DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE
6183 SAYILI AMME ALACAKLARININ TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUNA GÖRE KULLANILACAK
YETKİLERE İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve
Kısaltmalar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanunda belirtilen ve Maliye Bakanlığı ile diğer kamu
kurum ve kuruluşları ve mercilerce kullanılan yetkilerin, süresi içinde
ödenmeyen alacakların korunmasında, takip ve tahsilinde Devlet Su İşleri
Genel Müdürlüğünce kullanılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 6183 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi, 25/12/1953 tarihli ve 6200
sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanunun 32 ve 55 inci maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) 6183 sayılı Kanun: 21/7/1953
tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunu,
b) 6200 sayılı Kanun: 25/12/1953
tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanunu,
c) Alacak: DSİ'nin 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takibi yapılan
alacaklarını,
ç) Borçlu: DSİ'ye borçlu yerli
veya yabancı gerçek ve tüzel kişiler ile bunların kanuni temsilcilerini,
mirasçılarını ve kefillerini,
d) Bölge müdürü: DSİ taşra
teşkilatı amirini,
e) Daire Başkanı: Strateji
Geliştirme Dairesi Başkanını,
f) Daire Başkanlığı: Strateji
Geliştirme Dairesi Başkanlığını,
g) DSİ: Devlet Su İşleri Genel
Müdürlüğünü,
ğ) Genel Müdür: DSİ Genel
Müdürünü,
h) Tahsil ünitesi: DSİ'nin 6183
sayılı Kanun kapsamında takip edilecek alacakları için gerekli tüm işlemlerin
ifası ile görevli merkez teşkilatı ile bölge müdürlüklerinin birimlerini,
servislerini veya memurlarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
DSİ Alacaklarının
Korunmasına İlişkin Yetkiler
Teminat isteme
MADDE 4 – (1) Türkiye'de
ikametgâhı bulunmayan borçlunun durumu, alacağın tahsilinin tehlikede
olduğunu gösteriyor ise, tahsil ünitesince kendisinden 6183 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinde belirtilen teminatlardan herhangi biri istenir.
(2) Gösterilen teminatın tahsil
ünitesi tarafından yeterli ve uygun bulunmaması, teminatın sonradan kısmen ya
da tamamen değerini kaybetmesi veya borç miktarının artması halinde;
teminatın tamamlanması veya yerine başka bir teminat göstermesi borçludan
istenilir. Borçlu verdiği teminatı kısmen veya tamamen aynı değerde
başkalarıyla değiştirebilir.
Şahsi kefalet
MADDE 5 – (1)
Alacakların tahsili ile ilgili olarak 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde
belirtilen teminatı sağlayamayan borçluların muteber bir şahsı müteselsil
kefil veya müşterek müteselsil borçlu olarak göstermesi halinde, şahsi
kefaleti veya gösterilen şahsı kabul edip etmeme konusunda tahsil ünitesi
yetkilidir.
İhtiyati haciz
MADDE 6 – (1) Alacaklar
ile ilgili olarak 6183 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen
sebeplerin bulunması halinde, hiçbir süreye bağlı kalmaksızın merkezde daire
başkanının, taşrada ise bölge müdürünün kararıyla ihtiyati haciz uygulanır.
(2) Haklarında ihtiyati haciz
uygulanan borçlular, haczin yapıldığı tarihten, gıyapta yapılan hacizlerde
ise haczin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde tahsil ünitesinin
bulunduğu yer yetkili mahkemesinde dava açabilir. Borçlu tarafından, ihtiyati
hacze karşı 7 gün içinde ihtiyati haczin iptali için dava açılmış olsa bile,
ilk derece mahkemesi kararına kadar ihtiyati haciz devam eder.
(3) İhtiyati hacze konu alacak
için düzenlenen ödeme emrinin tebliğ edilmesi üzerine 7 günlük sürenin
geçmesinden sonra düzenlenecek haciz varakasına istinaden ihtiyati haciz kati
hacze çevrilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ödeme ve Tecile
İlişkin Yetkiler
Ödemeye çağrı bildirimi
MADDE 7 – (1) DSİ
tarafından 6183 sayılı Kanuna göre takip ve tahsilatı gereken ve vadesi belli
olmayan alacaklarla ilgili olarak, 6183 sayılı Kanunun 37 nci maddesine göre
borcun bir ay içerisinde ödenmesi için borçluya ödemeye çağrı bildirimi
gönderilir.
