BİR AVUKAT YANINDA, AVUKATLIK
ORTAKLIĞINDA VEYA AVUKATLIK BÜROSUNDA ÜCRET KARŞILIĞI BİRLİKTE ÇALIŞAN
AVUKATLARIN ÇALIŞMA ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik,
bir avukat yanında, avukatlık ortaklığı veya avukatlık bürosunda, 19/3/1969
tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 12 nci maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi gereğince, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu
hükümlerine göre çalışacak avukatların ve işveren avukatların uymaları
gereken kuralları belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, mesleki faaliyetini 1136 sayılı Kanun, 4857 sayılı Kanun,
Avukatlık Meslek İlke ve Kuralları, Türkiye Barolar Birliği mevzuatı ile
uluslararası mesleki düzenlemelere uygun olarak yürütmekte olan işveren
avukat ile işgören avukatın birlikte çalışmasının içerik ve koşullarını, bu
koşulların Barolar tarafından sağlanması, işleyişi ve denetimi esaslarını
kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 1136 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Baro: İşveren avukat ile
işgören avukatın birlikte çalışmakta olduğu işyerinin bulunduğu ve taraflar
arasında imzalanacak yazılı sözleşmenin denetimini yapacak baroyu,
b) İş: İşveren avukatın,
işgören avukat tarafından yerine getirilmesini istediği görevleri, taraflar
arasındaki sözleşme koşulları ile ilgili mevzuat ve 1136 sayılı Kanunda belirlenmiş
ilkeler çerçevesinde yerine getirilmesini,
c) İşyeri: İşgören avukatın
çalıştığı, işveren avukata ait, Baroda kayıtlı büro ve eklentilerini,
ç) İşgören avukat: Bağımsız
avukat niteliğini taşımakla birlikte, 1136 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin
birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde, işveren avukatla akdettiği yazılı
sözleşme ile üstlendiği işi yerine getiren avukatı,
d) İşveren avukat: Taraflar
arasında imzalanacak yazılı sözleşme ile verilmesi kararlaştırılan sürekli
hizmetten yararlanan ve hizmet karşılığında ücret ödeme yükümlülüğü başta
olmak üzere ilgili mevzuattaki diğer yükümlülükleri üstlenmiş avukat ve/veya
avukatlık ortaklığını, avukatlık yazıhanesini (avukatlık bürosunu),
e) Taraflar: İşveren avukat ve
işgören avukatı,
f) Tip sözleşme: Çalışma
süresine ve şekline göre bu Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış,
Yönetmeliğin eki niteliğindeki ve taraflarca birisi tercih edilerek
imzalanacak sözleşmeyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İşveren Avukatın
ve İşgören Avukatın Hak ve Yükümlülükleri, Aralarında Yapacakları
Tip Sözleşme,
İşgören Avukatın Çalışma Esasları ve Ücret
İşveren avukat ve işgören
avukat arasında yapılacak sözleşmenin süresi ve çalışma şekli
MADDE 5 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamında işgören avukat aşağıdaki biçimlerde çalışabilir ve
seçilen çalışma türüne ilişkin koşul ve ayrıntılar tip sözleşmelerde açıkça
gösterilir.
(2) Avukatlar arası belirli
süreli çalışma, belirli süreli ve tam zamanlı çalışma ve belirli süreli ve
kısmi zamanlı çalışma şeklinde olabilir.
(3) Avukatlar arası belirsiz
süreli çalışma, belirsiz süreli ve tam zamanlı çalışma ve belirsiz süreli ve
kısmi zamanlı çalışma şeklinde olabilir.
Ücret hakkının düzenlenmesi
MADDE 6 – (1) İşveren
avukat, işgören avukata ücretini, tarafların bağlı olduğu baro tarafından,
her yıl için belirlenecek asgari ücret tutarının altında olmayacak şekilde,
ücreti takip eden ayın ilk iş günü öder. Ücrete ait SGK primi, gelir, damga,
muhtasar ve benzeri vergiler ile diğer yasal kesintiler ve Baro aidatı
işveren avukat tarafından ayrıca ilgili yerlere ödenir.
(2) İşveren avukat, işe başlama
tarihinden en geç bir yıl sonra ve izleyen her yıl, işgören avukatın
ücretinde TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık TEFE/ÜFE ortalaması oranından az
olmamak üzere, tarafların anlaşacağı belli bir oranda artış yapmakla
yükümlüdür.
