Bakanlık
Adı
:
Maliye Bakanlığı
Tebliğin
Adı
:
Gelir
Vergisi Genel Tebliği
Tebliğ
No
:
Seri No: 255
R.
Gazete Tarihi
:
24/12/2004
R.
Gazete Sayısı
:
25680
GELİR VERGİSİ GENEL
TEBLİĞİ
(SERİ NO: 255)
1. Giriş
4842 sayılı Kanunla Gelir Vergisi
Kanununda yapılan değişiklikle ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde özel
gider indirimi uygulaması kaldırılarak, bunun yerine vergi indirimi
uygulaması getirilmiştir.
Gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde,
mükellefin kendisi, eşi ve çocukları ile ilgili eğitim, sağlık, gıda, giyim
ve ikamet edilen konuta ait kira harcamalarının yıllık toplam tutarı
üzerinden hesaplanacak indirimin ücretlinin ertesi yılda ödenecek gelir
vergisinden mahsup edilmesi esasına dayanan vergi indirimi uygulaması ile
ilgili açıklama ve düzenlemeler bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121
inci maddesinde yer alan ücretlilerde vergi indirimine ilişkin düzenleme
aşağıdaki gibidir:
“Mükerrer Madde 121- Gerçek ücretlerin
vergilendirilmesinde, mükellefin kendisi, eşi ve çocukları ile ilgili eğitim,
sağlık, gıda, giyim ve ikamet edilen konuta ait kira harcamalarının yıllık
toplam tutarının;
- 3 milyar liraya kadar % 8'i,
- 6 milyar liranın 3 milyar lirası için
% 8'i, aşan kısmı için % 6'sı,
- 6 milyar liradan fazlasının, 6 milyar
lirası için % 7'si, aşan kısmı için % 4'ü,
Ücretlinin ertesi yılda ödeyeceği gelir
vergisinden mahsup edilir veya işverenler aracılığı ile kendisine nakden iade
edilir.
Şu kadar ki; harcamaların Türkiye'de
yapılması, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya
tüzel kişilerden alınan belgelerle tevsik edilmesi ve bu belgelerin işverene
verilmesi şarttır. Mahsup hakkı kazanılan tutarın hesaplanmasında dikkate
alınan harcama tutarı, vergi matrahının toplamını geçemez.
Ücretlilerin harcama belgelerinin
işverene ibrazı, beyanı ve verginin mahsup veya iadesine ilişkin süreleri
tespit etmeye, iadeyi nakden veya mahsuben yaptırmaya uygulamanın usul ve
esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
3. Uygulamadan Yararlanacak Olanlar
Vergi indirimi uygulamasından ücretleri
gerçek usulde vergilendirilen ücretliler yararlanabilecektir.
Ücretleri diğer ücret kapsamında
vergilendirilen hizmet erbabı ile gelir vergisine tabi diğer gelir
unsurlarını elde edenlerin vergi indirimi uygulamasından yararlanmaları
mümkün değildir. Ücretleri gerçek usulde vergilendirilenler, ücret dışında
kalan gelir unsurları için vergi indirimi uygulamasından
yararlanamayacaklardır.
4. Uygulamadan Yararlanacak Olan
Harcamalar
4.1. Vergi İndiriminden Yararlanacak
Harcama Grupları
Vergi indirimi uygulamasında, mükellefin
kendisi, eşi ve çocukları ile ilgili eğitim, sağlık, gıda, giyim ve ikamet
edilen konuta ait kira harcamaları dikkate alınacaktır. Bu yönüyle vergi
indirimi uygulamasının, yürürlükten kaldırılmış olan özel gider indirimi
uygulamasından bir farkı bulunmamaktadır.
Yapılan harcamaların ücretlinin kendisi,
eşi ve çocukları tarafından yapılması ve satın alınan mal ve hizmetlerin
bunlar tarafından tüketilmesi gerekmektedir. Ücretlinin ücreti ile mütenasip
olmayan mal ve hizmetler için yapılan harcamalar vergi indirimine konu teşkil
etmeyecektir.
Vergi indirimine esas alınacak
harcamalara ilişkin genel bilgiler aşağıda yer almaktadır.
