TAŞINMAZ KÜLTÜR
VARLIKLARININ KORUNMASINA AİT KATKI PAYINA DAİR YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam,
Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında
kalan taşınmaz kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla
tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u oranında tarh, tahakkuk ve tahsil
edilecek katkı payının uygulama esaslarını belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının tarh,
tahakkuk ve tahsiline, tahsil edilen tutarın katkı payı hesaplarına
aktarılmasına ve bu hesaplarda toplanan tutarın kullanılmasına ilişkin usul
ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını
Koruma Kanununun 12 nci maddesinin sekizinci fıkrası ile 12/11/2012 tarihli
ve 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe
Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Kültür ve Turizm
Bakanlığını,
b) Belediye: Büyükşehir, il,
ilçe ve belde belediyelerini,
c) Esaslı Onarım: Tadilat ve
tamirat dışında kalan ve bilimsel esaslara göre hazırlanmış rölöve,
restitüsyon ve restorasyon projelerine dayalı uygulamaları,
ç) Kamulaştırma bedeli: Anlaşma
tutanağı veya asliye hukuk mahkemelerince yaptırılan tespite göre belirlenen
kamulaştırma bedelini,
d) Kanun: 21/7/1983 tarihli ve
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununu,
e) Katkı payı: Taşınmaz Kültür
Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payını,
f) Katkı payı hesabı: İl özel
idarelerince bu amaçla açılacak banka hesabı ile Yatırım İzleme ve
Koordinasyon Başkanlıkları için defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet
hesabını,
g) Koruma bölge kurulu: Kültür
varlıklarını koruma bölge kurulunu,
ğ) Proje maliyeti: Planlama,
projelendirme veya uygulama işleri (KDV dahil) ihale bedeli, mal veya hizmet
satın alma bedelini,
h) Tadilat ve tamirat: Yapıların
yaşamını sürdürmeyi amaçlayan, 3194 sayılı İmar Kanununun 21 inci maddesi
uyarınca ruhsata tabi olmayan, derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk,
dere, doğrama, döşeme ile mimari öge olarak ve sanat tarihi açısından özellik
arz etmeyen tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı
onarımı ve kiremit aktarılması ve yörenin özelliğine göre belediyelerce
hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen
müdahaleleri ve bu müdahaleler sırasında yapıdaki ahşap, madeni, pişmiş
toprak, taş gibi çürüyen ya da bozularak eksilen mimari öğelerin özgün
biçimlerine uygun olarak aynı malzeme ile değiştirilmesini, bozulan iç ve dış
sıvaların, kaplamaların, renk ve malzeme uyumu sağlanarak özgün biçimlerine
uygun olarak yenilenmesini,
ı) Taşınmaz kültür varlığı:
2863 sayılı Kanun kapsamına giren taşınmaz kültür varlıklarını,
i) Tescil kararı: Taşınmazın
koruma bölge kurullarınca, taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesiyle
ilgili verilen kararı,
j) Yaklaşık maliyet: İşin
ihalesi yapılmadan önce ilgili kurumların birim fiyatlarına veya birim fiyatı
bulunmayan iş kalemleri için piyasa fiyatlarına veya teklif edilen fiyatlara
göre belirlenen projenin KDV dahil tahmini gerçekleşme maliyetini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Katkı Payına
İlişkin Esaslar
Katkı payının tarh,
tahakkuku ve tahsili
MADDE 5 – (1) Katkı
payı, bina, arsa ve araziler için, mükellefiyetin başlangıç yılında tespit
edilen vergi değeri üzerinden; mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden
yıldan itibaren ise, her yıl, bir önceki yıla ait vergi değerinin 213 sayılı
Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden
değerleme oranının yarısı nisbetinde artırılması suretiyle tespit olunacak
değer üzerinden, yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak
vergisinin yüzde on (%10)’u oranında, emlak vergisiyle birlikte tarh,
tahakkuk ve tahsil edilir.
(2) Katkı payının tarh,
tahakkuk ve tahsilinde, 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi
Kanunu, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
hükümleri uygulanır.
Katkı payı hesabı
MADDE 6 – (1)
Belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarlar, tahsil edildiği ayı
takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı
süre içinde katkı payı hesabına yatırılır.
(2) Tahsil edilen katkı payının
süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmasından belediye başkanı ve hesap
işleri müdürü birlikte sorumludur.
(3) Katkı payı hesabının
sekreterya hizmetleri il özel idareleri ve yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlıklarınca yürütülür. Valilikçe katkı payı hesabının tahsil ve
dağıtımına ilişkin gerekli kayıt düzeni kurulur.
(4) Tahsil edilen katkı payının
süresi içinde katkı payı hesabına aktarılmaması veya katkı payının başka
amaçla kullanılması halinde sorumlular hakkında yasal işlem yapılır.
