BELİRLİ CANLI TIRNAKLI HAYVANLARIN
İTHALATI VE TRANSİT GEÇİŞİNE İLİŞKİN HAYVAN SAĞLIĞI KURALLARININ
BELİRLENMESİNE DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, belirli
canlı tırnaklı hayvanların ithalatında ve transit geçişlerinde uygulanacak
hayvan sağlığı şartları ile izinli ülke listelerinin hazırlanmasına ilişkin
usul ve esasları belirlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010
tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem
Kanununun 4 üncü ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: (Değişik ibare:RG-31/12/2025-33124)
Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) İzinli ülke: Bu Yönetmeliğin Ek-1’inde
listelenen canlı tırnaklı hayvanların Türkiye’ye ithalatı için izin verilen
ülke ya da ülkenin bir bölümünü,
c) Resmi veteriner hekim: Canlı hayvanların sağlık
denetimlerini ve resmi sertifikasyonunu gerçekleştirmek için ihracatçı ülke
veteriner makamı tarafından yetkilendirilen veteriner hekimi,
ç) Tırnaklı hayvan: Ek-1’de listelenen hayvanları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Belirli Canlı Tırnaklı Hayvanların
İthalatı İçin Geçerli
Hayvan Sağlığı Şartları
İzinli ülkeler
MADDE 4 – (1) Canlı tırnaklı hayvanların
ithalatına ve transit geçişine yalnızca Bakanlıkça hazırlanan listelerde yer
alan ülkelerden izin verilir.
(2) Ek-1’de listelenen hayvanların sağlık durumu ve
ihracatçı ülke tarafından bu hayvanlar için verilen garantiler dikkate
alınarak, söz konusu ülkenin topraklarının tamamı veya bir bölümü için izin
verilebilir. Bu amaçla, ilgili uluslararası standartlar temel alınarak,
izinli ülkenin söz konusu standartları, özellikle kendi topraklarındaki
bölgeselleştirmeyi nasıl ve ne ölçüde uyguladığı ile diğer ülkelerden yapılan
ithalatlarda hangi sağlık şartlarını uyguladığı dikkate alınır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen canlı
tırnaklı hayvanların ithalatı veya transit geçişi için verilen izin ilgili
ülkenin hayvan sağlığı durumuna göre askıya alınabilir veya iptal edilebilir.
İzinli ülke listelerinin hazırlanması
MADDE 5 – (1) İzinli ülke listeleri aşağıda
belirtilen hususlar dikkate alınarak hazırlanır.
a) Türkiye’nin sağlık ve çevresel statüsünü riske
sokabilecek ihracatçı ülkedeki çiftlik hayvanlarının, diğer evcil ve yabani
hayvanların sağlık statüsü, özellikle egzotik hayvan hastalıkları ve her
yönüyle genel sağlık ve çevresel durumu,
b) İhracatçı ülkenin hayvan sağlığı ve refahıyla
ilgili mevzuatı,
c) Yetkili veteriner makamı ve denetim birimlerinin
organizasyon yapısı, bu birimlerin yetkileri, tabi oldukları denetimler ile
ulusal mevzuatı etkin bir biçimde uygulamalarını sağlayabilmek adına personel
ve laboratuvar kapasitesi de dahil olmak üzere bu birimlerin imkanları,
ç) İhracatçı ülke yetkili veteriner makamı
tarafından Türkiye’de uygulanan hayvan sağlığı şartlarının veya eşdeğer
hayvan sağlığı şartlarının uygulanabileceğine dair verilen güvenceler,
d) İhracatçı ülkenin Dünya Hayvan Sağlığı Teşkilatı
(Değişik ibare:RG-31/12/2025-33124) (WOAH) üyesi olup olmadığı,
özellikle (Değişik ibare:RG-31/12/2025-33124) WOAH tarafından
listelenen hastalıklar olmak üzere topraklarında bulaşıcı veya salgın hayvan
hastalıklarının varlığına ilişkin ihracatçı ülke tarafından sağlanan
bilgilerin düzenli ve hızlı olup olmadığı,
e) Aşağıda belirtilen hususlarda Türkiye’yi
doğrudan bilgilendireceğine dair ihracatçı ülke tarafından verilecek
garantiler;
1) Ek-2’de listelenen hastalıkların herhangi
birinin ortaya çıkışının teyidinin ve bu hastalıklarla ilgili aşılama
politikasında yapılan herhangi bir değişikliğin takip eden 24 saat içerisinde
bildirimi,
2) İhracatçı ülkenin, özellikle canlı tırnaklı
hayvanların ithalatına ilişkin ulusal sağlık kurallarındaki değişiklik
önerilerinin uygun bir süre içerisinde bildirimi,
3) Topraklarındaki hayvan sağlığı statüsünün
düzenli aralıklarla bildirimi.