Eğitim Giderleri
Eğitim ve öğretim kurumları, anaokulu,
kreş ve dershanelere eğitim amacıyla yapılan ödemeler ile eğitim amaçlı kurs
ücretleri, okul servis ücretleri, kitap ve kırtasiye alımları için yapılan
harcamalar ile öğrencilerin özel yurt ve pansiyonlarda kalmaları durumunda
ödenen tutarlar vergi indirimine esas alınacaktır.
Sağlık Giderleri
Teşhis ve/veya tedavi
sürecinde yapılan sağlık harcamaları (muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi
ve hastane giderleri ile ilaç, sağlık malzemesi, gözlük ve lens alımları
gibi) vergi indirimine konu teşkil edecektir.
Bu harcamaların bir
kısmının işverenlerce karşılanması halinde, ücretlinin kendisinin karşıladığı
harcama tutarı vergi indirimine konu olacaktır.
Gıda Giderleri
Gıda giderlerinden, her
türlü yiyecek ve içecek için yapılan harcamaların anlaşılması gerekir. Ancak
sigara ve alkollü içkiler bu kapsamda değerlendirilmeyecektir.
Evlerde beslenen kuş,
kedi, köpek gibi hayvanlar için alınan yem, mama ve sair gıda maddelerine
dair harcamalar gıda giderleri kapsamına girmeyecek ve vergi indirimine konu
teşkil etmeyecektir.
Giyim Giderleri
Giyim giderlerinden, iç ve
dış giyime yönelik malların satın alınması için yapılan harcamalar ile
bunların dikim, tamir ve onarımı için yapılan harcamaların anlaşılması
gerekmektedir.
Kira Giderleri
İkamet edilen konut için
yapılan kira ödemeleri vergi indiriminden yararlanacaktır. Peşin ödenen kira
bedelleri ilgili olduğu dönemlerde dikkate alınır.
4.2. Harcamanın
Türkiye’de Yapılması ve Belgelendirilmesi
Yukarıda sayılan
harcamaların vergi indirimine konu olabilmesi için harcamaların Türkiye'de ve
gelir veya kurumlar vergisine tabi olan mükelleflerden yapılması
gerekmektedir. Diğer bir ifade ile vergi indirimine konu olan harcamaların
gelir veya kurumlar vergisine tabi olmayan kişi veya kurumlardan yapılması
halinde bu harcamalar, vergi indirimine konu teşkil etmeyecektir.
Kurumlar Vergisi Kanununun
7 nci maddesi veya kendi özel kanunlarında yer alan hükümlerde kurumlar
vergisi muafiyeti tanınan kurumlardan yapılan harcamalar, vergi indirimine
konu harcama olarak kabul edilmeyecektir. Öte yandan, tüzel kişilikleri
itibariyle kurumlar vergisi mükellefi olmayan dernek ve vakıfların, kurumlar
vergisi mükellefi olan iktisadi işletmelerinden sağlanan vergi indirimine
konu mal ve hizmetler için yapılan harcamalar vergi indirimine konu
olacaktır.
Aynı şekilde genel, katma
ve özel bütçeli kurumlardan yapılan eğitim, sağlık ve gıda harcamaları bu
kapsamda değerlendirilmeyecek ve bu harcamalar vergi indirimine konu
edilmeyecektir. Örneğin, kurumlar vergisinden muaf olan genel ve katma
bütçeli dairelere ait kreş, konukevleri ve bunların kantinlerinden yapılan
harcamalar da vergi indirimine konu edilmeyecektir. Kamu kurum ve
kuruluşlarına yapılan kira ödemeleri de bu nitelikte kabul edilecektir.
Mal ve hizmetlerin
alındığı gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin kazancının, kısmen veya
tamamen vergiden istisna edilmiş olmasının vergi indirimi uygulamasına etkisi
yoktur. Dolayısıyla, bu mükelleflerden yapılan mal ve hizmet alımlarına
ilişkin harcamalar vergi indirimine konu olacaktır.
Örnek 1 – Özel bir
şirkette ücretli olarak çalışmakta olan (A) şahsının, vakıf üniversitesinde
öğrenim gören çocuğu için ödediği okul ücreti, anılan üniversitenin kurumlar
vergisi mükellefi olmaması nedeniyle vergi indirimine konu harcama olarak
kabul edilmeyecektir.
Örnek 2 – Türkiye’de
kurulmuş (A) Anonim Şirketinde çalışmakta olan ücretlinin, Kıbrıs’taki gezisi
sırasında yapmış olduğu gıda harcamaları Türkiye'de yapılmadığı için vergi
indirimine konu olmayacaktır.
