Milli Emlak Genel
Tebliği (Sıra No : 300)(1)
Hazinenin özel
mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya
verilmesi görev ve yetkisi, 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesinin (b) bendine
göre Bakanlığımıza ait olup, bu işlemler esas olarak 2886 sayılı Devlet İhale
Kanunu ve bu Kanunun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan Devlete Ait Taşınmaz
Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve
Tahliye Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülmektedir.
Buna göre, Hazinenin
özel mülkiyetinde ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların
kiraya verilmesi işlemleri ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak aşağıda
belirtilen esaslara göre yürütülecektir.
I. TANIMLAR
Bu Genel Tebliğde
geçen;
Bakanlık: Maliye Bakanlığını,
Kanun: 2886 sayılı Devlet
İhale Kanununu,
Kira Sözleşmesi: Kiraya verenin bir
şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya
bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi
üstlendikleri bir sözleşmeyi,
Taşınmaz: Hazinenin özel mülkiyetinde
veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazları,
Yönetmelik: Devlete Ait Taşınmaz
Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis, Ecrimisil ve
Tahliye Yönetmeliğini,
İfade eder.
II. KİRAYA
VERİLEMEYECEK TAŞINMAZLAR
Aşağıda belirtilen
taşınmazların Bakanlığımızca kiraya verilmesi mümkün değildir.
1. Kamu hizmetlerine
tahsisli olup tahsis amacında kullanılan taşınmazlar, (Bu gibi taşınmazların
içinde bulunan büfe, kantin, çay ocağı ve benzeri ticari üniteler hariç)
2. 3621 sayılı Kıyı
Kanunu kapsamında bulunup, bu Kanunda belirtilen amaçlar dışında kullanılmak
üzere kiralanması talep edilen taşınmazlar,
3. 2863 sayılı Kültür ve
Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup, Kültür ve Turizm
Bakanlığınca kiraya verilmesi uygun görülmeyen taşınmazlar,
4. 2873 sayılı Kanun
uyarınca; millî park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiat koruma alanları
içinde kalan ve Çevre ve Orman Bakanlığına tahsisi gereken taşınmazlar,
5. 3083 sayılı Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında olup,
Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce kiraya verilmesi uygun görülmeyen taşınmazlar,
6. 2565 sayılı Askerî
Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında olup, Genelkurmay
Başkanlığınca kiraya verilmesi uygun görülmeyen taşınmazlar,
7. 6831 sayılı Orman
Kanunu kapsamında kalan taşınmazlar,
8. 5393 sayılı Belediye
Kanununun 79. maddesinin 2 nci fıkrası kapsamında kalan taşınmazlar,
9. İbadet yerleri,
10. Devletin hüküm ve
tasarrufu altında olup da ilan edilmiş olan özel çevre koruma bölgesinde kalan
taşınmazlar,
11. Özel kanunları
gereğince hak sahiplerine devri gereken ve devrine yönelik işlemleri devam eden
taşınmazlar. (4070, 4071, 4072 vb.)
12. İl Özel İdarelerince
kiraya verilmesi gereken, su ürünü üretim yerleri ile kaynak ve yer altı
suları.
Bu bölümün 7, 8, 10
ve 12. maddelerinde belirtilen taşınmazların kiralanmasına yönelik talepler
ilgili kurumlara yönlendirilecek, diğerleri ise reddedilecektir.
III. KİRAYA VERMEYE
YETKİLİ MERCİLER
(Mülga:RG-24/3/2010-27531)
IV. KİRA SÜRELERİ
Kanunun 64 üncü
maddesinin birinci fıkrasında; "Kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz
malların kira süresi, on yıldan çok olamaz. Turistik tesis kurulacak yerlerin
ve turistik tesislerin ve enerji üretimi tesisleri ile iletim ve dağıtım tesis
ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin ve doğal gaz iletim, dağıtım ve
depolama tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin on yıldan fazla süre
ile kiraya verilmesi mümkündür." hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm gereğince,
taşınmazlar 10 yıldan daha uzun süreyle kiraya verilemez, ancak;
1. Turistik tesis
kurulacak yerler ile turistik tesislerin,
2. Enerji üretimi tesisleri
ile iletim ve dağıtım tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin,
3. Doğal gaz iletim,
dağıtım ve depolama tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin,
10 yıldan uzun süreli
kiraya verilmesi mümkündür.
V. KİRA BEDELİNİN
TESPİTİ
Tahmini kira bedeli,
idarece tespit edilir veya ettirilir. Tespitte rayiç bedel esas alınır.
Bu bedel;
Tespit genel beyan
yılında yapılacaksa bu yılda, genel beyan yılından sonraki bir yılda yapılacak
ise o yılda, aynı veya benzer vasıfta emsal taşınmaz için emlak vergisi
beyannamesinde gösterilen değerin %5 (Yüzdebeş)’inden az olmamak üzere idarece
doğrudan,
Tespit, beyan
yılından sonraki bir yılda yapılacak ve o yılda da aynı veya benzer vasıfta
taşınmaz için beyanda bulunulmamış ise bedel, ilgisine göre belediye, ticaret
odası, sanayi odası gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturularak,
Tespit ve hesap
edilir.
Bedelin idarece
doğrudan tespit edilmesi halinde de, ilgili kuruluş veya bilirkişilerden
yaralanılabilir.
Tespit ve
hesaplamalar Yönetmelik eki "Tahmin Edilen Kira Bedeli Tespitine Ait Hesap
Tutanağında" gösterilir, tutanak asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel,
gerektiğinde ihale komisyonunca tahkik ettirilir.
İşletme hakkı verilen
büfe, kantin, çayocağı gibi yerlerin işletme hakkına ait tahmini bedel,
Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan kuruluşlardan veya bilirkişilerden
soruşturulmadan bünyesinde büfe, kantin, çayocağı gibi yerler açılacak idarenin
yetkililerinden alınacak bilgiler de gözönünde tutularak idarece tespit edilir.
Bu bedel, Yönetmelik eki "İşletme Hakkı Verilecek Büfe, Kantin, Çayocağı
Gibi Yerlere Ait Tesbit ve Tahmin Edilen İşletme Hakkı Bedeli Hesap
Tutanağı" nda gösterilir.
Ayrıca; 4706 Hazineye
Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 7 nci maddesine 5228 sayılı Kanunla
eklenen son fıkrasında; 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tâbi ekspertiz
şirketlerince ve Bakanlık merkez denetim elemanlarınca tespit edilen rayiç
bedelin, tahmin edilen bedel olarak dikkate alınacağı öngörüldüğünden, bu yolla
değer takdir edilen taşınmazlar için ayrıca kıymet takdir kararı
alınmayacaktır.
VI. ŞARTNAMELER
Kira
İhaleleri için bu Genel Tebliğin ekinde yer alan
"Taşınmaz Kira Şartnamesi (Ek 1)" hazırlanır. Taşınmazın niteliği
dikkate alınarak şartnameye ayrıca ilave edilmesi istenilen şartlar idarece
özel şartlar bölümünde gösterilir.
Büfe, kantin, çay
ocağı gibi yerlerin kiraya verilmesi işlemlerinde "İşletme Hakkı Verilen
Büfe, Kantin, Çayocağı Gibi Yerlere Ait İşletme Hakkı Şartnamesi" (Ek 2)
düzenlenir. Bünyesinde büfe, kantin çayocağı gibi yerler açılan kuruluşun
önereceği hususlar ile idarenin gerekli gördüğü şartlar bu şartnamenin özel
şartlar bölümünde gösterilir.
Şartnameler kira
sözleşmesinin ekini teşkil eder.
VII. GEÇİCİ TEMİNAT
Kiralama ihalelerinde
tahmini kira bedelinin % 3 (yüzdeüç)’ünden az olmamak üzere % 30
(yüzdeotuz)'una kadar geçici teminat alınabilir.
Geçici teminat
miktarı, kiraya verilecek taşınmazın tüm özellikleri ve taşınmaz kira ihalesine
girmesi muhtemel kişilerin durumları da göz önünde tutularak tahmin edilen
bedelin %3’ünden az olmamak üzere %30'una kadar ita amirinin onayı ile
belirlenecektir.
Geçici teminat oranı
%30'a kadar yükseltilebileceği için, Hazineye ait taşınmaz kira ihalelerinde ayrıca
ek teminat alınmasına gerek bulunmamaktadır.
Geçici teminat
miktarı idarece alınacak onayla belirlenir ve Taşınmaz Kira Şartnamesinin (Ek
1) 5 inci maddesinde gösterilir.
Tarıma elverişli
arazilerin topraksız ve az topraklı çiftçilere kiraya verilmesi ihalelerinde
geçici teminat alınması zorunlu değildir.
Geçici veya kesin
teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:
1. Tedavüldeki Türk
Parası,
2. Bankalar ve özel finans
kurumlarının verecekleri süresiz teminat mektupları,
3. Hazine
Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetleri veya bu senetler
yerine düzenlenen belgeler (Nominal bedele faiz dahil edilerek ihraç edilmiş
ise bu işlemlerde anaparaya tekabül eden satış değerleri esas alınır).
Bankalarca ve özel
finans kurumlarınca verilen teminat mektupları dışındaki teminatların
istekliler tarafından mal sandıklarına yatırılması zorunlu olup, bunlar
komisyonlarca teslim alınamaz. Üzerlerine ihale yapılanların teminat mektupları
ihaleden sonra mal sandıklarına teslim edilir ve üzerlerine ihale yapılmayan
isteklilerin geçici teminatları hemen geri verilir.
Her ne suretle olursa
olsun idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir
konulamaz.