f) İhracatçı ülkeden daha önce yapılan canlı hayvan
ithalatlarından elde edilen deneyimler ve yapılan ithalat kontrollerinin
sonuçları,
g) İhracatçı ülkede Bakanlık tarafından yapılan
denetim ve/veya tetkiklerin sonuçları, özellikle yetkili makamların
değerlendirme sonuçları ya da Bakanlık tarafından talep edildiği takdirde
gerçekleştirdikleri denetimler hakkında yetkili makamlar tarafından
düzenlenen raporlar,
ğ) Diğer ülkelerden yapılan ithalatlara ilişkin
mevzuatı da kapsayan, bulaşıcı veya salgın hayvan hastalıklarının önlenmesi
ve kontrolüyle ilgili ihracatçı ülkede yürürlükte bulunan mevzuat ve bunların
uygulamaları.
İzinli ülke listelerinin yayınlanması
MADDE 6 – (1) Bakanlık, 4 üncü maddenin
birinci fıkrasında belirtilen listelerin güncel halinin kamuoyu tarafından
ulaşılabilir olmasını sağlar. Söz konusu listeler hayvan sağlığı ve halk
sağlığı amacıyla oluşturulmuş başka listelerle birleştirilebilir ve sağlık
sertifikası modeli içerebilir.
(2) İzinli ülke listeleri Bakanlık resmi internet
sitesinde yayınlanır.
Özel hayvan sağlığı şartları
MADDE 7 – (1) Bakanlık, canlı tırnaklı
hayvanların izinli ülkelerden ithalatı veya transit geçişleri için özel
hayvan sağlığı şartlarını belirler. Bu şartların belirlenmesinde aşağıda yer
alan hususlar dikkate alınır.
a) İlgili hayvan türleri,
b) Hayvanların yaşı ve cinsiyeti,
c) Hayvanların planlanan varış yeri ya da kullanım
amacı,
ç) Hayvanların ithalatından sonra yurtiçinde uygulanacak
ilave tedbirler.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen özel
hayvan sağlığı şartları, hayvanların duyarlı olduğu hastalıklarla ilgili
Türkiye’nin mevzuatında düzenlenen kurallar temel alınarak belirlenir.
(3) İhracatçı ülke tarafından verilen resmi sağlık
garantilerinin Türkiye tarafından resmen kabul edilebilecek denklikte olması
durumunda, özel hayvan sağlığı şartları söz konusu garantiler temel alınarak
belirlenebilir.
İzinli ülkeler tarafından verilecek garantiler
MADDE 8 – (1) Canlı tırnaklı hayvanların
ithalatına ancak izinli ülkenin aşağıda belirtilen garantileri vermesi
halinde izin verilir.
