BİRİNCİ KISIM — Genel Hükümler
MADDE 1Amaç
Bu Yönetmelik noterlik daire ve arşivlerinin hizmetin daha verimli bir şekilde yürütülebilmesine imkân verecek şekilde düzenlenmesi, sürekli saklanması icabeden evrakın kayba uğramaması için gerekli şartlar altında korunması, muhafazasına lüzum görülmeyen malzemenin ise ayıklanarak imha edilmesine dair usul ve esasları düzenler.
MADDE 2Kapsam
Bu Yönetmelik 1, 2 ve 3 üncü sınıf noterlikleri kapsar.
MADDE 3Hukuki Dayanak
Bu Yönetmelik, Noterlik Kanununun 41, 16619 ve Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesi muvacehesinde, Muhafazasına Lüzum Kalmayan Evrak ve Malzemenin Yok Edilmesi Hakkında 3473 sayılı Kanunun 6 ve Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 2 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 4Tanımlar
Bu Yönetmelikte geçen : a) Noterlik Arşivi : Noterlik faaliyeti neticesinde ortaya çıkan arşiv malzemesinin saklandığı arşivi, b) Arşiv Malzemesi: Noterliklerde yapılan sürekli saklanması gereken evrak ile saklanma süreleri ilgili maddelerde açıklanan işlem kâğıtları ve her türlü eklerini, defterler, makbuzlar, kartonlar, cilbentleri, c) Mükellef : Bu Yönetmelik hükümlerine göre görevli hizmet birimi olan noterliği, d) Ayıklama : Sürekli saklanması gereken evrak ve defterlerle cari işlemleri devresinde bir değere sahip olduğu halde belirlenen süreler sonunda muhafazasına lüzum görülmeyen her türlü malzemenin ayrılması işlemini, e) İmha : Ayıklanarak ayrılan malzemenin bu Yönetmelikte belirtilen hükümlere uygun şekilde imhası ile ilgili işlemi, ifade eder.
İKİNCİ KISIM — Mükellefiyetler
MADDE 5Koruma ve Saklama Yükümlülüğü
Noterlikler ellerinde bulunan arşiv malzemesi ve arşivlik malzemeyi her türlü zararlı tesir ve unsurlardan korumak, mevcut asli düzenleri içerisinde tasnif edip saklamakla yükümlüdürler. Mükellefler, arşiv malzemesi ile arşivlik malzemenin korunması ile ilgili olarak; a) Yangın, hırsızlık, rutubet, su baskını, toza ve her türlü hayvan ve haşeratın tahriplerine karşı gerekli tedbirlerin alınmasından, b) Yangına karşı, yangın söndürme cihazlarının yangın talimatı çerçevesinde daimi çalışır durumda bulundurulmasından, c) Arşivin her bölümünde uygun yerlerde higrometre bulundurmak suretiyle, rutubetin % 50-60 arasında tutulmasından, d) Fazla rutubeti önlemek için, rutubet emici cihaz veya kimyevi maddelerin kullanılmasından, e) Yılda en az bir defa mikroorganizmalara karşı koruyucu tedbir olarak arşiv depolarının dezenfekte edilmesinden, f) Işık ve havalandırma tertibatının elverişli bir şekilde düzenlenmesinden, g) Isının mümkün olduğu kadar sabit (kâğıt malzeme için 12-15 derece arasında) tutulmasından, sorumludurlar.
MADDE 6Arşiv Malzemelerinin Gizliliği
Noterlik evrak ve defterlerinin gizliliği, kimler tarafından incelenebileceği, hangi hallerde daire dışına çıkarılabileceği hususlarında, Noterlik Kanununun 55 inci maddesinde tespit edilen esaslar uygulanır.
ÜÇÜNCÜ KISIM — Ayıklama ve İmha Komisyonu
MADDE 7Komisyonun Kuruluş ŞekliDeğişik·RG 03.10.2007
Birinci ve İkinci Sınıf Noterliklerde Ayıklama ve İmha Komisyonu; Noterin Başkanlığında Başkâtip ile başka bir imza yetkilisi varsa; o personelin, başkâtip dışında birden fazla imza yetkili personel varsa onlar arasından, başkâtip dışında imza yetkili başka personel yoksa kâtipler arasından noter tarafından görevlendirilecek olanın katılmasıyla, üç kişiden kurulur. Değişik fıkra · 03.10.2007 Üçüncü sınıf noterliklerde bu komisyon, ilgili noter ve varsa başkatibi, yoksa imza yetkilisi, şayet yetki verilmemişse katibinden; eğer noterlikte personel yoksa noter odası tarafından odaya bağlı noterler arasından görevlendirilecek noter olmak üzere iki kişiden oluşur. Ayıklama ve imha çalışmalarını yapacak personeli bulunmayan ilgili noter, komisyona katılacak noterin belirlenmesi ve görevlendirilmesi için noter odasına başvurur.