VIII. KİRA ARTIŞ
ORANLARI
İkinci ve müteakip
yıllar kira bedelleri, cari yıl kira bedelinin Devlet İstatistik Enstitüsünce
artışın yapılacağı ayda yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (bir önceki yılın
aynı ayına göre % değişim oranı) oranında artırılması suretiyle
hesaplanacaktır.
Bu Genel Tebliğin
yürürlüğünden önce ihalesi veya sözleşmesi yapılan ve kira artış oranı olarak
Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları Endeksi
kullanılan sözleşmelerde, ikinci ve müteakip yıl kira bedelleri Devlet
İstatistik Enstitüsünce yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (bir önceki yılın
aynı ayına göre % değişim oranı) oranı kullanılarak hesaplanacaktır.
Sözleşmelerinde kira
artışlarına ilişkin, yeniden değerleme oranı veya Devlet İhalelerinde belirtilen
kira artış oranı bulunan kiracıların talep etmesi durumunda, kira artışlarının
Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (bir önceki
yılın aynı ayına göre % değişim oranı) oranında artırılması yönünde sözleşme
tadilatı yapılabilecektir. Bu suretle yapılacak tadilatlar yeni kira döneminden
itibaren geçerli olacaktır. Kiracının başvurmaması halinde kira bedeli
artışları sözleşmelerdeki hükümlere göre yapılacaktır.
IX.
İZİN TALEPLERİNDE, BAKANLIĞA VEYA VALİLİĞE GÖNDERİLECEK BİLGİ VE BELGELER
Bakanlığa veya
valiliğe gönderilecek izin talep yazılarına, tebliğin ekinde yer alan
"Hazinenin Özel Mülkiyetinde Ve Devletin Hüküm Ve Tasarrufu Altında
Bulunan Taşınmazlara Ait Kira İşlemi Bilgi Formu (Ek 3)" ile aşağıda
açıklanan belgeler eklenecektir.
1. Taşınmaz Hazinenin
özel mülkiyetinde ise, ilk defa hangi yolla ve amaçla edinildiği, son duruma
göre tapu kayıt örneği.
2. Devletin hüküm ve
tasarrufu altındaki yerlerden ise, ebatları gösterilmiş ölçekli krokisi.
3. 189, 775, 2510, 2634,
2863, 2873, 2924, 3083, 4342, 6831, 7269 sayılı Kanunların kapsamına girip
girmediği.
4. İmar planı sınırları içinde
olup olmadığı, imar planı içinde ise, hangi ölçekte, hangi tür plân (bölge
plânı, çevre düzeni plânı, nazım imar plânı, uygulama imar plânı gibi) içinde
olduğu, plânda ne kadarının hangi amaca ayrıldığı, belediyesince onaylı imar
durum belgesi veya üzerinde kadastro yahut imar parseli işaretlenerek yeri
belirlenmiş ve varsa kıyı kenar çizgisi işlenmiş onaylı imar planı örneği,
5. Belediye ve belediye
mücavir alanı sınırları içinde bulunup bulunmadığı,
6. Üzerinde muhdesat
(bina, tesis, ağaç vs.) varsa, ne olduğu; muhdesat Hazineye ait değilse, kime
ait olduğu.
7. Kıyı mevzuatı
açısından, kıyı veya sahil şeridi tanımına giren yerlerden olup olmadığı, sahil
şeridinin hangi bölümünde kaldığı.
8. Tapu kayıtlarında
herhangi bir şerh veya beyan bulunup bulunmadığı, varsa ne olduğu, mülkiyetinin
ihtilâflı veya davalı olup olmadığı.
9. Bu güne kadar ki
kullanım şekli, en son ne şekilde ve ne kadarının kullanıldığı, boş olup
olmadığı.
10. Tahsisli olup
olmadığı, bir kamu hizmeti ya da Bakanlığımız için gerekli olup olmadığı.
11. Taşınmazın mahallinde
düzenlenmiş, krokisi, işgal ve kullanım durumu ile muhdesat ve benzeri fiilî
durumları konusunda bilgiler ihtiva eden tespit tutanağı.
12. Tahmini kira bedeline
ait kıymet takdir kararı (Kira İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar Formu (Ek 4)
hazırlanacak ve formda, tahmini kira bedelinin tespitinde esas
güncelleştirilmiş emlak vergi değerleri ile taşınmaz daha önce kiraya verilmiş
ise son yıl kira bedeli, işgalli ise son yıl ecrimisil bedeli belirtilecektir.)
13. Hangi amaçla
kiralanmak istendiği, organize hayvancılık yapılmak üzere kiralanmasının talep
edilmesi halinde, İlgilileri tarafından hazırlanacak ve talep konusu alanda
yetiştirilecek hayvan türünü ve sayısını, ihtiyaç duyulacak kapalı ve açık
alanların yüzölçümünü, yerleşim şeklini ve açık alanlarda ne tür faaliyetin
gerçekleştirileceğini, talep edilmesi halinde ne kadarlık bir alanın yem
bitkisi üretimi için gerekli olduğuna dair bilgileri de içeren avan proje.
14. Eski kiracının
kiralama talebinde bulunması halinde, kira sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin
yerine getirilip getirilmediği. (Kira borcunun bulunup bulunmadığı, kiraya
verilen alanın amacında kullanılıp kullanılmadığı vb.)
15. Kısmî kiralamalarda;
taşınmazın kiraya verilecek kısmını gösteren krokisi,
16. Taşınmazın MEOP
Taşınmaz Programı üzerinden kira programına gerekli veri girişinin (talep,
kira, ihale vs.) yapılıp yapılmadığına dair ilgili program özet rapor çıktısı,
taşınmazla ilgili olarak Bakanlıkla yazışma yapılmış ise, yazıların tarih ve
sayıları ile varsa eski dosya numarası ile birlikte yeni taşınmaz numarası.
17. Taşınmazın işgalli
olması durumunda MEOP Taşınmaz Programı üzerinden Ecrimisil Programına gerekli bilgilerin
girilip girilmediğine dair ilgili program özet rapor çıktısı,
18. Kiralama hakkındaki
valilik veya kaymakamlık görüşü.
X. İHALE USULÜ
Taşınmazların kiraya
verilmesinde kapalı teklif usulü esastır. Tahmin edilen ilk yıl kira bedeli,
Kanunun 45 inci maddesinde belirtilen parasal sınıra kadar olan taşınmazların
kiraya verilmesi işlemleri açık teklif usulüyle, tahmin edilen ilk yıl kira
bedeli bu sınırı aşan taşınmazların kiraya verilmesi işlemleri kapalı teklif
usulü ile yapılacaktır.
Kanunun 51 inci
maddesinin (f) bendi uyarınca Hazinenin müştereken veya iştirak halinde sahibi
bulunduğu taşınmazlardaki payları paydaşlara pazarlık usulü ile kiraya
verilebilir. Ayrıca aynı maddenin (g) bendi uyarınca, kullanışlarının özelliği,
idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif
usulüyle ihalesi uygun görülmeyen, taşınmazların kiralama ihalesi pazarlıkla
yapılabilir.
Kanunun 51 inci
maddesinin (g) bendi ile verilen yetkiye istinaden aşağıda belirtilen
taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinin pazarlık usulü ile yapılması uygun
görülmüştür.
1. Kamu hizmetine
tahsisli taşınmazlar içinde bulunan büfe, kantin, çay ocağı ve benzeri ticari
üniteler.
2. Turizm yatırımı
yapılacak yerler.
3. Geçici iş ve
hizmetler için kullanılacak taşınmazlar.
4. Tarihî ve bediî
değeri olan taşınmazlar.
5. Kamu kurum ve
kuruluşları tarafından kiralanması talep edilen taşınmazlar. (Protokol
karşılığı kiralanması talep edilen yerler dahil)
6. Birlikte
kullanılacağı parselin maliki veya kiracısı tarafından kiralanması talep edilen
ve bu parselle bütünlük arz eden, müstakil kullanımı mümkün olmayan taşınmazlar
(apartman önleri, ticari işletme ile bütünlük arz eden yerler vb.)
7. Sözleşmeden doğan
yükümlülüklerini yerine getiren eski kiracısı tarafından kiralanması talep
edilen taşınmazlar (otoparklar hariç).
8. Hazineye ait olmakla
birlikte diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından kiraya verilen ve
kiracıları tarafından kiralanması talep edilen taşınmazlar.
9. Projeye dayalı
organize hayvancılık faaliyetlerinde kullanılmak üzere kiralanması talep edilen
taşınmazlar.
10. Reklam levhası
konulmak üzere kiralanması talep edilen taşınmazlar.
Yukarıda sayılanların
dışında, Kanunun 51 inci maddesinin (a) fıkrasına göre, yılı genel bütçe
kanunlarının (İ) cetvelinde gösterilen tutar içinde kalsa dahi, taşınmaz kiraya
verme ihalesi, bu fıkraya göre pazarlık usulü ile yapılamaz.
XI. KİRA İHALELERİNİN
ONAYI
Bakanlıktan veya
valilikten önceden alınan izne uygun olarak, Kanun hükümlerine göre, ihalesi
yapılan taşınmazların, kiraya verilmesine ilişkin ihale komisyonu kararlarının,
Kanunun 31 inci maddesi gereğince, ita amirlerince, 15 işgünü içinde
onaylanması veya iptal edilmesi gerekmektedir. Yine Yönetmeliğin 40 ıncı
maddesi uyarınca; komisyonların verdiği ihale kararlarından, her yıl genel
bütçe kanununa bağlı (İ) cetvelinde, merkez ilçeler için tespit edilen parasal
sınıra kadar olan ihaleler defterdarın, diğer ilçeler için tespit edilen
parasal sınıra kadar olan ihaleler kaymakamın, bu parasal sınırı aşan ihaleler
ise, Bakanlığın onay veya ret kararları ile kesinleşmektedir.