(2) Ödemeye çağrı bildiriminde;
borçlunun adı ve soyadı/unvanı, TC kimlik numarası veya vergi kimlik
numarası, adresi, borcun miktarı ile borca ilişkin diğer bilgiler ve borcun
nereye ödeneceğine ilişkin detaylı bilgiler yer alır.
(3) Ödemeye çağrı bildirimi;
merkezde daire başkanı, taşrada bölge müdürü tarafından imzalanarak
gönderilir. Ödemeye çağrı bildirimini imzalama yetkisi tevkil edilebilir.
Ödeme ve makbuz
MADDE 8 – (1) Alacağın,
DSİ tarafından belirtilen sürede, borçlu tarafından ödenmesi esastır.
(2) Ödeme, tahsil ünitesinin
icra memurları ile yetkili ve sorumlu memurları tarafından verilecek makbuz
karşılığında elden veya Maliye Bakanlığından alınacak yetki çerçevesinde
DSİ'nin banka hesap numaralarına yapılır. Makbuz karşılığı yapılmayan
ödemelerle, icra memurlarıyla yetkili ve sorumlu memurlardan başkasına yapılan
veya DSİ'nin banka hesap numaralarına yapılmayan ödemeler, alacağa mahsup
edilemez.
(3) DSİ ödemenin, 6183 sayılı
Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen ve Maliye Bakanlığı tarafından kabul
edilen özel ödeme şekilleri kullanılmak suretiyle yapılması için düzenleme
yapmaya yetkilidir. Bu yetki, alacağın türü, ödeme zamanı ve bulunduğu
safhalar itibarıyla topluca veya ayrı ayrı kullanılabilir.
Ödeme emri
MADDE 9 – (1) Amme
alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal
bildiriminde bulunmaları lüzumu bir "ödeme emri" ile tebliğ olunur.
(2) Ödeme emrinde; borcun asıl
ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödenmediği
veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun
mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik
olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile
cezalandırılacağı kayıtlı bulunur. Ayrıca, borçlunun 6183 sayılı Kanunun 114
üncü maddesindeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde
hakkında tatbik edilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir.
(3) Belediye hududu dışındaki
köylerde bulunan borçlulara ödeme emirleri muhtarlıkça tebliğ olunur. Ödeme
emirlerinin muhtarlığa tevdii tarihinden itibaren 15 gün içinde tebligat
yapılmadığı takdirde ödeme emirleri tebliğ edilmemiş olan borçluların
isimleri ödeme emri hüküm ve mahiyetindeki bir "ödeme cetveline"
alınarak borçlular borçlarını ödemeye ve mal bildiriminde bulunmaya
çağırılırlar. Ödeme cetveli köy ihtiyar kurulu kapısına bir örneği de köyde
herkesin görebileceği umumi bir mahalde 10 gün müddetle asılmak suretiyle
tebliğ olunur ve cetvelin asıldığı köy muhtarlığınca münadi vasıtasıyla ilan
olunur. Cetvel asılırken ve indirilirken keyfiyet muhtarlıkça zabıt
varakasıyla tespit edilir. Cebren tahsil ve takip ödeme emrinin tebliği veya
ödeme cetvelinin indirilmesi tarihinde başlamış olur.
(4) Borcunu vadesinde
ödemeyenlere ait malları elinde bulunduran üçüncü şahıslardan bu malları 7
gün içinde bildirmeleri istenir.
(5) Ödeme emri merkezde daire
başkanı, taşrada bölge müdürü tarafından imzalanarak gönderilir. Ödeme emrini
imzalama yetkisi tevkil edilebilir.
