HAVA YOLU
TAŞIYICILARININ YÜKÜMLÜLÜKLERİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, düzenli göçün teşvik edilmesi ve düzensiz göç ile
mücadele kapsamında hava yolu taşıyıcılarının yükümlülüklerine ilişkin usul
ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, hava yolu taşıyıcılarının, ülkeye giriş yapmak veya ülkeden
transit geçmek üzere sınır kapılarına getirmiş oldukları yabancılardan
herhangi bir nedenle Türkiye’ye girişleri ve Türkiye’den transit geçişleri
reddedilenleri, geldikleri ülkeye ya da kesin olarak kabul edilecekleri
üçüncü bir ülkeye geri götürme, yabancıya refakat edilmesi gereken durumlarda
refakatçilerin gidiş ve dönüşlerini sağlama, taşıdıkları yolcuların belge ve
izinlerini kontrol etme yükümlülükleri ile Genel Müdürlüğün sınır kapılarına
yolcu getiren, sınır kapılarından yolcu götüren ve iç hatlarda uçuş yapan taşıyıcılardan
uçuş öncesi, uçuş anı ve uçuş sonrasında yolcu ve mürettebat bilgilerinin
istenmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma
Kanununun 3 üncü, 5 inci, 6 ncı, 7 nci, 9 uncu, 15 inci, 54 üncü, 98 inci, 99
uncu ve 104 üncü maddeleri ile 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil
Havacılık Kanununa ve 10/11/2005 tarihli ve 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) API: Ülkeye girişinden önce
yolcu hakkında, hava yolu taşıyıcısı tarafından toplanan temel biyografik
bilgileri,
b) Genel Müdürlük: Göç İdaresi
Genel Müdürlüğünü,
c) Kabul edilmeyen yolcu:
Ülkeye giriş yapabilmek veya ülkeden transit geçebilmek için sınır kapılarına
gelen ancak mevzuatta aranan koşulları taşımadığından ülkeye girişine ya da
ülkeden transit geçişine izin verilmeyen kişiyi,
ç) PNR: Hava yolu taşıyıcısı
tarafından rezervasyon veya bilet alım aşamasında yolcudan alınan ve
rezervasyon ve/veya kalkış kontrol sistemlerinde muhafaza edilen tüm
bilgileri,
d) Seyahat belgesi: Pasaport
yerine geçen belgeyi,
e) Sınır kapısı: Türkiye’ye
giriş ve Türkiye’den çıkış için tespit edilen, fiziki olarak dış çevreden
ayrılmış veya böyle addedilen kara, hava, deniz ve demiryolu sınır geçiş
noktalarını,
f) Taşıyıcı: Yolcuları taşıyan
hava taşıtlarının gerçek veya tüzel kişi olan sahiplerini veya ticari hava
yolu işletmecilerini,
g) Yabancı: Türkiye Cumhuriyeti
Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Taşıyıcıların
Yükümlülükleri
Hava yoluyla getirilen
yolcularla ilgili sorumluluklar
MADDE 5 – (1)
Taşıyıcılar, uçuştan önce bilet satışı dahil olmak üzere kabul edilmeyen
yolcunun taşınmasını engellemek için bilet ve diğer yolcu belgelerini kontrol
ederek gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Taşıyıcılar, bu amaçla yurt içi
ve yurt dışındaki seyahat acenteleri ve havalimanlarında yer hizmetleri sağlayan
kuruluşlarla yapacakları protokollerde elverişli hükümlerin yer almasını
sağlarlar. İçişleri Bakanlığı, paylaşılmasında sakınca bulunmayan hallerde
ülkeye giriş yasağı kayıtlarını Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun
99 uncu maddesi çerçevesinde taşıyıcılara bildirebilir.
