Bakanlık Adı
:
Maliye Bakanlığından
Tebliğin
Adı
:
Muhasebat Genel
Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No:18) Hakedişlerden Yapılacak Kesintiler
Tebliğ No
:
Sıra No:18
R. Gazete Tarihi
:
20/02/2005
R. Gazete Sayısı
:
25379
MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO:18)
HAKEDİŞLERDEN YAPILACAK KESİNTİLER
GİRİŞ
Bilindiği gibi, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun
değişik 94 üncü maddesinde, kamu idare ve müesseselerince ödemelerde yapılacak
vergi tevkifatına ilişkin hükümler yer almıştır. Ayrıca, 3065 sayılı Katma
Değer Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye
dayanılarak aynı idarelerce yapılan bazı alımlara ilişkin hakediş ödemelerinden
katma değer vergisi tevkifatı yapılması öngörülmüştür.
I- HAKEDİŞLERDEN YAPILACAK KESİNTİLER
A- YILLARA SARİ İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDE
HAKEDİŞLERDEN
YAPILACAK VERGİ KESİNTİLERİ
193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 42 nci maddesinde birden fazla takvim
yılına taşan inşaat ve onarım işlerinde kar veya zararın işin bittiği yıl kat’i
olarak tespit edileceği ve tamamının o yılın geliri sayılarak mezkûr yıl
beyannamesinde gösterileceği; 44 üncü maddesinde ise inşaat ve onarma işlerinde
geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını
gösteren tutanağın düzenlendiği tarihin, diğer hallerde ise işin fiilen
tamamlandığı veya fiilen bırakıldığı tarihin, bitim tarihi olarak kabul
edileceği hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, aynı Kanunun 94 üncü
maddesinde, 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara
(Kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden vergi tevkifatı yapılacağı
belirtilmiştir. Buna göre;
1- 193 sayılı Kanunun 42 nci maddesi kapsamına giren işler
dolayısıyla bu işleri yapanlara (Kurumlar dahil) ödenen istihkak bedellerinden,
94 üncü madde uyarınca belirlenen oranda gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
2- Sözleşmesine göre yılı içerisinde bitirilmesi gereken inşaat ve onarım
işinin, her ne sebeple olursa olsun yılı içerisinde bitirilemeyerek, idarece ek
süre verilmesi ve bu sürenin ertesi yıla taşması halinde;
a) Ek süre ile ilgili kararın verildiği tarihten,
b) Ek süre verilmemiş olmakla birlikte işin bitiminin ertesi yıla taşması
halinde ise ertesi takvim yılı başından itibaren,
ödenecek istihkak
bedelleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
B-
KİRA BEDELİ ÖDEMELERİNDE YAPILACAK VERGİ KESİNTİLERİ
1- Kira Bedellerinin
Kiralayana Ödenmesi Sırasında Yapılacak Vergi Tevkifatı
193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde “gayrimenkul sermaye
iradı”nın tanımı yapılmış, değişik 94 üncü maddesinde de, kamu idare ve
müesseselerinin ödedikleri gayrimenkul sermaye iradından gelir vergisi tevkifatı
yapacakları hükme bağlanmıştır.
Bu
hükme göre, konut ihtiyacını karşılamak amacıyla ilgili bakanlıklarca kiralanan
konutlar için ödenen ve haksahibi yönünden gayrimenkul sermaye iradı sayılan
kira ödemelerinin gayrisafi tutarı üzerinden, 94 üncü madde uyarınca Bakanlar
Kurulunca belirlenen oranda gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.
2- Konut Kira Bedellerinin Konutta Oturan Personel Yönünden Ücret
Sayılarak Vergilendirilmesi
Kamu kurum ve kuruluşlarınca, Kamu
Konutları Yönetmeliği hükümlerine göre bedeli bütçeden karşılanmak suretiyle
bina kiralanarak;
-Emniyet Genel Müdürlüğünce ihtiyaç
gösterilecek hal ve yerlerdeki emniyet personeline,
-Türk Silahlı Kuvvetleri personeline,
- Görevlerinin devamı süresince konut
tahsis edilemeyen, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun 2 nci maddesinde
sayılanlar ile Devlet Güvenlik Mahkemelerinin başkan ve üyelerine, Cumhuriyet
Savcı ve Cumhuriyet Savcı yardımcılarına,
tahsis edilmektedir.
