammaddeleri için Kanunun 12 nci maddesi hükümleri uygulanmaz. Ruhsat
bedeli ve Devlet hakkı alınmaz. Özel mülkiyete tabi alanlarda mülk
sahibinin izni olmadan bu üretim yapılamaz.
(2) Talep
sahipleri taleplerini köy muhtarlığına bir dilekçe ile iletir. Köy muhtarı,
verilen izni ilgili mülki idare amirliğine bildirmek zorundadır. Bu şekilde
verilen izinle üretilerek sevk edilen yapı hammaddeleri için ruhsat bedeli
ve Devlet hakkı alınmaz.
(3) Üretilmesine
izin verilen yapı hammaddelerin amacı dışında kullanılması veya ticarete
konu edilmesi halinde üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı
ortadan kalkmış olan tüm madenin, ocak başı satış bedelinin beş katı
tutarında idari para cezası uygulanır ve üretim faaliyetleri durdurulur. El
konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli büyükşehir
olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde ise il özel
idaresi hesabına aktarılır.
(4) Bu madde
kapsamında yapılacak üretimin ruhsatlı alanlarda, maden işletmeciliğine
engel olmayacak, çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde faaliyet
alanının dışında yapılması zorunludur.
(5) Madencilik
faaliyetine yönelik olmayan yol, demir yolu, hava limanı, liman, tünel,
toplu konut yapılacak alanlar, kanal, baraj, gölet gibi yapıların
gerçekleştirilmesi ile yapı ve inşaat alanı için kazı faaliyetlerinin
yapılması esnasında zorunlu olarak çıkarılan malzemenin hafriyat malzemesi
niteliğinde olması halinde, faaliyet sahibi tarafından 18/3/2004 tarihli ve
25406 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı
Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği kapsamında değerlendirilebilir. Ancak
proje faaliyetinin ruhsatlı bir alanda gerçekleşmesi, faaliyet esnasında
ortaya çıkan malzemenin, yapı ve inşaat malzemesi (I. Grup (b) bendi ve II.
Grup (a) bendi) dışında, ruhsata konu maden grubunda olduğunun tespiti
halinde, ortaya çıkarılan maden, ruhsat sahibinin talebi halinde Devlet
hakkının ödenmesi kaydıyla ruhsat sahibine bırakılır. Ruhsat sahibinin
talepte bulunmaması halinde ise ruhsata konu bu maden, kaynak kaybına
sebebiyet verilmemesi için proje sahibi tarafından büyükşehir olan illerde
yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına diğer illerde ise il özel
idaresine devredilir.
(6) Ruhsatsız
alanlarda gerçekleştirilen faaliyetler sonucu ortaya çıkarılan madenler
büyükşehir olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına diğer
illerde ise il özel idaresine devredilir.
(7) Yol, demir
yolu, hava limanı, liman, kanal, tünel, toplu konut ve benzeri inşaat
çalışmaları ile baraj ve göletlerin su rezervuar alanlarından zorunlu
olarak çıkarılan yapı ve inşaat malzemesi veya hafriyat malzemesinin, bu
projeler kapsamında değerlendirilmesi ve ticarete konu edilmemesi kaydıyla
ruhsat veya hammadde üretim izni alınması gerekmeksizin kullanılabilir.
Ancak söz konusu yapı ve inşaat çalışmalarından arta kalan yapı ve inşaat
malzemesi miktarı belirtilerek büyükşehir olan illerde yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığına diğer illerde ise il özel idaresine devredilir.
Söz konusu yapı ve inşaat çalışmalarından arta kalan yapı ve inşaat
malzemesinin bu fıkrada belirtildiği şekilde devredilmemesi halinde Kanunun
12 nci maddesinin beşinci fıkrası gereğince işlem tesis edilir. Yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığı veya il özel idaresince malzemenin devir
alınmaması halinde valilikçe uygun bulunan alana dökülebilir veya kamu
kurum ve kuruluşlarınca yapılan başka bir proje kapsamında
değerlendirilmesine valilik tarafından izin verilebilir.
ON BİRİNCİ BÖLÜM
Kamu Kurum ve
Kuruluşlarının veya Yap-İşlet-Devret Modeli ile Yapılan Kamu
Yatırımlarının Hammadde
İhtiyaçlarının Karşılanması
Müracaat
MADDE
53- (1) Yol, köprü, baraj, gölet, liman, enerji santrali gibi
projelerin inşasında kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi
için izin almak üzere kamu kurum ve kuruluşlarınca veya 8/6/1994 tarihli ve
3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli
Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında yap-işlet-devret modeli
ile yapılan kamu yatırımları için görevli şirketçe Ek-24’te yer alan örneğe
uygun olarak yapı hammaddesi talep projesi hazırlanır. Talep yazısına
eklenen bu proje ile Genel Müdürlüğe müracaat edilir.
(2) 3996 sayılı
Kanun kapsamında yap-işlet-devret modeli ile yapılan ve ihale
sözleşmelerinde hammadde temin sorumluluğu görevli şirket yükümlülüğüne
bırakılmış olan yol, köprü, baraj, gölet, liman, enerji santrali gibi
projelerin inşasında kullanılacak yapı ve inşaat hammaddelerinin üretimi
için izin almak üzere;
a) Görevli
şirkete ait güncel şirket ana sözleşmesini, yönetim kurulunu ve şirketin
ortaklarının pay oranlarını içeren ticaret sicil müdürlüğünden onaylı
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi örneği,
b) Şirketin bağlı
olduğu vergi dairesi, ili ve vergi numarasını gösterir belge,
c) Şirkete ait
sicil tasdiknamesi,
ç) 3996 sayılı
Kanun kapsamında yap-işlet-devret modeli ile yapılan kamu yatırımları için,
ihale sözleşmelerinde hammadde temin sorumluluğunun bırakıldığı görevli
şirketin unvanı, proje süresi, proje için ihtiyaç duyulan toplam miktar
bilgilerini de içeren ilgili kamu kurum ve kuruluşundan alınacak yazı,
d) Aynı grupta
bulunan işletme ruhsatlarından alınan (Değişik
ibare:RG-30/10/2025-33062) rehabilitasyon bedelinin, rehabilitasyon
bedeli hesabına yatırıldığına dair belge,
e) Aktif edilmiş
kayıtlı elektronik posta adresini (KEP) veya UETS adresini gösterir belge,
f) Ek-16’da yer
alan örneğe uygun olarak hazırlanmış yapı hammaddesi talep projesi ve
ekinde;
1) Uygun ölçekli
hâlihazır harita,
2) Uygun ölçekli
topoğrafik harita üzerine işlenmiş jeoloji haritası ve jeolojik kesitler,
3) Sahada açılmış
ocak varsa, talep edilen izin alanının da gösterildiği imalat haritası,
4) Yıllara göre
üretim ve hazırlık programlarını gösterir termin planı,
5) Mevcut ve
yapılması planlanan bina, tesis, kantar, silo, trafo, yol gibi yapıları
gösteren vaziyet planı,
6) İşletme
esnasında ve/veya sonrası üretim faaliyetinin gerçekleştirildiği alanın
çevre ile uyumlu hale getirileceğine ilişkin çevre ile uyum plan çizimi ve
kesitleri,
görevli şirket
tarafından Genel Müdürlüğe verilir.
(3) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
Bu madde kapsamında yapılan müracaatlarda ruhsat taban bedeli ile işletme
ruhsat bedeli alınmaz.
(4) Hammadde
üretim izni talep edilen alanın 20 km yakınında Genel Müdürlükçe tespit
edilen pasa, artık ve atık olması halinde bunlar projede kullanılır. Talep
sahibi tarafından söz konusu pasa, artık ve atığın projede kullanılması
için fiziksel ve kimyasal özelliklerinin uygun olmadığının talep eden kurum
dışında bir uzman kuruluş raporu ile belgelendirilmesi halinde, hammadde üretim
izni talep edilebilir. Kamu kurum ve kuruluşları bünyesindeki akredite
olmuş laboratuvar raporları da uzman kuruluş raporu olarak kabul edilir.
Talebin
değerlendirilmesi
MADDE
54- (1) Hammadde üretim izni talep edilen alanda ruhsatlı saha
bulunması halinde, yapılacak hammadde üretiminin madencilik faaliyetlerine
engel olup olmayacağı ve kaynak kaybına yol açıp açmayacağı göz önünde
bulundurularak mahallinde tetkik yapılır. Hammadde talep sahibi ile ruhsat
var ise ruhsat sahibine sahada Genel Müdürlükçe yapılacak tetkikin tarihi
bildirilerek tetkik tarihinde saha mahallinde bulunulmaları istenir.
İlgililerin, heyetin mahallinde yapacağı tetkike katılmamaları durumunda
tetkik resen yapılabilir.
(2) Kamu kurum ve
kuruluşlarının altı aydan az süreli ve toplam bin tondan az olan
miktarlardaki hammadde talepleri, talep edilen alanda yürüyen ruhsat
hakları yok ise mahallinde tetkik yapılmadan da karşılanabilir. (Danıştay
Sekizinci Dairesinin 19/2/2025 tarihli ve E.:2023/923, K.:2025/1153 sayılı
kararı ile iptal cümle: Danıştay İDDK’nın 15/6/2026 tarihli E.:2025/3228,
K.:2026/1293 sayılı Onama kararı ile mezkûr karar kesinleşmiştir.) Ancak
teknik ve emniyet yönünden meydana gelecek tüm olaylarda sorumluluk izin
sahibi kamu kurum ve kuruluşuna aittir.
Hammadde
üretimi için talep edilen alanın tetkiki
MADDE
55- (1) Hammadde üretim izni talep edilen ruhsatlı alanlarda
inceleme yapılır. Bu incelemede, madencilik faaliyetlerine engel olup
olmayacağı ve verilen işletme projesinin uygun olup olmadığı
değerlendirilir.
(2) Gerek
görülmesi halinde ruhsatsız alanlarda mahallinde inceleme yapılır.
(3) Heyet gerek
gördüğü takdirde saha mahallinden analiz yaptırılmak üzere numune alabilir.