Tecil
MADDE 10 – (1) DSİ
alacağının vadesinde ödenmesi, haczin tatbiki veya haczolunmuş malların
paraya çevrilmesi DSİ borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu
tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak koşuluyla, DSİ
Genel Müdürü veya DSİ Genel Müdürünün yetkili kılacağı makamlarca DSİ
alacağı, Maliye Bakanlığınca belirlenen oranda tecil faizi alınarak tecil
olunabilir.
(2) Tecile ilişkin diğer
hususlar hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Gecikme zammı
MADDE 11 – (1) Alacaklar
süresi içinde ve tam olarak ödenmezse ödenmeyen kısmı için 6200 sayılı
Kanunun 32 nci maddesi hükümleri uygulanır.
(2) Özel kanunları ile DSİ'ye
takip ve tahsil görevi verilen alacakların kanunlarında belirtilen sürelerde
ödenmemesi halinde, özel kanunlarında belirtilen gecikme zammı oranları
uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DSİ Alacaklarının
Cebren Tahsiline İlişkin Yetkiler
Malvarlığı araştırması
MADDE 12 – (1)
Alacakların takibinde haczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal
varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak alacağın
türü ve tutarı DSİ tarafından belirlenir.
Takip işlemlerine yetkili
tahsil ünitesi
MADDE 13 – (1) Takip
işlemleri, merkezde daire başkanlığı, taşrada bölge müdürlükleri tahsil
ünitelerince yapılır.
(2) Borçlu veya malları başka
mahallerde bulunduğu takdirde, takip işlemleri DSİ'nin o mahaldeki ilgili
tahsil ünitesince niyabeten yapılır.
Haciz kâğıtlarını imzalama
yetkisi
MADDE 14 – (1) Haciz
işlemleri, tahsil ünitesince düzenlenen ve merkez teşkilatında daire başkanı,
taşra teşkilatında bölge müdürü tarafından imzalanan haciz kâğıtlarına
dayanarak yapılır. Haciz kâğıtlarını imzalama yetkisi tevkil edilebilir.
Üçüncü şahıslardaki menkul
malların, alacak ve hakların haczi
MADDE 15 – (1) 6183
sayılı Kanunun 79 uncu maddesine istinaden düzenlenen haciz bildirileri,
alacaklı tahsil ünitesince, posta veya memur eliyle tebliğ edilir.
(2) Kendisine haciz bildirisi
tebliğ edilen üçüncü şahıs; borcu olmadığı, malın yedinde bulunmadığı, haczin
tebliğinden önce borcun ödendiği, malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın
telef olduğu, alacağın borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir
iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren 7 gün
içinde tahsil ünitesine yazılı olarak bildirmek zorundadır. Üçüncü şahsın
süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılır ve
hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Bu bildirim adi posta veya
özel kargo yoluyla gönderilmiş ise bildirimin DSİ kayıtlarına intikal ettiği
tarih, taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta servisi aracılığı ile
gönderilmiş ise postaya verildiği tarih, bildirim tarihi olarak kabul edilir.
(3) Tahsil ünitesince
düzenlenen haciz bildirileri, DSİ borçlusunun hak ve alacaklarının
bulunabileceği bankaların şubelerine doğrudan veya ilgili birim aracılığı ile
tebliğ edilebileceği gibi Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarın üzerindeki
alacaklar için Maliye Bakanlığından yetki almak suretiyle doğrudan bankaların
genel müdürlüklerine de tebliğ edilebilir. Haciz bildirisi bankanın genel
müdürlüğüne de tebliğ edilmiş ise tüm şubelerini kapsayacak şekilde beyanda
bulunma yükümlülüğü bankanın genel müdürlüğüne aittir.
