Kurum
Dış Ticaret Müsteşarlığı
Tebliğin
Adı
Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası
Genel Şartları
Tebliğ No
Resmî Gazete Tarihi
26/02/2005
Resmî Gazete Sayısı
25739
ÖZEL GÜVENLİK ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI
GENEL ŞARTLARI(1)
A.
SİGORTANIN KAPSAMI
A.1.
Sigortanın Konusu
(Değişik birinci
fıkra:RG11/02/2006-26077) Sigortacı,
sigorta ettiren tarafından 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna
istinaden istihdam ettikleri özel güvenlik görevlilerinin, özel güvenlik
hizmetine dair mevzuat çerçevesindeki görevlerini yerine getirmeleri
sırasında üçüncü şahıslara verecekleri zararları, sigorta poliçesinde
belirtilen tutara kadar teminat altına alır.
Bu sigorta, sigorta ettirenin, sigorta
konusu olaylar sonucunda kendisine yöneltilebilecek haksız taleplere karşı
savunmasını da temin eder.
A.2. Tanımlar
Bu Genel Şartlarda geçen:
Kanun: 5188 sayılı Özel Güvenlik
Hizmetlerine Dair Kanunu,
Sigorta: Özel güvenlik mali sorumluluk
sigortasını,
Sigorta ettiren: İstihdam ettikleri
özel güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini
amacıyla, 5188 sayılı "Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun"a göre
faaliyet izni almış olan ve aynı kanun uyarınca özel güvenlik mali sorumluluk
sigortası yaptırmakla yükümlü olan özel hukuk kişileri ve özel güvenlik
şirketlerini,
Sigortacı: Türkiye’de kaza sigortası
branşında ruhsatı bulunan ve sigorta ettirenin 5188 sayılı Özel Güvenlik
Hizmetlerine Dair Kanundan doğan sorumluluğunu, özel güvenlik mali sorumluluk
sigortasıyla teminat altına alan sigorta şirketini,
Zarar gören: Zarara sebebiyet veren
olay sonucu ölen, yaralanan, sakatlanan veya maddi zarara uğrayan üçüncü
şahısları,
Hak sahibi: Zarara sebebiyet veren olay
sonucu ölenlerin desteğinden yoksun kalanları
ifade eder.
A.3. Kapsama Giren Teminat Türleri
Sigorta ettirenin A.1. maddesinden
doğan sorumluluğunu karşılayan teminatlar aşağıda belirtilmiştir.
A.3.1. Ölüm teminatı
Ölüm teminatı, zarara sebebiyet veren
olayın zarar görenin derhal veya olay tarihinden itibaren iki sene içinde
ölümüne neden olması halinde, hak sahibinin destekten yoksun kalma
tazminatını karşılar.
A.3.2. Sakatlık teminatı
Sakatlık teminatı, zarara sebebiyet
veren olayın zarar görenin derhal veya olay tarihinden itibaren iki sene
içinde geçici veya sürekli bir biçimde sakatlanmasına neden olması halinde,
tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda
saptanan sakatlanma tazminatını karşılar.
A.3.3. Tedavi giderleri teminatı
Tedavi giderleri teminatı, zarara
sebebiyet veren olay sonucunda zarar görenlerin; ilk yardım, muayene, kontrol
veya yaralanmadan ötürü hastane veya benzeri diğer tedavi merkezlerindeki
ayakta veya yatakta tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer
giderleri karşılar.
A.3.4. Maddi zarar teminatı
(Değişik:RG11/02/2006-26077) Maddi zarar teminatı, zarara sebebiyet veren olay
nedeniyle zarar görenlerin taşınır ve taşınmaz mal varlıklarına gelebilecek
zararları karşılar.
A.4. Sorumluluğu Kaldıran veya Azaltan
Haller
Sigorta ettiren, kendisinin veya
eylemlerinden sorumlu tutulduğu özel güvenlik görevlilerinin kusuru
bulunmaksızın, zararın meydana gelmemesi için hal ve şartların gerektirdiği
bütün dikkat ve özeni gösterdiği veya bütün dikkat ve özeni göstermiş olsa
dahi zarara sebebiyet veren olayın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini
(zarara sebebiyet veren olayın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya
başka bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri gelmesi) ispat ederse
sorumluluktan kurtulur.