Alınan numunelerin analiz bedelleri, projeyi veren kamu kurum veya
kuruluşunca, yap-işlet-devret modeli kamu yatırımları hammadde üretim izin
taleplerinde ise görevli şirketçe karşılanır.
Hammadde
üretim izin belgesinin verilmesi ve uzatılması
MADDE
56- (1) İlgili kamu kurum ve kuruluşunun hammadde üretim izin
talebi üzerine, Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirmeler sonucunda, beş
yıl süreli olarak Ek-17’de yer alan hammadde üretim izin belgesi verilir.
(2)
Yap-işlet-devret modeli kapsamında ise görevli şirket yükümlülüğüne
bırakılmış olan projelerin inşasında kullanılacak yapı ve inşaat
hammaddelerinin üretimi için sözleşme konusu işte kullanılmak üzere aynı
grupta bulunan işletme ruhsatlarından alınan (Değişik
ibare:RG-30/10/2025-33062) rehabilitasyon bedelinin
yatırılmasına müteakip en geç proje süresi sonuna kadar Ek-24’te yer alan
yap-işlet-devret modeli kamu yatırımları hammadde üretim izin belgesi
ihaleyi alan görevli şirkete verilir.
(3) Kanunun 7 nci
maddesinin ikinci fıkrası gereğince Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş
alanlarla ilgili izin alınmadan hammadde üretim izin belgesi verilmez. Bu
alanlara ilişkin izin alınması için bir yıl süre verilir. Bu süre içinde
izin alınarak Genel Müdürlüğe verilmemesi halinde talep reddedilir. Genel
Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş izne tabi alanın hammadde üretim izin
sahibince yapılan yatırım alanı olması halinde izin istenilmez.
(4) Görevli
şirket adına verilecek hammadde üretim izin belgesi taleplerinde çevre ile
uyum bedelinin yatırılması ve teknik eksikliklerin tamamlanması için
görevli şirkete üç ay süre verilir. Bu süre sonunda eksiklikleri
tamamlanmayan talepler için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi
verilerek görevli şirkete tekrar üç ay süre verilerek eksikliklerin
tamamlanması istenir. Bu süre sonunda da eksikliklerin tamamlanmaması
halinde talep reddedilir.
(5) Kamu kurum ve
kuruluşlarının hammadde üretim izin taleplerindeki teknik eksikliklerin
tamamlanması için üç ay süre verilir. Bu süre sonunda eksiklikleri
tamamlanmayan talepler için ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına tekrar üç ay
süre verilerek eksikliklerin tamamlanması istenir. Bu süre sonunda da eksikliklerin
tamamlanmaması halinde talep reddedilir.
(6) Eksikliklerin
süresinde tamamlanmaması nedeniyle reddedilen alanlar için tekrar talepte
bulunulması halinde Genel Müdürlüğün kayıtlarındaki ruhsat, izin ve diğer
alanlar dikkate alınarak talep yeniden değerlendirilebilir.
(7) Hammadde
üretim izin belgeleri, Genel Müdürlükçe düzenlendiği tarihte yürürlüğe
girer.
(8) Hammadde
üretim izni verilen alanın seçilmesi, küçültülmesi, büyütülmesi, yerinin
değiştirilmesi, üretim faaliyetinin durdurulması, üretim izninin
uzatılmasına Genel Müdürlük yetkilidir. Alan değişikliklerinde yapı
hammaddesi talep projesi ekindeki haritalar revize edilir. Kanuna göre
verilmiş ruhsat alanlarında kaynak kaybına yol açacak ve işletme
faaliyetlerine engel olacak şekilde hammadde üretim izni verilmez.
(9) Hammadde
üretim izin belgesinin uzatılması zorunluluğunun doğması halinde Ek-16’da
yer alan yapı hammaddesi talep projesi ve ekinde verilmesi gerekli harita
ve çizimler ile üretim izin belgesi süresi bitmeden önce Genel Müdürlüğe
müracaat edilmesi zorunludur. Süre uzatım işlemlerinde de beşinci ve
altıncı fıkra hükümleri uygulanır.
Hammadde
üretim izni verilen alandan başka bir kamu kurum ve kuruluşunun üretim
yapması
MADDE
57- (1) Kamu kurum ve kuruluşu adına hammadde üretim izni verilen
alanda, başka bir kamu kurum ve kuruluşunun üretim yapmak istemesi
durumunda, Ek-16’da yer alan yapı hammaddesi talep projesi ile Genel
Müdürlüğe müracaat edilir. Bu projenin uygun bulunması ve üretim izni
verilmiş kamu kurum ve kuruluşunun madencilik faaliyetini tehlikeye
düşürmeyeceği ve birbirini engellemeyeceğine dair husus ve izin verilen
alan koordinatları da olmak üzere muvafakatinin alınması kaydıyla bu
alandan üretim yapılabilir.
(2) Bu maddeye
göre muvafakat verilen kamu kurum ve kuruluşu da Kanuna aykırı
faaliyetlerden sorumludur. İzin verilen kamu kurum ve kuruluşunca faaliyete
başlanmadan Kanunun 7 nci maddesi gereği alınması zorunlu izinler alınarak
daimî nezaretçi/nezaretçiler atanır. Ayrıca muvafakat verilen kamu kurum ve
kuruluşu tarafından Kanunun 29 uncu maddesi gereği verilmesi gerekli
belgeler Genel Müdürlüğe ve hammadde üretim izin sahibi kamu kurum ve
kuruluşuna verilir.
İzinler
MADDE
58- (1) Hammadde üretim izni verilen alana ilişkin olarak Kanunun
7 nci maddesi gereğince alınması gerekli izinler, hammadde üretim izin
sahibi tarafından ilgili kanun hükümlerine göre yetkili mercilere müracaat
edilerek alınır. İzinlerin alınmasına müteakip Genel Müdürlüğe verilmesi
zorunludur. Kanunun 7 nci maddesine aykırı faaliyette bulunulduğunun
tespiti hâlinde faaliyeti gerçekleştirene Kanunun 7 nci maddesinin yirmi
birinci fıkrasına göre idari para cezası uygulanarak, bu alandaki işletme
faaliyetleri durdurulur.
(2) Hammadde
üretim izin belgesinin süresinin uzatılması hâlinde madencilik faaliyetleri
ve/veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için verilmiş tüm izinler
uzatılan süre sonuna kadar hiçbir işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden
yeni izin süresi kadar uzatılmış sayılır.
Sevk fişi
kullanılması
MADDE
59- (1) Yürütülen proje için üretilen hammaddenin, Genel
Müdürlükten bedeli karşılığında alınan sevk fişleri ile sevk edilmesi
zorunludur. Hammadde üretim izin sahalarında sevk fişi kullanımı konusunda
47 nci, 50 nci ve 51 inci madde hükümleri uygulanır.
(2) Hammadde
üretim izninin iptali veya terki halinde kullanılmamış olan sevk fişleri
Genel Müdürlüğe iade edilir. İptal veya terk edilen hammadde üretim izin
sahasına ait sevk fişleri, izin sahibinin talebi ve Genel Müdürlüğün izni
ile diğer hammadde üretim izin sahasında yapılacak sevkiyatlarda
kullanılabilir.
İşletme
faaliyeti belgeleri
MADDE
60- (1) Hammadde üretim izin sahibince, faaliyeti
gerçekleştirenlerin adı/unvanı, aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta
adresini (KEP) veya UETS adresini gösterir belge, T.C. kimlik numarası, tüzel
kişi olması halinde sicil tasdiknamesi, vergi dairesi, vergi numarası,
faaliyete başlangıç ve bitiş tarihi bilgileri, bir ay içinde Genel
Müdürlüğe bildirilir. Aksi takdirde faaliyetler durdurulur.
(2) Hammadde
üretim izin belgesi ile çalışılan sahalarda, üretim ve/veya sevkiyat
yapılması durumunda, izin sahibi her yıl Nisan ayı sonuna kadar bir önceki
yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili Ek-25’te yer alan
işletme faaliyet raporunu ve imalat haritasını Genel Müdürlüğe vermekle yükümlüdür.
Aksi takdirde yükümlülük yerine getirilinceye kadar üretim faaliyeti
durdurulur.
(3) İşletme
faaliyet raporu ile imalat haritasındaki hata ve noksanlıkların giderilmesi
için izin sahibine, yapılan bildirimden itibaren iki ay süre verilir.
Verilen sürede tamamlanmaması halinde tamamlanıncaya kadar üretim faaliyeti
durdurulur.
(4) Bir yıldan az
süreli projeler için işletme faaliyet raporu ile imalat haritası faaliyet
bitiminde Genel Müdürlüğe verilir.
(5) İşletme
faaliyetinde bulunulmayan yıllar için de Genel Müdürlüğe yazılı bilgi
verilir.
(6) Genel
Müdürlükçe Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince faaliyeti
durdurulan sahalarda üretim faaliyetinde bulunulması, sahanın güvenli hale
getirilmesi ile ilgili faaliyetler sonucunda üretilen stoktaki madenin
Genel Müdürlükten izin alınmadan sevk edildiğinin tespiti halinde Kanunun
10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları gereği faaliyeti yürüten
gerçek ya da tüzel kişiye idari para cezası uygulanır.
(7) Kamu kurum ve
kuruluşu adına verilen hammadde üretim izin alanında 65 inci maddeye göre
üretim izni verilenler için de bu madde hükümleri uygulanır.
(8) Faaliyeti
gerçekleştiren tarafından faaliyette bulunulacak sahalar için hammadde
üretim izin sahibiyle yapılan sözleşmenin başlangıcında sahanın halihazır
haritası, sahadan ne kadar üretim yapılacağı, sözleşmenin bitiminde ise son
durum imalat haritası ile birlikte ne kadar üretim yaptığı görevli şirket
tarafından izin sahibi kamu kurum ve kuruluşuna bildirilir. Bu
bildirimlerin yapılmaması halinde, faaliyeti gerçekleştirene Kanunun 10
uncu maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında işlem tesis edilir.