Haciz, satış ve komisyonlar
MADDE 16 – (1)
Haczedilen varlıkların satışı ile ilgili tahsil ünitesince 6183 sayılı
Kanunun ilgili maddeleri uyarınca işlem tesis edilir. Ancak menkul ve
gayrimenkul satış komisyonlarının teşekkülü aşağıdaki şekilde sağlanır.
a) Menkul mal satış komisyonu;
merkezde ilgili daire başkanlıkları ve taşrada bölge müdürlüklerinin satın
alma işlemlerinden sorumlu biriminin yetkili memuru başkanlığında, icra
memuru ve satın almadan sorumlu birim amirinin görevlendireceği bir memurdan
oluşur. Satın almadan sorumlu birim amiri, gerekli gördüğü hallerde komisyona
başkanlık edebilir.
b) Gayrimenkul mal satış
komisyonu; il ve ilçelerde en büyük mal memurunun veya tevkil edeceği zatın
reisliği altında belediye meclisi tarafından kendi azası arasından seçilmiş
bir zat ile DSİ'nin salahiyetli bir memurundan ve gayrimenkulün bulunduğu yer
tapu sicil muhafızı veya tevkil edeceği zattan teşekkül eder.
Gayrimenkullerde değer
tespiti
MADDE 17 – (1) DSİ
alacaklarına karşılık teminat olarak gösterilen veya satışına karar verilen
gayrimenkullerin rayiç değeri, bilirkişinin mütalaası alınmak suretiyle satış
komisyonu tarafından tespit edilir.
(2) Gayrimenkul satış
komisyonu, bilirkişinin mütalaasını kabul edip etmemekte serbesttir. Komisyon
gerekli gördüğü hâllerde yeniden bilirkişi mütalaası isteyebilir.
Mahcuz malların satış
ilanlarında yer, süre ve satış şekillerini belirleme yetkisi
MADDE 18 – (1) DSİ,
yapılacak ilanların yer, süre ve usullerine ilişkin yapılacak olan
belirlemelerde Maliye Bakanlığının gayrimenkul satış ilanlarında yer, süre ve
şekillere ilişkin yapmış olduğu belirlemelere aykırı olmamak koşuluyla
belirleme yapabilir.
(2) Menkul mal satış komisyonu,
satılacak menkul malın niteliğini, cinsini, türünü, özelliklerini, satışa
esas tutarını ve diğer satış şartlarını dikkate alarak uygun göreceği araçlar
ile açık artırma tarihinden en az 15 gün önce başlamak suretiyle ilan
edebilir.
(3) Bozulma, çürüme ve benzeri
sebeplerle muhafazasına imkân olmayan veyahut beklediği takdirde mühim bir
değer düşüklüğüne uğraması muhtemel bulunan malların paraya çevrilmesine
derhal başlanabilir.
Takibin iflasa
dönüştürülmesine karar verme yetkisi
MADDE 19 – (1)
Alacakların tahsili için açılmış bulunan takibin, 9/6/1932 tarihli ve 2004
sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri kapsamında iflas yolu ile takibe
dönüştürülmesi, alacaklı tahsil ünitesince istenir.
Suçların takibine ilişkin
ihbarda bulunma yükümlülüğü
MADDE 20 – (1) 6183
sayılı Kanunun 110 ila 114 üncü maddelerinde yazılı suçların ihbarı, ilgili
tahsil ünitesince Cumhuriyet Savcılığına yapılır.
Hapisle tazyikte bulunma
yetkisi
MADDE 21 – (1) 6183
sayılı Kanunun 60 ıncı maddesi gereğince 7 günlük süre içinde borcunu
ödemeyip mal bildiriminde bulunmayan borçlular hakkında, hapisle tazyik
kararının alınmasını sağlamak amacıyla icra mahkemesi hâkimliğine, merkezde
daire başkanı, taşrada bölge müdürü tarafından yazılı talepte bulunulur. Bu
talep yetkisi tevkil edilebilir.
Mahcuz menkul malların
muhafazası, koruyacak olanların mecburiyet ve mesuliyetleri
MADDE 22 – (1) Mahcuz
mallar DSİ tarafından uygun görülen yerlerde muhafaza edilir. DSİ, uygun
gördüğü yerlerde mahcuz malların muhafazasında depo ve garaj kurabilir.