Örnek 3 - Sağlık
Bakanlığına ve üniversitelere bağlı hastanelerde yapılan sağlık harcamaları,
hastane döner sermayesinin kurumlar vergisinden muaf olması halinde vergi
indirimine konu olmayacaktır.
Örnek 4 – Bir
bakanlık tarafından personeline tahsis edilen lojman için ödenen kira bedeli,
kamu kurumunun kurumlar vergisi mükellefi olmaması nedeniyle vergi indirimine
konu edilmeyecektir.
Örnek 5 - (A)
Tüketim Kooperatifi, Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinde yazılı
şartlar çerçevesinde kurumlar vergisi istisnasından yararlanmaktadır. Bu
kooperatiften alınan giyim ve gıda maddeleri için yapılan harcamalar,
kooperatifin kurumlar vergisi mükellefi olması halinde, vergi indirimine konu
olacaktır.
Öte yandan, anılan tüketim
kooperatifinin Kurumlar Vergisi Kanununun 7/16 ncı maddesinde yer alan
şartlar çerçevesinde kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanması halinde söz
konusu harcamalar vergi indirimine konu edilmeyecektir.
Örnek 6 - (B) Vakfı
Özel Kolejine okul ücreti olarak yapılan ödemeler, okulun vakfa bağlı
iktisadi işletme olarak kurumlar vergisi mükellefi olması nedeniyle eğitim
gideri olarak vergi indirimine konu olacaktır.
Örnek 7 - Devlet
üniversitelerine ödenen harç bedelleri, vergi indirimine konu olmayacaktır.
Örnek 8 - (A)
Anonim Şirketi, işletmekte olduğu özel ilköğretim okulundan 2004 yılında elde
ettiği kazancı için Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesinin 8 numaralı
bendinde yer alan istisnadan yararlanmaktadır. Bu okuldan alınan eğitim
hizmeti için yapılan harcamalar, anılan şirketin kurumlar vergisi mükellefi
olması nedeniyle vergi indirimine konu olacaktır.
Örnek 9 - (A)
Derneğince açılan dil kurslarına katılanların ödediği kurs ücreti, bu kursun
derneğe bağlı iktisadi işletme olarak kurumlar vergisi mükellefi olması
nedeniyle vergi indirimine konu olacaktır.
Örnek 10 - Devlete
ait lisede öğrenim gören çocuğun, okula geliş-gidişi için servis hizmeti
veren ve ticari kazancı basit usulde tespit edilen (A) şahsına ödenen servis
ücreti, eğitim gideri olarak vergi indirimine konu olacaktır.
4.3. Vergi İndirimine
Konu Olacak Harcama Belgeleri
Ücretliler vergi
indirimine konu olan harcamalarını, gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerinden alacakları;
- Fatura,
- Serbest meslek makbuzu,
- Perakende satış fişi,
- Ödeme kaydedici
cihazlara ait satış (yazar kasa) fişi,
ile belgelendireceklerdir.
206 Sıra No.lu Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinde, kurumlar vergisinden muaf olan kurumların,
düzenleyecekleri belgelerde ve ödeme kaydedici cihazlara ait satış (yazar
kasa) fişlerinde, "Kurumlar Vergisinden Muaftır" ibaresine yer
verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu ibarenin yer aldığı belgeler, vergi
indirimine konu edilmeyecektir.
Gerçek kişilerden yapılan
kiralamalarda, kira ödemesine ilişkin kira sözleşmesinin bir örneği ve banka
dekontu, kira ödemesinin nakden yapılması halinde ise ödemeye ilişkin mal
sahibinin vereceği belge ile kira sözleşmesinin bir örneği tevsik edici belge
olarak kabul edilecektir.
Belgelerin ücretlinin
kendisi, eşi ve çocukları adına düzenlenmiş olması gerekmektedir.Vergi
indirimi uygulamasında “çocuk” tabiri, yaş sınırına bakılmaksızın ücretli ile
birlikte oturan veya ücretli tarafından bakılan (gelir vergisine tabi geliri
bulunmayan; nafaka verilmek suretiyle bakılan, evlat edinilenler ile ana ve
babasını kaybetmiş torunlardan ücretli ile birlikte oturan) kişileri ifade
edecektir.