Çevre ile uyum
bedeli ve Devlet hakkı
MADDE
61- (1) Hammadde üretim izin belgeli yap-işlet-devret modeli kamu
yatırımları için görevli şirket tarafından, her yıl Ocak ayı sonuna kadar
aynı grupta bulunan işletme ruhsatlarından alınan (Değişik
ibare:RG-30/10/2025-33062) rehabilitasyon bedeli, kullanılan
hammaddenin ocak başı satış fiyatı üzerinden her yıl Haziran ayı sonuna
kadar Kanunun 14 üncü maddesine göre Devlet hakkı yatırılır.
(2) Devlet hakkı
ve çevre ile uyum bedelinin süresinde yatırılmaması veya eksik yatırılması
hâlinde hammadde üretim izin sahibi görevli şirkete Kanunun 14 üncü
maddesinin on yedinci fıkrası gereğince idari para cezası verilir ve
eksikliklerin üç ay içinde tamamlanması istenir. Aksi halde üretim
faaliyeti durdurulur.
(3) Genel
Müdürlükçe yapılan denetim ve inceleme sonucunda, üretim ve sevkiyatın
bildirilmediğinin tespit edilmesi halinde hammadde üretim izin sahibi
görevli şirkete, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bildirilmeyen
miktar için hesaplanacak Devlet hakkının beş katı tutarında idari para
cezası verilir. Ayrıca, yapılan üretimin veya sevkiyatın beyan edilmemesi
halinde Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci fıkraları gereği
idari para cezası uygulanır.
(4) Süresinde
tahakkuk ettirilmeyen Devlet hakkına, tahakkuk ettirilmesi gereken ayın son
gününden tahakkuk ettirildiği tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı
Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı uygulanarak
tahsil edilir.
Hammadde
üretim izin belgesi verilen alanların denetlenmesi
MADDE
62- (1) Hammadde üretim izin belgesi verilen alanlarda yürütülen
faaliyetler; herhangi bir şikâyet ve/veya talep olması durumunda veya Genel
Müdürlüğün uygun gördüğü hallerde mahallinde denetlenebilir. Kanun ve bu
Yönetmeliğe uygun yürütülmeyen veya çevre ve insan sağlığına zarar veren
faaliyetler, gerekli önlemler alınıncaya kadar durdurulur. Ayrıca, hammadde
üretim izin belgesi verilen kamu kurum ve kuruluşu ile görevli şirket, izin
sahasında adına faaliyet gösteren üçüncü kişilerin faaliyetlerini
denetlemek, Kanun ve bu Yönetmeliğe aykırı faaliyetleri Genel Müdürlüğe
bildirmekle sorumludur.
(2) Hammadde
üretim izin alanlarının denetimlerine izin sahibi yetkilisi, 56 ncı maddeye
göre izin verilen kamu kurum ve kuruluşu yetkilisi ve/veya faaliyeti
gerçekleştirenin katılması zorunludur.
(3) Galeri atımı
yöntemi ile patlatma yapıldığının tespiti halinde faaliyeti
gerçekleştirenlere Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve sekizinci
fıkraları gereğince idari para cezası uygulanır.
(4) Kanunun 31
inci maddesine aykırı olarak daimî nezaretçi/teknik eleman istihdamı
sağlanmadan işletme faaliyetinde bulunulduğunun tespiti halinde işletme
faaliyetini fiilen gerçekleştirenlere Kanunun 31 inci maddesi gereğince
idari para cezası uygulanarak işletme faaliyeti durdurulur.
(5) Kanunun 29
uncu maddesinin birinci fıkrasına göre projesine aykırı faaliyette
bulunulduğunun tespiti halinde projeye uygun faaliyette bulunulması için
izin sahibine ve faaliyeti gerçekleştirene altı aya kadar süre verilir. Bu
süre sonunda projesine uygun faaliyette bulunulmaması halinde faaliyeti
gerçekleştirene Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği idari
para cezası verilerek üretim faaliyetleri durdurulur. Ancak projeye aykırı
faaliyetlerin işletme açısından tehlikeli olduğunun tespiti halinde
tehlikeli durum giderilinceye kadar üretim faaliyetleri doğrudan
durdurulur.
(6) Kanun
kapsamında ruhsat sahipleri için öngörülen idari para cezaları, hammadde
üretim izin belgesi ile çalışılan sahalarda faaliyeti gerçekleştiren gerçek
ya da tüzel kişiler için de geçerlidir. Aynı hammadde üretim izin sahasında
Kanunun idari para cezası uygulanmasını gerektiren maddelerinin birden
fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından ihlal edildiğinin tespiti halinde
faaliyeti gerçekleştirenlere idari para cezası verilir.
Faaliyetlerle
ilgili hak ve sorumluluklar
MADDE
63- (1) Hammadde üretim izin belgesi verilen alanda ruhsat olması
durumunda ruhsat sahibi, ruhsat sahası içinde kamu kurum ve kuruluşu veya
görevli şirketten, hammadde üretim izin belgesi verilen alanla ilgili
olarak herhangi bir hak talep edemez. Hammadde üretim izin belgesi verilen
alanda yapılan üretim faaliyeti ruhsat sahibi tarafından engellenemez ve
faaliyete müdahale edilemez. Üretim izni verilen kamu kurum ve kuruluşu
veya görevli şirket, ruhsat sahibinin faaliyetlerini olumsuz yönde
etkileyecek, kaynak kaybına neden olabilecek faaliyetlerde bulunamaz.
Hammadde
üretiminin amaç dışı kullanılması ve hammadde üretim izni olmadan üretim
yapılması
MADDE
64- (1) Hammadde üretim izni verilen kamu kurum ve kuruluşu ile
görevli şirket, izin verilen alanla ilgili her türlü faaliyetine ilişkin
olarak Kanun hükümleri kapsamında sorumludur.
(2) Verilen izin
çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşu ile görevli şirket tarafından üretilen
hammadde, proje amacı dışında kullanılamaz, satılamaz, ticarete konu
edilemez. İlgili kamu kurum ve kuruluşu ile hammadde üretim izin sahibi
görevli şirketin üçüncü kişiler ile yapacağı sözleşmelerde ve proje
maliyetlerinde, bu hususların göz önüne alınması zorunludur.
(3) Hammadde
üretim izni olmadan ve/veya Genel Müdürlüğe bildirilen yüklenici dışında
gerçek veya tüzel kişiler tarafından üretim yapıldığının tespit edilmesi durumunda
faaliyetler durdurularak üretilen hammaddeye mülki idare tarafından el
konulur. Bu fiili işleyen kişilere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el
konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan hammaddenin kamuya
ait projelerde kullanıldığının tespit edilen kısmına ocak başı satış bedeli
tutarında, hammaddenin kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan projeler
dışında kullanılan, ticarete konu edilen ve/veya satışının yapıldığı tespit
edilen kısmına ise ocak başı satış bedelinin beş katı tutarında idari para
cezası uygulanır. Herhangi bir işleme tabi tutulmadan kullanılan
hammaddeler için ocak başı satış bedeli, tüvenan hammaddenin ocak başı
fiyatına göre, herhangi bir işleme tabi tutularak kullanılan hammaddeler
için ise ocak başı satış bedeli işlem görmüş hammaddenin ocak başı fiyatına
göre hesaplanır. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak
bedeli büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı, diğer illerde il özel idaresi hesabına aktarılır. Bu fıkranın
ihlalinin tekrarı halinde madenin ocak başı satış bedelinin on katı
tutarında idari para cezası uygulanır ve hammadde üretim izni iptal edilir.
İptal edilen izin sahasında stok olması halinde Kanunun 32 nci maddesi
hükümleri uygulanır.
(4) Hammadde üretim
izin alanından üretilen hammaddenin, Genel Müdürlüğün uygun görüşü
alınmadan kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan farklı projelerde
kullanıldığının tespit edilmesi durumunda faaliyetler durdurulur.
(5) Herhangi bir
işleme tabi tutulmadan kullanılan hammaddeler için ocak başı satış bedeli,
tüvenan hammaddenin ocak başı fiyatına göre hesaplanır.
Hammadde
üretimi sırasında zaruri olarak üretilen madenler
MADDE
65- (1) Hammadde üretim izni verilen alanda, izin verilen yapı ve
inşaat hammaddesi dışında başka maden üretilemez ve başka madenlere yönelik
hak talebinde bulunulamaz. Ancak verilen hammadde üretim iznine dayalı
olarak gerçekleştirilen üretim faaliyetinin zaruri neticesinde başka maden
üretilmesi durumunda, bu durum Genel Müdürlüğe bildirilir. İzin verilen
alandaki hammadde üretimi esnasında zaruri olarak başka maden üretildiği
takdirde bu alanda ruhsat yoksa yapılmış üretim Genel Müdürlükten izin
alınarak aynı projede kullanılabilir. Genel Müdürlüğün uygun görmemesi veya
üretilen madenin proje kapsamında kullanılamaması halinde zaruri üretimin
sonucu elde edilen maden büyükşehir olan illerde valilik, diğer illerde il
özel idaresi tarafından ihale edilerek satılır. Satıştan sağlanan gelir
büyükşehir olan illerde ilgili muhasebe birimi hesabına, diğer illerde özel
idare hesabına aktarılır. Ruhsat var ise üretilen maden bir tutanakla
bedelsiz olarak ruhsat sahibine verilir.
Üretim izin
süresinin sona ermesi
MADDE
66- (1) Hammadde üretim izin sahibi, faaliyetin sona ermesi veya
iznin iptal edilmesi halinde üretim yapılan alanı, çevre ile uyumlu hale
getirerek ve emniyet tedbirlerini alarak, diğer mevzuat gereği alınan
izinler ve verilen taahhütler çerçevesinde terk etmek zorundadır. Bu
hususlar yerine getirilinceye kadar hammadde üretim izin sahiplerinin cezai
ve hukuki sorumlulukları devam eder.
(2) Terk
taleplerinde, sahada gerekli emniyet tedbirlerinin ve çevresel önlemlerin
alındığına dair terk raporu ve sahanın son durumunu gösterir imalat
haritası verilir. Sahada faaliyette bulunulmamış ise hammadde üretim izin
sahibi, sahada faaliyette bulunulmadığını ve alınacak bir önlem olmadığını
Genel Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlük bu beyana dayalı olarak terk
talebini mahallinde tetkik yapmadan da değerlendirebilir.