(2) Haczedilen para, kıymetli
maden, mücevher, ticari senet, hisse senedi ve tahvil gibi menkul mallar
kaybolmalarını ve değiştirilmelerini önleyecek tedbirler alınarak tahsil
ünitesince muhafaza olunur. Sair menkul mallar uygun bir yerde muhafaza
altına alınır veya güvenilir bir şahsa veyahut güvenilir bir şahsın kefaleti
altında borçlunun veya zilyedin kendisinde bırakılır.
(3) Borçlular, zilyedler,
güvenilir şahıslar ikinci bend gereğince kendilerine bırakılan malları,
DSİ’ce yapılacak ilk talep üzerine derhal ve kendilerine teslim edildiği
zamanki durumları ile geri vermek mecburiyetindedirler. Bu mecburiyeti yerine
getirmeyenler, haklarında yapılacak ceza takibinden başka, bu malların
kendilerine atfolunamayacak bir sebepten dolayı telef veya zayi olduğunu
ispat edemedikleri takdirde, geri verilmeyen malların değerleri tutarınca
borçlu sayılıp 6183 sayılı Kanun hükümleri gereğince takip olunurlar.
(4) Özel şahıslar tarafından
açılan depo ve garajlarda muhafaza altına alınan mahcuz malların muhafaza
ücretlerinin ödenmesinde üst sınır olarak, 13/7/1987 tarihli ve 19516 sayılı
Resmî Gazete'de yayımlanan Mahcuz Malların Muhafaza Edileceği Adalet
Bakanlığı Depo ve Garajlarının Çalıştırılmasına Dair Yönetmeliğe istinaden
çıkarılan ücret tarifesinde belirtilen ücret miktarları uygulanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Kimlik belgesi
MADDE 23 – (1) 6183
sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil ile görevli DSİ personeline, görevleri
sırasında ilgililere gösterilmek üzere DSİ'ce onaylı ve fotoğraflı bir kimlik
belgesi verilir.
Tebligat usulleri
MADDE 24 – (1) Aksine
hüküm bulunmadıkça 6183 sayılı Kanunda yazılı sürelerin hesaplanmasında ve
tebliğlerin yapılmasında, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
hükümleri uygulanır.
(2) 6200 sayılı Kanun gereğince
yapılacak bildirimler hakkında, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat
Kanunu hükümleri uygulanır.
(3) Tahsil ünitesi ilan yolu
ile yapacağı tebliğleri, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun "İlanın
şekli" başlıklı 104 üncü maddesinde yer alan hükümleri dikkate alarak
gerçekleştirir.
Artırmalara katılamayacak
olanlar
MADDE 25 – (1) Alacaklı
tahsil ünitesince 6183 sayılı Kanun gereği paraya çevrilecek malların
artırmasına, o birim çalışanları, ne kendi adlarına ne de diğer kimseler ad
ve hesabına katılamayacakları ve bu artırmalardan mal satın alamayacakları
gibi bu malları üçüncü şahıslar aracılığıyla veya üçüncü şahıslara satın
aldırıp onlardan 5 yıl süre ile teferruğ suretiyle dahi satın alamazlar, her
ne suretle olursa olsun iktisap edemezler. Bu yasak, bunların eşlerini ve
üçüncü derece de dâhil olmak üzere bu dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarını
da kapsar. Bu yasak durumların tespiti halinde, 6183 sayılı Kanunun 99 uncu
maddesine göre ihalenin feshi istenebilir.
Yetkili mahkeme
MADDE 26 – (1)
Alacakların tahsili ve 6183 sayılı Kanunun uygulamasından doğacak
uyuşmazlıklar, alacaklı tahsil ünitesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde
çözümlenir.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 27 – (1) Bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 6183 sayılı Kanun ve bu Kanunun
uygulanmasına ilişkin Maliye Bakanlığınca yayımlanan düzenlemelerde yer alan
hükümler uygulanır.
Düzenleme yapma yetkisi
MADDE 28 – (1) DSİ bu
Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir.
Yönetmeliğin yürürlük
tarihinden önce açılmış olan icra takiplerinin sonuçlandırılması
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce 2004 sayılı Kanuna göre başlatılmış
olan icra takipleri, 2004 sayılı Kanun hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 29 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 30 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Devlet Su İşleri Genel Müdürü yürütür.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.