5. Vergi İndirimine
Konu Olan Harcamalara İlişkin Üst Sınır
Üzerinden vergi indirimi
hesaplanacak harcama tutarı, ücretlinin vergi indirimine konu harcamalarının
yapıldığı yıla ilişkin ücret matrahının yıllık toplamını aşamayacaktır.
Ücret gelirinin elde
edildiği takvim yılına ilişkin vergi indirimi kapsamına giren harcamalar,
ücret gelirinin elde edildiği dönemle ilişkilendirilmeksizin vergi indirimi
uygulamasında dikkate alınacaktır. Bu kapsamda, yıl içinde yeni işe giren,
işten ayrılan, emekli olan, ücretsiz izne ayrılan kişilere ait harcama
belgelerinin çalışılan dönemle sınırlı olmaksızın kabul edilmesi
gerekmektedir.
6. Vergi İndirimi
Tutarının Hesaplanması
Vergi indirimi, ücretlinin
bir önceki yıla ait yıllık toplam vergi matrahı tutarını aşmamak üzere,
uygulama kapsamındaki harcama tutarının; ilk üç milyar lirasına (3.000YTL)
%8, ikinci 3 milyar lirasına (3.000 YTL) %6 ve kalan tutara %4 oranı
uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır.
Örneğin, 2004 yılı içinde
elde ettiği ücret gelirinin vergi matrahı 12.000.000.000 TL (12.000 YTL) olan
ve ücret matrahının tamamı kadar vergi indirimi uygulaması kapsamında harcama
yapmış bir ücretlinin hak kazanacağı vergi indirimi tutarı aşağıda
gösterildiği üzere 660.000.000 TL (660 YTL) olacaktır.
İlk 3 milyar lira için
(3.000 YTL) X %8
240.000.000 TL (240 YTL)
İkinci 3 milyar lira
için (3.000 YTL) X %6
180.000.000 TL (180 YTL)
Kalan 6 milyar lira için
(6.000 YTL) X %4
240.000.000 TL (240
YTL)
Toplam
660.000.000 TL (660 YTL)
Veya
İlk 6 milyar lira için
(6.000 YTL) X %7
420.000.000 TL (420 YTL)
Kalan 6 milyar lira için
(6.000 YTL) X %4
240.000.000 TL (240
YTL)
Toplam
660.000.000 TL (660 YTL)
7. Vergi İndiriminin
Uygulanması
7.1. Ücretliler
Tarafından Yapılacak İşlemler
Ücretliler bir takvim yılı
boyunca yaptıkları vergi indirimine konu harcama tutarlarını, ertesi takvim
yılının 20 Ocak tarihinin mesai saati sonuna kadar örneği ekli
"Ücretlilerde Vergi İndirimine Ait Bildirim" (Ek:l) ile
işverenlerine beyan edeceklerdir. Bu bildirimin "vergi indirimine esas
belgeler" ile ilgili arka yüzü doldurulurken, harcama belgelerinin
50'den fazla olması halinde, bildirimin arka yüzünün fotokopisi çekilerek,
her bir belgenin yazılabileceği kadar yaprak kullanılabilecektir.
Ücretliler bu bildirimde,
yıllık harcama toplamının bir önceki yıl vergi matrahını aşmayan tutarını
göstereceklerdir. Harcama tutarının bir önceki yıl vergi matrahını aşması
halinde, indirime esas tutar olarak vergi matrahı esas alınacaktır.
7.2. İşverenlerce
Yapılacak İşlemler
İşverenler, ücretliler
tarafından kendilerine verilen bildirimi ve harcama belgelerini 20 Ocak
tarihine kadar alacaklardır. İşverenler kendilerine ibraz edilen harcama
belgelerinin geçerli belge olup olmadığını, harcamanın vergi indirimi
kapsamına girip girmediğini ve harcama toplamının doğru beyan edilip
edilmediğini kontrol edeceklerdir.
İşverenler, kendilerine
ibraz edilen vergi indirimine ait bildirimlerde yer alan harcama tutarını
dikkate alarak, Ocak ayı sonuna kadar örneği ekli "Vergi İndirimine Ait
Bordro"yu (Ek:2) düzenleyeceklerdir. Her bir ücretlinin yararlanacağı
vergi indirimi ayrı ayrı hesaplanarak bordroda gösterilecektir. İşverenler bu
bordroyu, fiilen çalışan ücretliler için ayrı, emekli olanlar, işten ayrılıp
başka bir işveren nezdinde çalışmayanlar ile vefat edenler için ayrı
düzenleyeceklerdir.