Mahallî ita
amirlerinin parasal yetki sınırını aşan taşınmaz kiraya verme ihaleleri, onay
için Bakanlığa bildirilecektir. Onay isteme yazıları, valiliklerce veya vilayet
araya girmeden kaymakamlıklarca doğrudan Bakanlığa faks yoluyla
bildirilecektir. Bu yazılarda:
1. Taşınmazın numarası,
mahalle veya köyü, mevkii, pafta, ada ve parsel numaraları veya cilt, sayfa ve sıra
numaraları, cinsi, yüzölçümü, varsa sokak adı ve kapı numarası, hisseli ise
Hazine payının oranı,
2. Taşınmazın tahmin
edilen kira bedeli ile teklif edilen bedellerin en yükseği; bu bedellerin bir
metrekareye mi yoksa taşınmazın tamamına mı ait olduğu,
3. İhale tarihi, ihaleye
kaç kişinin katıldığı ve ihalenin kime yapıldığı,
4. Taşınmazın kiraya
verilmesine ilişkin ön izin, valilikten alınmış ise, bu konuyla ilgili valilik
yazısının tarih ve sayısı,
Belirtilecek,
valilikten alınan ön izin yazısının bir örneği gönderilecektir.
Ayrıca,
kaymakamlıklarca Bakanlığa onaya gönderilen ihalelerle ilgili olarak
"İhalenin yapıldığı ve onay için Bakanlığa gönderildiği" konusunda
valiliklere aynı günlü yazı ile bilgi verilecektir.
XII. KESİN TEMİNAT
Kiracının taahhüdünü,
sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak
amacıyla, sözleşme yapılmasından önce bir yıllık kira bedeli üzerinden %6
oranında kesin teminat alınır.
Kiracının bu zorunluluğa
uymaması halinde, protesto çekmeğe ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale
bozulur ve varsa geçici teminat Hazineye gelir kaydedilir.
Geçici teminat olarak
kabul edilen değerler kesin teminat olarak da verilebilir. Verilen kesin
teminat, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.
Sözleşmenin
yapılmasından sonra geçici teminat iade edilir.
Kesin teminat,
taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği,
usulüne göre anlaşıldıktan ve kiracının bu işten dolayı idareye herhangi bir
borcunun olmadığı tespit edildikten sonra kiracıya iade edilir.
XIII. SÖZLEŞME
DÜZENLENMESİ VE YER TESLİMİ
İstekli onaylanan
ihale kararının kendisine bildirilmesini izleyen günden itibaren 15 gün içinde
geçici teminatı kesin teminata çevirerek noterlikçe tescil edilmiş
"Taşınmaz Kira Sözleşmesini" (Ek 5) idareye vermek zorundadır.
Bu zorunluluklara
uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale
bozulur ve varsa geçici teminat Hazineye gelir kaydedilir.
Topraksız ve az
topraklı çiftçilere kiraya verilecek tarıma elverişli arazilerin, büfe, kantin,
çay ocağı gibi yerlerin, geçici iş ve hizmetler için kullanılacak taşınmazların
kiraya verilmesinde düzenlenecek sözleşmelerin notere tescili zorunlu değildir.
Topraksız ve az
topraklı çiftçilere kiraya verilecek tarıma elverişli arazilerin kiraya
verilmesi anında düzenlenecek sözleşmeler taşınmazın bulunduğu köy veya mahalle
muhtarının veya azalarından birinin, büfe, kantin, çay ocağı gibi yerler bunların
bulunduğu yerin yetkilisi huzurunda düzenlenir; sözleşmeyi bunlar da imzalar.
Noterlikce tescil
edilen sözleşmenin idareye tesliminden itibaren, 15 gün içerisinde idare,
taşınmazı müşteriye mahallinde tanzim edilecek tutanakla şartnamede belirtilen
sınır ve evsafa göre teslim eder. Tutanakta, taşınmaz bina ise müştemilatı,
değilse üzerindeki muhdesat ve dikili şeyler değerleri itibariyle gösterilir,
teslim tutanağı ilgili memur ve kiracı tarafından imzalanır. Kira süresi,
mahallinde yapılan yer teslimi tarihinde başlar.
Tabii afetler
(yangın, deprem su basması vs.), ülkede genel veya tesisin bulunduğu yerde
kısmi seferberlik ilanı, genel veya kısmi grev, lokavt gibi kısmi hak
kullanımından doğan imkânsızlıkların meydana gelmesi, bulaşıcı hastalık, salgın
gibi olayların çıkması ve benzeri haller gibi mücbir sebepler ile sözleşmenin
düzenlenmesinden sonra ortaya çıkan ve kamudan kaynaklanan hakkın kullanımı
engelleyen sebepler hariç olmak üzere sözleşmenin devamı süresince kiracının,
sözleşmenin niteliğinin değiştirilmesine, kira süresinin uzatılmasına, kira
bedelinin indirilmesine, kiralanan alanın yüzölçümünün değiştirilmesine yönelik
talepleri değerlendirilmeye alınmadan reddedilecektir.
XIV. SÖZLEŞME DEVRİ*
Kanunun 66 ncı
maddesinde; sözleşmelerin, ita amirinin yazılı izni ile başkasına
devredilebileceği ancak, devir alacaklarda ilk ihaledeki şartların aranacağı ve
izinsiz devir yapılması halinde, sözleşmenin bozularak, Kanunun 62 nci
maddesine göre işlem yapılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin 52 nci maddesiyle
de topraksız ve az topraklı çiftçilere kiraya verilen tarım arazisi ile büfe,
kantin ve çay ocaklarıyla ilgili olan sözleşmelerin devredilemeyeceği hüküm
altına alınmıştır.
Buna göre:
1. Kira sözleşmeleri,
kiracının yükümlülüklerini yerine getirmiş olması ve devir talebinde bulunduğu
tarih itibarıyla sözleşmeden doğan herhangi bir borcunun olmaması kaydıyla ita
amirinin yazılı izni ile devredilir. Ancak, Yönetmeliğin 52 nci maddesine göre,
topraksız ve az topraklı çiftçilere kiraya verilen tarım arazisi ile büfe,
kantin ve çay ocaklarıyla ilgili olan sözleşmeler devredilemez.
2. Devir alacaklarda ilk
ihaledeki şartlar aranır.
3. Kira sözleşmeleri,
devir talebinde bulunan kiracının söz konusu taşınmazı sözleşmeye dayalı olarak
kullanmaya başladığı tarihten itibaren 3 yıl içinde ve sözleşmenin bitimine 6
ay kala devredilemez. Sözleşmeyi devralacak kişiler devir tarihinden itibaren 3
yıl geçmedikçe yeniden devir talebinde bulunamazlar. Ancak ticaret unvanı ve
işletmenin nev’indeki (limited şirketin, anonim şirkete dönüşmesi gibi)
değişiklikler nedeniyle yapılacak devirler ile kiracının %50 hissesinden
fazlasına sahip olduğu şirketlere yapılacak devirlerde süre şartı aranmaz.
Kiracının %50
hissesinden fazlasına sahip olduğu şirketlere yapılacak devirlerde; sözleşme
süresince kiracının şirketteki hissesinin %50’nin altına düşmemesi
gerekmektedir.
İşletmenin nev’inde
meydana gelen değişiklikler nedeniyle yapılacak devirlerde; yeni şirketin en az
%50 hissesinin eski şirket ortaklarına ait olması ve sözleşme süresince bu
oranın %50’nin altına düşmemesi gerekmektedir.
4. Kira sözleşmelerinin
devrinde, sözleşme konusu taşınmaza günün emsal ve rayiç bedelleri dikkate
alınmak suretiyle, bu tebliğin "Kira Bedelinin Tespiti" başlıklı
bölümü uyarınca kıymet takdir ettirilerek devre esas kira bedeli tespit
edilecek ve devir sözleşmesi sözleşmenin devredildiği tarihteki kira bedelinden
az olmamak kaydıyla bu bedel üzerinden düzenlenecektir.
Ticaret ünvanı ve
işletmenin nev’indeki değişiklikler nedeniyle yapılacak devirler ile kiracının
%50 hissesinden fazlasına sahip olduğu şirketlere yapılacak devirlerde devre
esas kira bedeli, devredilen sözleşmede öngörülen kira bedelidir.
5. Devir taleplerinde
aşağıdaki belgeler istenilecektir.
a) Kiracının devir
talebini ve gerekçesini belirten dilekçesi,
b) Sözleşmeyi devralacak
kişinin devralınacak kira sözleşmesinin şartlarını ve devre esas kira bedelini
kabul ettiğine dair taahhütnamesi,
c) Sözleşmeyi devralanın
gerçek kişi olması durumunda, ikametgah ilmuhaberi ve nüfus cüzdanı örneği,
tüzel kişi olması halinde ise ticaret sicil gazetesi, talepte bulunanın tüzel
kişiliği temsile yetkili olduğuna dair belge (Mülga ibare:RG-1/8/2021-31555).
6. Kira sözleşmelerinin
devrinin uygun görüldüğünün ilgilisine tebliğinden itibaren, belirtilen
esaslara göre düzenlenecek yeni sözleşme 15 gün içinde notere tescil
ettirilerek idareye teslim edilir.
Devir sözleşmeleri,
devredilen kira sözleşmesinin tabi olduğu şekil şartlarına uygun olarak
düzenlenecektir. Düzenlenecek sözleşmelerin bir örneği Bakanlığa
gönderilecektir.