(2) Türk havalimanlarını
transit olarak kullanmak suretiyle üçüncü ülkelere giden, ancak bu ülkelerce
kabul edilmeyerek ülkemiz havalimanlarına geri getirilen yolcular ile ülkemiz
havalimanlarına kabul edilmeyen yolcuyu doğrudan getiren taşıyıcıların
sorumlulukları şunlardır:
a) Yolcuyu getiren taşıyıcı,
yolcunun geldiği ülkeye veya yolcunun rızası doğrultusunda kabul
edilebileceği üçüncü bir ülkeye gönderilmesiyle ilgili işlemleri derhal
başlatır ve en geç üç gün içinde sonuçlandırır.
b) Taşıyıcılar, kabul edilmeyen
yolcuların geri götürülmesinden, gönderilene kadar beslenme, konaklama ve
sağlık giderlerinin karşılanmasından sorumludur.
c) Taşıyıcı, yolcunun
götürüleceği yere kendisinin veya başka bir taşıyıcının seferinin
bulunmadığını veya hava muhalefeti, rötar, iptal ya da herhangi bir nedenle o
ülkenin hava sahasının uçuşlara kapalı olduğunu belgelemesi halinde,
havalimanı mülki idare amiri, yolcunun transferine ilişkin gerekli kolaylığı
sağlar.
ç) Türk havalimanlarını transit
olarak kullanmak suretiyle üçüncü ülkeye giden, ancak bu ülke tarafından
kabul edilmeyerek ülkemiz havalimanlarına geri getirilen ve ilk çıkış
noktasına devamı sağlanamayan yolcuların Türkiye tarafından sınır dışı
edilmesi durumunda oluşacak giderler taşıyıcıya aittir.
Kabul edilmeyen yolcunun
güvenliğinin sağlanması ve barındırılması
MADDE 6 – (1) Kabul
edilmeyen yolcunun güvenliğinin sağlanmasından havalimanı mülki idare
amirliği sorumludur.
(2) Kabul edilmeyen yolcuların,
havalimanı işletmecisi tarafından uygun şartlarda barındırılması sağlanır.
Barınma yerlerinin uygunluğuna havalimanı mülki idare amirliği tarafından
karar verilir ve bu yerler düzenli olarak denetlenir.
(3) Barınma yerlerinin,
yolcunun insani ve temel ihtiyaçları ile güvenlik gereksinimlerini
karşılayabilecek, yeterli donanıma sahip olması gerekir.
(4) Yolcuya ait bagaj, varış
noktasına geri gönderilmek üzere taşıyıcı tarafından muhafaza altına alınır
ve yolcunun ihtiyaçları gözetilerek eşyalarına erişimi sağlanır.
Kabul edilmeyen yolcuya
seyahati sırasında refakat edilmesi
MADDE 7 – (1) Kabul
edilmeyen yolcuların hava yoluyla seyahati hususunda risk değerlendirmesi,
ilgili mülki idare amirliğince yapılır. Yapılacak risk değerlendirmesinde,
yolcunun yurt dışında aranıp aranmadığı ve diğer adli ve/veya idari
hususların yanında uçuş emniyetine ilişkin konular değerlendirilir.
(2) Tek başına seyahat
etmesinde risk görülen yabancılar için genel kolluk birimlerinden yeterli
sayıda refakatçi görevlendirilir.
(3) Refakatçinin gidiş ve dönüş
giderleri, yolcuyu geri götürmekten sorumlu taşıyıcı tarafından karşılanır.
(4) Kabul edilmeyen yolcunun
hava yolu ile seyahatinde Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı gereğince
gerekli tedbirler alınır.
Kabul edilmeyen yolcuyla ilgili
bilgilendirmeler
MADDE 8 – (1) Kabul
edilmeyen yolcunun hava aracına teslimi öncesinde, taşıyıcı tarafından kaptan
pilota bilgi verilir.
(2) Kabul edilmeyen yolcunun
yurt dışına gönderilmesi öncesinde, gönderileceği ülke resmi makamlarına
iletilmek üzere havalimanı mülki idare amirliğince, ulusal ve uluslararası
mevzuata uygun olarak geliştirilmiş form doldurularak taşıyıcıya teslim
edilir.
