ÇİFTLİKTE KESİLEN KÜÇÜK
MİKTARLARDAKİ KANATLI VE TAVŞANIMSI ETLERİNİN DOĞRUDAN ARZINA DAİR YÖNETMELİK
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmelik, üreticisi tarafından çiftlikte kesilen küçük miktarlardaki
kanatlı ve tavşanımsı etlerinin çiğ et olarak son tüketiciye veya son
tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan arzına
ilişkin hususları belirler.
(2) Bu Yönetmelik hayvan
sağlığı ve hayvan refahı konusundaki mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil
etmeyecek şekilde uygulanır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 44 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) 5996
sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliği, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve
Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik ve 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliğinde yer alan tanımlara ilave olarak bu Yönetmelikte geçen;
a) Hazır ambalajlı et: Son
tüketiciye veya yerel perakendeciye sunulmak üzere ambalajı etleri tamamen
kaplayacak şekilde ambalajlanan, ambalajı açılmadan veya değiştirilmeden
içeriği hiçbir şekilde değiştirilemeyecek olan ve satışa sunulmadan önce
konulduğu ambalajın içinde bulunan etleri,
b) Yerel perakendeci: Birincil
üretim yeri merkez kabul edilerek 50 kilometrelik yarıçap içerisinde yer alan
ve son tüketiciye doğrudan satış yapan perakende gıda işletmecisini,
c) Yetkili merci: Bu Yönetmelik
kapsamındaki iş ve işlemlerin yürütülmesinde Bakanlık İl Müdürlüğünü, İl
Müdürlüğünce yetki verilmesi halinde Bakanlık İlçe Müdürlüğünü, bu iş ve
işlemlerin tetkik ve denetiminde Bakanlığı,
ifade eder.
Küçük miktarlar
MADDE 4 – (1) Küçük
miktarlardaki kanatlı ve tavşanımsı etlerinin çiğ et olarak doğrudan arzı
için çiftlikte kesilebilecek hayvan sayısı aşağıdaki miktarları geçmez:
a) Aylık 150 adet tavuk.
b) Aylık 300 adet bıldırcın,
güvercin, sülün, keklik.
c) Aylık 50 adet ördek veya kaz
veya hindi.
ç) Aylık 50 adet tavşanımsı.
Genel hükümler
MADDE 5 – (1) Küçük
miktarlardaki kanatlı ve tavşanımsı etlerinin çiğ et olarak doğrudan arzını
sadece hayvanların yetiştirilmesi ile ilgili faaliyetleri yürüten birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisi yapabilir.
(2) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi, sadece kendi yetiştirdiği ve çiftliğinde kestiği küçük
miktarlardaki kanatlı ve tavşanımsı etlerini doğrudan arz edebilir.
(3) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi, küçük miktarlardaki kanatlı ve tavşanımsı etlerini çiğ et
olarak; birincil üretim yerinde son tüketiciye ve/veya yerel perakendecilere
doğrudan arz edebilir.
(4) Yerel perakendeciler;
birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisinden çiğ et olarak doğrudan
tedarik ettikleri kanatlı ve tavşanımsıların etlerini başka bir gıda
işletmesine arz edemez, son tüketiciye çiğ et olarak doğrudan arz edebilir
veya işletmesinde son tüketiciye satış amacıyla işleyebilir, muameleye tabi
tutabilir veya depolayabilir.
(5) Küçük miktarlardaki kanatlı
ve tavşanımsı etlerini çiğ et olarak doğrudan arz etmek isteyen birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecileri bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre
yetkili merciden izin belgesi ve numarası almak zorundadır.
(6) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi, yetiştirdiği kanatlı ve tavşanımsıların periyodik
kontrollerini yapmak üzere tam ya da yarı zamanlı en az bir veteriner hekim
çalıştırmak zorundadır.