(3) İşveren avukat, işgören
avukatın sigorta primlerini, sözleşmede kararlaştırılan gerçek ücret miktarı
üzerinden ilgili yerlere yatırmakla yükümlüdür.
(4) İşveren avukat, işgören
avukata yol ve yemek için ayrıca ödeme yapar. Günlük yemek ücreti miktarı,
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (8) numaralı bendi ile o yıl için belirlenen miktardan az
olamaz.
(5) Zorunlu müdafilik (CMK),
adli yardım ve uzlaştırma görevi nedeniyle veya bilirkişilik yaparak
kazanılan ücretler işgören avukata aittir. Bu gibi işlerin vergi
yükümlülükleri, ödeme sorumluluğu işgören avukata ait olmak üzere, işveren
avukat tarafından yerine getirilir. Ancak, bu gibi işlerin yapılması, işveren
avukatın işlerinin aksatılmaması ve gerektiği gibi yapılması koşuluyla
üstlenilebilir.
(6) Her nevi ücret ödemesi
işgören avukatın banka hesabına yapılır.
İzin hakkının düzenlenmesi
MADDE 7 – (1) İşgören
avukat, çalışma dönemi süresince, her takvim yılı için, yılsonundan itibaren
asgari 21 takvim günü ücretli izin kullanır. Bu süre 4857 sayılı Kanunda
belirlenen sürelerden az olamaz. Bu iznin en az 11 günü adli tatil içerisinde
kullandırılır.
(2) İşveren avukat, işgören
avukatın talebi halinde, kendisine, topluca veya farklı günlerde
kullanılabilecek şekilde bir yıl içinde en az 10 takvim günü ücretsiz izin
vermeyi kabul eder.
(3) İşveren avukat, işgören
avukatı onun talebi dışında ücretsiz izne çıkaramaz.
(4) İşgören avukat, 4857 sayılı
Kanunda tanınan mazeret izinlerini yukarıda belirtilen ücretsiz izin
sürelerinin dışında ayrıca kullanabilir.
(5) İşgören kadın avukatın,
4857 sayılı Kanundan doğan hakları saklıdır. İşgören hamile kadın avukatın
talep etmesi halinde, işveren avukat en az 30 gün süreli esnek çalışma izni
tanımakla yükümlüdür.
(6) İşveren avukat, işgören
erkek avukata eşinin doğum yapması halinde, 4857 sayılı Kanunda doğum yapan
kadın işçinin eşi için tanınmış olan sürelerde ücretli izin ve işgören erkek
avukatın talep etmesi halinde en az 20 gün esnek çalışma izni vermekle
yükümlüdür.
(7) İşveren avukat, işgören
avukatın evlenmesi halinde işgören avukata beş iş günü ücretli izin vermekle
yükümlüdür.
Çalışma süresi ve fazla
çalışma konusunun düzenlenmesi
MADDE 8 – (1) İşgören
avukatın haftalık çalışma süresi 45 saati aşamaz. Söz konusu çalışma
süresinin haftanın çalışılan günlerine dağılımı, aksi kararlaştırılmamış ise
eşit olarak yapılır. Hiçbir halde bir günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz.
Ara dinlenmeler işi aksatmayacak şekilde ve işin gereklerine göre, işgören
avukat tarafından günde bir saat ile sınırlı olmak koşuluyla, istenildiği
zaman kullanılabilir.
(2) Adliyelerde ve iş için
yolda geçen süreler, büro dışı iş görüşmeleri, elektronik ortamda yapılan
görüşme ve yazışmalar, çocuk emziren işgören avukatın 4857 sayılı Kanun
uyarınca çocuklarına süt vermeleri için belirtilen süreler, çalışma
süresinden sayılır.
(3) Büro dışında ve/veya
çalışma saatleri dışında yapılan haciz, keşif ve benzeri işler için harcanan
süreler ile işgören avukat ile işveren avukat arasında ya da işgören avukat
ile müvekkiller arasındaki mevcut işin gerektirdiği sınırları aşan
mahiyetteki iş görüşmeleri (telefon ve benzeri görüşmeler dâhil) fazla
çalışma kapsamındadır.
(4) Kural olarak pazar günleri,
Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde çalışılmaz. Ancak, işveren avukat,
işgören avukattan acil ve zorunlu hallerde, meslek ilke ve kuralları
çerçevesinde kalmak kaydıyla bu günlerde de çalışmasını talep edebilir. Bu
tür çalışmalar, mesleki zorunluluğunun gerektirdiği süreyi, herhalde bir
çalışma gününü aşamaz. Bu tür çalışmalarda gönüllülük esastır. Bu tür
çalışmaların karşılığı günlük ücretin iki katı olarak işgören avukata ödenir.