193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde “ücret” işveren tarafından
verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatler
olarak tanımlanmıştır. Anılan Kanunun 63 üncü maddesinde de, konut tedariki ve
sair suretle sağlanan menfaatlerin, konutun emsal kirasına veya menfaatin emsal
bedeline göre değerleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Diğer
taraftan, aynı Kanunun 23/9 uncu maddesinde, özel kanunlarına göre
barındırılması gereken memurlarla müstahdemlere konut tedariki ve bunların
aydınlatılması, ısıtılması ve suyunun temini suretiyle sağlanan menfaatler ile
mülkiyeti işverene ait brüt alanı 100 m2’yi aşmayan konutların
hizmet erbabına mesken olarak tahsisi suretiyle sağlanan menfaatler (Bu
konutların brüt alanı 100 m2’yi aşması halinde, aşan kısma isabet
eden menfaat için bu istisna hükmü uygulanmaz) gelir vergisinden istisna
edilmiştir.
Maddede
yer alan istisna hükmünün uygulanabilmesi için kendisine konut tahsis edilen
personelin kanun uyarınca barındırılması gereken kişilerden olması veya konutun
işverene ait olması gerekmektedir.
Buna
göre;
a) İdarelerince kiralanan
konutların, kendilerine bedelsiz olarak tahsis edilmesi halinde söz konusu
konutlara ait kira bedellerinin ücretlerden istisna edilmesi mümkün
olmadığından, bu ödemelerin (kira bedeli) aylık gayrisafi tutarının (kira kontratosunda
belirtilen aylık tutarının) her ay ilgililerin ücretlerinin gelir vergisine
tabi matrahına eklenmek suretiyle, ilgililerin ücretlerinden de gelir vergisi tevkifatı
yapılması gerekmektedir.
b) Kiralanan konutların Kamu
Konutları Yönetmeliği uyarınca hesaplanan kira bedelinin tahsis edilen
personelin ücretinden kesilmesi halinde personele bedelsiz olarak sağlanmış bir
menfaatten söz edilmesi mümkün olmayacağından, konutlardan yararlanan
personelden alınan kira bedelinin personelin ücretinin gelir vergisine tabi
matrahına ilave edilmek suretiyle vergilendirilmesi yoluna gidilmeyecektir.
C- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNA GÖRE YAPILACAK
TEVKİFATLAR
21/10/2003
tarihli ve 25266 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 89 seri no.lu Katma Değer
Vergisi Kanunu Genel Tebliği uyarınca; 3065 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin 1
inci fıkrasında yer alan genel ve katma bütçeli daireler ile döner sermayeli
kuruluşların inşaat taahhüt işleri, temizlik hizmetleri, özel güvenlik
hizmetleri, makine teçhizat ve demirbaşlara ait bakım ve onarım hizmetleri,
personele verilen yemek servisi, danışmanlık ve denetim hizmetleri alımlarına
ait bedel üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin 1/11/2003 tarihinden
itibaren, sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi ve ödemek üzere tevkifata tabi
tutulması gerekmektedir.
Tevkifat
oranı, temizlik, özel güvenlik, danışmanlık ve denetim hizmetlerinde %50’si,
diğer işlerde ve hizmetlerde 1/3 üdür.
Fatura
veya benzeri belgesi 1/11/2003 tarihinden önce düzenlenmiş alımlara ait
bedellerin bu tarihten sonra ödenmesi halinde tevkifat yapılmayacaktır.
II- DİĞER HUSUSLAR
193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun 100 üncü maddesi ve 3065 sayılı Katma Değer
Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca, genel bütçeli
daireler yaptıkları vergi tevkifatı için beyanname vermeyeceklerdir.
Genel
bütçeli kuruluş saymanlıklarınca, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesine göre yapılacak vergi tevkifatları, ödeme yapılacak mükellefin gelir
veya kurumlar vergisi mükellefi olması durumuna göre, 602- Bütçe Gelirleri
Hesabının gelir vergisi tevkifatı veya kurumlar vergisi tevkifatı ayrıntı
kodlarına kaydedilecektir. Katma Değer vergisi tevkifatları ise ödemelerden
tevkif suretiyle kesilen katma değer vergisi tevkifatları ayrıntı koduna
kaydedilecektir.
Katma bütçeli saymanlıklar, 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesine göre yaptıkları vergi tevkifatlarını ödeme
yapılacak mükellefin gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması durumuna
göre, 370- Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının müteahhit gelir vergisi veya
kurumlar vergisi ayrıntı kodlarına, katma değer vergisi tevkifatlarını ise
katma değer vergisi tevkifatı ayrıntı koduna kaydedecekler ve beyanname
düzenlemek suretiyle ilgili vergi dairelerine yatıracaklardır.
III-
YÜRÜRLÜK
14/1/2003 tarihli ve 24993 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 18 sıra no.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile ek ve
değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu Tebliğ, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.