ULUSAL MESLEK
STANDARTLARININ VE ULUSAL YETERLİLİKLERİN HAZIRLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; ulusal meslek standartlarının ve ulusal yeterliliklerin
hazırlanması, yürürlüğe konulması, güncellenmesi ve yürürlükten
kaldırılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
(2) Tabiplik, diş hekimliği,
hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mühendislik ve mimarlık
meslekleri ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş
şartları kanunla düzenlenmiş olan meslekler bu Yönetmeliğin kapsamı
dışındadır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 21/9/2006 tarihli ve 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununun
21 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Çalışma Grubu: Ulusal meslek
standartlarının ve ulusal yeterliliklerin hazırlanması ve güncellenmesi
çalışmalarını yürütmek üzere Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından oluşturulan
grubu,
b) Daire Başkanlığı: Mesleki
Yeterlilik Kurumu Meslek Standartları Dairesi Başkanlığını,
c) Genel Kurul: Mesleki
Yeterlilik Kurumu Genel Kurulunu,
ç) Kurum: Mesleki Yeterlilik
Kurumunu,
d) Kurum Başkanı: Mesleki
Yeterlilik Kurumu Başkanını,
e) Öğrenme kazanımı: Herhangi
bir öğrenme sürecinin tamamlanmasından sonra bireyin sahip olduğu bilgi,
beceri ve yetkinlikleri,
f) Sektör komiteleri: Taslak
meslek standartlarının ulusal meslek standardı, taslak yeterliliklerin de
ulusal yeterlilik olarak kabul edilebilmesi için inceleme yaparak Mesleki
Yeterlilik Kurumu Yönetim Kurulunun onayına sunulmak üzere görüş oluşturan
komiteleri,
g) Ulusal Meslek Standardı:
Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yürürlüğe konulan bir mesleğin başarı
ile icra edilebilmesi için gerekli görev ve işlemleri içeren belgeyi,
ğ) Ulusal yeterlilik: Ulusal
meslek standardı veya uluslararası standartlar temel alınarak hazırlanan,
Mesleki Yeterlilik Kurumu Yönetim Kurulu tarafından onaylanan, belgelendirme
ve eğitim akreditasyonu süreçlerinde kullanılan belgeyi,
h) Uluslararası Standart:
Türkiye’nin üyesi olduğu ya da tanıdığı uluslararası kuruluşlar tarafından
bir mesleğin icrasına ilişkin olarak onaylanmış belgeleri,
ı) Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi
(TYÇ): 5544 sayılı Kanunun 23/A maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen ve
Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu olacak şekilde tasarlanan; ilk,
orta ve yükseköğretim dâhil, genel ve mesleki eğitim ve öğretim programları
ve diğer öğrenme yolları ile kazanılan tüm yeterlilik esaslarını gösteren
Ulusal Yeterlilik Çerçevesini,
i) Yeterlilik birimi: Ulusal
yeterliliklerde zorunlu veya seçmeli olarak yer alan, bağımsız olarak
ölçülebilen, transfer edilebilir yeterlilik bölümünü,
j) Yetkilendirilmiş Belgelendirme
Kuruluşu: Türk Akreditasyon Kurumu veya Avrupa Akreditasyon Birliği ile çok
taraflı tanıma anlaşması imzalamış akreditasyon kurumlarından akredite
edilmiş; Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından, ulusal yeterliliklere göre
ölçme, değerlendirme ve belgelendirme faaliyetlerini yürütmek üzere
yetkilendirilmiş, tüzel kişiliği haiz kurum ve kuruluşları,
k) Yönetim Kurulu: Mesleki
Yeterlilik Kurumu Yönetim Kurulunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Meslek
Standartlarının ve Yeterliliklerin Hazırlanması
Standardı hazırlanacak
mesleklerin belirlenmesi
MADDE 4 – (1) Standardı
hazırlanacak meslekler, iş piyasasının ve eğitim ve öğretim kurumlarının
öncelikli ihtiyaçları ve sektör komitelerinin önerileri dikkate alınarak
Yönetim Kurulunca belirlenir.