MADDE 8Komisyonun Çalışma Esastan ve YetkisiMülga·RG 03.10.2007
Ayıklama ve İmha Komisyonu her yılın Mart ayı başında ilgili noterin isteği ile çalışmalara başlar. Komisyon kullanılmasına ve muhafazasına lüzum görülmeyen malzemeyi tasnif ve ayıklamaya tabi tutar. Bu işlemde son teftiş tarihine kadar olan malzeme konu alınır. Mülga fıkra · 03.10.2007 Mülga fıkra · 03.10.2007
DÖRDÜNCÜ KISIM — Saklama, Tasnif, Ayıklama ve İmha İşlemleri
BİRİNCİ BÖLÜM — Tasnif ve Saklama
MADDE 9İşlemlerin GruplandırılmasıDeğişik·RG 02.02.2017Mülga·RG 24.03.2017Değişik·RG 17.03.2018Ek·RG 24.03.2017
Değişik · 02.02.2017 Noterliklerde yapılan işlemler, saklama şekil ve esasları bakımından, nitelikleri dikkate alınarak A, B, C ve D olarak dört gruba ayrılmıştır: a) D Grubu: 1) 18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununun 61 inci maddesi gereğince yapılan tespitlere ilişkin tutanakları, 2) 1512 sayılı Kanunun 62 nci maddesine göre yapılan emanet işlerine ait tutanakları (69 uncu madde gereğince açık veya kapalı olarak saklanmak üzere verilen vasiyetnameler hariç), 3) 1512 sayılı Kanunun 70 inci maddesi gereğince yapılan imza onaylı Mülga ibare · 24.03.2017(1) (…) tebligat işlerine ilişkin işlem kâğıtlarını (Azilnameler ile Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesine İlişkin İhtarlar hariç), 4) 1512 sayılı Kanunun 103 üncü maddesi gereğince yapılan çevirme işlemlerini, 5) Değişik · 17.03.2018 Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirlerine ilişkin sözleşmeler ile araçların tescili sebebiyle tescil işlemlerine esas olmak üzere alınacak belgeleri, b) C Grubu: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılan protesto işlemlerini, c) B Grubu: 1) 1512 sayılı Kanunun 68 inci maddesi gereğince, özel ve tüzel kişilerin, ilgili mevzuat hükümleri veya özel kanunları uyarınca noterliklerde yaptırdıkları defter, fatura, makbuz ve benzeri diğer onaylamalara ilişkin işlem kâğıtlarını, 2) 1512 sayılı Kanunun 94, 95, 96, 97, 98 ve 99 uncu maddeleri gereğince yapılan örnek işlemlerini, 3) Ek · 24.03.2017(1) 1512 sayılı Kanunun 70 inci maddesi gereğince yapılan imza onaysız tebligat işlerine ilişkin işlem kâğıtlarını (Azilnameler ile Terk Eden Eşin Ortak Konuta Davet Edilmesine İlişkin İhtarlar hariç), ç) A Grubu: B, C ve D grubu işlemleri dışında kalan tüm işlemleri, kapsar.
MADDE 10İşlem Grubunun Belirtilmesi
Noterlik işlemlerinin, yapılış tarih ve sırasına göre alacağı yevmiye numarasının teselsülüne halel gelmeyecek şekilde işlemin hangi gruba girdiği, işlem kâğıdının ilk sayfası üzerinde, sağ köşede yevmiye numarasının önüne görünecek şekilde, yevmiye defterinde de işlem numarasının önüne A, B, C harfleri konulmak suretiyle belirtilir.
MADDE 11İş Kâğıtlarının Saklanması ve Cilbentlerin İşlem Grubuna Göre Düzenlenmesi
Noterlik işlem kâğıtları, yukarıda değinilen esaslara göre gruplandırılarak, her grup ayrı bir cilt veya cilbent içinde toplanır, İş kâğıtlarının saklanması, cilbentlere konuluş şekil ve esasları bakımından Noterlik Kanunu Yönetmeliğindeki hükümler uygulanır. Cilt veya cilbentlerin sırt yüzeylerine yazılması gereken diğer bilgiler dışında hangi grup evraka ait olduğu, A, B, C harfleri konularak gösterilir. İşlem kâğıtları hangi gruba giriyorsa, o gruba ait cilt veya cilbent içinde tarih ve yevmiye numaraları takib edecek şekilde saklanır.