a) Hayvanların, Ek-2’de yer alan temel kriterler
uyarınca hastalıklardan ari olan ve Ek-2’deki listelenen hastalıklara karşı
aşılanmış hayvanların girişinin yasak olduğu topraklardan gelmesi,
b) Hayvanların, 7 nci maddede belirtilen özel
hayvan sağlığı şartlarına uygun olması,
c) Türkiye’ye sevkleri için yüklenmeden önce
hayvanların 7 nci maddede bahsedilen özel hayvan sağlığı şartlarıyla
belirlenecek olan süre boyunca izinli ülkenin topraklarında kalması,
ç) Türkiye’ye sevklerinden önce, hayvanların
sağlıklı olduklarından ve özellikle yem ve su verilmesi olmak üzere,
24/12/2011 tarihli ve 28152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvanların
Nakilleri Sırasında Refahı ve Korunması Yönetmeliğinde belirtilen nakliye
şartlarının yerine getirildiğinden emin olmak için resmi veteriner hekim
tarafından kontrolden geçirilmiş olması,
d) 10 uncu maddeye uygun olarak Bakanlıkça modeli
belirlenen veteriner sağlık sertifikasının hayvanlara eşlik etmesi,
e) Türkiye’ye varışında veteriner sınır kontrol
noktasında hayvanların kontrol ettirilmesi.
İstisnai durumlar
MADDE 9 – (1) Bakanlık, aşağıda belirtilen
hayvanlar için 7 nci ve 8 inci maddelere istisna olarak veteriner sağlık
sertifikası modelleri de dahil olmak üzere, izinli ülkelerden canlı tırnaklı
hayvanların ithalatı veya transit geçişleri için özel düzenlemeler
getirebilir.
a) Kendilerinin ticari işlemlere konu olmadığı spor
etkinliklerine, sirklere, gösterilere ve sergilere katılımı amaçlanan
hayvanlar,
b) Hayvanat bahçelerine, eğlence parklarına ve
deney laboratuvarlarına gönderilmesi amaçlanan hayvanlar,
c) Hayvan refahı amacıyla gerekli olan ve
Bakanlıkça belirlenen yerler haricinde ülke içerisinde hiçbir yerde duraklama
yapmaksızın gümrük ile resmi veteriner hekim onayı ve gözetimi altında onaylı
veteriner sınır kontrol noktası üzerinden ülke topraklarından transit geçiş
yapan hayvanlar,
ç) Ev ve süs hayvanı olarak sahiplerine eşlik eden
hayvanlar,
d) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (ç)
bentlerinde belirtilen amaçlarla Türkiye’den gönderilen ve 30 gün içerisinde
geri getirilen hayvanlar,
e) Nesli tehlike altındaki türler.
(2) Bakanlık, 8 inci maddenin birinci fıkrasının
(a) bendine istisna olarak Ek-2’de listelenen hastalıkların görüldüğü ve/veya
bu hastalıklara karşı aşılamaların uygulandığı izinli ülkelerden canlı
tırnaklı hayvanların ithalatı veya transit geçişi için özel şartlar
düzenleyebilir. Bu madde kapsamındaki istisnalar her ülke için ayrı olarak
belirlenir.
(3) Bakanlık, 8 inci maddenin birinci fıkrasının
(a) bendine istisna olarak sağlık durumundaki değişikliklerden dolayı canlı
tırnaklı hayvanların ithalat veya transit geçiş izinleri askıya alınmış veya
yasaklanmış izinli ülkelere, bu izinlerin yeniden başlatılabilmesi için süre
belirleyebilir. Bununla birlikte, ilgili ülke tarafından da her türlü ilave
şartın yerine getirilmesi gerekir. Hayvanların ithalat veya transit
geçişlerinin yeniden başlatılmasına karar verilmesi durumunda aşağıda
belirtilen hususlar dikkate alınır.
a) Uluslararası standartlar,
b) İzinli ülke veya bölgenin coğrafi olarak sınırlı
bir kısmında Ek-2’de listelenen hastalıklardan biriyle ilgili bir salgın veya
epizootiyolojik olarak birbirleriyle bağlantılı birden fazla salgının görülüp
görülmediği,
c) Salgınların belirli bir süre içerisinde başarılı
bir biçimde eradike edilip edilmediği.
Veteriner sağlık sertifikaları
MADDE 10 – (1) İthal edilecek veya transit
geçiş yapmak üzere Türkiye’ye giriş yapacak her hayvan sevkiyatı için
Ek-3’teki şartlara uygun bir biçimde düzenlenmiş veteriner sağlık
sertifikasının ibraz edilmesi zorunludur.