(3) Herhangi bir
nedenle hükümden düşmüş, terk talepli ve kamu kurumları adına verilmiş
hammadde üretim izin sahalarının mahallinde tetkiki sonucunda gerekli
güvenlik ve çevresel önlemlerin alınmadığının tespiti halinde Kanunun 32
nci maddesine göre bir yıl süre verilir. Verilen sürede gerekli güvenlik ve
çevresel önlemlerin alınmaması durumunda sorumluluk izin sahibinin olması
şartıyla bu durum valiliğe bildirilir. Çevre ile uyum çalışması için
gerekli tedbirler, çevre ile uyum planına uygun olarak orman arazilerinde
ilgili orman idaresi, diğer alanlarda il özel idareleri veya valilikler
tarafından yerine getirilir. Orman idaresi, il özel idaresi veya valilik
tarafından çevre ile uyum planına uygun olarak yapılan masrafların ödenmesi
için izin sahibi kuruma bir ay ödeme süresi verilir. Süresinde ödenmeyen ve
Genel Müdürlük tarafından ilgili vergi dairesine bildirilen tutarlar 6183
sayılı Kanuna göre izin sahibi kurumdan tahsil edilir.
(4)
Yap-işlet-devret modeli kapsamında görevli şirket adına verilmiş hammadde
üretim izin sahalarının mahallinde tetkiki sonucunda gerekli güvenlik ve
çevresel önlemlerin alınmadığının tespiti halinde Kanunun 32 nci maddesine
göre bir yıl süre verilir. Verilen sürede çevre ile uyum planı çerçevesinde
gerekli güvenlik ve çevresel önlemlerin alınmaması durumunda tedbir alınana
kadar sorumluluk izin sahibinin olması şartıyla bu durum valiliğe
bildirilir. Çevre ile uyum çalışması için orman idaresi, il özel idaresi
veya valilik tarafından yapılan masraflar, çevre ile uyum planı çalışmaları
için emanete yatırılan tutarlardan karşılanır. Teminatların yeterli
olmaması durumunda çevre ile uyum planı çerçevesinde eksik kalan
masrafların ödenmesi için izin sahibine bir ay ödeme süresi verilir.
Süresinde ödenmeyen ve Genel Müdürlük tarafından ilgili vergi dairesine
bildirilen tutarlar 6183 sayılı Kanuna göre görevli şirketten tahsil
edilir. Faaliyet sonrası sahanın çevre ile uyumlu hâle getirilmesi halinde
çevre ile uyum bedeli iade edilir.
(5) Bu maddede
belirtilmeyen hususlarda 82 nci madde hükümleri uygulanır.
ON İKİNCİ BÖLÜM
İrtifak, İntifa Hakkı ve
Kamulaştırma
Kamulaştırma
talebinin yapılması
MADDE
67- (1) İşletme ruhsatı döneminde işletme faaliyetleri için
gerekli olan özel mülkiyete konu taşınmaz üzerinde taraflarca anlaşma
sağlanamaması halinde, işletme ruhsatı sahibi tarafından bu taşınmazın
kamulaştırılması amacıyla kamu yararı kararı verilmesi talebinde bulunulur.
(2) Bakanlıkça
kamu yararı bulunduğuna karar verilmesi halinde ilgili alanlarda kalan
taşınmazlar 2942 sayılı Kanun hükümlerine göre kamulaştırılır.
(3) I. Grup ve
II. Grup (a) ve (c) bendi madenler ve mıcır ile kaba inşaat, baraj, gölet,
liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddesi için
kamulaştırma yapılmaz.
Kamu yararı
talebinde istenilen belgeler
MADDE
68- (1) Ruhsat sahibi tarafından kamulaştırma amacıyla kamu yararı
kararı talebinin;
a) Kamulaştırma
amacına yönelik kamu yararı kararı talebine ilişkin dilekçe,
b) Tüzel
kişilerde kamulaştırma ile ilgili olarak alınmış yönetim kurulu kararının
yazıldığı karar defterinin noter onaylı sureti ve sicil tasdiknamesi,
c) Kamu yararı
kararı istenilen alanda üretilecek madenin cinsi, rezerv miktarı, projeye
göre bu madenin ne kadar sürede üretileceği, ruhsat alanı içinde bu alandan
başka alternatif alan olup olmadığı, mevcut imar durumu ve bu alanın daha
önceden ne amaçla kullanıldığı, bu alandan bir gelir elde ediliyor ise ne
kadar gelir elde edildiği, kamulaştırılması istenilen alandaki maden
üretiminin bölgeye ve ülke ekonomisine faydasının ne olacağı, ne kadar
istihdam sağlanacağı ve ne kadar Devlet hakkı ödeneceği ve faaliyetlerin
bitmesine yönelik arazinin geriye dönüşümünün ne şekilde yapılacağını
içeren proje ile uygun ölçekli jeoloji haritası,
ç) Kamu yararı
kararı talep edilen alan ve bu alan üzerindeki taşınmazların miktar ve
nitelikleri, bu alanın UTM Projeksiyon ED-50 Datum 6 derecelik sistemindeki
koordinatları, sahiplerinin isim ve adresleri, arazilerin tapu ve çap
suretlerini gösterir tapu sicilinden onaylı listesi,
d) Taşınmaz
üzerinde kamulaştırma sonrası yapılması düşünülen üretim tesisleri ve
işletmenin durumunu gösterir vaziyet planı (ocak yeri, yerleşim yerleri,
kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerler, yol, enerji nakil hattı,
tarım arazileri, turizm bölgeleri, su kaynakları, ekili dikili alanlar, sit
alanları, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları ve bunların korunma
alanları ve benzeri özel ve izne tabi alanların koordinatlı çizimi),
e) Kamu yararı
kararı talep edilen arazinin çevresindeki yerleşim alanları ve arazi
konumları,
f) Üretim sonrası
arazinin çevre ile uyumlu hale getirilmesi hakkındaki bilgiler ve haritası,
g) Ruhsat
sahibince kamu yararı kararı istenilen arazi sahiplerine anlaşmak üzere
toplantının amacı, yeri, tarihi ve saatini belirten noter aracılığı ile
yapılmış 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre gönderilen ihbarnameler ve
tebligat durumunu gösterir belgeler,
ğ) Anlaşmak üzere
yapılan toplantıya katılan ve katılmayan arazi sahiplerinin listesi ile
toplantıya katılanlarla anlaşma sağlanıp sağlanamadığı ve benzeri işlemler
hakkında noter tarafından hazırlanmış toplantı tutanağı ve buna ait diğer
belgeler,
h) Kamu yararı
kararı talep edilen özel mülkiyete konu taşınmazlarla ilgili olarak
3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
kapsamında kamu yararı kararı alınması gerekli olduğuna dair tarım ve orman
il müdürlüğünden alınacak belge,
ı) Ruhsat
sahibine ait aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresi
(KEP) veya UETS adresinin bulunması, ruhsat bedeli, çevre ile uyum
teminatı, tahakkuk etmiş ve son ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcunun
olmaması, işletme izni olan işletme ruhsatlarında daimî nezaretçi
atamasının yapılmış olması ve yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesi,
ile birlikte
Genel Müdürlüğe yapılması zorunludur. Sayılan belgelerden herhangi birinin
eksik olması veya Genel Müdürlükçe uygun bulunmaması halinde talep
reddedilir.
Kamulaştırma
işlemlerinin yapılması
MADDE
69- (1) Mahallinde yapılan denetim sonucuna göre, kamulaştırılması
istenilen alandaki madenin işletme projesi ve rezerv durumu, bu alanda
yapılacak madencilik faaliyetinin bölgeye ve ülke ekonomisine fayda ve
zararları, kamulaştırılması talep edilen alan dışında ruhsat sahası içinde
başka alanlardaki rezerv durumuna göre üretim olanakları, bölgedeki
alternatif üretim alanları, mülk sahibinin kayıpları, mülk sahibinin
kamulaştırma sonrası sürdüreceği ekonomik faaliyet ve kamulaştırmadan nasıl
etkileneceği ile ilgili hususlar, kamulaştırılması talep edilen alanın
çevre ile ilişkileri gibi teknik ve sosyal içerikli tüm etkenler
değerlendirilerek kamu yararı kararı verilebilir.
(2) Kamu yararı
kararı ve ilgili belgeler, Genel Müdürlük tarafından kamulaştırılacak
arazinin bulunduğu valiliğe gönderilir. İlgili valilik, 2942 sayılı Kanun
uyarınca kamulaştırma işlemlerini sonuçlandırır.
(3) Kamulaştırma
işlemleri 2942 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. Bu husustaki
masraflar ve kamulaştırma bedeli ruhsat sahibi tarafından ödenir.
(4) Kamulaştırılan
taşınmaz, tapuya Hazine adına tescil edilip ruhsat hukuku devam ettiği
sürece madencilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere ruhsat sahibi adına
tahsis edilir.
(5) Kamulaştırma
bedelinin kesinleşmesi tarihinden itibaren beş yıl içinde ruhsat sahibince,
kamulaştırılan alanın kamulaştırma amacına uygun olarak hiçbir faaliyet
veya tesisat yapılmayarak taşınmazı olduğu gibi bırakılırsa, mal sahibi
veya mirasçıları kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek
kanuni faiziyle birlikte Hazine hesabına ödeyerek taşınmaz malı geri
alabilir.
(6) Taşınmazın,
kamulaştırma amacı ile ilgili kullanımına lüzum kalmadığının ruhsat
sahibinin beyanı veya Genel Müdürlükçe tespiti halinde, 2942 sayılı Kanunda
öngörülen usul ve esaslara göre belirlenecek rayiç bedelin Hazine hesabına
ödenmesi kaydıyla kamulaştırılan yerin önceki malike iade edileceği hususu,
ruhsat sahibi ve taşınmazın eski sahibine tebliğ edilir. Önceki malikin
taşınmazı altı ay içerisinde almak istememesi durumunda taşınmaz Hazineye
kalır.
(7) Madencilik
faaliyetleri kapsamında yapılan kamulaştırma işlemlerine ilişkin olarak
tapu siciline konulan şerhler, Genel Müdürlüğün müracaatı üzerine ayrıca
mahkeme kararına gerek kalmadan silinir.