MADDE 12Defter ve Belgelerin Saklanması
Noterlik hizmetinin görülmesinde kullanılan defter evrak ve belgeler 1512 sayılı Noterlik Kanunu, ilgili yönetmelikler ve diğer mevzuat hükümlerine uygun olarak saklanır.
İKİNCİ BÖLÜM — Saklama Süreleri
MADDE 13İşlem Kâğıtlarının Saklanma SüresiDeğişik·RG 17.03.2018
A grubuna giren noterlik işlem kâğıtları, 1512 sayılı Noterlik Kanunu ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde süresiz olarak saklanır. Değişik · 17.03.2018 D grubunda yer alan emanet işlerine ilişkin tutanaklar, saklama süresinin sona erdiği takvim yılının, bunun dışında kalan işlemlerde ise yapıldıkları takvim yılının bitiminden itibaren; B grubuna giren işlem kağıtları 10 yıl süre ile C grubuna giren işlem kağıtları 5 yıl süre ile D grubuna giren işlem kağıtları ise 75 yıl süre ile saklanır.
MADDE 14Defterlerin Saklanma Süreleri
Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin 46 ve takibeden maddeleri gereğince tutulmakta olan defterlerden; a) Emanet Defteri: Kaydım taşıdıkları emanet işlemleri tamamen sona ermiş olan emanet defterleri, hükmünü yitiren en son işlemin sona erme tarihinden başlayarak 10 yıl süre ile, b) Muvazene Defteri : Ait oldukları yılın bitimini takibeden yıldan başlayarak 10 yıl süre ile, itibaren 10 yıl süre ile, d) Muhabere ve Zimmet Defterleri: Yazılı olan son kayıt tarihinin ait olduğu yıl sonundan itibaren 10 yıl süre ile, e) Personel İzin Defteri : Kayıtlarını taşıdığı personelin emeklilik, vefat, istifa, terk ve benzeri nedenlerle görev ve noteri ile ilgileri kalmamış olması şartıyla, son ayrılan personelin ayrılış tarihinden başlayarak 10 yıl süre ile, f) Demirbaş Eşya Defteri : Yazılı olan eşya ve mühürlerin hurda hale gelmesi, amortisman sürelerini doldurması ve hizmet dışı kalması ve benzeri nedenlerle kullanımlarının son bulması halinde son işlemin kaydı tarihinden itibaren on yıl süre ile, saklanırlar. g) Yevmiye defterleri, tescil defterleri ve personel sicil defterleri belli bir süreye bağlı olmaksızın süresiz olarak saklanırlar.
MADDE 15Sair Belgelerin Saklama Süresi
Noterlik personeline ilişkin sözleşmeler ve diğer özlük belgeleri ile noter, personel ve tercümanlara ait yemin tutanakları dışında kalan Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin 56 ncı maddesinde yer alan dosya ve kartonlarda saklanan bütün belgeler, ilgili oldukları yılını takibeden yılbaşından başlayarak on yıl süre ile saklanırlar. Bu konularda sair mevzuat hükümlerinin tanıdığı daha kısa süreler saklıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Ayıklama ve İmha İşlemleri
MADDE 16Arşivlik Malzemenin Ayıklanması
Komisyon her yıl Mart ayı başında, ilgili Noterin talebiyle toplanarak arşivlik malzemeleri : a) Arşivde muhafaza edilecekler b) İmha edilmesinde sakınca bulunmayanlar olmak üzere ikili tasnife tabi tutar.
MADDE 17İmha Edilecek Malzeme ile İlgili İşlemlerDeğişik·RG 15.02.1995
Saklanma süreleri sona eren B ve C grubu noterlik işlem kâğıtları ile noterlik defter evrak ve belgeleri diğer şartlarında gerçekleşmiş olması kaydı ile imha edilebilir. İlgili noter isteğe bağlı olarak saklamaya devam edebilir. Ancak noterce takip veya soruşturma açıldığı bilinen işlem kâğıdı ile evrak ve belgeler, bu işlemler tamamen sonuçlanıp kesinleşmeden imha edilemez. Böyle bir olayın vukuu halinde kanuni zaman aşımı süresinin geçip geçmediği araştırılmak gerekir. Değişik fıkra · 15.02.1995 İmha edilmesinde sakınca bulunmayan malzeme için Komisyonca: a) Evrakın kayıt edildiği yevmiye defterinin tasdik makamı ve tasdik tarihi ile kullanma tarihi ve varsa numarası, b) Bu evrakın saklandığı işlem grubuna ait cilt veya ciltbendin ait olduğu tarih ve numarası, gösterilmek suretiyle i k i nüsha imha listesi hazırlanır. Bu listeler Komisyonun başkan ve üyeleri tarafından imzalanır ve denetime hazır şekilde süresiz olarak saklanır.