İzin usul ve esasları
MADDE 6 – (1) Küçük
miktarlardaki kanatlı ve tavşanımsı etlerini çiğ et olarak doğrudan arz etmek
isteyen birincil üretimden sorumlu gıda işletmecileri aşağıda belirtilen
bilgi ve belgelerle yetkili mercie başvuruda bulunurlar:
a) Başvuru dilekçesi ve
beyanname (ek-1),
b) Hayvanların kesileceği ve
etlerin muamele edileceği tesisin teknik resim kurallarına göre çizilmiş A3
boyutunda yerleşim krokisi,
c) Hayvanların kesimi ve
etlerinin muamele sonucu oluşan atıkların uzaklaştırma şekli ve sıklığı
hakkında bilgi ve yetkili merci tarafından istenmesi durumunda belge,
ç) İşletmedeki kanatlı ve
tavşanımsıların periyodik kontrollerini gerçekleştirecek veteriner hekimin
adı ve adresi.
(2) Yetkili merci, başvuru
dosyasını inceler:
a) Bilgi ve belgelerin eksik
veya yanlış olması durumunda yetkili merci tarafından eksiklikler resmi yazı
ile başvuru sahibine bildirilir. Eksiklikleri bir ay içerisinde tamamlanmayan
dosya başvuru sahibine iade edilir.
b) Bilgi ve belgelerin
tamamlanması ve doğru olması durumunda yirmi iş günü içerisinde kontrol
görevlileri tarafından bu Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki gerekliliklere
uygunluğu açısından işletme yerinde resmi kontrole tabi tutulur.
(3) Yerinde yapılan resmi
kontrol sonucunun uygun olması halinde birincil üretimden sorumlu gıda
işletmecisine ek-2’deki izin belgesi ve numarası verilir. Bu izin belgesi ve
numarasına sahip olan birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerine Gıda
İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 12 nci maddesi
hükümlerine göre işlem yapılır.
(4) Yetkili merci, izin
verilmesini takiben işletmeye kesim yapılan gün ve saatlerde görev yapmak
üzere bir resmi veteriner hekim görevlendirir.
(5) Bakanlık, küçük
miktarlardaki kanatlı ve tavşanımsı etlerini çiğ et olarak doğrudan arz için
izinli birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerinin listesini oluşturur
ve bu listeleri güncel tutar.
Genel ve özel hijyen
gereklilikleri
MADDE 7 – (1) Küçük
miktarlardaki kanatlı ve tavşanımsı etlerini çiğ et olarak doğrudan arz etmek
isteyen birincil üretimden sorumlu gıda işletmecileri bu maddenin ikinci
fıkrasında belirtilen istisna dikkate alınarak Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile
bu maddede yer alan özel hijyen gerekliliklerine uymak zorundadır.
(2) Kesimhane alanı içerisinde
personelin günlük kıyafetleri ile çalışma kıyafetlerinin değiştirilmesi ve
muhafazası ile tuvalet ve duş için imkânlar mevcut ise ayrıca bu imkânlar
kesimhane binasında bulunmayabilir.
(3) Birincil üretim yerinde
kanatlı ve tavşanımsılar ile bunlardan elde edilen etler birincil üretimden
sorumlu gıda işletmecisi tarafından sadece aşağıda belirtilen işlemlere tabi
tutulabilir:
a) Sersemletme ve kanın
akıtılması, haşlama ve tüylerin yolunması veya derinin yüzülmesi ve iç
organların çıkarılması,
b) Karkasların soğutulması,
c) Kanatlı ve tavşanımsı etlerinin
ambalajlanması.
(4) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi kanatlı ve tavşanımsı etinin anatomik bütünlüğünü ve
yapısını büyük oranda değiştiren; parçalama, kemiklerden ayırma, dilimleme,
kıyma haline getirme veya başka herhangi bir işlemi gerçekleştiremez, kanatlı
ve tavşanımsı etlerini donduramaz.