(5) Fazla çalışma, bir yıl
içinde 270 saati aşmamak koşuluyla yapılabilir.
(6) İşveren avukat, çalışma
süresinin haftalık 45 saati aşması durumunda, işgören avukatın her bir saat
fazla çalışması için, günlük ücretin saat başına düşen miktarının %50
oranında arttırılmış halini işgören avukata öder.
(7) İşyerine giriş ve
çıkışlarda, ilke olarak denetim uygulanmaz. İşyerine giriş ve çıkışlarda
denetim uygulanıyor ise, girişte uygulanan denetim usulü, işten çıkışta da
aynen uygulanır. Aksi takdirde, çalışma saatlerinin belirlenmesinde, işgören
avukatın beyanı esas alınır. Avukatlık onuruna aykırı olacak şekilde denetim
uygulanamaz. Ücretli izin şeklinde de olsa, avukatın iş yerine girişini
yasaklayan uygulama yapılamaz.
İşveren avukatın hak ve
yükümlülükleri
MADDE 9 – (1) İşveren
avukat, işgören avukata imzalanacak sözleşme kapsamındaki görevini
yürütebilmesi için gerekli iş ortamını hazırlar, talep ettiği işleri
yapabilmesi için her türlü bilgi ve belgeyi, araç-gereci, çalışma ve iletişim
ortamını süresi içinde sağlar.
(2) İşveren avukat ve işgören
avukat, sözleşme konusu işlerin yapılmasını 1136 sayılı Kanunda belirtilen
amaçlar doğrultusunda yürütürler ve avukatlığın bağımsızlığını koruyacak
şekilde davranırlar.
(3) İşveren avukat, işyerinde
başka avukatların da olması halinde, avukatlar arasında bir hiyerarşinin
olmamasını sağlar. Ancak, işgören avukat diğer meslektaşlarına, özellikle
kendisinden kıdemli avukatlara saygı göstermek ve işyeri kurallarına uymak
zorundadır.
(4) İşveren avukat, kendi
işlerinin aksamaması ve gerektiği gibi yapılması koşuluyla, işgören avukatın
kendi adına dava üstlenmesini kabul edebilir. Bu durumda tahsil edilecek
ücretin nasıl paylaştırılacağı ve iş ilişkilerinin nasıl yürütüleceği
taraflarca imzalanacak iş sözleşmesinde kararlaştırılır.
(5) İşveren avukat, kıdemi bir
yılın altında olan işgören avukatın iş sözleşmesini haklı nedenler dışında
feshettiği takdirde, işgören avukatın son ay aldığı ücret kadar bir miktarı
tazminat olarak öder.
(6) İşveren avukat, işgören
avukatın faaliyetlerini de kapsayacak şekilde, gerekli nitelikte avukatlık
mesleki sorumluluk sigortası yaptırır.
(7) İşveren avukat, işyerindeki
işleri aksatmayacak şekilde, işgören avukata mesleki gelişimi için gerekli
olan seminer ve eğitimlere, makul süreyi aşmayacak şekilde katılma izni
verir. İşgören avukatın mesleki eğitim ve seminerler için ayırdığı süreler,
çalışma süresinden sayılır.
(8) İşveren avukat, yapılan iş
ile ilgili her türlü masrafı (yol, yemek, konaklama ve işlem masraflarının
tamamını) karşılamakla yükümlüdür. Yapılacak masraflar için uygun miktarda
avans peşin ödenir. İşgören avukat, masraf avansını peşin olarak almadığı bir
işi yapmak zorunda değildir.
(9) İşveren avukat, işgören
avukata, iş kapsamında kullanılmak üzere bir GSM hattı tahsis etmek ve bu cep
telefonunun faturalarını ödemekle ya da işgören avukatın işle ilgili iletişim
giderlerini (internet dâhil) karşılamakla yükümlüdür. İşgören avukat,
kendisine tahsis edilen GSM hattını, sadece işveren avukatla ve iş ile
ilişkili olarak kullanmakla yükümlüdür.
(10) Taraflar arasında
imzalanacak sözleşmeden doğan damga vergisi işveren avukat tarafından ödenir.