Zarara sebebiyet veren olayın meydana
gelmesinde zarar görenin kusuru varsa, ödenecek tazminattan bu kusur oranında
indirim yapılabilir.
A.5. Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıda belirtilen hallerle ilgili
tazminat talepleri sigorta teminatı dışındadır:
a) Sigorta ettirenin uğradığı zarar ve
ziyana ilişkin talepler,
b) Sigorta ettirene bir hizmet veya
vekalet ilişkisiyle bağlı kimseler ile sigorta ettirenin eşinin, usul ve füruunun,
kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı
kardeşleri tarafından öne sürülecek zarar ve ziyan talepleri,
c) (Değişik:RG11/02/2006-26077) Zarara sebebiyet veren bir olay sonucunda, sağlanan
özel güvenlik hizmetinin eksik veya yetersiz olduğu iddiasıyla özel güvenlik
görevlilerinin mesleki sorumlulukları nedeniyle sigorta ettirene
yöneltilebilecek zarar ve ziyan talepleri,
d) Özel güvenlik görevlilerinin
yetkilerini görevli olmadığı süre içinde ve/veya görev alanının dışında
kullanmaları nedeniyle sigorta ettirene yöneltilebilecek zarar ve ziyan
talepleri,
e) Sigorta ettirene, savaş, her türlü
savaş olayları, istila, yabancı düşman hareketi, çarpışma (savaş ilan edilmiş
olsun olmasın), iç savaş, ihtilal, isyan, ayaklanma, 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanununda tanımlanan terörist eylemler ve bu eylemlerden doğan
sabotajlar ile bunların gerektirdiği askeri ve inzibati hareketler sonucu
yöneltilebilecek zarar talepleri,
f) Özel güvenlik görevlilerinin 5442
sayılı İl İdaresi Kanunu uyarınca mülki idare amiri ve genel kolluk amirinin
sevk ve idaresi altında bulunmaları esnasında bu kişilerin kusurlu ve/veya
yetkisini aşan emirlerinin yerine getirilmesi nedeniyle uğranabilecek zarar
ve ziyana ilişkin talepler,
g) Sigorta
ettirenin özel güvenlik görevlilerine karşı yönelteceği zarar ve ziyan
talepleri,
h) Sigorta ettirene dolaylı zararlar
nedeniyle yöneltilebilecek talepler,
i) Sigorta ettirene, herhangi bir
nükleer yakıt olayı ile bu yakıtın yanması sonucu oluşacak nükleer atıklar
veya buna atfedilebilecek nedenlerden ötürü iyonlayıcı radyasyon veya
radyoaktivite bulaşmaları sonucu yöneltilebilecek zarar ve ziyan talepleri,
j) Kanunda belirtilen gerekli izin,
eğitim ve ruhsatı bulunmayan kişi ve kuruluşlar tarafından verilmiş olan özel
güvenlik hizmeti sonucu ileri sürülebilecek tazminat talepleri,
k) Özel güvenlik mevzuatı dahilinde
koruma gerektirecek bir durumda, suç teşkil edecek bir zarara sebebiyet veren
olayın faili tarafından uğranılan zararlar.
l) (Ek:RG11/02/2006-26077) Manevi tazminat talepleri,
A.6. Ek sözleşmeyle teminat kapsamına
alınabilecek hal (Mülga:RG11/02/2006-26077)
A.7. Sigortanın Coğrafi Sınırı
Bu sigorta Türkiye sınırları içinde
geçerlidir.
A.8. Sigortanın Başlangıcı ve Sonu
Sigorta, poliçede başlama ve sona erme
tarihleri olarak yazılan günlerde, aksi kararlaştırılmadıkça Türkiye saatiyle
öğlen saat 12:00’da başlar ve öğlen saat 12:00’da sona erer.
B. ZARAR ve TAZMİNAT
B.1. Zarar gören/hak sahibinin
başvuru hakkı ve başvuru süresi
Zarar gören/hak sahibi poliçede
öngörülen teminat sınırları içinde sigortacıya doğrudan talepte bulunabilir.
Sigortacı, zarar gören/hak sahibiyle
temasa geçerek anlaşma hakkına sahiptir. Ancak, sigortacının yazılı izni
olmadıkça, sigorta ettiren tazminat talebini kısmen veya tamamen kabule
yetkili olmadığı gibi zarar gören/hak sahibine herhangi bir tazminat ödemesinde
bulunamaz.