Devralınan kira
sözleşmesi, devredilen kira sözleşmesinin devamı niteliğinde olup kira süresi,
kira artışlarının uygulanacağı tarih, yükümlülükler ve içerdiği özel şartlar
açısından devredilen kira sözleşmesinin hükümlerine tabidir.
7. Devre esas kira
bedeli;
a) Ankara, İstanbul ve
İzmir illerinde, yılı genel bütçe kanununun (İ) cetvelinde, "Ankara,
İstanbul ve İzmir il merkezleri" için,
b) Diğer büyükşehir belediyesi
olan illerde, yılı genel bütçe kanununun (İ) cetvelinde, "diğer büyükşehir
belediyesi olan il merkezleri" için,
c) Bu iller dışındaki
illerde ise yılı genel bütçe kanununun (İ) cetvelinde, "diğer il
merkezleri, büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçeler ve nüfusu 50.000’i
geçen ilçeler" için,
tespit edilen parasal
sınırı (bu bedel dahil) aşmayan kira sözleşmelerinin devirleri valiliklerce
(defterdarlık) yapılacak, şayet taşınmaz ilçede ise, kira sözleşmelerinin
devrinden önce, valilikten (defterdarlık) izin alınacaktır.
Sözleşme devirlerine
ilişkin olarak valiliklere veya Bakanlığa gönderilecek yazılarda, kiracının
sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği ve devir
talebinde bulunduğu tarih itibarıyla herhangi bir borcunun bulunup bulunmadığı
hususlarına yer verilecek, ayrıca 5 inci maddede belirtilen belgeler
eklenecektir.
8. Bu şartlara uygun
olmayan kira sözleşmelerinin devrine ilişkin talepler valiliklere veya
Bakanlığa iletilmeden reddedilecektir.
9. İta amirinden izin
alınmadan kira sözleşmesinin devredildiğinin belirlenmesi halinde, Kanunun 62
nci maddesi gereğince sözleşme feshedilecek ve sözleşmeyi izinsiz olarak
devreden kiracı hakkında Kanunun 84 üncü maddesine göre işlem yapılmasını
teminen Bakanlığa bilgi verilecektir.
* : 24/3/2010
tarihli ve 27531 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 327) ile bu Tebliğin “XIV.
SÖZLEŞME DEVRİ” başlıklı bölümünün yetki devrine ilişkin kısımları
yürürlükten kaldırılmıştır.
XV. SÖZLEŞME FESHİ*
Kanunun 62 nci
maddesi ile Yönetmeliğin 50 nci maddesi gereğince sözleşme yapıldıktan sonra
kiracının taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme
hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün
süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi
halinde,
1. Düzenlenen kira
sözleşmesi feshedilecek,
2. Fesih tarihi
itibariyle varsa ödenmemiş kira bedelleri 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanacak
gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecek,
3. Kiracıdan bir yıllık
kira bedeli tutarında tazminat alınacak,
4. Kesin teminat
kiracının borcuna mahsup edilmeksizin, Hazineye gelir kaydedilecek,
5. Söz konusu taşınmaz
kiracıdan teslim alınacaktır.
Kira sözleşmelerinin
feshi işlemleri, söz konusu taşınmazın kiraya verilmesine onay veren makamca
(Bakanlık veya Valilik) yapılacaktır.
* : 24/3/2010
tarihli ve 27531 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 327) ile bu Tebliğin “XIV.
SÖZLEŞME FESHİ” başlıklı bölümünün yetki devrine ilişkin kısımları
yürürlükten kaldırılmıştır.
XVI. TAHLİYE
Kiracı, kira
süresinin sonunda veya sözleşmenin idarece feshedildiğinin bildirilmesini
müteakip taşınmazı tahliye edecektir.
Kira süresinin sona
ermesine veya kira sözleşmesinin feshedildiğinin bildirilmesine rağmen tahliye
edilmeyen taşınmazların tahliyesi Kanunun 75’inci maddesi uyarınca
sağlanacaktır.
(Danıştay
Onüçüncü Dairesinin 4/6/2020 tarihli ve E.:2017/13; K.:2020/1247 sayılı kararı
ile iptal üçüncü fıkra; Danıştay İDDK’nın 24/5/2021 tarihli E.:2020/1956,
K.:2021/1021 sayılı Onama kararı ile mezkûr karar kesinleşmiştir.)
Kira sözleşmesi feshedilen,
kira süresi sona erdiği halde yeniden kiralama talebinde bulunulmayan ve
yeniden kiralanması talep edilip de kiraya verilmesi uygun görülmeyen
taşınmazların tahliyeleri sağlanıncaya kadar geçen süre içindeki kullanımı
nedeniyle ecrimisil takdir ve tahsili yapılacaktır.
XVII. İHALEDEN
YASAKLAMA
Kanunun 83.
maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunanlar ile;
1. Üzerine ihale
yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan,
2. Sözleşme yapıldıktan sonra
taahhüdünden vazgeçen,
3. Mücbir sebepler
dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine
getirmeyen,
kiracılar hakkında 1
(Bir) yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilecektir.
Yukarıda bahsedilen
durumların tespit edilmesi halinde, tespit tarihinden (sözleşmenin feshini
gerektiren durumlarda sözleşmenin feshi tarihinden) itibaren, 1 (Bir) ay
içerisinde 2005/14 sıra sayılı Genelge eki formun doldurularak Bakanlığa
gönderilmesi gerekmektedir.
XVIII. ÖZELLİK ARZEDEN
KİRALAMA İŞLEMLERİ
A - HAZİNEYE
AİT TARIM ARAZİLERİNİN TOPRAKSIZ VEYA YETERLİ TOPRAĞI OLMAYAN ÇİFTÇİLERE KİRAYA
VERİLMESİ (Mülga:RG-16/9/2020-31246)(2)
B - MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA TAHSİSLİ VE BU BAKANLIĞA BAĞLI OKUL
VE KURUMLARDAKİ KANTİN, AÇIK ALAN, SALON VE BENZERİ YERLERİN KİRAYA
VERİLMESİ
Mülkiyeti Hazineye
ait olup Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli ve bu Bakanlığa bağlı okul ve
kurumlardaki kantin, açık alan, salon ve benzeri yerlerin ticari, eğitsel,
kültürel, sosyal ve sportif etkinliklerde kullanılmak üzere Millî Eğitim
Bakanlığının gözetim ve denetiminde okul aile birliklerince işletilmesi veya
işlettirilmesine ilişkin esaslar Okul Aile Birliği Yönetmeliğinde
düzenlenmiştir.
Buna göre, 222 sayılı
İlköğretim ve Eğitim Kanunu kapsamında İlgili kuruluşlara devredilen okullar
hariç olmak üzere, Milli Eğitim Bakanlığına tahsisli ve bu Bakanlığa bağlı okul
ve kurumlardaki kantin, açık alan, salon ve benzeri yerler, Millî Eğitim
Bakanlığının gözetim ve denetiminde okul aile birlikleri tarafından aşağıdaki
esaslar dahilinde işletilecek veya işlettirilecektir.
1. Kapsam
Milli Eğitim
Bakanlığına tahsisli ve bu Bakanlığa bağlı okul ve kurumlarda bulunan büfe,
kantin, çay ocakları, yemekhane, kafeterya, bahçe ve boş alanlar ile spor,
konferans ve çok amaçlı kapalı salonların eğitsel, sosyal, kültürel, sportif ve
ticari amaçlarda kullanılması amacıyla kiraya verilmesi işlemlerini kapsar.
2. İhale Usulü
Söz konusu alanların
okul aile birliğince kiralanmasının talep edilmesi halinde, okulun bulunduğu
yerdeki defterdarlık veya malmüdürlüğünce 2886 sayılı Kanunun 51/g maddesi
gereğince pazarlık usulüyle okul aile birliğine kiraya verilecektir.
3. Sözleşme
Söz konusu alanların
okul aile birliğine kiraya verilmesi işlemleri sonucunda ekte yer alan sözleşme
(Ek 8) düzenlenecektir.
Okul aile birliğince
sözleşme hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde sözleşme feshedilecek ve
bu yerlerin kiralama işlemleri idaremizce yapılacaktır.
Okul aile birlikleri
ile üçüncü kişiler arasında düzenlenecek kira sözleşmelerinin bir örneği,
okulun bulunduğu yerdeki defterdarlık veya malmüdürlüğüne verilecektir.
4. Kira Süresi
Okul Aile Birlikleri
ile sözleşmeler 5 (Beş) yıllık dönemler halinde düzenlenecektir.
5. Kiraya Verme ve
Tahmini Kira Bedeli
Söz konusu yerlerin,
tahmin edilen bedel tespiti ve kiralanması işlemleri il veya ilçe milli eğitim
müdürlüğünden, defterdarlık veya malmüdürlüğünden, kiraya verilecek okul
yönetiminden ve okul aile birliğinden birer kişinin katılımıyla oluşturulacak
komisyonca yerine getirilecektir.
Tahmin edilen bedelin
tespitinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu Kanunun 74 üncü maddesi
gereğince çıkarılan Yönetmelik hükümleri ile okulların açık olduğu günler
dikkate alınacaktır.
Okulların bahçe ve
boş alanları ile spor, konferans ve çok amaçlı salonlar ve benzeri yerler,
sadece eğitim ve öğretim saatleri dışında kullanılacaktır.
Kira gelirlerinden
okul ve kurumlara bırakılan kısmın harcanmasına ilişkin esaslar ile kantin,
açık alan ve salonların üçüncü şahıslara kiralanmasında göz önünde bulundurulacak
diğer hususlar Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenecektir.