Ulusal meslek standardının
ve ulusal yeterliliğin şekli ve içeriği
MADDE 5 – (1) Ulusal
meslek standartları ve ulusal yeterliliklerin şekli ve içeriği Yönetim Kurulu
tarafından onaylanan formata göre hazırlanır.
(2) Meslek standardı ve
yeterliliklerin seviyeleri TYÇ seviyelerine uygun olarak belirlenir.
Ulusal meslek standartları
ve ulusal yeterlilikler için temel ölçütler
MADDE 6 – (1) Ulusal
meslek standartlarının ve ulusal yeterliliklerin geliştirilmesinde, sektör
komitelerinde incelenmesinde ve Yönetim Kurulu tarafından onaylanmasında
aşağıdaki ölçütler dikkate alınır:
a) Ulusal meslek standardı,
meslekle ilgili faaliyetlerin araştırılması, bilgilerin toplanması ve
değerlendirilmesi aşamalarından oluşan iş analizine dayanır.
b) Ulusal meslek standartları
ve ulusal yeterlilikler katılımcı bir anlayışla hazırlanır ve ilgili
tarafların görüş ve katkısı alınır.
c) Ulusal meslek standartları
ve ulusal yeterlilikler, mesleki alana ilişkin iş sağlığı ve güvenliği, çevre
ve kalite ile ilgili hususları kapsar.
ç) Ulusal meslek standartları
ve ulusal yeterlilikler kullanıcılar tarafından anlaşılacak şekilde yazılır.
d) Ulusal meslek standartları
ve ulusal yeterlilikler hayat boyu öğrenme ilkesi çerçevesinde bireyin
kendini geliştirmesini ve meslekte ilerlemesini teşvik eder.
e) Ulusal meslek standartları
ve ulusal yeterlilikler açık veya gizli hiçbir ayrımcılık unsuru içermez.
f) Ulusal yeterlilikler,
bireyin bilgi, beceri ve yetkinliğinin kalite güvencesi dâhilinde ölçülmesini
temin eden unsurları içerir.
(2) Taslak meslek standardı ve
yeterlilikler ilgili kişi, kurum ve kuruluşlara görüşe gönderilir ve ayrıca
Kurum internet sayfası aracılığıyla en az on beş gün süre ile kamuoyunun
görüşüne sunulur. Taslakları hazırlayan kuruluşlar veya çalışma grupları
alınan görüş ve önerileri değerlendirir ve gerekçelerini belirtmek suretiyle
taslaklara son şeklini vererek Kuruma iletir.
Ulusal yeterliliklerin
kaynağı
MADDE 7 – (1) Ulusal
yeterlilikler, ulusal meslek standartları veya uluslararası standartlara
dayalı olarak oluşturulur.
(2) Uluslararası standartların
dayanak teşkil ettiği ulusal yeterlilikler, ulusal ihtiyaçlar da dikkate
alınarak hazırlanır ve bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre
ulusal yeterlilik olarak kabul edilir.
(3) Bir ulusal meslek
standardından birden çok ulusal yeterlilik hazırlanabileceği gibi birden çok
ulusal meslek standardı bir ulusal yeterliliğe kaynak teşkil edebilir.
(4) Aynı ad ve seviyede birden
fazla ulusal yeterlilik yürürlüğe konulamaz.
Ulusal meslek
standartlarının ve ulusal yeterliliklerin kullanımı
MADDE 8 – (1) Ulusal
meslek standartları Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer ve ilgili
tüm tarafların kullanımına açıktır.
(2) Ulusal yeterlilikler ilgili
tüm tarafların kullanımına açıktır. Ancak, Kurumun izin vermediği veya
yetkilendirmediği hiçbir kişi, kurum ya da kuruluş ulusal yeterliliklere
atıfta bulunarak sınav ve herhangi bir ad altında belgelendirme yapamaz.
(3) Yetkilendirilmiş
belgelendirme kuruluşu olma talebinde bulunan kuruluşlar ile yetkilendirme ön
sözleşmesi imzalanır. Kuruluş, yetkilendirme ön sözleşmesi çerçevesinde
akreditasyon süreciyle sınırlı kalmak kaydıyla ulusal yeterliliklere atıf
yaparak sınav ve belgelendirme yapabilir.
