KÜÇÜK
MİKTARLARDAKİ YUMURTANIN DOĞRUDAN ARZINA DAİR YÖNETMELİK
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, üreticisi tarafından küçük miktarlardaki yumurtanın son
tüketiciye veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan
arzına ilişkin hususları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, küçük miktarlarda ürettiği yumurtanın, tamamını son tüketiciye
veya son tüketiciye doğrudan satışını yapan yerel perakendecilere doğrudan
arz eden birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisini kapsar.
(2) Bu Yönetmelik, hayvan
sağlığı ve hayvan refahı konusundaki mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil
etmeyecek şekilde uygulanır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki
Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 44 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) 5996
sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Gıda
Hijyeni Yönetmeliği, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair
Yönetmelik ve 27/12/2011 tarihli ve 28155 sayılı Hayvansal Gıdalar İçin Özel
Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan tanımlara ilave olarak bu
Yönetmelikte geçen;
a) İşletme numarası: Bakanlığın
bilgisayar destekli veri tabanına kaydedilirken kanatlı işletmelerine
Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından verilen, iki haneli ülke kodu ve iki
haneli il trafik kodunun ardından gelen işletmeye özgü 10 rakamlı bir sayı
ile birlikte toplam 14 haneden oluşan numarayı,
b) Hazır ambalajlı yumurta:
Satış yapılan yerde tüketicinin talebi doğrultusunda paketlenen yumurtalar
veya doğrudan satış için hazır ambalajlı hale getirilmiş yumurtalar hariç
olmak üzere; son tüketiciye veya yerel perakendeciye sunulmak üzere ambalajı
yumurtayı/yumurtaları tamamen kaplayacak şekilde ambalajlanan, ambalajı
açılmadan veya değiştirilmeden içeriği hiçbir şekilde değiştirilemeyecek olan
ve satışa sunulmadan önce konulduğu ambalajın içinde bulunan yumurtayı,
c) Kanatlı işletmesi: Aynı
adreste yumurta üretimi amacıyla kanatlı hayvanların barındırıldığı,
yetiştirildiği, bakım ve beslenmesinin yapıldığı gerçek ve tüzel kişilere ait
ticari hayvancılık işletmesini,
ç) Kümes numarası: Bakanlığın
bilgisayar destekli veri tabanına kaydedilirken kanatlı işletmelerinde
bulunan her bir kümesteki sürülere Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından
verilen 1, 2, 3, ... gibi sıra numarasını,
d) Yerel pazar yeri: Yumurta
üretim tesisi merkez kabul edilerek 50 kilometrelik yarıçap içerisinde yer
alan ve sadece son tüketiciye doğrudan satışın yapıldığı pazar yerlerini,
e) Yerel perakendeci: Yumurta
üretim tesisi merkez kabul edilerek 50 kilometrelik yarıçap içerisinde yer
alan ve sadece son tüketiciye doğrudan satış yapan perakende gıda
işletmecisini,
f) Yetkili merci: Bu Yönetmelik
kapsamındaki iş ve işlemlerin yürütülmesinde Bakanlık il müdürlüğünü, il
müdürlüğünce yetki verilmesi halinde Bakanlık ilçe müdürlüğünü, bu iş ve
işlemlerin tetkik ve denetiminde Bakanlığı,
g) (Ek:RG-27/2/2026-33181)
Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
ifade eder.
Genel hükümler
MADDE 5 – (1) Küçük
miktarlardaki yumurtanın doğrudan arzını gerçekleştiren birincil üretimden
sorumlu gıda işletmecisi; sadece kendi üretiminden elde ettiği yumurtaları,
üretiminin tamamını kapsayacak şekilde son tüketiciye veya yerel
perakendeciye doğrudan küçük miktarlarda arz eder.
(2) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi, evcil tavuk (Gallus gallus var. Domesticus) ve evcil tavuk
dışındaki kanatlılardan elde edilen yumurtaları, üretim yerinde veya yerel
pazar yerlerinde doğrudan son tüketiciye arz eder.
(3) Yerel perakendecilere,
sadece evcil tavuklardan (Gallus gallus var. Domesticus) elde edilen
yumurtalar arz edilir.
(4) Yerel perakendeci; birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisinden bu Yönetmelik kapsamında tedarik
ettiği yumurtaları başka bir gıda işletmesine arz edemez, sadece son
tüketiciye doğrudan arz eder veya işletmesinde son tüketiciye satış amacıyla
işler, muameleye tabi tutar veya depolar.
(5) Birincil üretimden
sorumlu gıda işletmecisi, bu Yönetmelik kapsamındaki küçük miktarlardaki
yumurtaları internet üzerinden arz edemez.