(8)
Kamulaştırılan alanın kamulaştırma amacı dışında kullanıldığının tespit
edilmesi haksız surette hak iktisabı sayılarak, Kanunun 10 uncu maddesinin
yedinci ve sekizinci fıkraları gereğince işlem yapılır. Bu alanda
kamulaştırma amacı dışında yürütülen faaliyet durdurulur.
(9) Hazinenin
özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde yapılan
madencilik faaliyetleri için kira veya ecrimisil alınmaz.
İrtifak hakkı
talebi
MADDE
70- (1) Maden arama ve işletme ruhsatı dönemlerinde, ruhsat
sahasında ve/veya mücavirinde kurulacak tesislerde kullanılacak ve ruhsat
sahası dışındaki su, doğalgaz, elektrik, yol ve haberleşme hatları ile
ruhsat sahası dışına gidecek cevher taşıma hatları için ruhsat sahibi Genel
Müdürlüğe müracaat ederek irtifak hakkı tesisi isteyebilir. Mücavir alan,
tesisin özelliği, topoğrafik jeolojik ve hidrojeolojik yapı, işletmenin
büyüklüğü gibi hususlar dikkate alınarak Genel Müdürlükçe değerlendirilir.
Bakanlıkça kamu yararı bulunduğuna karar verilmesi halinde irtifak hakkı
tesis edilir.
(2) Arama
ruhsatlı sahalara verilen irtifak hakkı süresi, işletme ruhsatı talebi söz
konusu olduğu takdirde işletme süresini geçmemek kaydıyla uzatılabilir ve
ruhsat sahibi, yeni irtifak hakkı talebinde de bulunabilir. İşletme
ruhsatlı sahalarda ruhsat sahibi Genel Müdürlüğe müracaat ederek, yapılacak
olan arama faaliyetlerine ilişkin irtifak hakkı tesisi isteyebilir.
İrtifak hakkı
talebinde istenilen belgeler
MADDE
71- (1) İrtifak hakkı talebi, ruhsat sahibince aşağıdaki
belgelerle Genel Müdürlüğe yapılır:
a) İrtifak hakkı
talebi ile ilgili dilekçe.
b) Tüzel
kişilerde irtifak hakkı talebi ile ilgili olarak alınmış yönetim kurulu
kararının yazıldığı karar defterinin noter onaylı sureti ve sicil
tasdiknamesi.
c) İrtifak hakkı
talep edilen alanın imar ve kullanım durumu, süresi, talep nedeni, rezerv
durumu, irtifak hakkı sonrası ruhsat alanındaki faaliyetlerin ekonomiye
katkısı ile ilgili karşılaştırmalı bilgileri içeren proje.
ç) İrtifak hakkı
talep edilen alan ve bu alan üzerindeki taşınmazların miktar ve
nitelikleri, bu alanın UTM Projeksiyon ED-50 Datum 6 Derecelik sistemindeki
koordinatları, sahiplerinin isim ve adresleri, arazilerin tapu ve çap
suretlerini gösterir tapu sicilinden onaylı listesi.
d) Taşınmaz
üzerinde irtifak hakkı tesisi sonrası yapılması düşünülen faaliyetlerin
durumunu gösterir vaziyet planı.
e) İrtifak
tesisine konu olan faaliyetin yapılmasından sonra araziye verilecek zarara
ilişkin bilgiler, taahhütname ve rehabilite haritası.
f) Ruhsat
sahibince irtifak hakkı tesisi istenilen arazi sahiplerine anlaşmak üzere
noter aracılığı ile yapılmış 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre gönderilen
ihbarname.
g) İrtifak hakkı
talep edilen arazinin çevresindeki yerleşim alanları ve arazi konumları.
ğ) İrtifak hakkı
talep edilen arazi ile çakışmalı durumda ruhsatlı saha olup olmadığı,
çakışma durumu söz konusu ise muvafakatinin olup olmadığı, irtifak hakkı
tesis edilmesinin çakışmalı durumda bulunan ruhsatların faaliyetlerine
olumsuz etkisinin olup olmadığını gösterir rapor.
İrtifak hakkı
taleplerinin arazide tetkiki
MADDE
72- (1) İrtifak hakkı talep edilen alan, Genel Müdürlükçe
mahallinde tetkik edilir.
(2) Arama ve
işletme ruhsatlı sahalarda yapılacak olan faaliyetler için, irtifak hakkı
tesisi talebinin zaruri olup olmadığına, alternatif alanların bulunup
bulunmadığına karar verilir.
(3) İrtifak hakkı
tesisi talep edilen alanın bölgede alternatifinin olup olmadığı, mülk
sahibinin kayıpları, mülk sahibinin arazinin irtifak hakkı tesis edilmesi
sonrası sürdüreceği ekonomik faaliyetleri ve tesis edilen işlemden nasıl
etkileneceği ile ilgili hususlar, talep edilen alanın çevre ile ilişkileri
gibi teknik ve sosyal içerikli tüm etkenler değerlendirilerek karar
verilir.
(4) İrtifak hakkı
tesisi talep edilen taşınmazın başka bir ruhsatlı saha ile çakışması
durumunda diğer ruhsat sahibinin muvafakatinin olup olmadığına, muvafakat
söz konusu değilse irtifak hakkının tesis edilmesi sonrası yapılacak olan
faaliyetlerin diğer ruhsattaki madencilik faaliyetlerini etkileyip
etkilemeyeceği, kaynak kaybına yol açıp açmayacağı hususları göz önünde
bulundurularak karar verilir.
İrtifak hakkı
tesis işlemleri
MADDE
73- (1) Mahallinde yapılan inceleme sonucuna göre irtifak hakkı
tesisi istenilen faaliyetin, ruhsat sahasında yapılacak madencilik
faaliyetleri için zorunlu olup olmadığı, zorunlu olması halinde ruhsat
sahasındaki madencilik faaliyetlerinin ülke ekonomisine fayda ve zararları,
irtifak hakkı tesisi sonucunda yapılacak faaliyete ilişkin alternatif alan
olup olmadığı, mülk sahibinin kayıpları, mülk sahibinin irtifak hakkı
sonrası sürdüreceği ekonomik faaliyet ve irtifak hakkının tesis
edilmesinden nasıl etkileneceği ile ilgili hususlar, irtifak hakkı talep
edilen alanın çevre ile ilişkileri gibi teknik ve sosyal içerikli tüm
etkenler değerlendirilerek kamu yararı kararı verilebilir.
(2) Kamu yararı
kararı ve ilgili belgeler, Genel Müdürlük tarafından irtifak hakkı tesisi
istenilen arazinin bulunduğu valiliğe gönderilir. İlgili valilik tarafından
irtifak hakkı tesis işlemleri 2942 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır.
(3) İrtifak
işlemleri 2942 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılır. Bu husustaki
masraflar ve kamulaştırma bedeli ruhsat sahibi tarafından ödenir.
(4) İrtifak
hakkı, mülkiyeti sahibinde kalmak şartıyla tesis edildiği süre boyunca
tapuya şerh düşülür ve kullanım amacına münhasır olmak üzere ruhsat sahibi
adına tahsis edilir.
(5) Taşınmazın,
irtifak hakkı amacı ile ilgili kullanımına lüzum kalmadığının ruhsat
sahibinin beyanı veya Genel Müdürlükçe tespiti halinde, tapu üzerine şerh
edilmiş irtifak hakkının kaldırıldığı hususu taşınmaz sahibine bildirilir.
(6) Ruhsat
sahibi, irtifak hakkını amacı dışında kullanamaz. Aksi takdirde, bu durum
haksız surette hak iktisabı sayılarak Kanunun 10 uncu maddesinin yedinci ve
sekizinci fıkraları gereğince işlem yapılır ve irtifak hakkının amacı
dışındaki faaliyetler durdurulur.
(7) Ruhsat sahibi
irtifak hakkı tesis edilen alanı, süresi sonunda zarar vermeden terk etmek
zorundadır. Aksi takdirde ruhsat sahibi irtifak hakkı kapsamında adli
merciler tarafından tespit edilecek tazminatı arazi sahibine ödemekle
yükümlüdür.
ON ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Faaliyetlerin İncelenmesi
ve Denetlenmesi
İnceleme ve
denetim
MADDE
74- (1) Kanun gereğince düzenlenmiş mali ve teknik belgeler ile
ihbar ve şikayetler dahil tüm madencilik faaliyetleri ile bu faaliyetleri
etkileyen hususların inceleme ve denetimi, Genel Müdürlük tarafından
görevlendirilen heyet tarafından yapılır.
(2) Genel
Müdürlük, ihtisaslaşmış kamu kurum ve kuruluşları ile üniversitelerden
ihtisas alanlarında inceleme ve denetimin gerektirdiği mesleki tecrübeye
sahip olan personeli de görevlendirebilir.
(3) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
İnceleme ve denetimler; maden ve jeoloji mühendislerinin katılımıyla en az
iki kişiden oluşan heyet marifetiyle yapılır. Yapılacak inceleme ve
denetimlerin niteliğine göre diğer meslek grubu mensuplarının katılımı
sağlanır. Ancak arama ruhsatlarına ilişkin inceleme ve denetimlerde, mali
denetimlerde, şikâyet veya talep üzerine yapılacak denetimlerde bu fıkranın
birinci cümlesindeki şart aranmaz. Denetimin konusu ve kapsamına göre
görevlendirme yapılır.
(4) İnceleme ve
denetimlerde ruhsat sahibi Genel Müdürlüğe verdiği teknik ve mali
belgelerin hazırlanmasına esas olan bütün belgelerin asıllarını heyet
üyelerine ibraz etmek zorundadır.
(5) Ruhsat sahibi
veya vekilinin mahallinde yapılan tetkik ve incelemelere katılması
zorunludur. Ruhsat sahibi veya vekilinin herhangi bir nedenle inceleme ve
denetime katılmaması veya inceleme ve denetimi engellemesi hâlinde Kanunun
11 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince işlem yapılır.