(4) Kurum tarafından
yetkilendirilen belgelendirme kuruluşları, sınav ve belgelendirme işlemlerini
ulusal yeterlilikleri kullanarak yapar.
(5) Kurum tarafından
yetkilendirilmediği veya izin verilmediği halde ulusal yeterliliklere atıfta
bulunarak sınav ve belgelendirme faaliyetinde bulunduğu tespit edilen kişi,
kurum ve kuruluşlar hakkında Kurum tarafından suç duyurusunda bulunulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Görevlendirme,
Onay ve Yürürlük
Meslek standardı ve
yeterlilik hazırlayacak kurum ve kuruluşların görevlendirilmesi ve çalışma
gruplarının oluşturulması
MADDE 9 – (1) Kurum,
görevlendirdiği veya hizmet satın aldığı kurum ve kuruluşlara veya
oluşturduğu çalışma gruplarına meslek standartlarını ve yeterlilikleri
hazırlatır.
(2) Kurumdan herhangi bir ücret
ve başka bir hak talep etmeksizin meslek standardı veya yeterlilik hazırlamak
isteyen ve gerekli şartları taşıyan kurum ve kuruluşlar Yönetim Kurulu
kararıyla görevlendirilir. Meslek standardı hazırlamış olan kurum ve
kuruluşların yeterlilik hazırlama taleplerine ilişkin görevlendirme ise Kurum
Başkanı tarafından yapılır. Kurum ve kuruluşların başvurularının
değerlendirilmesine ve görevlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Yönetim
Kurulunca belirlenir.
(3) Çalışma gruplarında yer
alacakların nitelikleri ve grubun çalışma usul ve esasları Yönetim Kurulunca
belirlenir.
(4) Kurum tarafından hizmet satın
alınarak meslek standardı veya yeterlilik hazırlatılması veya güncellenmesi
durumunda, hizmet satın alınacak kurum veya kuruluşlar ilgili mevzuata göre
belirlenir.
Meslek standardı ve
yeterliliklerin hazırlanması ve onaylanması
MADDE 10 – (1) Meslek
standardı ve yeterlilikler, yetkilendirilen kuruluş, çalışma grubu, hizmet
satın alınan kurum ve kuruluşlar tarafından bu Yönetmelikte belirtilen temel
ölçütlere, esaslara ve Kurum tarafından yayınlanan kılavuzlara göre
hazırlanır.
(2) Taslakların ön inceleme ve
değerlendirmesi Daire Başkanlığınca gerçekleştirilir. Taslakta uygunsuzluk
varsa giderilmesi için hazırlayan kurum veya kuruluşa gönderilir. Uygun
bulunan taslaklar ilgili sektör komitesinin inceleme ve değerlendirmesine
sunulur.
(3) Sektör komitesi tarafından
incelenerek Yönetim Kuruluna sunulması yönünde görüş oluşturulan taslaklar
Yönetim Kuruluna sunulur. Sektör komitesinin uygun bulmadığı taslaklar ise
sektör komitesi görüşü doğrultusunda işleme alınır.
(4) Yönetim Kurulu, kendisine
sunulan taslakları usulen inceler. Yönetim Kurulu tarafından onaylanan ve
Resmî Gazete’de yayımlanan meslek standartları, ulusal meslek standardı
olarak yürürlüğe girer. Yeterlilikler ise Yönetim Kurulu tarafından
onaylanmasını müteakip ulusal yeterlilik olarak yürürlüğe girer.
(5) Meslekî ve teknik eğitim ve
öğretime ilişkin orta ve yükseköğretim programları, Millî Eğitim Bakanlığı ve
üniversiteler tarafından bir yıl içinde ilgili ulusal meslek standartlarıyla
uyumlu hâle getirilerek eğitim ve öğretimin bu programlara göre verilmesi
sağlanır.
Yeterlilik birimlerinin
hazırlanması ve onaylanması
MADDE 11 – (1) Ulusal
yeterlilikler, zorunlu veya seçmeli olarak yer alan, bağımsız olarak
ölçülebilen ve transfer edilebilir yeterlilik birimlerinden oluşur.