(6) Küçük miktarlardaki
yumurtayı doğrudan arz etmek isteyen birincil üretimden sorumlu gıda
işletmecileri bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre yetkili merciden izin
belgesi ve numarası almak zorundadır.
İzin usul ve esasları
MADDE 6 – (1) Küçük miktarlardaki
yumurtayı doğrudan arz etmek isteyen birincil üretimden sorumlu gıda
işletmecisi yetkili mercie ek-1’de yer alan dilekçe ve beyanname ile
başvuruda bulunur.
(2) Yetkili merci başvuruyu
inceler. Beyannamedeki bilgilerin eksik veya yanlış olması durumunda, yetkili
merci tarafından eksiklikler resmi yazı ile başvuru sahibine bildirilir.
Eksikliklerin bir ay içerisinde tamamlanmaması halinde başvuru reddedilir.
(3) Başvurunun uygun bulunması
halinde birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisine ek-2’de yer alan izin
belgesi ve numarası verilir. Bu izin belgesi ve numarasına sahip olan
birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerine Gıda İşletmelerinin Kayıt ve
Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 12 nci maddesi hükümlerine göre işlem
yapılır.
(4) Yetkili merci küçük
miktarlardaki yumurtayı doğrudan arz etmek için Bakanlıktan izin almış
birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerinin listesini oluşturur ve bu
listeleri güncel tutar.
(5) Bu Yönetmelik hükümlerine
uygun faaliyet göstermeyen birincil üretimden sorumlu gıda işletmecilerinin
izin belgeleri iptal edilir.
Küçük miktarlar
MADDE 7 – (1) Birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisi tarafından son tüketiciye ve yerel
perakendecilere arz edilebilecek olan yumurtaların toplam miktarı her bir
hayvancılık işletmesi için haftalık olarak (Değişik ibare:RG-27/2/2026-33181)
2.100 adedi geçemez.
(2) Küçük miktarlardaki
yumurta; (Değişik ibare:RG-27/2/2026-33181) 350 adetten az kanatlı
hayvana sahip her bir hayvancılık işletmesinden elde edilen yumurta
miktarıdır.
Genel ve özel hijyen
gereklilikleri
MADDE 8 – (1) Birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisi, yumurtaların bulaşmaya karşı korunmasını
sağlamaya yönelik gerekli tedbirleri alır.
(2) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi, birincil üretim ve ilgili faaliyetlerde tehlike kontrolüne
ilişkin olarak aşağıdaki hususlar da dâhil olmak üzere, ilgili mevzuatta
belirtilen hükümleri uymak zorundadır:
a) Yem, veteriner tıbbi
ürünleri, depolama ve atıklardan kaynaklanan bulaşmanın kontrolüne ilişkin
tedbirleri almak.
b) Zoonozların ve zoonotik
etkenlerin kontrolü ve izlenmesini içeren programlar dâhil olmak üzere, insan
sağlığını etkileyebilecek hayvan sağlığına ilişkin tedbirleri almak.
(3) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi aşağıdaki hususlarda yeterli tedbirleri alır:
a) Birincil üretim veya ilgili
faaliyetlerle bağlantılı bir şekilde kullanılan bütün tesislerin
temizlenmesi, temiz tutulması ve gerekli durumlarda dezenfekte edilmesi.
b) Ekipman, kap, konteyner ile
araçların temizlenmesi, temiz tutulması ve gerekli durumlarda dezenfekte
edilmesi.
c) Bulaşmaya sebep olacak diğer
hayvanların, haşere ve kemirgenlerin önlenmesi.
ç) Atıkların bulaşmayı
önleyecek şekilde ayrı bir yerde depolanması ve bertaraf edilmesi.
d) Yem katkı maddelerinin ve
veteriner tıbbi ürünlerinin, ilgili mevzuatında belirtildiği şekilde kullanılması.
(4) Yumurtalar, uygun
durumlarda yumurtlamadan hemen sonra toplanır. Ancak bunun mümkün olmadığı
durumlarda yumurtalar günde en az bir kere toplanır. Toplanan
yumurtalar hayvanların bulunduğu ortamdan derhal uzaklaştırılır.
(5) Yumurtalar yıkanamaz veya
başka bir yöntemle temizlenemez, yağlama işlemine tabi tutulamaz ve
+5⁰C den daha düşük sıcaklıklara soğutulamaz.
(6) Yumurtalar; temiz, kuru,
yabancı kokulardan ari olan ve darbelere, bulaşmalara ve doğrudan güneş
ışığına maruz kalmayan ortamlarda, büyük sıcaklık dalgalanmalarından
korunarak muhafaza edilir, depolanır, taşınır ve satışa sunulur.