(2) Veteriner sağlık sertifikası, bu Yönetmelikte
ve hayvan sağlığıyla ilgili diğer mevzuatta belirtilen şartların veya 7 nci
maddenin üçüncü fıkrası kapsamına giren durumlarda ise bunlara eşdeğer
hükümlerin yerine getirildiğini belgelemelidir.
(3) Veteriner sağlık sertifikası halk sağlığı,
hayvan sağlığı ve hayvan refahıyla ilgili diğer mevzuattaki gerekliliklere
ilişkin sertifikasyon beyanlarını içerebilir.
(4) Bakanlık, izinli ülkedeki hayvan sağlığı
durumuna göre veteriner sağlık sertifikalarının kullanımını askıya alabilir
veya iptal edebilir.
İhracatçı ülkelerde yapılacak denetim ve
tetkikler
MADDE 11 – (1) Bakanlık, Türkiye’nin
yürürlükteki hayvan sağlığı mevzuatına uygunluğun veya eşdeğerliğin sağlanıp
sağlanamadığının teyit edilmesi için ihracatçı ülkelerde denetim ve/veya
tetkikler yapabilir.
(2) Bakanlık, birinci fıkra kapsamında
gerçekleştirilen denetim ve/veya tetkiklerde ciddi bir hayvan sağlığı riski
tespit ederse, söz konusu risk denetim ve/veya tetkikinin yapılma amacıyla
doğrudan ilgili olmasa bile, ithalat ve transit geçiş izinlerinin askıya
alınması veya iptal edilmesi de dahil olmak üzere, 17/12/2011 tarihli ve
28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ülkeye Giriş Yapan Canlı Hayvanlarda
Yürütülecek Veteriner Kontrollerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmeliğin 18 inci
maddesinde belirtilen hayvan sağlığının korunması için gerekli olan önlemleri
alır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Avrupa Birliği mevzuatına uyum
MADDE 12 ‒ (1) Bu Yönetmelik, Belirli
Canlı Tırnaklı Hayvanların Avrupa Birliğine İthalatı ve Birlik Üzerinden
Transit Geçişi İçin Hayvan Sağlığı Kurallarına İlişkin 26/4/2004 tarihli ve
2004/68/AT Sayılı Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına
uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmelik
kapsamında izinli ülke listeleri yayınlanıncaya kadar, sığır cinsi hayvanlar
ile koyun ve keçi türü hayvanların ithalat ve transit geçişlerine, Bakanlık
tarafından halihazırda resmi internet sitesinde yayınlanan listelerde yer
alan ülkelerden izin verilir.
(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen
türler dışındaki, özellikle de kendilerinin ticari işlemlere konu olmadığı
spor etkinliklerine, sirklere, gösterilere ve sergilere katılımı ile hayvanat
bahçelerine, eğlence parklarına ve deney laboratuvarlarına gönderilmesi
amaçlanan hayvanların ithalat ve transit geçişlerine izin verilip
verilmeyeceğine, bu Yönetmelik kapsamında izinli ülke listeleri
yayınlanıncaya kadar ve sadece hayvan hastalıkları nedeniyle ithalata
kısıtlama uygulanmayan ülkeler için, Bakanlık tarafından yapılan
değerlendirmeye göre karar verilir.
Uygulamanın ertelenmesi
GEÇİCİ MADDE 2- (Ek:RG-22/5/2024-32553)[1]
(1) 4 üncü maddenin birinci
fıkrası 31/1/2028 tarihine kadar uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 13 ‒ (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 4 üncü maddesinin birinci fıkrası yayımı
tarihinden itibaren (Değişik ibare:RG-25/11/2020-31315) yedi
yıl sonra,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14 ‒ (1) Bu Yönetmelik
hükümlerini (Değişik ibare:RG-31/12/2025-33124) Tarım ve Orman
Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
20/9/2015
29481
Yönetmelikte Değişiklik Yapan
Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
7/5/2019
30767
2.
25/11/2020
31315
3.
22/5/2024
32553
4.
31/12/2025
33124
[1] Bu
değişiklik 20/9/2022 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.