6. İşletme Esasları
Söz konusu yerlerin
okul aile birliklerince işletilmesi halinde işletilen yerin gayri safi hasılatının
% 1’i, üçüncü kişilere kiraya verilmesi halinde ise okul aile birliğince elde
edilecek gayri safi gelirin % 3’ü üçer aylık dönemler itibariyle, takip eden
ayın yirmisine kadar, Hazineye arz bedeli olarak okul aile birliklerince ilgili
defterdarlık veya malmüdürlüğüne ödenecektir. Arz bedellerinin ödenmesinden
okul yöneticileri ve okul aile birlikleri yönetim kurulu başkan ve üyeleri
sorumlu olacaktır.
Süresinde ödenmeyen
arz bedellerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51
inci maddesi gereğince belirlenen gecikme zammı uygulanacaktır.
Söz konusu yerlerin
elektrik, doğalgaz, su ve ısıtma tesisatı, ayrılmasının teknik açıdan mümkün
olduğu hallerde müstakil hale getirilecektir. Bunun mümkün olmaması halinde bu
giderler karşılığı olarak defterdarlık veya malmüdürlüklerince tespit edilecek
bedel, arz bedellerinin ödeme tarihleri itibarıyla okul aile birliklerince
ödenecektir.
Eğitsel, sosyal,
sportif, kültürel ve ticari amaçlı olarak yapılan geçici kiralamalarda işin
niteliği gereği yapılacak giderler (elektrik, su ısıtma vb.) okul aile
birliklerince belirlenerek, arz bedeli ile birlikte ödenecektir.
Okul aile birlikleri
tarafından bu yerler işletilsin veya işlettirilsin ödeme kaydedici cihaz
kullanılacak, cihazın kullanılamayacağı hallerde, 213 sayılı Vergi Usul
Kanununda düzenlenmiş fatura veya perakende satış fişi kullanılacaktır.
7. Sözleşme Feshi
Söz konusu yerleri
işleten okul aile birliği veya üçüncü kişilerin 213 sayılı Vergi Usul Kanununda
sayılan fiillerden biriyle kaçakçılık suçunu işlediği kesinleştiği takdirde
kira sözleşmesi hüküm alınmaya gerek kalmaksızın feshedilecek, okul aile
birliği veya üçüncü kişilerce buna karşılık hiçbir hak ve tazminat talebince
bulunmayacaktır.
8. Okul
Kooperatifleri
Öğrencilerde
kooperatifçilik bilincini geliştiren, tamamen eğitsel amaçla ve gözetici
öğretmen veya öğretmenler nezaretinde ekonomik ve sosyal çalışmalar yapmak
üzere bizzat öğrenciler tarafından işletilip, öğrencileri nazarî bilgileri
yanında, tatbikî olarak eğitmek niteliğini taşıyan, statüsü içinde
faaliyetlerini sürdüren ve Millî Eğitim Bakanlığının 02/5/1983 tarihli ve 7628
sayılı yazısı ile yürürlüğe girdiği bildirilen Sınırlı Sorumlu Okul
Kooperatifleri Ana Sözleşmesi kapsamında kurulan okul kooperatiflerinden, bu
etkinliklerinden dolayı anılan Bakanlığa bağlı okul içerisinde kullandıkları
yerler için kira bedeli tahsil edilmeyecektir.
9. Diğer Hükümler
Söz konusu alanların
okul aile birliklerince, işletilmesine veya işlettirilmesine yanaşılmaması halinde
söz konusu yerler, 2886 sayılı Kanun ve bu Kanunun 74 üncü maddesi gereğince
çıkarılan Yönetmeliğin 67 nci maddesi gereğince ilgili defterdarlık veya
malmüdürlüğünce kiraya verilecek ve kira gelirleri genel bütçeye
kaydedilecektir.
C - AĞAÇLANDIRMA İŞLEMLERİ
(Mülga:RG-17/9/2013-28768) (1)
D
- YÜKSEK ÖĞRETİM KURUMLARINA TAHSİSLİ TAŞINMAZLARIN KİRAYA VERİLMESİ
2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununa 23/07/2004 tarihli ve 5217 sayılı Kanunla eklenen Ek 25
inci maddede;…..Hazine adına kayıtlı olup, yüksek öğretim kurumlarına tahsis
edilmiş taşınmaz malların üzerinde herhangi bir inşaat yapılmamak ve irtifak
hakkı tesisine konu edilmemek şartıyla eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı
kiralanması ve işletilmesi suretiyle elde edilecek gelirlerin tamamını ilgili
yüksek öğretim kurumunun her çeşit mal ve hizmet alımlarında ve sermaye
harcamalarında (yüksek öğretim kurumları adına tapuda kayıtlı taşınmazların
satılması suretiyle elde edilen gelirlerin tamamı sadece sermaye
harcamalarında) kullanılmak üzere bir yandan özel gelir, diğer yandan mevcut
veya yeni açılacak tertibe özel ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı
yetkilidir….." denilmektedir.
Buna göre; yüksek
öğretim kurumlarına tahsisli olan taşınmazların,
1. Üzerinde herhangi
bir inşaat yapılmaması ve irtifak hakkına konu edilmemesi,
2. Eğitim, sağlık ve
sosyal amaçlı kullanılması,
3. Elde edilen
gelirin tamamının ilgili yüksek öğretim kurumunun her çeşit mal ve hizmet
alımlarında ve sermaye harcamalarında (yüksek öğretim kurumları adına tapuda
kayıtlı taşınmazların satılması suretiyle elde edilen gelirlerin tamamı sadece
sermaye harcamalarında) kullanılması,
şartıyla, bu genel
tebliğ hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça kiraya verilmesinden elde edilen
gelirin ilgili yüksek öğretim kurumu bütçesine özel ödenek olarak kaydedilmesi
gerekmektedir.
Üniversitenin kendi
çalışanları ile öğrencileri dışında üçüncü kişilere hizmet veren ünitelerin
kiraya verilmesi işlemleri sosyal amaçlı kiralamalar kapsamında
değerlendirilmeyecektir. Bu alanların kiraya verilmesinde elde edilen gelirler
genel bütçeye kaydedilecektir.
E
- KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA TAHSİSLİ OLUP DÖNER SERMAYE HİZMETLERİNDE
KULLANILAN TAŞINMAZLARIN KİRAYA VERİLMESİ.
Bakanlık ile Kültür
ve Turizm Bakanlığı arasında düzenlenen 10/05/2005 tarihli protokol ile
Hazineye ait olup Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis edilen ve döner sermaye
hizmetlerinde kullanılmak üzere ayrılan taşınmazların Kültür ve Turizm
Bakanlığı (Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü) tarafından kiralanması,
işletilmesi veya işlettirilmesine ilişkin esaslar düzenlenmiştir.
Buna göre söz konusu
taşınmazların kiraya verilmesi işlemleri aşağıdaki esaslar çerçevesinde
yürütülecektir.
1. Kapsam
Bu düzenleme,
Hazinenin özel mülkiyetinde ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup Kültür
ve Turizm Bakanlığına tahsis edilen ve döner sermaye hizmetlerinde kullanılmak
üzere ayrılan taşınmazlar ile tesislerdeki, sergi, yeme, içme, satış, hizmet,
kültürel etkinlik ve dinlenme yerleri ile salon, büfe ve otoparkları kapsar.
Döner sermaye hizmetlerinde
kullanılmayan taşınmazlar bu kapsamda değerlendirilmeyecektir.
2. Kiraya Verme
Söz konusu
taşınmazlar 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uyarınca Kültür ve Turizm
Bakanlığınca (Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü) kiraya verilecektir.
3. Süre
Protokol 31/12/2007
tarihine kadar geçerli olup, Kültür ve Turizm Bakanlığınca (Döner Sermaye
İşletmesi Merkez Müdürlüğü) yapılacak işlemlerde kira süresi, bu tarihi
geçmeyecektir.
4. Kira Gelirleri
2252 sayılı Kültür
Bakanlığı Döner Sermaye Kanununun 5/c maddesinde, taşınır mallarla Kültür ve
Turizm Bakanlığına tahsis edilen ve döner sermaye hizmetlerinde kullanılan
taşınmaz malların ve tesislerin sergi, yeme, içme, dinlenme yerleri ile salon
büfe ve otoparklarının işletme ve kira gelirleri döner sermaye gelirleri
arasında sayılmaktadır.
Bu nedenle söz konusu
alanların kiraya verilmesinden elde edilen gelir Kültür ve Turizm Bakanlığınca
(Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü) tahsil edilecektir.
F - BALIKÇI
BARINAKLARININ KİRAYA VERİLMESİ
Balıkçı
barınaklarının kiraya verilmesine ilişkin işlemler 13/12/1996 tarihli ve 22846
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Balıkçı Barınakları
Yönetmeliğine göre yürütülmektedir.
1. Barınakların
Kiralanması
Balıkçı barınağı, her
türlü balıkçı gemilerine hizmet vermek maksadı ile mendireklerle korunmuş,
yeterli havuz ve geri saha ile barınacak gemilerin manevra yapabilecekleri su
alanı ve derinliğe sahip, yükleme, boşaltma, bağlama rıhtımları ile suyu,
elektriği, ağ kurutma sahası, satış yeri, idare binası, ön soğutma ve çekek
yeri bulunan, büyüklüğüne ve sağladığı imkanlara göre balıkçı limanı, barınma
yeri veya çekek yeri olarak adlandırılan kıyı yapılarını ifade etmektedir.