(3) Kabul edilmeyen yolcunun
geri gönderilmesinden sonra, ara duraklı uçuşlar ile uçağın ineceği
yerin değiştirilmesi veya uçağın geri çevrilmesi hali de dâhil, son teslime
ilişkin bilgi ve belgeler, taşıyıcı tarafından havalimanı mülki idare
amirliğine iletilir.
Taşıyıcılardan yolcu ve
taşıt bilgilerinin istenilmesi
MADDE 9 – (1) Genel
Müdürlük, sınır kapılarına yolcu getiren, sınır kapılarından yolcu götüren ve
iç hatlarda uçuş yapan taşıyıcılardan; uçuş öncesinde, uçuş anında ve uçuş
sonrasında anlık veri aktarımı sağlayan iletişim modülü üzerinden yolcuların
API ve PNR bilgilerinin paylaşılmasını isteyebilir. Bu amaçla Genel Müdürlük,
anlık veri aktarımı sağlayan iletişim modülü için altyapıyı hazırlamakla,
taşıyıcılar ise istenen bilgilere erişilmesini sağlamakla yükümlüdür.
(2) Birinci fıkraya göre
uluslararası standartlarda istenecek yolcu, mürettebat ve taşıt bilgilerinin
kapsamı Genel Müdürlükçe belirlenir ve taşıyıcılara bildirilir.
(3) Toplanan bilgiler, kamu
düzeni ile ülke güvenliğine yönelik durumlar ve bu Yönetmeliğin amacı dışında
kullanılamaz. Genel Müdürlük, bu bilgileri ülke içinde ilgili kurumlarla paylaşabilir.
Ayrıca bu bilgilerin üçüncü ülkelerle paylaşılmasına, ilgili kurumların
görüşleri alınarak Genel Müdürlükçe karar verilir.
(4) Toplanan bilgilerin
kullanılmasında 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet
Kanununun ek 7 nci maddesi, 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma
Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun ek 5 inci maddesi ve 1/11/1983 tarihli
ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı
Kanununun 6 ncı maddesindeki usuller uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İdari Para Cezası
İdari para cezası
MADDE 10 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara Türk Sivil Havacılık
Kanununun 143 üncü maddesi uyarınca;
a) Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin birinci fıkrasına aykırı olarak kabul edilmeyen yolcuyu ülkeye
getiren taşıyıcıya yolcu başına bin beş yüz Türk Lirası,
b) Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin ikinci fıkrasına aykırı şekilde Türk havalimanlarını transit
olarak kullanmak suretiyle üçüncü ülkelere giden ve bu ülkelerce kabul
edilmeyen yolcuyu ülkemiz havalimanlarına getiren taşıyıcıya yolcu başına
yedi bin beş yüz Türk Lirası,
c) Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendini ihlal eden taşıyıcıya, 5 inci
maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi hükümleri saklı kalmak koşuluyla üç
günden sonra her gün için yolcu başına bin beş yüz Türk Lirası,
ç) Bu Yönetmeliğin 8 inci
maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı şekilde, kabul edilmeyen yolcunun yurt
dışına gönderilmesinden sonra, son teslime ilişkin bilgi ve belgeleri ilgili
havalimanı mülki idare amirliğine iletmeyen taşıyıcıya yolcu başına bin beş
yüz Türk Lirası idari para cezası,
uygulanır.
(2) Kabul edilmeyen yolcuyu
ülkeye getiren taşıyıcılarla ilgili tutanaklar ve diğer belgeler birinci
fıkra kapsamındaki değerlendirmeye esas olmak üzere ilgili mülki idare
amirliği tarafından Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne ivedilikle gönderilir.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü kendisine iletilen tutanak, diğer belgeler ve
taşıyıcılardan isteyeceği savunmaya dayalı olarak Türk Sivil Havacılık
Kanununun 143 üncü maddesinde belirlenen usule göre idari para cezalarını
uygular.
(3) 7/2/2013 tarihli ve 6415
sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında
belirlenen hükümler saklıdır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 11 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanı birlikte yürütür.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.