İşverenler kendilerine
ibraz edilen bildirim ve harcama belgelerini tarh zaman aşımı süresi içinde
saklamak ve istenildiğinde vergi incelemesine yetkili olanlara ibraz etmek
zorundadırlar.
8. Vergi İndiriminin
Gerçekleştirilmesi
İşverenler, Ocak ayı
sonuna kadar düzenleyecekleri vergi indirimine ait bordroda her bir ücretli
için hesaplayacakları vergi indirimi tutarını, Şubat ayından itibaren
ödeyecekleri ücretlerin gelir vergisinden mahsup edeceklerdir. Mahsup işlemi
her bir ücretli için ayrı ayrı yapılacaktır. Bir ücretliye ait mahsup
edilecek vergi indirimi, diğer ücretlilerin vergileriyle
ilgilendirilmeyecektir.
Bu mahsup işlemi için işverenler,
düzenledikleri ücret bordrosunda, "Vergi indiriminden doğan mahsup
edilecek gelir vergisi" başlığı altında bir sütun daha açacak ve mahsup
ettikleri vergi tutarını bu sütunda göstereceklerdir. Mahsup edilecek vergi
indirimi, ücretlinin o aydaki ücretinden kesilen gelir vergisinden fazla
olamayacaktır. Aşması halinde ise aşan kısım izleyen aylarda ödenen
ücretlerden kesilen gelir vergisinden mahsup edilecektir.
Ücretler üzerinden
hesaplanan vergilerden mahsup edilen vergi indirimi tutarları muhtasar
beyannamede mahsuplar arasında gösterilecek ve kalan tevkifat tutarı
ödenecektir.
Muhtasar beyannamede vergi
indirimi tutarının mahsup edilebilmesi için mutlak suretle ücretlilere
ödenmiş olması gerekmektedir. Ücretlilere ödenmeyen tutarların mahsup edilmesi
halinde bu tutar işverenlerce muhtasar beyanname üzerinden eksik beyan
edilmiş ve ödenmemiş gelir vergisi olarak addolunacaktır.
Aşağıda vergi indiriminin
gerçekleştirilmesinde muhtasar beyanname veren ve vermeyen işverenler
tarafından yapılacak işlemler örnekler aracılığıyla belirtilmiştir.
8.1. Muhtasar Beyanname
Vermeyen İşverenlerin Yapacağı İşlemler
Genel bütçeye dahil olan
daireler, yaptıkları gelir vergisi tevkifatı için Gelir Vergisi Kanununun 100
üncü maddesine göre muhtasar beyanname vermemektedir. Bu daireler, hak
kazanılan vergi indirimi tutarını Şubat ayından itibaren ödeyecekleri
ücretler üzerinden tevkif edeceği vergiden mahsup edecektir. Dolayısıyla,
ücretlilere mahsup edilen vergi tutarı kadar ödeme yapmış olacaklardır.
Mahsup işlemi sonunda arta kalan vergi indirimi tutarı, müteakip aylarda aynı
esaslar çerçevesinde indirilmeye devam edilecektir.
Örnek: (A)
Bakanlığında çalışan ücretli (B)'nin, 2004 dönemine ilişkin toplam vergi matrahı
6.000.000.000 TL (6.000 YTL) dir. Bu döneme ilişkin vergi indirimine konu
harcamalarının tutarı 5.000.000.000 TL (5.000 YTL)’dir.
Bu ücretli, harcamalarının
toplamı olan 5.000.000.000 TL (5.000 YTL)’yi, "Ücretlilerde Vergi
İndirimine Ait Bildirim" ile 20/1/2005 tarihine kadar işverenine beyan
etmiş ve harcama belgelerini bildirimine eklemiştir. İşveren (A) Bakanlığı,
ücretlinin kendisine bildirdiği harcama tutarını dikkate alarak "Vergi İndirimine
Ait Bordro"yu 2005 yılı Ocak ayı sonuna kadar aşağıdaki şekilde
düzenleyecektir.
(İşveren 2004 yılı için TL cinsinden
verilen harcama belgelerinin toplam tutarını YTL’ye çevirerek işlem
yapacaktır.)