İşgören avukatın hak ve
yükümlülükleri
MADDE 10 – (1) İşgören
avukat, mesleki faaliyetlerini işveren avukat tarafından verilen iş temelinde
gerçekleştirir. İşveren avukat, işgören avukattan görevini bir başka avukata
devretmesini isteyebilir. İşveren avukat, işgören avukata tevdi ettiği işler
hakkında her zaman bilgi talep edebilir.
(2) İşgören avukat, işveren
avukat tarafından kendisine tevdi edilen tüm dosya ve işler üzerinde; işveren
avukat ile birlikte, müvekkilin talepleriyle bağlı olarak, savunma, hukuki
temellendirme, nitelendirme yapma ve yapılacak iş ve işlemleri belirlemede
söz sahibidir. Görüş ayrılığı durumunda, işgören avukat, işveren avukatın
yazılı talimatına göre hareket eder. İşgören avukat, hayatın olağan akışı
dikkate alınarak, kendisinden mevcut işin yürütülmesinin beklenemeyeceği
durumlarda işi reddetme hakkına sahiptir.
(3) İşgören avukat, tek başına
veya diğer çalışanlarla birlikte oluşturduğu, katkısının bulunduğu eser
niteliği taşıyan çeviriler, dilekçeler gibi belgeler üzerindeki telif
haklarına işveren avukat ile ortaklaşa maliktir.
(4) İşgören avukat; imzaladığı
iş sözleşmesi sona erdikten sonra, en az bir yıl süre ile işveren avukatın
tüm müvekkillerine karşı, üçüncü kişilere doğrudan veya dolaylı olarak
herhangi bir hizmet veremez, üçüncü şahıslarla vekâlet ilişkisi kuramaz,
işveren avukatın müvekkillerinin vekâletini alamaz, onlara herhangi bir
hizmet sunamaz. İşgören avukat, iş sözleşmenin sona ermesinden sonra, sadece
işveren avukatın vekâlet ilişkisinin sona erdiği müvekkillerinin vekillik
görevini üstlenebilir. Ancak, onlara karşı herhangi bir görev veya hizmet
üstlenemez.
(5) İşgören avukat, kendisine
tevdi edilen veya avukatlık görevi nedeniyle öğrendiği meslek sırrı
kapsamındaki hususları, gerek sözleşme süresince, gerekse sözleşme sona
erdikten sonra süresiz olarak açıklayamaz.
(6) İşgören avukatın, iş
sırasında işyeriyle ilgili öğrendiği alenileşmemiş her türlü bilgi gizli
bilgidir. İşgören avukata ait her türlü şahsi bilgi de gizli bilgi olup,
taraflar gizli bilgiyi sözleşme süresince ve sözleşme sona erdikten sonra
süresiz olarak açıklayamazlar ve olumsuz beyanlarda bulunamazlar.
(7) İşveren avukatın tevdi
ettiği iş, kanunen yasaklanmış ve suç unsuru taşıyan bir içeriğe sahip ise,
işgören avukat işi yapmaktan kaçınma hakkına sahiptir. İşveren avukat bu
sebeple iş sözleşmesini sonlandıramaz.
(8) İşgören avukat, işveren
avukatın sözleşme kapsamındaki işlerini yapmak için zamanını, dikkat ve
becerisini en iyi şekilde kullanır.
Sözleşmenin feshi
MADDE 11 – (1) İşveren
avukat ve işgören avukat imzalayacakları tip sözleşmede aralarındaki iş
ilişkisini düzenlerken, yapacakları sözleşmenin feshine ilişkin hükümler
koyabilirler.
(2) Tarafların sözleşmede
belirtilen süre dolmadan önce sözleşmeyi feshetmesi halinde 4857 sayılı
Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
Özel hükümler
MADDE 12 – (1) İşgören
avukata, işyerinde, kendine ait bir masa, sandalye, bilgisayar ve işini
yapabilmesi için gerekli teknik donanım ile sağlıklı bir çalışma ortamı işveren
avukat tarafından sağlanır.
(2) İşgören avukat, yapılacak
işlerin gereği olarak, seyahat etmeyi kabul eder. Yurt dışına yapılacak
seyahatlerde işgören avukatın kabulü aranır. İş gereği yapılacak tüm seyahat
ve konaklama masrafları ile iş için yapılacak giderler işveren avukat
tarafından önceden karşılanır.