Zarara sebebiyet veren olay, sigorta
ettiren tarafından öğrenildiği tarihten itibaren beş gün içinde sigortacıya
ihbar edilir.
B.2. Rizikonun gerçekleşmesi halinde
sigorta ettirenin yükümlülükleri
Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi
halinde aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:
a) Bu genel şartlara göre,
sorumluluğunu gerektirecek bir olayı, haberdar olduğu andan itibaren B.1
maddesinde belirtilen süre içinde sigortacıya ihbar etmek,
b) Sigortalı değilmişçesine gerekli
koruma ve kurtarma önlemlerini almak ve bu amaçla sigortacı tarafından
verilecek talimatlara uymak,
c) Sigortacının talebi üzerine, zarara
sebebiyet veren olayın nedeni ile hangi hal ve şartlar altında
gerçekleştiğini ve sonuçlarını tespite, tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu
hakkının kullanılmasına yararlı olabilecek, elde edilmesi mümkün bilgi ve
belgeleri gecikmeksizin vermek,
d) Zarardan dolayı dava yoluyla veya
başka yollarla bir tazminat talebi karşısında kaldığı veya aleyhine cezai
kovuşturmaya geçildiği hallerde, durumdan sigortacıyı derhal haberdar etmek
ve zarar talebine ve/veya cezai kovuşturmaya ilişkin olarak almış olduğu
ihbarname, davetiye ve benzeri tüm belgeleri derhal sigortacıya vermek,
e)
Sigorta konusuyla ilgili başka sigorta sözleşmeleri varsa, bunları
sigortacıya bildirmek.
B.3. Tazminatın ödenmesi
Sigortacı, tazminatı B.2 bölümündeki
belgelerin eksiksiz olarak kendisine iletildiği tarihten itibaren sekiz iş
günü içinde, poliçedeki teminat tutarları dahilinde öder. Tazminatın bu süre
içinde haklı bir neden olmaksızın ödenmemesi halinde, sigortacı temerrüde
düşmüş olur ve ödenmemiş tazminat tutarına yasal temerrüt faizi uygulanır.
Temerrüt faizi teminat sınırları içinde yapılmış ödeme sayılmaz.
Bu sigortayla ilgili olarak zarar
gören/hak sahibi tarafından dava açılması halinde, sigorta poliçesinde yazılı
sınırlara kadar davanın takip ve idaresi sigortacıya ait olup, sigorta
ettiren, sigortacının göstereceği avukata gereken vekaletnameyi vermek
zorundadır. Sigortacı dava masrafları ile avukatlık ücretlerini öder. Şu
kadar ki, hükmolunan tazminatın sigorta bedelinden fazla olması halinde,
sigortacı bu masrafları sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde öder.
Sigorta ettiren veya özel güvenlik
görevlileri aleyhine cezai kovuşturmaya geçilmesi halinde, sigorta ettiren
veya özel güvenlik görevlilerinin izniyle sigortacı da savunmaya iştirak
eder. Bu takdirde sigortacı sadece seçtiği avukatın giderlerini öder.
Cezai kovuşturmadan doğan bütün
giderler ve muhtemel para cezaları sigorta teminatı dışındadır.
B.4. Zarar gören/hak sahiplerinin
çokluğu
Zarar gören/hak sahiplerinin tazminat
alacakları, sigorta sözleşmesinde belirtilen teminat tutarından fazla ise,
zarar gören/hak sahiplerinden her birine ödenecek tazminat tutarı, teminat
tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi
tutulur. Birden çok kişinin zarar gördüğü hallerde, başka tazminat
taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin, zarar gören/hak sahiplerinden birine
veya bir kaçına, yukarıda belirtilen indirime göre kendilerine düşmesi
gerekenden fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme
çerçevesinde diğer zarar gören/hak sahiplerine karşı da borcundan kurtulmuş
olur.
B.5. Sigortacının halefiyeti
Sigortacı ödediği tazminat miktarınca
hukuken sigorta ettiren yerine geçer.
B.6. Zarar gören/hak sahiplerinin
haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta
sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün
kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar
gören/hak sahibine karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta
sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın
kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu
edebilir.