MADDE 18Uygunluk Kontrolü
Komisyon imhadan önce listeler ve evrak arasında uygunluk kontrolü yaparak listeyi kesin hale getirir. Ayrıca bu konuda bir tutanak düzenlenerek gerek liste gerekse tutanak komisyon tarafından imzalanır.
MADDE 19İmhanın ŞekliDeğişik·RG 18.07.2004
Değişik · 18.07.2004 İmhası kararlaştırılan ve uygunluk kontrolü yapılarak imha listesi kesinleşen B ve C grubu noterlik işlemleri ile defterler, evrak ve belgeler imha edilir.
MADDE 20Yönetmelik Öncesi İşlem Kâğıtlarının İmhasıDeğişik·RG 15.02.1995Değişik·RG 03.10.2007
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceki işlem kâğıtlarından yukarıda yazılı hükümlere göre imha edilebilir nitelik kazanan B ve C grubuna girenleri, ilgili noterin talebi üzerine komisyonca ayıklanarak bulundukları cilt ve cilbentlerden sökülerek çıkarılır. Değişik fıkra · 15.02.1995 Komisyon tarafından imha edilebilirliği saptanan evrakın kayıtlı bulunduğu yevmiye defterinin tasdik makamı ve tasdik tarihi ile kullanma yılı ve varsa numarası ile bu evrakın saklandığı cilt veya ciltbentlerin tarih ve numaralarının belirten iki nüsha liste hazırlanır. İmha işlemine geçilmeden önce komisyonca yeniden yapılan uygunluk kontrolü ile işin mahiyetine göre imha edilebilirlik kararında herhangi bir hata olup olmadığı araştırılması zorunludur. Yapılan bu inceleme sonunda da hata bulunmadığının saptanması halinde imhaya karar verilir ve keyfiyet bir tutanakla tespit olunur. Liste tutanağa eklenir ve dosyasında süresiz olarak saklanır. Değişik fıkra · 03.10.2007 Komisyonca, bu suretle kesinleşen listelere göre imha edilecek malzeme başkaları tarafından görülüp okunması mümkün olmayacak şekilde kıyılarak, öncelikle kağıt hammaddesi olarak kullanılmak üzere değerlendirilir. Bu şekilde değerlendirme imkanı bulunamaması halinde uygun bir yöntemle imha edilir.
BEŞİNCİ KISIM — Çeşitli Hükümler
MADDE 21Emeklilik, Devir Halleri
İşbu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceki işlem kâğıtlarının, defterlerin, evrak ve belgeleri imha edilebilir nitelik kazananların ayıklama ve imhası ile ilgili komisyon çalışmasını talebetmek ilgili noterin yetkisindedir. Emeklilik ve tayinlerde noterliğin başka bir notere devri sırasında öncelikle imha işlemlerinin icrası istenemez. Devir alan noter de ayıklama ve imha işlemlerini yapıp yapmamakta serbesttir.
MADDE 22Masraflar
Bu Yönetmeliğe göre yapılacak işlemler için gerekli masraflar ilgili noterliğe aittir. Ancak III üncü sınıf noterliklerde komisyona katılacak olan ilgili Oda Yönetim Kurulunca görevlendirilen noterin yolluk ve masrafları Noterler Birliğince karşılanır.
MADDE 23Gruplandırma ZorunluluğuDeğişik·RG 17.03.2018
Değişik · 17.03.2018 Noterlik işlemlerinin A,B,C ve D gruplarına ayrılarak mahsus cilbentlerinde saklanması zorunludur.
MADDE 24Ek·RG 17.03.2018
Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Hükümleri uygulanır. Geçici Madde 1 – Ek · 17.03.2018 Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde tanımlanan D grubuna dâhil tüm noterlik işlem kâğıtları 75 yıl saklama süresine tabi olacaktır.
MADDE 25Yürürlük
İşbu Yönetmelik 1/1/1990 tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 26Yürütme
Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Noterler Birliği yürütür. ___________ (1) Bu değişiklik 1/4/2017 tarihinde yürürlüğe girer. Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 18/9/1990 20639 Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1 2/2/2017 29967 2 24/3/2017 30017 3 17/3/2018 30363
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.