(6) (Değişik:RG-30/10/2025-33062)
Ruhsat sahibi veya rödövansçısından ruhsat hukuku ile ilgili istenen her
türlü teknik veya mali (ticari defterler, fatura, fatura yerine geçen
vesikalar, sevk irsaliyesi, bilanço, mizan, gelir tablosu ve benzeri) bilgi
ve belgenin inceleme ve denetim ile görevlendirilen heyete ibraz edilmesi
zorunludur. Aksi takdirde, Kanun gereğince idari yaptırım uygulanır.
(7) Madencilik
faaliyetleri ile ilgili olarak yapılan ihbar ve şikâyetlerin
değerlendirilebilmesi için, dilekçede şikayetçinin T.C. kimlik numarası,
açık adresi ve irtibat numarasının yer alması gerekir.
(8) Genel
Müdürlük tarafından görevlendirilen mahallinde tetkik heyetlerince alınan
numunelerin analizleri akredite laboratuvarlarda yaptırılır.
(9) Bu Yönetmelik
kapsamında öngörülen her türlü yaptırım öncesinde, yaptırıma dayanak teşkil
eden ilgili tespitlerin Genel Müdürlükçe inceleme veya denetim göreviyle
görevlendirilmiş olanlar veya bu Yönetmelik çerçevesinde yetkilendirilmiş
kişi ve makamlar marifetiyle tutanak, yazı veya rapora bağlanması
zorunludur.
İnceleme ve
denetimin yapılması
MADDE
75- (1) İnceleme ve denetim sırasında teknik ve mali belgeler ile
bu belgelerin hazırlanmasına esas teşkil eden işletme projesinin
uygulanması ile ilgili hususlar, üretim yöntemi, üretim miktarı, üretilen
madenin kullanım alanı, sevk fişleri, faturalar, satış belgeleri gibi Kanun
ve diğer mevzuat gereği ilgili belgeler incelenir. Her türlü denetimde
çevre ile uyum planına uygun çalışılıp, çalışılmadığı kontrol edilir.
(2) İnceleme ve
denetim sonunda düzenlenen, mevcut durumu ve detay raporun daha sonra
düzenleneceğini belirten tutanak hazırlanarak heyet üyeleri, ruhsat sahibi
veya vekili tarafından imzalanır. Ruhsat sahibi veya vekili, tutanakta
katılmadığı hususlara şerh düşebilir. Ancak imzadan imtina edilmesi halinde
bu durum tutanakta belirtilir. Tutanağın bir örneği ilgiliye verilir. Bu
tutanakta belirtilen hususlar ruhsat sahibine tebliğ edilmiş sayılır.
(3) Ruhsat
sahasında yapılan tetkiklere ait detay bilgileri içeren rapor hazırlanır.
Kanunun 7 nci maddesi gereği alınması zorunlu izinlere başvurmak üzere
ruhsat sahibince talepte bulunulması halinde raporun bir örneği ruhsat
sahibine verilebilir.
Görevlendirme
giderlerinin karşılanması
MADDE
76- (1) Madencilik ile ilgili her türlü görevlendirmelerde,
görevlendirme giderleri Kanunun 35 inci maddesi hükümleri çerçevesinde
Genel Müdürlük bütçesinden ödenir.
(2) İşletme
ruhsatı, ruhsat süre uzatımı, ruhsat birleştirme, tesis izni, izin alanı
değişikliği, terk, ikinci maden, mera tahsis değişikliği, buluculuk hakkı,
görünür rezerv geliştirme hakkı, devir, zaruri üretim izni, kamu yararı
kararı, pasa değerlendirme izni, KDV istisnası, işletme yöntemi
değişikliği, irtifak ve intifa hakkı, ruhsat küçültme, patlayıcı madde
izni, faaliyet açma, yatırım gider tespiti ve intibak taleplerinde heyet
görevlendirilmesinin zorunlu olduğu durumlarda mahallinde tetkik giderleri
talep sahibinden alınan yolluk avansı ile karşılanır.
ON DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Buluculuk Hakkı
Buluculuk
hakkı
MADDE
77- (1) Ruhsat sahibi, arama ve/veya işletme ruhsatı süresince
Ulusal Maden Kaynak ve Rezerv Raporlama Koduna göre hazırlanan teknik
raporlar ile kaynak veya rezerv olarak bildirdiği madenlerin bulucusu
sayılır. Bu hakkı talep eden ruhsat sahibine Ek-18’de yer alan buluculuk
belgesi verilir. I., II. ve V. Grup madenlere buluculuk belgesi verilmez.
(2) Buluculuk
hakkı ruhsat hakkından bağımsızdır. Buluculuk hakkı sahibi bu hakkını
ruhsat ile birlikte veya ayrı olarak devredebilir.
(3) Buluculuk
hakkı, teknik rapor ile kaynak veya rezerv olarak bildirilen ve Genel
Müdürlükçe uygun bulunan rezerv miktarı ile sınırlıdır. Bildirilen kaynak
veya rezervin bitmesi halinde buluculuk hakkı sona erer.
Buluculuk
hakkının hesabı
MADDE
78- (1) Buluculuk hakkı, yıllık ocak başı satış tutarının %1’idir.
(2) Buluculuk
hakkı hesabında kullanılacak ocak başı satış fiyatı, Genel Müdürlük
tarafından her yıl belirlenerek Genel Müdürlüğün internet sayfasında ilan
edilen ve Devlet hakkı ödemelerinde esas alınan ocak başı satış fiyatından
daha düşük olamaz.
(3) Buluculuğa
konu madenin bulucusu dışında bir başkası tarafından işletilmesi halinde,
bu alandan bir yılda üretilen maden için tahakkuk eden buluculuk hakkı her
yıl Haziran ayı sonuna kadar bu alanda üretim yapan kişiler tarafından hak
sahibine ödenir.
ON BEŞİNCİ BÖLÜM
Devir, Miras Yolu ile
İntikal ve Terk İşleri
Ruhsat devri
MADDE
79- (1) Maden ruhsatları talep halinde, hukuki bir sakınca
bulunmadığı takdirde, Kanunun 6 ncı maddesindeki maden haklarını kullanma
ile ilgili şartları taşıyan gerçek veya tüzel kişilere devredilebilir. Devir;
Bakanlık onayının alınması, tüm teknik belgelerin sunulması, mali
yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve devrin maden siciline şerh edilmesi
ile tamamlanır. Buluculuk hakkı ve görünür rezerv geliştirme hakkı sahibi,
bu hakları ruhsat ile birlikte veya münhasıran devredebilir.
(2) Ruhsat devir
taleplerinde;
a) İşletme ruhsat
taban bedelinin Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması,
b) Yıllık ruhsat
bedellerinin, ruhsat harçlarının, çevre ile uyum teminatlarının, uygulanmış
idari para cezalarının ödenmiş olması, talebin yapıldığı tarih itibarıyla
tahakkuk eden ve son ödeme tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu bulunmaması,
devralan tarafından alınmış ve aktif edilmiş kayıtlı elektronik posta
adresi (KEP) veya UETS adresinin Genel Müdürlüğe verilmesi, işletme izni
olan ruhsatlarda daimî nezaretçi atamasının yapılmış olması ve
yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması,
zorunludur. Aksi
takdirde yatırılan ruhsat taban bedeli iade edilmeksizin talep reddedilir.
(3) Ruhsatı
devralacak kişinin; devralacağı ruhsata ait Kanundan doğan bütün hak ve
vecibelerini, ruhsata uygulanmış yaptırımlar ile yükümlülükleri kabul
ettiğini; ruhsat sahibinin de ruhsatını bütün hak ve vecibeleri ile
devretmek isteğini belirten Ek-19’da yer alan örnek dilekçe ve Genel
Müdürlükçe istenilen belgeler ile birlikte müracaat etmeleri gerekir.
(4) Ruhsat devir
işlemlerinde devralacak gerçek veya tüzel kişinin, Ek-2 ile düzenlenen mali
yeterlilik şartlarını yerine getirmesi zorunludur.
(5) 10/6/1983
tarihli ve 2840 sayılı Bor Tuzları, Trona ve Asfaltit Madenleri ile Nükleer
Enerji Hammaddelerinin İşletilmesini, Linyit ve Demir Sahalarının
Bazılarının İadesini Düzenleyen Kanunda sayılan bor tuzu madeni
sahalarında, grubundaki diğer madenler için işletme izni verilmiş olması ve
aynı alanda bor tuzu bulunmadığının veya rezervinin tükendiğinin tespiti
halinde ruhsat, kamu kurum ve kuruluşlarına devredilebilir. Ancak daha
sonra bu alanlarda bulunacak bor tuzu rezervleri ile ilgili hakların
kullanımı ilgili kamu kuruluşuna aittir.
(6) Devir
talebinin Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde ruhsatın devredildiği
tarihteki ruhsat bedelinin iki katı tutarında devir bedelinin yatırılması,
devredildiği yıla ait ara dönem işletme faaliyet raporunun verilmesi ve
tahakkuk etmiş/edecek tüm Devlet haklarının eksiksiz ödenmiş olması halinde
ruhsat devredilir. Devir talebinin, Bakanlık tarafından uygun bulunmaması
halinde işletme ruhsat taban bedeli ile devir bedeli iade edilir.
Taraflardan birinin, devir talebinden vazgeçmesi halinde yalnızca devir
bedeli iade edilir.
(7) Devir
işlemlerinde;
a) 6102 sayılı
Kanuna göre şirket birleşmesi, bölünmesi, maden ruhsatlarının şirkete
sermaye olarak konulması hallerinde ruhsat sahibi değişikliği söz konusu
olduğundan bu işlemler devir kabul edilerek, Kanunun 13 üncü maddesinin
dördüncü fıkrası uyarınca işletme ruhsat taban bedeli ve Kanunun 5 inci
maddesi uyarınca ruhsat devir bedeli alınır.
b) Mahkeme kararı
gereğince devir yapılması durumunda ve tüzel kişilerin unvan ve nev’i
değişikliklerinde işletme ruhsat taban bedeli ve ruhsat devir bedeli
alınmaz.
c) Kamu kurum ve
kuruluşları arasındaki ruhsat devir taleplerinde Kanunun 13 üncü maddesinin
dördüncü fıkrası uyarınca işletme ruhsat taban bedeli alınır, ruhsat devir
bedeli alınmaz, mali yeterlilik aranmaz ve 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi
kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına dair belge istenilmez.