Balıkçı barınakları
sınırları, yüzölçümü, üst yapı tesislerinin gösterildiği vaziyet planıyla
birlikte, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Ulaştırma Bakanlığının olumlu
görüşlerine dayanılarak, öncelikle balıkçı barınağının mülki idari sınırları
içerisinde bulunan ve ortakları orada ikamet eden, en az altı aydan beri faaliyette
bulunan, münhasıran su ürünleri ile iştigal eden ve otuz günlük ilan süresi
içerisinde kiralamak için müracaat eden Su Ürünleri Kooperatif veya Kooperatif
Birliklerine 2886 sayılı Kanunun 51’inci maddesinin (g) bendine göre pazarlıkla
kiraya verilir.
Balıkçı barınağının
bulunduğu mülki idari sınırları içerisinde birden fazla su ürünleri
kooperatifinin olması ve bu kooperatiflerin ayrı ayrı barınak kiralama
taleplerinin bulunması halinde, gerekli şartları taşıyan kooperatiflerin
aralarında anlaşarak müşterek ve müteselsil sorumlu olarak kiralama istekleri
olduğu taktirde, barınak pazarlık usulü ile bu kooperatiflere, aksi taktirde
kooperatifler arasında yapılacak ihale ile kiraya verilir.
Su Ürünleri
Kooperatif ve Birlikleri ilan edilen süre içinde kiralama talebinde bulunmadığı
veya gerekli şartları taşımadıkları taktirde barınak, 2886 sayılı Kanun
gereğince Bakanlık tarafından gerçek ve tüzel kişilere kiralanmak üzere ihale
edilir.
İhale komisyonuna
kararlara katılmaksızın Tarım İl Müdürlüğünce görevlendirilen bir temsilci
iştirak eder.
2. Geçici Teminat
Balıkçı
barınaklarının kiraya verilmesi ihalelerinde tahmin edilen bedelin %30’u
oranında geçici teminat alınacaktır.
3. Kira Süresi
Balıkçı barınakları 10
yıl süreyle kiraya verilecektir.
4. Barınakların Kira
Bedelinin Tespiti
Balıkçı
barınaklarının ilk yıl tahmini kira bedeli, Balıkçı Barınakları Yönetmeliği
hükümlerine göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl Müdürlüklerince tespit ve
hesap edilerek defterdarlık/malmüdürlüğüne bildirilen miktarlar göz önünde
bulundurularak 2886 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre oluşturulan
komisyonca belirlenir.
Daha sonraki yıllara
ait kira bedeli, Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan Üretici Fiyatları
Endeksi (bir önceki yılın aynı ayına göre % değişim oranı) oranında artırılması
suretiyle hesaplanır. Bu bedel kiracıya kira dönemi başlangıcından en az 15 gün
önce tebliğ edilir.
5. Kira Sözleşmesi
Kiralaması
gerçekleştirilen barınağa ait kira sözleşmesine, "Balıkçı Barınağı Özel
Şartları" (Ek 10) ile barınağın sınırlarını, yüzölçümü ve yerleşim
durumunu gösteren vaziyet planı eklenir.
Kiralanan barınak ve
üst yapılar hiç bir şekilde üçüncü şahıslara devredilemez, kiraya verilemez ve
bunların kiralanmasında ve işletilmesinde ortak alınamaz Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı ile Bakanlığımızdan izin alınmadan şartnamesinde belirtilen amaçlar
dışında kullanılmaz, tadil veya tevsi inşaatı yapılamaz.
6. Kira Süresinin
Sona Ermesi
Kira süresinin sona
ermesiyle kiracının tüm hakları sona erer ve yeniden yapılacak kiralamada eski
kiracıya herhangi bir öncelik ve tercih hakkı tanınmaz. Kira süresinin sonunda
veya kira sözleşmesinin süresinden önce feshi halinde kiracı tarafından hiçbir
hak ve tazminat iddiasında bulunulmadan barınak ve üzerindeki tesisler Hazineye
teslim edilir.
Kiracı barınakta
yapmış olduğu her türlü ek tesis ve onarım giderlerinin ödenmesi için herhangi
bir talepte bulunamaz.
Yeni kiralama
işlemlerine, eski kiralama süresinin sona ermesinden dört ay önce başlanılır ve
kira süresinin bitimini müteakip istisnai durumlar hariç, iki ay içerisinde
sonuçlandırılır.
Kiralamanın
bitiminden yeni kiralamaya kadar geçen süre içerisinde barınağın işletme ve
idaresi Tarım İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilir. Bu süre içerisinde
mevcut ve geçerli olan barınma ücretleri uygulanır. İşletmeye ilişkin
gelirlerden, giderler çıktıktan sonra kalan kısım İl Müdürlüğünce ilgili
Saymanlığa yatırılır.
7. Vaziyet Planına
Aykırı Yapılaşma
Balıkçı
barınaklarının sınırları, yüzölçümü, üst yapı tesisleri vaziyet planında
gösterilir. Balıkçı barınağında vaziyet planına aykırı yapılaşmaya gidilmesi
halinde, barınak işleticisi aleyhinde ecrimisil takibatı yapılacak ve söz
konusu yapı ve tesisler kaldırılacaktır.
8. Tamamlama
Yatırımları
Alt ve üst yapısı
tamamen gerçekleşmemiş veya üst yapısı bulunmayan barınaklarda, kira
sözleşmesinde belirtilmesi veya kira dönemi içinde barınak işletmecisinin
talebi doğrultusunda yapılacak değişiklikler Bakanlığımız, Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı ile Ulaştırma Bakanlığının uygun görüşüne istinaden, Balıkçı
Barınakları Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde yer alan esaslar doğrultusunda ve
3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca değerlendirilir.
Değişiklik, teklifin
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca onanmasından sonra Ulaştırma Bakanlığının
denetiminde, herhangi bir bedel, hak veya kira bedelinden indirim talebinde
bulunulmaksızın barınak işletmecisi tarafından gerçekleştirilir.
Yapılan tesisler,
kira süresi sonunda veya sözleşmenin süresinden önce feshi halinde, işletmeci
tarafından hiç bir hak iddiasında bulunulmadan sağlam ve çalışır vaziyette
bedelsiz olarak Hazineye devredilir. Teslim ve tesellüm işlemi Tarım ve
Köyişleri Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile
Bakanlık taşra teşkilatlarından birer temsilcinin iştiraki ile oluşan
komisyonca yapılır.
9. Bakım, Onarım ve
Tarama İşleri
Barınak ve tesislerde
şiddetli dalga ve tabii afetler sonucu meydana gelebilecek büyük onarım işleri
Ulaştırma Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre bütçe imkanları
dahilinde yapılır.
Diğer bakım ve
kullanım sonucu ortaya çıkacak onarım çalışmaları, barınak işletmecisi
tarafından yapılır veya yaptırılır.
Barınakta ihtiyaç
duyulan tarama çalışmaları Ulaştırma Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere
göre bütçe imkanları dahilinde gerçekleştirilir.
Ulaştırma
Bakanlığınca yapılan tarama sonucu çıkarılan kum ticari amaçla kullanılamaz.
Ancak, kumun karaya çıkarılabilmesi halinde, bu kum Bakanlık yerel teşkilatınca
değerlendirilir.
Ulaştırma
Bakanlığınca tarama çalışmalarının yapılamaması halinde, bu Bakanlıkça
belirlenen esaslarda çıkarılmasına karar verilen kum ve diğer malzemelerin
belirlenen bedeli esas alınarak, tarama işleri 2886 sayılı Kanunun 51’inci
maddesinin (g) bendi gereğince barınak işletmecisine, talebinin olmaması
halinde diğer gerçek veya tüzel kişilere ihale yoluyla yaptırılır. Taramaya
izin verilmesi işlemleri, tebliğin "Kiraya Vermeye Yetkili Merciler"
başlıklı bölümündeki esaslara göre Bakanlık veya valilikçe (defterdarlık)
yaptırılacaktır.
Barınak işletmecisi
ile diğer gerçek ve tüzel kişilere yaptırılacak barınak ve basen taramalarının
şekli ve miktarı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının görüşü doğrultusunda Ulaştırma
Bakanlığı taşra teşkilatınca belirlenir ve bu kuruluşların denetiminde
gerçekleştirilir.
Barınakta bulunan kum
ve malzemenin bedeli aşağıdaki şekilde tespit edilir.
A=Barınakta tarama
sonucu çıkarılacak malzemenin metreküp olarak toplam miktarı
B=Bir metreküp
malzemenin ocak başı fiyatı
C=Bir metreküp
malzemenin tarama yapılarak çıkarılmasının maliyeti (normal kar dahil)
Toplam malzemenin
kira bedeli aşağıdaki şekilde formüle edilir.
Kira bedeli: A*(B-C)
Balıkçı barınağının
taranması sonucu çıkarılacak malzemenin 3213 sayılı Kanun gereğince ruhsata
tabi malzemelerden olması halinde ilgili kuruluştan ruhsat alınacak, ancak
malzeme bedeli Bakanlığımızca tahsil edileceğinden ruhsatı veren kuruluşça
Devlet hakkına ilave olarak tahsil edilerek Hazineye yatırılması gereken %30
oranındaki paylar alınmayacaktır.
10. Geçici Devri
Yapılan Balıkçı Barınakları
6237 sayılı Limanlar
İnşaatı Hakkında Kanun çerçevesinde yapımı gerçekleştirilen ve geçici olarak
Belediye, Köy Tüzel Kişiliği, İl Özel İdaresi ve benzeri kuruluşlara devredilen
barınaklar, Balıkçı Barınakları Yönetmeliğinin 8 inci maddesine göre
kiralanıncaya kadar, devir protokolü ile bu Yönetmelik hükümlerine uyulması
kaydıyla geçici olarak devredildiği kuruluşlarca işletilmeye devam edilir.