Bu ücretlinin vergi indirimi bordrosunda
yer alacak tutarlar aşağıdaki şekilde gösterilecektir.
- Ücretlinin 2004 Yılı Vergi Matrahı Toplamı
6.000 YTL
- Vergi İndirimine Konu Harcama Tutarı
5.000 YTL
- Vergi İndirimine Konu Olacak Tutar
- Hesaplanan Vergi İndirimi Tutarı
3.000 YTL X %8=240 YTL
2.000 YTL X %6=120 YTL
5.000 YTL
360 YTL
Muhtasar beyanname vermek zorunda
olmayan işveren, toplam vergi indirimi tutarını, 15/2/2005 tarihinde (B)’ye
ödeyeceği ücret üzerinden tevkif edeceği vergiden mahsup edecektir. Başka bir
ifade ile işveren 15/2/2005 tarihinde mahsup edilen vergi indirimi tutarı
kadar (B)’ye daha fazla ödeme yapacaktır. Mahsup işlemi sonucu arta kalan
vergi indirimi tutarı müteakip aylarda mahsup edilecektir. Ücretlinin Şubat
2005 ayında aldığı ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi 80 YTL olduğu
varsayımı altında yapılacak işlem aşağıda gösterilmiştir.
- 2005 Şubat Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi
:
80 YTL
- Şubat Ayında Mahsup Edilecek Vergi İndirimi Tutarı
:
80 YTL
- Ödenecek Gelir Vergisi
:
-
- Müteakip Aylarda Mahsup Edilecek Vergi İndirimi Tutarı
(360- 80 = 280 YTL)
:
280 YTL
8.2. Muhtasar Beyanname Veren
İşverenlerin Yapacağı İşlemler
Muhtasar beyanname veren işverenler,
halen çalışmakta olan ücretlileri ile ilgili olarak düzenleyecekleri vergi
indirimi bordrosunda, her ücretli için vergi indirimi tutarını
hesaplayacaklardır. Bu tutar Şubat ayından itibaren ödenecek ücretler
üzerinden kesilen gelir vergisinden mahsup edilmek suretiyle ücretlilere
ödenecektir.
İşverenler, toplam vergi indiriminin o
ayda mahsup edilebilecek olan kısmını muhtasar beyannamenin mahsuplara
ilişkin bölümünde göstereceklerdir. Bu işverenler hak kazanılan vergi
indirimi tutarını Şubat ayından itibaren ödeyecekleri ücretler üzerinden
tevkif edeceği vergiden mahsup edecektir. Dolayısıyla, ücretlilere mahsup
edilen vergi tutarı kadar ödeme yapmış olacaklardır.
Mahsup işlemi sonunda arta kalan vergi
indirimi tutarı müteakip aylarda aynı esaslar çerçevesinde indirilmeye devam
edilecektir. Sözkonusu mahsup işleminin yapılabilmesi için vergi indirimi
tutarının, işverenlerce en geç o aya ait muhtasar beyannamenin verileceği
tarihe kadar ücretlilere ödenmesi gerekir. Vergi indirimi tutarı muhtasar
beyannamede tevkif suretiyle kesilen vergiler toplamından mahsup edilecek,
kalan tutar ilgili vergi dairesine ödenecektir.
Mahsup işleminin çeşitli nedenlerle
takvim yılının son ayına kadar yapılamaması halinde kalan tutar, Aralık ayına
ait muhtasar beyanname üzerinden mahsup edilecektir. Aralık ayına ait tevkif
suretiyle kesilen vergilerin vergi indiriminden doğan ve mahsubu yapılamayan
vergi alacağını karşılayamaması halinde, kalan tutar vergi dairelerince
gerekli inceleme yapıldıktan sonra işverenler aracılığı ile hak sahiplerine
nakden ödenecektir.
Örnek: (C) Anonim Şirketinde çalışan
ücretli (D)’nin 2004 yılı gelir vergisi matrahı 10.000.000.000 TL (10.000
YTL) olup, ücretli vergi matrahının tamamı kadar işverenine harcama belgesi
ibraz etmiştir. Ücretlinin Şubat ayında aldığı ücret üzerinden hesaplanan
gelir vergisi 150 YTL’dir.
Bu ücretlinin vergi indirimi bordrosunda
görülecek tutarlar aşağıdaki şekilde olacaktır.