ç) Türkiye
Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünün bölerek ihale ettiği veya ihale
etmeksizin rödovansçısına devrettiği uhdesinde bulunan sahalarla ilgili
olarak, devralanın kurulu işletme kapasitesi veya sözleşmedeki kapasiteyi
aşmayacağı yönünde taahhütname vermesi durumunda devredilecek ruhsat
sahaları için ruhsat devir bedeli alınmaz; ancak işletme ruhsat taban
bedelinin yatırılması, ruhsat bedeli dışındaki mali yükümlülüklerin
tamamlanması, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş
borcunun bulunmadığına dair belgenin sunulması ve mali yeterlilik
şartlarının sağlanması zorunludur. Aksi halde ruhsat devredilmez. Bu bent
kapsamında ruhsatı devralanın kamu kurum ve kuruluşu olmaması durumunda
ruhsatı devralan Kanunun ilgili hükümleri doğrultusunda ruhsat bedeli
ödemek zorundadır.
d) Özelleştirme
İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ihaleler neticesinde yapılan
ruhsat devirlerinde Kanunun 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca
işletme ruhsat taban bedeli ve Kanunun 5 inci maddesi uyarınca ruhsat devir
bedeli alınır. İhaleyi kazanan tarafından 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi
kapsamında vadesi geçmiş borcu bulunmadığına dair belgenin sunulması ve
Ek-2 uyarınca mali yeterlilik şartlarının sağlanması zorunludur. Aksi halde
ruhsat devredilmez.
(8) Rödövans
sözleşmesi maden sicil kayıtlarına şerh edilmiş ruhsatların devir
taleplerinde devir alanın, rödövans sözleşmesini kabul ettiğine dair
taahhütname vermemesi halinde devir işlemi gerçekleştirilmez. Devir süreci
devam eden ruhsatlar için yapılan rödövans talepleri reddedilir.
(9) İşletme
izinli ruhsatların son denetim tarihinden itibaren bir yıldan fazla süre
geçmiş ise; mahallinde tetkiki gerçekleştirilmeden ruhsat devredilmez.
(10) İşletme
izni, ruhsattan bağımsız olarak devredilemez.
(11) Maden ruhsat
sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında değişikliğe yol açabilecek %10’dan
fazla hisse devir işlemleri Bakanlığın iznine tabidir. Bu gibi durumlarda
hisse devrinin tarafları aynı anda konu ile ilgili olarak Genel Müdürlüğe
gerekçelerini beyan etmek suretiyle müracaat eder. Talebin Bakanlık
tarafından uygun görülmesi halinde durum ilgili tüzel kişiye tebliğ edilir.
Aksi takdirde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası gereğince işlem
tesis edilir.
(12) Devir
talebinin Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde, devir talebi ile
ilgili eksiklikler talep sahibine bildirilir. Bildirilen eksiklikler 3 ay
içerisinde tamamlanmazsa devir talebi reddedilir.
Miras yolu ile
intikal
MADDE
80- (1) Maden ruhsatı, buluculuk ve görünür rezervi geliştirme
hakkı ve bunlarla ilgili hak ve yükümlülükler, miras yolu ile bir bütün
olarak intikal eder. Bu haklar mirasçıların rızası olsa da bölünemez.
(2) Mirasçıların,
ruhsat sahibinin ölüm tarihinden itibaren altı ay içinde, intikal eden
haklarını bir bütün olarak kullanması ve bu hakkı aralarından maden hakkı
alabilecek birine ya da maden hakkı alabilecek özel ya da tüzel kişiye
devretmek üzere Genel Müdürlükçe istenilen belgeler ile birlikte Genel
Müdürlüğe müracaat etmeleri zorunludur. Aksi takdirde ruhsat iptal edilir.
(3) Mirasçıların
anlaşamamaları halinde içlerinden birinin mahkemeye müracaat etmesi ve
ruhsat ile ilgili konunun yargıya intikal ettiğini gösterir bir belge ve
veraset ilamı ile birlikte Genel Müdürlüğe müracaat etmesi durumunda
mahkeme sonucu beklenir. Ruhsatlarla ilgili Kanun kapsamındaki hukuki
sorumluluklar mirasçılara aittir.
(4) Davanın
verilen altı aylık yasal süreden sonra kesinleşmesi halinde, mahkemenin
ruhsat hakkını verdiği kişinin mahkeme kararı ile birlikte iki ay içinde
intikal için Genel Müdürlükçe talep edilen belgeler ile birlikte Genel
Müdürlüğe müracaat etmesi zorunludur. Aksi halde ruhsat iptal edilir.
(5) Kanun kapsamında
yerine getirilmesi gereken teknik yükümlülükler için mevcut YTK işlem
yapabilir veya mirasçılar yeni YTK atayabilir. İntikal talebinde bulunulan
ruhsat için intikal talep edilen tarihten başlamak üzere, ruhsatın teknik
ve mali konularına ait tüm bildirimler, ruhsatın intikali talep edilen
mirasçıya, mirasçılar tarafından devri talep edilen gerçek/tüzel kişiye
veya mahkeme tarafından tayin edilen mümessile yapılır.
(6) Ölüm
tarihinden itibaren altı ay içinde intikal belgelerinin verilmesini takiben
intikal işlemleri yürütülür. İntikal işlemi sonucunda ruhsatın
mirasçılardan birine devredilmesi halinde Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca
işletme ruhsat taban bedeli ve 5 inci maddesi uyarınca ruhsat devir bedeli
alınmaz ve mali yeterlilik şartları aranmaz. Ancak ruhsatın, mirasçıların
dışında üçüncü bir kişiye devredilmesi halinde Kanunun 13 üncü maddesi
uyarınca işletme ruhsat taban bedeli ve 5 inci maddesi uyarınca ruhsat
devir bedeli alınır, ayrıca ruhsatın ara dönem haricinde tüm mali
yükümlülüklerinin tamamlanması, mali yeterlilik şartlarının sağlanması ve
6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında borcu yoktur belgesinin
verilmesi zorunludur.
İcra yoluyla
devir
MADDE
81- (1) İcra veya iflas yoluyla ruhsatın satışının talep edilmesi
halinde ilgili icra müdürlüğünce veya iflas dairesince satış işlemi
başlamadan önce Genel Müdürlüğe durum bildirilir. Genel Müdürlük tarafından
ruhsata ait Kanundan kaynaklanan ve ödenmesi gereken bütün mali
yükümlülükler ile ruhsat hukukuna ilişkin bilgiler ilgili icra müdürlüğüne
veya iflas dairesine bildirilir.
(2) İcra veya
iflas yoluyla yapılacak satışa katılacak gerçek veya tüzel kişilerin maden
haklarını kullanabilmesi için; Kanunun 6 ncı maddesinde düzenlenen şartlar
ile Kanunda öngörülen mali yeterlilik şartlarını taşıması zorunludur.
İlgililer bu şartları haiz bulunduğunu, Genel Müdürlükten alacağı belge ile
ispat eder. Satış bu belgeyi ibraz etmiş olan talipliler arasında yapılır.
(3) İcra ve iflas
yoluyla gerçekleştirilen satışın bu maddede belirtilen usule uygun olması
kaydıyla Genel Müdürlükçe ruhsat düzenlenir.
Ruhsatın
hükümden düşmesi ve terk edilen alanlarda alınacak tedbirler
MADDE
82- (1) Ruhsat süresi içinde, sahanın tamamının veya bir kısmının
terkinin ruhsat sahibi veya terk talebinde bulunmaya yetkili vekili
tarafından talep edilmesi halinde;
a) Sahada doğal
topoğrafyayı değiştiren bir faaliyette bulunulmamış ise bu durum ruhsat
sahibi ve YTK tarafından bir terk raporu,
b) Sahada doğal
topoğrafyayı değiştiren arama faaliyeti yapılan ruhsat sahalarında; ruhsat
sahibi, yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından hazırlanmış ve çalışılan her
faaliyet alanı için alınan emniyet tedbirlerini içeren terk raporu ve
sahanın son durumunu gösterir imalat haritası,
c) Açık işletme
yöntemi ile üretim yapılan ruhsat sahalarında; ruhsat sahibi,
yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından hazırlanmış ve çalışılan her
faaliyet alanı için alınan emniyet tedbirlerini içeren terk raporu, ara
dönem işletme faaliyet raporu, sahanın son durumunu gösterir imalat
haritası, maden jeoloji haritası, çevre ile uyum planının uygulandığını
gösterir belgeler ve fotoğraflar,
ç) Yer altı
işletme yöntemi ile üretim yapılan ruhsat sahalarında; ruhsat sahibi,
yetkilendirilmiş tüzel kişi tarafından hazırlanmış ve çalışılan her
faaliyet alanı için yer altı ocağının yerüstüne bağlantı girişlerinin canlı
ve hava girmeyecek şekilde kapatılması, yer üstü sularının yer altına
girmemesi için kuşaklama kanallarının yapılması, mümkünse mevcut yer altı
ocağının derinliğinin topoğrafyaya olan konumu ve çevresel etkileri dikkate
alınarak su ve/veya gaz drenajının yapılması gibi alınan emniyet
tedbirlerini içeren terk raporu, ara dönem işletme faaliyet raporu, sahanın
eski ve yeni tüm faaliyetlerini gösteren son durumunu gösterir imalat
haritası, maden jeoloji haritası,
ile birlikte
Genel Müdürlüğe terk talebinde bulunur. Terk talepleri, gerçek kişilere ait
ruhsatlar için noter onaylı beyannameyle, tüzel kişilere ait ruhsatlar için
noter onaylı yönetim kurulu kararıyla yapılır.
(2) Yapılan terk
talebi; ruhsat sahibinin ruhsatın yıllık ruhsat bedellerinin, harçlarının,
çevre ile uyum teminatlarının, uygulanmış idari para cezalarının ödenmiş
olması, talebin yapıldığı tarih itibarıyla tahakkuk eden ve son ödeme
tarihi geçmiş Devlet hakkı borcu bulunmaması, ruhsat sahibine ait aktif
edilmiş kayıtlı elektronik posta adresi (KEP) veya UETS adresinin
bulunması, işletme izni olan ruhsatlarda daimî nezaretçi atamasının
yapılmış olması ve yetkilendirilmiş tüzel kişi sözleşmesinin bulunması,
birinci maddede belirtilen teknik belgelerde herhangi bir eksiklik olmaması
halinde değerlendirmeye alınır. Aksi takdirde talep reddedilir.