Katkı payının kullanımı
MADDE 7 – (1) Katkı payı
hesabında toplanan tutar, taşınmaz kültür varlıklarının korunması ve
değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan planlama, proje, uygulama ve
kamulaştırma işlerinde kullanılmak üzere, proje sahibi il özel idaresine,
yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına ve il sınırları içindeki
belediyelere vali tarafından aktarılır ve harcamalar vali tarafından
denetlenir.
(2) Katkı payları belediyeler,
il özel idareleri ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarınca taşınmaz
kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan
planlama, proje, uygulama ve kamulaştırma işlerinin (KDV dahil) maliyetinin
katkı payı hesabında toplanan tutar yeterli olmak şartıyla %95’ini aşmamak
kaydıyla mevcut taşınmaz kültür varlığı sayısı, mevcut durumu, ilin kültürel
değerlerine katkısı dikkate alınarak Valilik tarafından hakkaniyet ölçüsünde
kullandırılır.
(3) İl özel idarelerince ve
yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarınca bu Yönetmelik kapsamında
gerçekleştirilecek faaliyetlerin tamamı katkı payı hesabında toplanan
tutardan karşılanabilir. Ancak, il özel idarelerince ve yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlıklarınca gerçekleştirilen projeler için kullanılan
tutar, başvuru dönemi itibariyle katkı payı hesabında toplanan tutarın
%30’unu geçemez.
(4) Yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığı bulunan illerde toplanan katkı payı tutarlarının
%20’lik kısmı yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığınca Bakanlığın öncelik
vereceği projelerde kullanılır. Bakanlığın öncelik vereceği işlerde 8 inci
madde ve 12 nci maddenin birinci fıkrasındaki şartlar aranmaz. Bakanlığın
öncelik vereceği işlere ait katkı payı tutarları İl Kültür ve Turizm
Müdürlüklerince takip edilir ve güncel bilgiler İl Kültür ve Turizm
Müdürlükleri tarafından her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Bakanlığa bir rapor
halinde sunulur. Yıl içinde proje karşılığı tahsis edilmeyen tutar aynı
amaçla kullanılmak üzere Bakanlık bütçesine aktarılır. Aktarılan bu tutarları
aynı amaçla kullanmak üzere gelecek yıl bütçesine aktarmaya Bakanlık
yetkilidir.
(5) İl özel idarelerince açılan
katkı payı hesabından elde edilecek nema ve benzeri gelirler de bu
Yönetmelikte belirtilen amaçlar dışında kullanılamaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Başvuru,
Değerlendirme ve Ödemeye İlişkin Esaslar
Başvuru yeri ve zamanı
MADDE 8 – (1) Taşınmaz
kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan
projeler için katkı payından yararlanmak amacıyla il özel idaresince, yatırım
izleme ve koordinasyon başkanlığınca ve belediyelerce yapılacak başvurular,
yıl içinde değerlendirmeye esas iki dönem halinde valilerce belirlenecek
zamanlarda il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlıklarına yapılır. Başvuru dönemleri valilikçe ocak ayı itibari ile
duyurulur. Vali yıl içindeki başvuru dönemi sayısını dörde kadar artırmaya
yetkilidir.
Başvuruda istenecek belgeler
MADDE 9 – (1) Taşınmaz
kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan
projeler kapsamında valiliğe yapılacak başvurularda aşağıda belirtilen
belgeler istenir:
a) Planlama ve projelendirme
konusunda;
1) Koruma amaçlı imar planı
için planlama alanının sit sınırlarını gösteren koruma bölge kurulu kararı ve
onaylı pafta; teknik rapor; belediye sınırları içerisinde belediye meclis
kararı; il sınırları içerisinde il genel meclisi kararı; yaklaşık maliyet,
2) Çevre düzenlemesi, kentsel
tasarım ve sokak sağlıklaştırma projeleri için sit sınırlarını gösteren
koruma bölge kurulu kararı; eki pafta ile bunlara ait CD; proje alanının
sınırlarını ve alandaki korunması gerekli öğeleri gösteren koruma bölge
kurulu kararı ve onaylı pafta; proje alanını, çevresini ve önemli yapıları
gösteren panaromikler dahil olmak üzere yeterli sayıda fotoğraf (CD
ortamında); yaklaşık maliyet,
3) Tek yapı ölçeğindeki
projeler için yapının tesciline ilişkin koruma bölge kurulu kararı; yapının
konumunu, çevresini ve yerini gösteren ölçekli harita ve pafta, (CD
ortamında); yapının iç, dış ve çevresini gösteren fotoğraflar, (CD
ortamında); yaklaşık maliyet,
4) Yönetim planı için Yönetim
alanının sınırlarını gösteren Kültür ve Turizm Bakanı onaylı harita; yaklaşık
maliyet,
5) Bu belgelere ilave olarak
Valilikçe gerek görülen diğer bilgi ve belgeler.