Sigorta ettirene, tazminatı gerektiren
olayın,
a) sigorta ettirenin veya özel güvenlik
görevlilerinin kasti bir hareketi veya ağır kusuru,
b) uyarıcı, uyuşturucu, keyif verici
maddeler veya alkol kullanılması,
c) özel güvenlik görevlilerinde
bulunması gereken şartlara uymayan personel çalıştırılması
sonucunda meydana gelmesi ve sigorta
ettirenin rizikonun gerçekleşmesi halinde C.2 maddesinde belirtilen
yükümlülüklerini yerine getirmemiş olması hallerinde rücu edilir.
C. ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
C.1. Sigorta ücretinin ödenmesi ve
sorumluluğun başlaması
Sigorta ücreti, prim ile sigorta
sözleşmesine, bedeline veya primine ilişkin olarak mevcut ve ileride
konulacak vergi, resim, harç ve diğer yükümlülüklerden oluşur ve sigorta
ettiren tarafından ödenir.
Sigorta ücretinin tamamı, sözleşme
yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşin olarak ödenir. Ücret
poliçenin teslimine rağmen ödenmemişse sigortacının sorumluluğu başlamaz. Bu
şart poliçenin ön yüzüne yazılır.
C.2. Sigorta ettirenin sözleşme
yapılırken beyan yükümlülüğü
Sigortacı, bu sigortayı, sigorta
ettirenin rizikonun gerçek durumunu bildirmek üzere teklifnamede, teklifname
yoksa poliçe ve eklerindeki yazılı beyanına dayanarak kabul etmiştir.
Sigorta ettiren, sözleşme yapılırken
gerçek durumu bildiği takdirde, sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha
ağır şartlarla yapmasını gerektirecek bütün hususları sigortacıya bildirmeye
mecburdur.
Sigorta ettirenin beyanının gerçeğe
aykırı veya eksik olması halinde, sigortacının sözleşmeyi daha ağır şartlarla
yapmasını gerektirecek durumlarda, sigortacı durumu öğrendiği andan itibaren
sekiz gün içinde prim farkının ödenmesi hususunu sigorta ettirene ihtar eder.
Sigorta ettiren, ihtarın tebliğ tarihini izleyen sekiz gün içinde talep
olunan prim farkını ödemez veya ödemeyeceğini bildirirse, sözleşme
feshedilmiş olur. Bu durumda, feshin hüküm ifade edeceği tarihe kadar geçen
sürenin primi gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası sigorta ettirene
geri verilir.
Sigorta ettiren, sözleşme yapılırken
sorulduğu halde kasten susmuş veya bilerek noksan ya da gerçeğe aykırı
beyanlarda bulunmuşsa, gerçeği tam olarak bilmeyen sigortacı sözleşmeyi feshedebilir.
Fesih halinde sigortacı primin tamamına hak kazanır. Sigortacı gerçeği
öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde fesih hakkını kullanmadığı
takdirde, bu hak düşer. Bu süre içinde riziko gerçekleşmişse, sigortacı
tazminatı hak sahibine öder. Sigortacı, bu durumda ödediği miktar kadar
sigorta ettirene rücu eder.
Gerçeğe aykırı beyan hali, tazminatı
gerektiren olayın meydana gelmesinden sonra öğrenilmişse, sigortacı, bu
zararından dolayı ödenmiş ve ödenecek tazminatın;
a) Gerçeğe aykırı beyanın kasten
yapılmış olması halinde tamamı için,
b) Kasıt olmaması halinde, ödenecek
tazminat miktarı ile, bu tazminatın alınan primin alınması gereken prime
oranı ile çarpılması sonucu ortaya çıkan miktar arasındaki fark için
sigorta ettirene rücu edebilir.
C.3. Sigorta ettirenin sigorta süresi
içinde beyan yükümlülüğü
Sigorta ettiren, sözleşmeden sonra
rizikoyu ağırlaştırıcı mahiyette meydana gelecek değişiklikleri, durumu
öğrenir öğrenmez en geç sekiz gün içinde sigortacıya ihbarla yükümlüdür.
Sigortacı durumu öğrendiği andan itibaren sekiz gün içinde prim farkının
ödenmesi hususunu sigorta ettirene ihtar eder. Sigorta ettiren, ihtarın
tebliğ tarihini takip eden sekiz gün içinde talep olunan prim farkını ödemez
veya ödemeyeceğini bildirirse sözleşme feshedilmiş olur.