Bu barınakları
kiralamak için su ürünleri kooperatif veya birliklerinden talep gelmesi
halinde, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına geçici devir işlemleri tamamlandıktan
sonra kiralama işlemlerine başlanır. Bu devir işlemi esnasında eski işletmeci
kuruluş tarafından hiçbir bedel ve hak talebinde bulunulamaz ve barınak sağlam
ve çalışır vaziyette teslim edilir.
11. Kesin Devir
Yapılan Balıkçı Barınakları
Bakanlar Kurulu
Kararı ile kamu kurum ve kuruluşlarına, il özel idarelerine, belediyelere, köy
tüzel kişiliklerine devredilen barınaklar, Balıkçı Barınakları Yönetmeliğinin 8
inci maddesine göre kiralanıncaya kadar bu Yönetmelik hükümlerine uyulması
kaydıyla kesin olarak devredildiği kuruluşlarca işletilmeye devam edilir.
Bu barınakları
kiralamak için, su ürünleri kooperatif veya kooperatif birliklerinden gelen
talepler Bakanlığa iletilecektir. Bakanlar Kurulu Kararı yürürlükten
kaldırıldığı taktirde barınak kiraya verilir.
12. Balıkçı
Barınaklarının Başka Amaçla Kullanımı
Balıkçı barınakları
Tarım ve Köyişleri Bakanlığının olumlu görüşü alınmadan, hiçbir şekilde yat
limanına dönüştürülemez ve başka amaçlarla kullanılamaz. Ancak, balıkçıların
ihtiyacı dışındaki bölümler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığının uygun görüşüne ve
belirleyeceği esaslara bağlı olarak diğer amaçlarla kullanılmak üzere kiraya
verilir.
13. Barınağın Kira
Sözleşmesinin ve Geçici veya Kesin Devir Protokolünün İptali
Kiralanan balıkçı
barınaklarının, kira sözleşmesine ve Balıkçı Barınakları Yönetmeliğine aykırı
olarak işletildiğinin tespiti halinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığının da görüşü
alınarak kira sözleşmesi tek taraflı olarak Bakanlıkça fesih edilir.
6237 sayılı Limanlar
İnşaatı Hakkında Kanun çerçevesinde, geçici ve kesin olarak Belediye, Köy Tüzel
Kişiliği, İl Özel İdaresi ve benzeri kuruluşlara devredilen barınakların
Balıkçı Barınakları Yönetmeliğine aykırı olarak işletildiğinin tespiti halinde
devir işleminin iptalini teminen gerekli bilgi ve belgeler Bakanlığa
gönderilir.
Sözleşmenin feshi
veya devir işleminin iptali halinde balıkçı barınakları kiraya verilinceye
kadar Tarım İl Müdürlüklerince işletilir. Bu süre içerisinde mevcut ve geçerli
olan barınma ücretleri uygulanır. İşletmeye ilişkin gelirlerden, giderler
çıktıktan sonra kalan kısım İl Müdürlüğünce ilgili Saymanlığa yatırılır.
G - KIYI KANUNU
KAPSAMINA GİREN YERLERİN KİRAYA VERİLMESİ
3621 sayılı Kıyı Kanununun
kapsamında kalan kıyı, sahil şeridi ve dolgu alanları Kıyı Kanunu ile Kıyı
Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun ve amacında
kullanılmak üzere kiraya verilebilir. Bu alanların kiralanmasına izin verilmesi
işlemleri tebliğin "Kiraya Vermeye Yetkili Merciler" başlıklı
bölümündeki esaslara göre Bakanlık veya valilikçe (defterdarlık) yapılacaktır.
Kıyı ve sahil
şeridinin 3621 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği ile onaylı imar planlarına
uygun olarak düzenlenmesi ve bu alanların üçüncü kişilere kiraya verilmesi
halinde elde edilecek hasılatın paylaşımı esasına dayalı protokoller Bakanlığın
iznine istinaden yapılacaktır.
Ahşap iskelelerin
kiralanmasına yönelik talepler Denizcilik Müsteşarlığına yönlendirilerek uygun
görüşü alınacaktır.
5393 sayılı Belediye
Kanununun 79. maddesinin 2. fıkrası kapsamında kalan dolgu alanları kiraya
verilmeyecektir.
H - HAZİNENİN
ELBİRLİĞİ VEYA PAYLI MÜLKİYETİNDE
BULUNAN TAŞINMAZLARIN KİRAYA VERİLMESİ
Paylı mülkiyet,
birden çok kimsenin, maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli
paylarla malik olmasıdır, elbirliği mülkiyeti ise, kanunlar veya kanunlarda
öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte
malik olanların mülkiyetidir.
Hazinenin elbirliği
veya paylı mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiraya verilmesine yönelik olarak
aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.
1) Hazinenin
elbirliği veya paylı mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiraya verilmesine esas
kıymet takdiri bu genel tebliğin ilgili bölümünde belirtildiği şekilde yapılır.
2) Hisseli taşınmazın
bulunduğu yer Defterdarlığı/ Malmüdürlüğünce hissedar veya hissedarların
adreslerine yazılı tebligatla, Hazine ile hissedar olduğu taşınmazın yıllık
kira bedeli belirtilmek suretiyle kendisinin kiralamak isteyip istemediği,
diğer hissedarlara veya üçüncü kişilere kiraya verilmesine muvafakat edip
etmeyeceği, muvafakat edilmemesi halinde kendisinin veya üçüncü kişilerin işgal
veya tasarrufu olmasa dahi bu taşınmazdaki Hazine hissesinin kiralanamamasından
ötürü Hazinenin yoksun kaldığı gelirin kendisinden talep edileceği ve tebligat
yapan idareye 15 gün içerisinde yazılı cevap verilmemesinin bu duruma muvafakat
edildiği anlamını taşıyacağı hususları tebliğ edilir.
3) Taşınmaz biri
Hazine olmak üzere iki kişiye ait ise idarenin kiralama önerisini kabul etmesi
halinde hissedarına pazarlıkla kiraya verilir.
4) Hazinenin paylı
mülkiyetinde bulunan ve ikiden fazla hissedarı olan taşınmazlar öteki
hissedarların hisse oranı ve hissedar sayısı olarak yarıdan fazlasının yazılı
muvafakatının alınabilmesi halinde genel hükümler çercevesinde kiraya verilir.
5) Hazinenin
elbirliği mülkiyetinde bulunan taşınmazlarda diğer maliklerin tamamının
muvafakatı alınması durumunda kiralama işlemi yapılır.
6) Hissedar veya
hissedarlardan yukarıda açıklanan biçimde ve tebligatta belirtilen süre
içerisinde muvafakat sağlanamadığı takdirde muvafakat etmeyen hissedar veya
hissedarlardan Hazinenin bu taşınmazdaki hissesinin kiralanamamasından ötürü
yoksun kaldığı gelire tekabül edecek bir tazminat ecrimisil olarak tespit,
takdir ve tahsil edilir.
XIX. DİĞER HÜKÜMLER
A - 3213 SAYILI MADEN
KANUNU KAPSAMINDA KALAN ALANLARDA YAPILACAK İŞLEMLER
5/6/2004 tarihli ve
25483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 26/5/2004 tarihli ve
5177 sayılı Maden Kanununda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin
Kanunun;
-1 inci maddesiyle
3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesi değiştirilerek; "Yer kabuğunda
ve su kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticari değeri olan
petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her türlü madde bu
Kanuna göre madendir." hükmüne yer verilmiş, madenler 5 grupta
sınıflandırılarak, 1. grup (a) bendinde, inşaat ile yol yapımında kullanılan ve
tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakıl, (b) bendinde tuğla-kiremit kili,
çimento kili, marn, puzolanik kayaç ile çimento ve seramik yapımında kullanılan
ve diğer gruplarda yer almayan kayaçlar sayılmış, mermer, dekoratif taşlar,
traverten, kalker, dolomit, kalsit, granit, siyenit, andezit, bazalt ve benzeri
taşlar ise 2. grup madenler arasında sayılmıştır.
Ayrıca 5177 sayılı
Kanunun;
-10 uncu maddesiyle
3213 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi değiştirilerek; inşaat ile yol yapımında
kullanılan ve tabiatta doğal olarak bulunan kum ve çakılın il özel idarelerince
ihale edilerek işletme ruhsatı verileceği, ancak özel mülkiyete tabi
alanlardaki söz konusu madenlerin il özel idarelerince ihale edilemeyeceği,
-20 nci maddesiyle
3213 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinde yapılan değişiklikle; Hazinenin özel mülkiyetinde
veya Devletin hüküm ve tasarrufundaki yerlerde yapılan madencilik faaliyetleri
için bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra kira ve ecrimisil alınmayacağı,
hüküm altına
alınmıştır.
Buna göre;
1. 5177 sayılı Kanunun
yürürlüğe girdiği 05/06/2004 tarihinden sonra taş, kum, çakıl ve toprak
ocaklarının kiraya verilmesi ve kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilmesi
işlemleriyle ilgili olarak Bakanlıkça herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
I. Grup (a) bendi
madenler il özel idarelerince ihale edilerek işletme ruhsatı verilecek, diğer
gruplarda yer alan madenlere ilişkin işlemler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığınca (Maden İşleri Genel Müdürlüğü) yürütülecektir. Ancak 1. grup (a)
bendinde sayılan, inşaat ile yol yapımında kullanılan ve tabiatta doğal olarak
bulunan kum ve çakılın Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlarda bulunması
halinde 5177 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi gereğince il özel idarelerince
herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
2. Hazinenin özel mülkiyetinde
veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazlardan kaçak malzeme
alındığının tespiti halinde, malzeme bedelinin tahsiline yönelik herhangi bir
işlem yapılmayacak ancak 5177 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca işlem
yapılabilmesi için konu il özel idarelerine intikal ettirilecektir. Öte yandan
kaçak malzeme alımına konu olan taşınmazların kullanımı nedeniyle kullanıcılar
hakkında genel hükümlere göre ecrimisil takibatında bulunulacaktır.