(3) Hastalık, gebelik, doğum,
askerlik, iş sağlığı ve güvenliği, analık halinde çalışma ve süt izni ve
sözleşmede düzenlenmeyen hallerde, 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümleri
uygulanır.
(4) 5 inci maddede öngörülen
seçeneklerin belirlenmesi sırasında, taraflar sözleşmeye temel hükümlere
aykırı olmamak üzere ek hükümler koyabilirler.
(5) Taraflar yılsonu itibarıyla
mali konular ve ücret ödemeleri bakımından ibralaşırlar. İbralaşma yapılmamış
ise ispat yükümlülüğü işveren avukattadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Sözleşmeler
MADDE 13 – (1) İşgören
avukat ile işveren avukat arasında, ekte yer alan Ek-1 ve Ek-2 tip
sözleşmelerde belirtilen hususları içeren bir sözleşmenin akdedilmesi zorunludur.
Bu tip sözleşmenin yapılmaması veya akdedilmiş sözleşme ve/veya bu Yönetmelik
hükümlerine aykırılık teşkil eden fiillerin tespiti halinde, bağlı bulunulan
baro tarafından işveren avukata bir uyarı yazısı gönderilir ve söz konusu
aykırılığın 15 gün içerisinde giderilmesi aksi takdirde baro tarafından resen
soruşturma açılacağı bildirilir. Uyarı yazısının işveren avukata tebliğinden
itibaren 15 gün içerisinde aykırılığın giderilmediği tespit edilirse, baro
tarafından resen soruşturma başlatılır. Bu Yönetmeliğe aykırı fiil veya
fiilleri birden fazla işlemiş işveren avukatlar hakkında ilgili baro
tarafından uyarı yazısı ile ek süre verilmeksizin disiplin soruşturması
başlatılır.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerinin
bertaraf edilmesini ya da etkisiz hale getirilmesini sağlamak amacıyla tip
sözleşme akdetmek yerine; işgören avukatı vergi açılışı yapmaya zorlayan
işveren avukat hakkında başvurusu incelenerek bir uyarı yazısı ile 15 gün
içinde ihlalin giderilmesi, aksi halde disiplin soruşturması açılacağı bildirilir.
(3) İş sözleşmesi hükümleri ile
ilgili kanunlar arasında bir çelişkinin ortaya çıkması halinde işgören avukat
lehine olan kanun hükümleri uygulanır ve sözleşme işgören avukat lehine
yorumlanır.
(4) İşveren avukat ve işgören
avukat, adreslerindeki değişikliği diğer tarafa en geç yedi gün içinde yazılı
olarak bildirmek zorundadır.
(5) İş sözleşmeleri üç suret
olarak hazırlanır. Sözleşmenin bir nüshası işgören avukata, bir nüshası
işveren avukata, bir nüshası da tarafların bağlı bulunduğu baroya sunulur.
Sözleşmeler arasında çelişki bulunması halinde baroya sunulan nüsha geçerli
olarak kabul edilir. Bu sözleşmeler, baroda özel bir dosyada gizlilik
kurallarına uygun şekilde saklanır.
(6) Taraflar, hukukun genel
ilkesi olan ahde vefa ilkesi gereğince imzaladıkları sözleşme hükümlerine
bağlı kalacaklarını kabul ederler. Taraflar; bağlı bulundukları baronun
yetkili organlarınca, imzaladıkları iş sözleşmesine aykırılıktan doğan
şikâyetlerin, sözleşme baroya sunulmuş olsun veya olmasın, inceleneceğini ve
gerekli kararların alınabileceğini ve sözleşmeden kaynaklı uyuşmazlıkların
çözüm merciinin baro yönetim kurulları ve Türkiye Barolar Birliği olduğunu
kabul ederler. Taraflar arasında bir sözleşme imzalanmamış olsa dahi, işveren
ve işgören avukat arasında çıkabilecek anlaşmazlıklarda, ilgisi oranında bu
Yönetmelik hükümleri baro organlarınca dikkate alınır.
(7) Bu Yönetmelik hükümlerine
göre hazırlanacak tip sözleşmelere ekleme yapılabilir. Ancak, yapılacak
eklemeler bu Yönetmeliğe ve yasal mevzuata aykırı olamaz.
(8) Tarafların imzaladıkları
sözleşmeye açıkça aykırı davranmaları hali, Türkiye Barolar Birliği meslek
kurallarına da aykırı davranış olarak değerlendirilir.
Yürürlük
MADDE 14 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 15 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu yürütür.
Ekler
için tıklayınız
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.