(3) Terk talebine
ilişkin olarak mahallinde yapılan tetkikte; sahada gerekli emniyet
tedbirlerinin alınıp alınmadığı ve işletme projesinde belirtilen çevre ile
uyum planının uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir. İşletme projesi
doğrultusunda faaliyet alanında gerekli emniyet tedbirleri alınmış, çevre
ile uyumlu hale getirilmiş ise terk talebi talep tarihi itibarıyla kabul
edilir. Ancak faaliyet alanının çevre ile uyumlu olmadığının ve emniyet
tedbirlerinin alınmadığının tespit edilmesi halinde yapılan terk talebi
kabul edilmez ve belirtilen tedbirlerin alınması için ruhsat sahibine en
geç bir yıl süre verilir. Verilen bu sürede çevre ile uyum planı çerçevesinde
gerekli güvenlik önlemlerinin ve çevresel önlemlerin alınması durumunda
ruhsat sahibi terk talep edilen alanda ve sahanın son durumunu gösterir
teknik belgeler ile bu sürede sahada üretim faaliyetinde bulunulmuş ise
buna ilişkin mali ve teknik belgeleri Genel Müdürlüğe vermek zorundadır. Bu
şartların sağlandığını ve yükümlülüklerin tamamlandığını gösterir
dilekçenin Genel Müdürlüğe sunulduğu tarih itibarıyla terk talebi kabul
edilir. Aksi halde, çevre ile uyum planı çerçevesinde gerekli tedbirler
alınana kadar sorumluluk ruhsat sahibinin olması şartıyla, terk işlemleri
resen yapılarak bu durum valiliğe bildirilir.
(4) Herhangi bir
nedenle hükümden düşmüş olan ruhsat sahalarında mahallinde yapılan
tetkikte; sahada gerekli emniyet tedbirlerinin alınıp alınmadığı ve işletme
projesinde belirtilen çevre ile uyum planının uygulanıp uygulanmadığı
kontrol edilir. Ruhsat sahasındaki faaliyetlerin çevre ile uyumlu
olmadığının ve emniyet tedbirlerinin alınmadığının tespit edilmesi halinde
belirtilen tedbirlerin alınması için ruhsat sahibine en geç bir yıl süre
verilir. Verilen bu sürede çevre ile uyum planı çerçevesinde gerekli
güvenlik önlemlerinin ve çevresel önlemlerin alınması durumunda ruhsat
sahasının son durumunu gösterir teknik belgelerin Genel Müdürlüğe verilmesi
zorunludur. Aksi halde, çevre ile uyum planı çerçevesinde gerekli tedbirler
alınana kadar sorumluluk ruhsat sahibinin olması şartıyla bu durum valiliğe
bildirilir.
(5) Herhangi bir
nedenle hükümden düşmüş veya ruhsat hukuku yürürlükte olan sahalarda terk
edilen alanlarda, ruhsat sahibi tarafından üçüncü ve dördüncü fıkralar
kapsamında gerekli yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda, çevre
ile uyum çalışması için gerekli tedbirler, çevre ile uyum planına uygun
olarak orman arazilerinde ilgili orman idaresi, diğer alanlar için
büyükşehir belediyesi olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı diğer illerde ise il özel idaresi tarafından yerine getirilir.
Orman idaresi, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı veya il özel
idaresi tarafından çevre ile uyum planına uygun olarak yapılan çalışmaların
bedeli çevre ile uyum planı çalışmaları için yatırılan bedelden karşılanır.
(6) Çevre ile
uyum planı çalışmaları için yatırılan çevre uyum bedelinin yeterli olmaması
durumunda büyükşehirlerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı diğer
illerde ise il özel idaresi tarafından ruhsat sahiplerine eksik kısmın
tamamlanması için bir aylık süre verilir. Süresinde ödenmeyen bedeller
ilgili vergi dairesine bildirilir ve bu bedeller 6183 sayılı Kanuna göre
ruhsat sahiplerinden tahsil edilir.
(7) Herhangi bir
nedenle hükümden düşmüş veya terk raporu ile terk talebinde bulunulmuş
ruhsat alanı ile kısmi rehabilitasyon yapılacak alanlarda, ruhsat sahibi
veya hammadde üretim izin sahibince; can ve mal güvenliği açısından gerekli
tedbirler gecikmeksizin alınır. Aksi durumda bütün sorumluluk ruhsat
sahibine veya hammadde üretim izin sahibine aittir.
(8) Terk
işlemleri ile ilgili olarak ruhsat sahibinin yasal sorumluluğunu yerine
getirmemesi, ruhsatın iptali veya ihale edilmesi ile ilgili işlemleri
geciktirmez.
(9) Terk edilen
veya maden rezervi biten ruhsat alanlarının madencilik faaliyeti dışında
değerlendirilmesine ilişkin talepler, Genel Müdürlükçe değerlendirilir.
Talebin uygun bulunması halinde işlemler, bu alanın kullanım amacı ile
ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili bakanlık ve kurumlardan izin alınarak
talep sahibince yürütülür.
(10) Çevre ile
uyum çalışmalarında gelir getirici faaliyette bulunulduğunun ve gelir elde
edildiğinin tespit edilmesi halinde, tespit edilen bedel ruhsat sahibinden
genel hükümlere göre ilgili vergi dairesi tarafından tahsil edilir. Çevre
ile uyum planı çalışmalarının yukarıda verilen süreler içerisinde ruhsat
sahibince gelir getirici faaliyette bulunulmaksızın ve gelir elde edilmeksizin
tamamlanması halinde çevre ile uyum planı çalışmalarını temin etmek üzere
ruhsat sahibinden alınan teminat iade edilir.
(11) Ruhsatlı
veya ruhsat süresi sona eren alanlarda gelir getirici amaçla çevre ile
uyumlu hale getirilecek yerlerdeki taşınmazlara ait ruhsat dosyasındaki
gerekli bilgi ve belgelerin birer örneği, Hazinenin özel mülkiyetinde veya
Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan bu taşınmazların
bulunduğu yer çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüğüne,
ormanlık alanlarda ise orman idaresine gönderilir. Bu alanlar, ilgili
kurumlar tarafından ihale veya mevzuatı kapsamında çevre ile uyumlu hale
getirilir.
(12) Madencilik
faaliyetinin yapıldığı ruhsat sahasının tamamında veya bir kısmında
faaliyeti biten ve çevre ile uyumlu hale getirilmesi gereken alana ruhsat
sahası dışından malzeme getirilmesinin gerekmesi ve bu durumun gelir
getirici nitelik taşıması halinde ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
kamu kurum ve kuruluşunun talebi aranır. Genel Müdürlükçe bu talebin uygun bulunmasını
müteakip ilgili kamu kurum ve kuruluşuna bilgi verilir. Talep sahibi
tarafından Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliğine göre gerekli izinler alınır. Hazinenin özel mülkiyetinde,
Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan yerlerde Hazine ve Maliye
Bakanlığından, ormanlık alanlarda 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman
Kanununun 16 ncı maddesi çerçevesinde orman idaresinden, özel mülkiyet
alanlarında ise mülk sahibinden izin alınır. Mülk sahibi izin vermediği
takdirde alan mülk sahibine iade edilir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, orman
idaresi veya mülk sahibi faaliyetlerini, mezkur yönetmeliğe göre yürütür.
(13) Ruhsat
sahalarında ruhsat sahipleri, madencilik faaliyetleri ve madenlerin
işlenmesine yönelik faaliyetler dışında hiçbir faaliyette bulunamaz ve
geçici tesisler dışında herhangi bir tesis veya alt yapı tesisi kuramaz.
Ruhsat sahalarında ruhsat sahibi veya diğer gerçek veya tüzel kişiler ile
kamu kurum ve kuruluşları ancak Bakanlık tarafından uygun görülmesi hâlinde
ticari veya sınai faaliyette bulunabilir.
(14) Herhangi bir
nedenle hükümden düşen ruhsatların ruhsat bedellerinin çevre ile uyum planı
için ayrılan kısmı, sahada faaliyette bulunulan ve daha önce faaliyette
bulunulmuş alanlardaki gerekli emniyet tedbirlerinin alınması ve işletme
projesi doğrultusunda çevre ile uyum planı uygulanarak faaliyet alanlarının
çevre ile uyumlu hale getirilmesi, Kanunun 7 nci maddesi kapsamındaki
mülkiyet izni sahiplerinden sahanın kabul edilerek teslim alındığına dair
belgelerin Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi şartı ile 6183 sayılı Kanunun
22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun ve Kanun kapsamında ruhsata
ilişkin vadesi geçmiş borcunun bulunmaması hâlinde çevre ile uyum bedeli
iade edilir.
(15) Ruhsat alanı
dahilinde, ruhsata hak sağlanmasından önce, madencilik faaliyeti sonucu
açılmış ocaklarda ve geçici tesislerde çalışılmayacağının ruhsat sahibi
tarafından bildirilmesi, bu ocaklarda ve geçici tesislerde ruhsat sahibince
çalışılmadığının Genel Müdürlükçe tespit edilmesi durumunda ocakların ve
geçici tesislerin rehabilitasyonu orman idaresi, büyükşehirlerde yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığı diğer illerde ise il özel idaresi
tarafından yaptırılır.
(16) Ruhsat alanı
içerisinde, görünür rezervinin bittiği Genel Müdürlükçe tespit edilen eski
ocakların bulunduğu alanların rehabilitasyonuna başlanmaz ve
rehabilitasyonun Genel Müdürlükçe belirlenen sürede mücbir sebepler dışında
ara verilmeksizin tamamlanacağına dair taahhütname verilmez ise yeni
ocakların açılmasına ve işletme izin alanı değişikliğine müsaade edilmez.
Taahhüde aykırı davranıldığı tespit edilen sahalarda rehabilitasyon
tamamlanana kadar üretim faaliyetleri durdurulur.
(17) Ruhsatsız
alanlarda madencilik f
BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.