b) Uygulama konusunda;
1) Çevre düzenleme, kentsel
tasarım ve sokak sağlıklaştırmaları için koruma bölge kurulundan onaylı
uygulama projesi (CD ortamında); alanın panaromikleri dahil olmak üzere
yeterli sayıda fotoğraf (CD ortamında); iş programı; yaklaşık maliyet,
2) Tek yapı ölçeğindeki;
i) Esaslı onarım (restorasyon)
uygulamaları için, koruma bölge kurulu onaylı uygulama (restorasyon) projesi
ve raporu (CD ortamında); iş programı; yapının iç, dış ve çevresini gösteren
fotoğraflar (CD ortamında); yaklaşık maliyet,
ii) Tadilat ve tamirat
uygulamaları için, koruma uygulama ve denetim bürosundan (KUDEB) alınmış izin
belgesi; iş programı; yapının iç, dış ve çevresini gösteren fotoğraflar (CD
ortamında); yaklaşık maliyet; koruma, uygulama ve denetim bürosu (KUDEB)
bulunmayan yerlerde tadilat ve tamirat uygulamaları için ilgili koruma bölge
kurulu müdürlüğünden alınmış izin belgesi; iş programı; yapının iç, dış ve
çevresini gösteren fotoğraflar (CD ortamında); yaklaşık maliyet.
c) Kamulaştırma konusunda;
1) Kamulaştırılacak taşınmazın
tescil kararı,
2) Kesinleşmiş kamulaştırma
kararı,
3) Kamulaştırma bedeli.
(2) Birinci fıkradaki başvuruların
tümünde ayrıca, işin yılı içerisinde mi bitirileceği yoksa mali yıl esasına
göre yıllara sâri olarak mı gerçekleştirileceği belirtilir. Yıllara sari
işlerde her yıl için bitirilecek kısımlarda ayrı keşif özetini içeren mali
rapor ile başvuruyu yapan il özel idaresi, yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığı veya belediyenin üstleneceği tutarı gösteren taahhütnameyi sunması
zorunludur.
Katkı payı aktarılacak
projelerin nitelikleri
MADDE 10 – (1) Katkı
payı hesabında toplanan tutar, taşınmaz kültür varlıklarının korunması ve
değerlendirilmesi amacıyla il sınırları içerisinde Bakanlıkça, il özel
idarelerince ve yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarınca, belediye
sınırları içerisinde belediyelerce hazırlanan projeler kapsamında ikinci ve
üçüncü fıkrada belirtilen alanlarda kullandırılır.
(2) Kamulaştırma alanında;
a) Kanunun 15 inci maddesi ile
belediyelere verilen yetkiler kapsamında yapılacak kamulaştırmalar,
b) Koruma amaçlı imar planları
veya projelerin uygulanmasında ihtiyaç duyulan kamulaştırmalar.
(3) Planlama, projelendirme ve
uygulama alanında;
a) Koruma amaçlı imar planları,
b) Koruma amaçlı imar planları
ile tespit edilmiş özel proje alanlarının projelendirilmesi,
c) Çevre düzenlemesi, kentsel
tasarım ve sokak sağlıklaştırma projeleri,
ç) Rölöve, restitüsyon ve
restorasyon projeleri ile bunlara ilişkin mühendislik projelerinin
yaptırılması ve bunların esaslı onarım (restorasyon) uygulamaları,
d) Yönetim planlarının
yaptırılması ve bunların uygulanması,
e) Tadilat ve tamirat
uygulamaları,
f) Tescilli müze binalarının
teşhir tanzim proje ve uygulama işleri,
g) Arkeolojik kazı alanlarında
yapılacak bakım, onarım ve restorasyona yönelik proje ve uygulama işleri.
Değerlendirmede öncelik
sırası
MADDE 11 – (1) 10 uncu maddede
sayılan kamulaştırma, planlama, projelendirme ve uygulama başvurularının
değerlendirilmesinde aşağıdaki öncelik sırası dikkate alınır;
a) Mevcut durumu nedeniyle
aciliyet arz eden taşınmaz kültür varlıkları,
1) Projelendirilmesi ve onarımı
devam edenler,
2) Malzeme, taşıyıcı sistem ve
zemin sağlamlaştırılması gerekenler,
b) Koruma amaçlı imar planları,
c) Koruma amaçlı imar
planlarında özel proje uygulama alanı olarak ayrılmış yerlerdeki proje ve
uygulamalar,
ç) Çevre düzenlemesi, kentsel
tasarım ve sokak sağlıklaştırma uygulamaları,
d) Kentsel sit alanlarındaki
kamuya ait taşınmaz kültür varlıkları ve anıt yapılar ile koruma alanlarına
ilişkin proje ve uygulamalar,
e) Yönetim planları,
f) Diğer taşınmaz kültür
varlıklarına ilişkin proje ve uygulamalar,
g) Kamulaştırmalar.