(7) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisi tarafından doğrudan arz edilecek yumurtalar aşağıdaki
gereklilikleri sağlar:
a) Kendine has tat, koku ve
renkte olmalı.
b) Çürümüş ve kokuşmuş
olmamalı.
c) Yumurta kabukları temiz,
yapısal gelişimini tam olarak tamamlamış ve hasarsız olmalı.
ç) Işık muayenesinde; yumurta
sarısı, merkezde yuvarlak gölge şeklinde görülmeli, yumurtanın döndürülerek
hareket ettirilmesinde merkezden belirgin şekilde ayrılmamalı ve yabancı
madde içermemeli ve yumurtanın hava boşluğu sabit olmalı, evcil tavuk
yumurtasında 6 mm’den yüksek olmamalı.
d) Yumurta akı; berrak, saydam
ve jel kıvamında olmalı, yabancı madde içermemeli.
e) Yumurtalara kuluçka işlemi
uygulanmamış olmalı.
f) Yumurta içeriğinde gözle
görülebilir embriyo bulunmamalı.
(8) Yumurtaların taşınması ve
muamelesinde kullanılan araç ve konteynerler ile ambalaj/paketleme
malzemeleri yumurta için bulaşma kaynağı olamaz.
(9) (Değişik:RG-27/2/2026-33181)
Yumurtalar, yumurtlama tarihinden itibaren en
fazla 28 gün içinde son tüketiciye ulaştırılır ve bu tarihten sonra arz
amacıyla piyasada bulundurulamaz. Yumurtaların tavsiye edilen tüketim tarihi,
yumurtlama tarihinden itibaren 28 günden fazla olamaz. Yumurtlama tarihi
farklı olan yumurtaların birlikte satışa sunulması halinde, tavsiye edilen
tüketim tarihi belirlenirken ilk yumurtlama tarihi dikkate alınır.
Ambalajlama ve etiketleme
MADDE 9 – (1) Yumurtalar
son tüketiciye aşağıdaki şekillerde arz edilebilir:
a) Son tüketiciye satış
sırasında tüketicinin talebi doğrultusunda, gıda ile temasa uygun tek
kullanımlık malzeme veya tüketici tarafından sağlanan malzeme içerisine
yerleştirilerek.
b) Doğrudan satış için hazır
ambalajlı hale getirilerek.
c) Hazır ambalajlı yumurta
olarak.
(2) Yumurtalar yerel
perakendeciye, gıda ile temasa uygun tek kullanımlık ambalajlama/paketleme
malzemesi içerisinde hazır ambalajlı yumurta olarak arz edilir.
(3) Bu maddenin birinci
fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtildiği şekilde yumurtaların son
tüketiciye arzı sırasında; aşağıdaki bilgiler, tüketicinin kolaylıkla
görebileceği ve okuyabileceği bir şekilde sunulur:
a) Birincil üretimden sorumlu
gıda işletmecisinin adı ve soyadı veya ticari unvanı, adresi ile işletme ve
kümes numarası.
b) Yumurtaların ait olduğu
kanatlı türü.
c) Yumurtlama tarihi.
ç) Yumurtaların (Değişik
ibare:RG-27/2/2026-33181) tavsiye edilen
tüketim tarihi.
d) İzin belgesi tarihi ve
numarası.
(4) Hazır ambalajlı
yumurtaların son tüketiciye veya yerel perakendeciye arzında üçüncü fıkradaki
bilgiler, gıdanın ambalajı üzerinde veya ambalaja yapıştırılmış bir etiket
üzerinde yer alır.
Kayıtların tutulması
MADDE 10 – (1) Gıda
Hijyeni Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında
belirtilen kayıtlara ilave olarak birincil üretimden sorumlu gıda işletmecisi
aşağıdaki kayıtları tutar:
a) İşletmesindeki toplam
kanatlı hayvan sayısı.
b) Günlük yumurta üretim
miktarı.
c) Doğrudan son tüketiciye
sattığı haftalık yumurta miktarı.
ç) Yumurtaları sattığı yerel
perakendecilerin işletme kayıt numaraları ile her bir perakendeciye sattığı
haftalık yumurta miktarı ve her türlü satış belgesi.
(2) Kayıt ve belgeler birincil
üretimden sorumlu gıda işletmecisi tarafından ait oldukları takvim yılının
sonundan itibaren en az oniki aylık bir süre muhafaza edilir.
Özel hükümler
MADDE 11 – (1)
20/12/2014 tarihli ve 29211 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Yumurta Tebliği kapsamında yer alan yumurtaların sınıflandırılması,
damgalanması ve ambalajlanmasına ilişkin hükümler bu Yönetmelik kapsamında
arz edilen yumurtalara uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare:RG-27/2/2026-33181) Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
Ekler
için tıklayınız
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
12/9/2015
29473
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin
Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
27/2/2026
33181
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.