3. 5177 sayılı
Kanunun 8 inci maddesine göre Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm
ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak madencilik faaliyetlerinden
Devlet hakkı %30 fazlasıyla alınacağından, arama veya işletme ruhsatlı
sahalarda kalan Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu
altında bulunan taşınmazların kiraya verilmesi veya ecrimisil işlemlerine
yönelik olarak herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
4. 5177 sayılı
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Devletin hüküm ve tasarrufu altında
bulunan kum ve çakıl ocaklarının kiralanmasına yönelik talepler il özel
idarelerine, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu
altında bulunan taşınmazlardaki diğer maden ocaklarının kiralanmasına yönelik
talepler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına (Maden İşleri Genel
Müdürlüğü) yönlendirilecektir.
B - BELEDİYELER
TARAFINDAN DOLDURULAN DOLGU SAHALARI HAKKINDA YAPILACAK İŞLEMLER
5393 sayılı Belediye
Kanununun "Belediye tasarrufundaki yerler" başlıklı 79 uncu
maddesinin 2 nci fıkrasında; "Belediye tarafından deniz, akarsu ve gölden
doldurma suretiyle kazanılan alanlar, Kıyı Kanunu ve ilgili mevzuata uygun
olarak kullanılmak şartıyla Maliye Bakanlığı tarafından belediyelerin,
büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerinin tasarrufuna bırakılır." hükmü yer
almaktadır.
3621 sayılı Kıyı
Kanunu ile getirilen hükümler çerçevesinde 5393 sayılı Belediye Kanununun 79
uncu maddesinin 2 nci fıkrasına ilişkin olarak aşağıdaki şekilde işlem
yapılması uygun görülmüştür.
Buna göre;
1. Belediyelerce
deniz, akarsu, tabii ve suni göllerden doldurma suretiyle kazanılan ve Devletin
hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler, mücavir alan sınırları dikkate
alınarak ilgili belediyelerin tasarrufuna geçecektir. Büyükşehir belediyesi
bulunan yerlerde ise dolgu alanları, hangi büyükşehir ilçe belediyesi sınırları
içinde olduğuna bakılmaksızın büyükşehir belediyelerinin tasarrufuna
bırakılacaktır.
2. 3621 sayılı Kıyı
Kanunu kapsamında kalmakla birlikte dolgu vasfında olmayan yerlerin (kumluk,
çakıllık vs.) idaresi eskiden olduğu gibi Bakanlığımızca yürütülecektir.
3. Dolgu vasıflı
olmakla birlikte bir kamu hizmetine tahsisli olan veya kiraya verilenler ile
üzerinde kullanım izni tesis edilen yerlerin idaresi sözleşmelerinde öngörülen
süre sonuna kadar Bakanlıkça yürütülecektir.
4. Bu esaslar
çerçevesinde belediyelerin tasarrufuna bırakılması gereken ancak, Bakanlıkça
gelirin paylaşımı esasına dayalı olarak belediyelere kiraya verilen alanların
kira sözleşmeleri, bu alanlarla sınırlı olmak üzere ilgili belediyelerin
talepleri halinde feshedilecektir.
5. Belediyelerin
tasarrufuna bırakılacak yerler, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile Kıyı Kanununun
Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kullanılacaktır.
6. 5393 sayılı Kanun
hükümlerine göre Belediyelerin tasarrufuna bırakılan dolgu sahalarındaki,
herhangi bir hukuki nedene dayalı olmayan kullanımlara yönelik tahliye
işlemleri sonuçlandırılıncaya kadar ecrimisil tahakkuk ve tahsilâtı işlemleri
Bakanlıkça yürütülecektir.
C
- ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGELERİNDE KALAN ALANLARDA YAPILACAK İŞLEMLER
19/10/1989 tarihli ve
383 sayılı Başbakanlık Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair
Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesinin, (e) bendinde; "Özel Çevre
Koruma Bölgesi olarak ilan edilen alanlardaki Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar
ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler, Başkanlığın talebi üzerine
Maliye Bakanlığınca bu Kanun Hükmünde Kararname amaçlarında kullanılmak üzere
Başkanlığa tahsis edilir. Bölgelerde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki
yerlerin kiralanması ve bu yerler için gerekli görülen hallerde kullanma izni
verilmesi, işletilmesi, işlettirilmesi ve diğer tasarruf hakları Başkanlığa
aittir." hükmü yer almaktadır.
Buna göre, Özel Çevre
Koruma Kurumu Başkanlığı tarafından özel çevre koruma bölgesi olarak ilan
edilen alanlarda bulunan Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve
tasarrufu altındaki taşınmazların kiraya verilmesine yönelik aşağıdaki şekilde
işlem yapılacaktır.
1. 383 sayılı KHK’nin
10/e maddesi uyarınca anılan Başkanlığa tahsis edilen veya tahsisi talep edilen
Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması işletilmesi veya
işlettirilmesi ile ilgili işlemler Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca
yürütülecektir.
2. Özel çevre koruma
bölgelerinde bulunan Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların Başkanlığa
tahsisli olup olmadığına bakılmaksızın kiraya verilmesine ilişkin işlemler,
Başkanlığın görüşleri alınmak suretiyle Bakanlıkça yapılacaktır.
Ancak, özel çevre koruma
bölgelerinde yer almakla birlikte, uygulama imar planları onaylanmış alandaki
Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazların kiraya verilmesine ilişkin
işlemler, plan kararlarına uyulması şartıyla Özel Çevre Koruma Kurumu
Başkanlığının görüşü alınmadan sonuçlandırılacaktır.
3. Devletin hüküm ve
tasarrufu altında bulunup, Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilen sahada
kalan ve önceden Bakanlık tarafından kiraya verilen taşınmazlar sözleşme süresi
sonuna kadar Bakanlık tarafından idare edilecektir.
4. Özel Çevre Koruma
Kurumu Başkanlığına tahsisli iken tahsisleri kaldırılan veya özel çevre koruma
bölgesinden çıkarılması nedeniyle tahsisleri sona eren taşınmazlardan daha önce
Başkanlıkça kiraya verilen veya işletilen/işlettirilenlerin sözleşmeleri süre
sonuna kadar devam edecek ancak tahsisin sona ermesinden itibaren kira
bedelleri Bakanlıkça tahsil edilecektir.
XX. SON HÜKÜMLER
1. Genel Hükümler
Bu Genel Tebliğde
hüküm bulunmayan hallerde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa, Devlete Ait
Taşınmaz Mal Satış, Trampa, Kiraya Verme, Mülkiyetin Gayri Ayni Hak Tesis,
Ecrimisil ve Tahliye Yönetmeliğine ve sair mevzuat hükümlerine göre işlem
yapılacaktır.
XXI.
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENEL TEBLİĞLER VE GENELGELER
Aşağıdaki genel
tebliğler ve genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.
1. 120 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği.
2. 186 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği.
3. 198 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
4. 202 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
5. 267 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
6. 273 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
7. 277 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
8. 279 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
9. 280 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
10 281 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
11. 282 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
12. 288 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
13. 290 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
14. 295 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliğinin kiraya ilişkin hükümleri
15. 1994/03 sıra
sayılı Genelge
16. 1995/02 sıra
sayılı Genelge
17. 1995/03 sıra
sayılı Genelge
18. 1995/07 sıra
sayılı Genelge
19. 1995/10 sıra
sayılı Genelge
20 1995/12 sıra
sayılı Genelge
21. 1996/07 sıra
sayılı Genelge
22. 1997/01 sıra
sayılı Genelge
23. 1997/07 sıra
sayılı Genelge
Tebliğ olunur.
EKLER:
Ek 1: Taşınmaz Kira
Şartnamesi
Ek 2: İşletme Hakkı Verilen
Büfe, Kantin, Çayocağı Gibi Yerlere Ait İşletme Hakkı Şartnamesi
Ek 3:Hazinenin Özel
Mülkiyetinde Ve Devletin Hüküm Ve Tasarrufu Altında Bulunan Taşınmazlara Ait
Kira İşlemi Bilgi Formu
Ek 4: Kira İşlemine
Esas Kıymet Takdir Karar Formu
Ek 5: Taşınmaz Kira
Sözleşmesi
Ek 6: Tarım Arazisi
Kiralama Talep Formu
Ek 7: Bir Aileye
Verilebilecek Sulu ve Kuru Tarım Arazisi
Ek 8: Milli Eğitim
Bakanlığının Gözetim Ve Denetiminde Okul Aile Birliklerince İşletilen Yerlere
İlişkin Sözleşme
Ek 9: Kesin İzin Şartnamesi
Ek 10: Balıkçı
Barınağı Özel Şartları
__________________
(1) 17/9/2013 tarihli ve
28768 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra
No:358)’in 27 nci maddesi ile bu tebliğin “XVIII. Özellik Arzeden Kiralama
İşlemleri” başlıklı bölümünün “C- Ağaçlandırma İşlemleri” başlıklı alt bölümü
yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) 16/9/2020 tarihli
31246 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra
No:400)’in 18 inci maddesi ile bu tebliğin “XVIII. ÖZELLİK ARZEDEN KİRALAMA
İŞLEMLERİ” başlıklı bölümünün “A- Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Topraksız
veya Yeterli Toprağı Olmayan Çiftçilere Kiraya Verilmesi" alt bölümü
yürürlükten kaldırılmıştır.
TEBLİĞİN EKLERİNİ GÖRMEK İÇİN TIKLAYINIZ
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.