Başvuruların
değerlendirilmesi
MADDE 12 – (1) Katkı
payı aktarılacak projeler, başvuru dönemini takip eden ay sonuna kadar
valilerce değerlendirilir. Gerekli görülmesi halinde başvuruların
değerlendirilmesi ve projelerin öncelik sırasının belirlenmesi amacıyla vali
başkanlığında istişari nitelikte bir komisyon oluşturulur. Bu komisyon, il
kültür ve turizm müdürü, il özel idare genel sekreteri veya yatırım izleme ve
koordinasyon başkanı, proje gönderen belediyelerin başkanları ile il genel
meclisinden ve büyükşehir belediye meclisinden bir üyenin katılımıyla oluşur.
(2) Takip eden yıllarda;
yıllara sâri işlerin ödenek dilimleri ile öngörülmeyen durumlar nedeniyle
ortaya çıkan zorunlu iş artışları (%50’sine kadar) sözleşme hükümleri dikkate
alınarak öncelikle değerlendirilir. Valilik makamının onayı ile yıl
içerisinde gerçekleştirilir.
Ödeme
MADDE 13 – (1) Bu
Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetler için katkı payı
hesabından hangi oranlarda ödeme yapılacağı valilikçe yazılı olarak ilgili
belediyelere, il özel idaresine veya yatırım izleme ve koordinasyon
başkanlığına bildirilir. Valilikçe uygun görülen planlama, proje ve uygulama
yaklaşık maliyetleri ile kamulaştırmaların tahmini maliyet bedellerine göre
valilikçe uygun görülen tutar, il özel idarelerince açılan katkı payı
hesabında bloke edilir. Proje sonuçlandırılana kadar bloke devam eder.
(2) Yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığı bulunan illerde Bakanlığın öncelik vereceği proje
bedellerinin tamamı katkı payı hesabında toplanan tutarın %20’lik kısmından
karşılanabilir.
(3) Yatırım izleme ve
koordinasyon başkanlığı bulunan illerde planlama, proje ve uygulama yaklaşık
maliyetleri ile kamulaştırmaların tahmini maliyet bedellerine göre valilikçe
uygun görülen tutar proje sonuçlandırılıncaya kadar valilikçe tahsis edilir.
(4) Ödemeler, kamulaştırmada
anlaşma tutanağı veya asliye hukuk mahkemelerince yaptırılan tespite göre,
diğer işlerde ise fatura ve hak edişlere göre yapılır. Bloke edilen tutar,
ödeme tutarından fazla ise aradaki fark katkı payı hesabına aktarılır.
(5) Katkı payı hesabında tahsis
veya bloke edilen tutar proje sonuçlandırılana kadar yıllara sâri olarak
kullanılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Katkı payından ikinci kez
yararlanma
MADDE 14 – (1) Projenin
uygulanması kapsamında katkı payı aktarılan ve tamamlanan bir iş için ikinci
defa katkı payı talep edilebilmesi için, bir önceki işe ilişkin geçici
kabulün yapıldığı yılı takip eden yıldan itibaren en az on yıl geçmesi
gerekir. Ancak tadilat ve tamirat uygulamaları bu madde kapsamında
değerlendirilmez.
Katkı payı hesabının açık
olması
MADDE 15 – (1)
Başvuruların değerlendirildiği ayın başında, katkı payı ve katkı payından
elde edilen nema ve benzeri gelirlerden oluşan hesabın son durumu ile bu hesaptan
Bakanlığa, il özel idaresine, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına ve
belediyelere tahsis ve/veya bloke edilen tutar ve bu tutarın kullanıcılara
göre dağılımı, valilikçe kamuoyuna duyurulur.
(2) Valilik, ayrıca birinci
fıkrada belirtilen bilgi ve listeleri Ocak ve Temmuz dönemi olmak üzere yılda
iki defa bir rapor halinde İçişleri Bakanlığı ile Kültür ve Turizm
Bakanlığına bildirir.
Denetim
MADDE 16 – (1) Katkı
payının tahsili, katkı payı hesabına aktarılması ve bu hesaptan yapılacak
ödemeler valilerce denetlenir.
Yürürlükten kaldırılan
yönetmelik
MADDE 17 – (1) 13/4/2005
tarihli ve 25785 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Taşınmaz Kültür
Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 18 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 19 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı ile Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.