(2) Yeterlilik birimleri
ihtiyaç halinde bağımsız şekilde geliştirilebilir. Yeterlilik birimleri,
yeterliliklerin hazırlanması ve onaylanmasındaki süreçler işletilerek
hazırlanır ve yürürlüğe girer.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Güncelleme ve
Yürürlükten Kaldırma
Ulusal meslek
standartlarının güncellenmesi ve yürürlükten kaldırılması
MADDE 12 – (1)
Yürürlükte olan ulusal meslek standartları en geç beş yılda bir yeniden
değerlendirilir. Gerekli görülen ulusal meslek standartları, standart
hazırlama usulüne göre güncellenir.
(2) Kurum, yürürlüğe
girmesinden itibaren beş yıl geçmiş olan ulusal meslek standartlarını yeniden
değerlendirilmesi için öncelikle ulusal meslek standardını geliştiren kurum
ve kuruluşlara çağrıda bulunur. Bu kurum ve kuruluşların yeniden
değerlendirme talebini kabul etmemesi durumunda meslek standardı hazırlama
kriterlerini taşıyan kurum ve kuruluşlarla veya oluşturulan çalışma
gruplarıyla ulusal meslek standardı yeniden değerlendirilir.
(3) Ulusal meslek standardının
yürürlüğünden itibaren beş yıllık süre geçmemekle birlikte alınan ve uygun
görülen güncelleme talepleri bu maddenin ikinci fıkrasına göre
sonuçlandırılır.
(4) Güncellenme taleplerinin
alınması, işleme konulması ve sonuçlandırılmasına ilişkin usul ve esaslar
Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
(5) Yeniden değerlendirme
sonucunda ulusal meslek standardında değişiklik önerisi oluştuğunda söz
konusu değişiklikler sektör komitesinin görüşüne sunulur ve komite görüşü
doğrultusunda işleme alınır.
(6) Ulusal meslek
standartlarının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin talepler Daire
Başkanlığınca değerlendirilir. Uygun bulunan talepler Daire Başkanlığı
tarafından ilgili sektör komitesinin görüşüne sunulur ve komite görüşü
doğrultusunda işleme alınır.
(7) Ulusal meslek
standartlarının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin usul ve esaslar Yönetim
Kurulu tarafından belirlenir.
(8) Güncellenen ulusal meslek
standardının onayı ve yürürlüğe girmesi bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde
belirtilen hükümlere tabidir.
(9) Yönetim Kurulu tarafından
yürürlükten kaldırılması uygun bulunan ulusal meslek standartları Resmî
Gazete’de yayımlanarak yürürlükten kaldırılır.
(10) Ulusal meslek
standartlarına yönelik yapılan değişiklikler, Millî Eğitim Bakanlığı ve
üniversiteler tarafından bir yıl içinde meslekî ve teknik eğitim ve öğretime
ilişkin orta ve yüksek öğretim programlarına yansıtılarak eğitim ve öğretimin
bu programlara göre verilmesi sağlanır.
Ulusal yeterliliklerin
güncellenmesi ve yürürlükten kaldırılması
MADDE 13 – (1) İlgili
ulusal yeterliliğe kaynak teşkil eden ulusal meslek standardı veya
uluslararası standartta değişiklik olması veya bu standartların yürürlükten
kaldırılması durumunda ulusal yeterliliğin veya ilgili bölümünün
güncellenmesine ya da yürürlükten kaldırılmasına ilişkin işlemler Yönetim
Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre en geç bir yıl içerisinde
yapılır.
(2) Ulusal meslek standardı
veya uluslararası standartta herhangi bir değişiklik olmaması durumunda,
ulusal yeterliliğe ilişkin gelen güncelleme talepleri gerekçeleriyle birlikte
Kuruma iletilir. Talepler Yönetim Kurulu tarafından belirlenen usul ve
esaslara göre sonuçlandırılır.
(3) Güncellenen ulusal
yeterliliğin onayı ve yürürlüğe girmesi bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde
belirtilen hükümlere tabidir.
(4) Yeterlilik birimleri,
ulusal yeterliliklerin güncellenmesi ve yürürlükten kaldırılmasındaki
süreçler işletilerek güncellenir ve yürürlükten kaldırılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelik
MADDE 14 – (1)
05/10/2007 tarihli ve 26664 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek
Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 15 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Kurum Başkanı yürütür.
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.