(5) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi; çiftlikte kanatlı ve tavşanımsıların kesimi için, bu
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen istisna dikkate alınarak Gıda Hijyeni
Yönetmeliğinde yer alan gereklilikler ile aşağıdaki gerekliliklere uygun bir
kesimhaneye sahip olmalıdır:
a) Kesimhane, hayvanların
hijyenik olarak kesimi için uygun ve yeterli büyüklükte olmalıdır.
b) Etin; zemin, duvar ve tüm
sabit donanımlarla temasını önleyecek imkânlar bulunmalıdır.
c) Etle teması olan personelin
kullanımına yönelik, bulaşmanın yayılmasını önlemek üzere tasarlanmış
musluklara sahip en az bir adet el yıkama lavabosu bulunmalıdır.
ç) 82°C’den az olmamak üzere
temin edilen sıcak su ile veya eşdeğer bir sistem ile alet ve ekipmanların
dezenfeksiyonu için olanaklar bulunmalıdır.
d) Sersemletme ve kanın
akıtılması, haşlama, tüy yolma veya derinin yüzülmesi işlemleri için en az
bir oda, iç organların çıkarılması ve diğer muameleler için ayrı bir oda
bulunmalıdır. Kesim salonunun uygun ve yeterli büyüklükte olması ve çiğ etin
muamelesi sırasında etin, kesim sırasında çıkan yan ürünlerle bulaşmasının
önlenmesi halinde, iç organların çıkarılması diğer işlemlerle aynı yerde ayrı
çalışma alanlarında yapılabilir.
e) Kesimhane, kanatlı ve
tavşanımsı etlerinin soğutulması ve muhafazası için yeterli kapasitede
soğutma imkânlarına sahip olmalıdır.
(6) Kanatlı ve tavşanımsıların
kesimi, etlerinin muamelesi ve arzı aşağıdaki gerekliliklere uygun olarak
gerçekleştirilir:
a) Sadece sağlıklı kanatlı ve
tavşanımsıların kesimi yapılabilir. Kesim öncesi ölen hayvanların etleri
insan tüketimi için kullanılamaz.
b) Kesilecek olan kanatlı ve
tavşanımsıların ölüm öncesi muayenesi, uygun şartlar altında resmi veteriner
hekim tarafından gerçekleştirilir.
c) Çapraz bulaşmayı önlemek
için zaman veya mekân ayrımı yapılarak gerekli tedbirler alınmadığı sürece
farklı türdeki kanatlı hayvanlar ile tavşanımsılar aynı kesimhanede
kesilemez.
ç) Hayvanların muamelesi ve
kesimi sırasında hayvan refahı kurallarına uyulur.
d) Kesim salonuna getirilen
kanatlı ve tavşanımsılar gereksiz yere bekletilmeden kesilir.
e) Kesilen kanatlı ve
tavşanımsıların ölüm sonrası muayenesi uygun şartlar altında resmi veteriner
hekim tarafından gerçekleştirilir.
f) Sersemletme, kanın
akıtılması, tüylerin yolunması veya derinin yüzülmesi ve iç organların
çıkarılması ve diğer temizleme işlemleri gereksiz yere geciktirilmeden ve ete
bulaşmaları önleyecek şekilde yapılır. İç organların çıkarılması sırasında
sindirim kanalı içeriğinin etrafa saçılmasını önlemek için gerekli tedbirler
alınır.
g) İç organların
çıkarılmasından sonra kanatlı ve tavşanımsı karkasları temizlenir ve kesimden
hemen sonra son tüketiciye satışın yapıldığı durumlar hariç olmak üzere
4°C’den fazla olmayan bir sıcaklığa mümkün olduğunca çabuk soğutulur. Kanatlı
ve tavşanımsı karkaslarının yüzeyindeki bulaşmayı ortadan kaldırmak ve
karkasları soğutmak için su kullanılıyorsa su, içilebilir su olmalıdır. Suya
daldırılarak karkasların temizlenmesi veya soğutulması yapılamaz.