Sözleşmenin feshi halinde, feshin hüküm
ifade edeceği tarihe kadar geçen sürenin primi gün esası üzerinden hesap
edilir ve fazlası sigorta ettirene geri verilir.
Prim farkının süresinde istenilmemesi
halinde fesih hakkı düşer.
Söz konusu değişikliklere ilişkin ihbar
yükümlülüğünün yerine getirilmesinden önce meydana gelen olaylardan dolayı
ödenmiş veya ödenecek tazminatlar için değişikliğin bildirilmemesinin kasıtlı
olup olmamasına göre, C.2 maddesinin sigortacının rücu hakkına ilişkin (a) ve
(b) fıkraları hükümleri uygulanır.
Sigorta süresi içinde meydana gelen
değişiklikler rizikoyu hafifletici nitelikte olduğu ve bunun daha az prim
alınması gerektirdiği anlaşılırsa, bu değişikliğin yapıldığı tarihten
sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek süre için gün esasına göre
hesaplanacak prim farkı sigorta ettirene geri verilir.
C.4. Sigorta ettirenin değişmesi,
faaliyetinin sona ermesi
Özel güvenlik kuruluşunun faaliyet
izninin iptal edilmesi veya faaliyetini sona erdirmesi hallerinde, sigorta sözleşmesi
kendiliğinden feshedilmiş sayılır. Bu durumlarda, söz konusu tarihlerden
sigorta süresinin sonuna kadarki süreye karşılık gelen prim tutarı gün esası
üzerinden hesaplanarak sigorta ettirene iade edilir.
C.5.Tebliğ ve ihbarlar
Sigorta ettirenin ihbar ve tebliğleri,
sigortacının merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye
noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla yapılır.
Sigortacının ihbar ve tebliğleri de
sigorta ettirenin poliçede gösterilen adresine, bu adresin değişmiş olması
halinde ise, sigorta şirketinin merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık
yapan acenteye bildirilen son adresine aynı suretle yapılır.
Taraflara imza karşılığında elden
verilen mektup veya telgraf ile yapılan ihbar ve tebliğler de taahhütlü
mektup hükmündedir.
Sigortacı veya sigorta ettiren
tarafından yapılan ihbar ve tebliğler, alındığı tarihi izleyen gün hüküm
ifade eder.
C.6. Ticari ve mesleki sırların saklı
tutulması
Sigortacı ve sigortacı adına hareket
edenler, bu sözleşmenin yapılması nedeniyle sigorta ettirene ait
öğrenecekleri ticari ve mesleki sırların saklı tutulmamasından doğacak
zararlardan sorumludur.
C.7. Zaman aşımı
Meydana gelen zararların tazminine
ilişkin talepler, zarar gören/hak sahibinin, zarar ve tazminat yükümlüsünü
öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, zarara sebebiyet veren
olay gününden başlayarak on yıl içinde zaman aşımına uğrar.
Sigorta sözleşmesinden doğan her türlü
tazminat davası, zarar gören/hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlülerini
öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve herhalde zarara neden olay tarihinden
itibaren on yıl sonra zaman aşımına girer.
Dava, cezayı gerektiren bir fiilden
oluşmuşsa ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununda bu fiil için daha uzun bir
zamanaşımı süresi öngörülmekte ise tazminat davasında bu zamanaşımı dikkate
alınır.
Sorumlu kişi hakkındaki zaman aşımını
kesen sebepler, sigortacı hakkında; sigortacı hakkında zamanaşımını kesen
sebepler de sorumlu kişi hakkında uygulanır.
Bu sigortada,
tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu
edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.
Diğer hususlarda genel hükümler
uygulanır.
C.8. Yetkili mahkeme
Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar
nedeniyle, sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta
şirketinin merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin
bulunduğu yerdeki veya zarara yol açan olayın meydana geldiği yerdeki;
sigorta ettiren aleyhine açılacak davalarda ise davalının bulunduğu yerdeki
ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemedir.
C.9. Yürürlük
Bu genel şartlar yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
______________
(1) 11/02/2006
tarihli ve 26077 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tebliğ ile Bu tebliğin
adı; metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.
___________________
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.