ğ) İnsan tüketimi için uygun
olmayan et, kesimhane artıkları ve diğer hayvansal yan ürünler çiğ etin
muamele edildiği yerlerde depolanamaz. Hayvansal yan ürünler, ilgili
mevzuatına uygun olarak muamele edilir.
h) Birincil üretim yerinde kesimden
hemen sonra son tüketiciye satışın yapıldığı durumlar hariç olmak üzere
kanatlı ve tavşanımsı etleri 4°C’den fazla olan sıcaklıklarda depolanamaz,
satışa sunulamaz ve nakledilemez.
ı) Kanatlı ve tavşanımsı etleri
hiçbir şekilde dondurulamaz.
i) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi, kanatlı ve tavşanımsı etlerinin izlenebilirliğini sağlar.
Ambalajlama ve etiketleme
MADDE 8 – (1) Küçük
miktarlardaki kanatlı ve tavşanımsı etlerinin çiğ et olarak doğrudan arzı;
gıda ile temasa uygun madde ve malzemeler içerisinde hazır ambalajlı olarak
gerçekleştirilir.
(2) Küçük miktarlardaki kanatlı
ve tavşanımsı etlerinin etiketinde aşağıdaki bilgiler kolaylıkla görebilecek
ve okunabilecek şekilde yer alır:
a) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisinin adı veya ticari unvanı, adresi,
b) İzin belgesi tarihi ve
numarası,
c) Etlerin ait olduğu hayvan
türü,
ç) Kesim tarihi,
d) Son tüketim tarihi,
e) Etlerin net miktarı,
f) Muhafaza ve kullanım
koşulları hakkında bilgilendirme sağlayan “Satın aldıktan sonra 4°C’den fazla
olmayan bir sıcaklıkta muhafaza ediniz”, “Tüketilmeden önce pişirilmelidir”
ifadeleri ile kanatlı etlerinde “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az
72°C’ye ulaşmalıdır” ifadesi.
(3) Küçük miktarlardaki kanatlı
ve tavşanımsı etlerinin yerel perakendeciye doğrudan arzı sırasında bu
maddenin ikinci fıkrasındaki bilgileri içeren belge, izlenebilirliği
sağlayacak şekilde ardışık olarak numaralandırılmış iki nüsha olarak
düzenlenir, bir nüshası yerel perakendeci, diğer nüshası da birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisi tarafından ait oldukları takvim yılının
sonundan itibaren en az on iki aylık bir süre muhafaza edilir.
(4) Yerel perakendeci, birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisinden tedarik ettiği küçük miktarlardaki
hazır ambalajlı kanatlı ve tavşanımsı etlerinin çiğ et olarak doğrudan son
tüketiciye arzını hazır ambalajı bozulmadan gerçekleştirir.
Kayıtların tutulması
MADDE 9 – (1) Birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisi, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinde belirtilen
kayıtlara ilave olarak; işletmesindeki toplam kanatlı ve tavşanımsı türleri
ve sayıları ile aşağıdaki hususlara ilişkin yazılı kayıtları tutar:
a) Kesilen kanatlı ve
tavşanımsıların türleri, sayıları ve kesim tarihleri,
b) Kesilen hayvanlara ait ölüm
öncesi ve ölüm sonrası muayene bulgularını içeren resmi veteriner hekim
raporları,
c) Son tüketiciye sattığı
günlük kanatlı ve tavşanımsı eti miktarı,
ç) Kanatlı ve tavşanımsı
etlerini sattığı yerel perakendecilerin kayıt numaraları ile her bir
perakendeciye sattığı günlük kanatlı ve tavşanımsı eti miktarı ve her türlü
satış belgesi.
(2) Kayıt ve belgeler birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisi tarafından ait oldukları takvim yılının
sonundan itibaren en az on iki aylık bir süre muhafaza edilir.
Yürürlük
MADDE 10 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 11 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı yürütür.
Ekleri
için tıklayınız.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.