- Ücretlinin 2004 Yılı Vergi Matrahı
Toplamı
:
10.000 YTL
- Vergi İndirimine Konu Harcama Tutarı
:
10.000 YTL
- Vergi İndirimine Konu Olacak Tutar
- Hesaplanan Vergi İndirimi Tutarı
(6.000 X %7 = 420 YTL)
(4.000 X %4 = 160 YTL)
:
10.000 YTL
580 YTL
- Ücretlinin 2005 Şubat Ayı Hesaplanan Gelir Vergisi
:
150 YTL
- Şubat Ayında Mahsup Edilecek Vergi İndirimi Tutarı
:
150 YTL
- Müteakip Aylarda Mahsup Edilecek Vergi İndirimi Tutarı
(580-150 = 430 YTL)
:
430 YTL
Muhtasar beyanname vermek zorunda olan
işveren, 580 YTL olarak hesap edilen vergi indirimi tutarını, 1/2/2005
tarihinden itibaren ücretli (D)’nin aylık ücretleri üzerinden kesilen vergiye
mahsup edecektir. Diğer bir ifade ile işveren, Şubat ayında mahsup edilecek
vergi indirimi tutarı kadar ücretli (D)’ye ödeme yapacaktır.
İşveren, ücretlinin Şubat ayı ücretinden
kesilen gelir vergisinden mahsup ettiği vergiyi, ücret bordrosunda ayrıca
gösterecektir. Mahsuba rağmen arta kalan kısım müteakip ayların ücretinden
kesilecek gelir vergisinden mahsup edilecektir.
Örnek: İşveren (C)’nin 2005 yılının Şubat ayında ücretlilere
yapılan 10.000 YTL ücret ödemesi üzerinden tevkif suretiyle kestiği vergiler
toplamı 1.500 YTL’dir. Aynı işveren serbest meslek erbabına yaptığı 2.000 YTL
tutarındaki ödemeden 440 YTL tutarında tevkifat yapmıştır. İşverenin çalışanları
için düzenlemiş olduğu vergi indirimine ait bordronun Şubat ayı sütununda
mahsup edilecek vergi indirimi tutarı toplamı ise 1.400 YTL olarak
hesaplanmıştır.
İşveren Mart ayında vereceği muhtasar
beyannamede; ödemelerin gayrisafi tutarı toplamı 12.000 YTL, gelir vergisi
kesintisi tutarı toplamı 1.940 YTL, mahsup edilecek vergi indirimi tutarını
ise 1.400 YTL olarak gösterecektir.
Beyannamenin tahakkuka esas icmal
cetvelinde; matrah 12.000 YTL, tahakkuk eden vergi 1.940 YTL, mahsup edilen
vergi indirimi tutarı 1.400 YTL olarak gösterilecek, mahsup sonrası kalan
tutar olan (1.940 YTL – 1.400 YTL=) 540 YTL ise vergi dairesine ödenecektir.
9. Yıllık Beyanname Veren Ücretlilerde
Vergi İndirimi Uygulaması
9.1.Tevkifata Tabi Olmaması Nedeniyle
Ücret Geliri İçin Yıllık Beyanname Verilmesi
Gelir Vergisi Kanununun 95 inci maddesi
gereği ücretlerinden vergi tevkif usulü cari olmayan ve bu nedenle
ücretlerini yıllık beyanname ile beyan etmek zorunda olan ücretlilerde vergi
indirimi, bu kişilerin bağlı olduğu vergi dairesince gerçekleştirilecektir.
Anılan mükellefler vergi indirimine ait bildirimi ve harcama belgelerini
yıllık gelir vergisi beyanname verme süresi içinde bağlı olduğu vergi
dairesine vereceklerdir. Vergi dairesi bu bildirim üzerine; harcamaların
vergi indirimi konusuna girip girmediği, belgelerin geçerli belge olup
olmadığını kontrol ederek hesapladığı vergi indirimi tutarını Nisan ayı
sonuna kadar ücretliye nakden ödeyecektir. Ücretliye nakden iadesi gereken
söz konusu vergi indirimi tutarlarının öncelikle yıllık beyannamede tahakkuk
eden gelir vergisine mahsup edileceği tabiidir.
Öte yandan, tevkifata tabi olmayan
ücretlerini yıllık beyanname ile beyan etmek zorunda olan ücretliler bu
beyannameye tevkif suretiyle vergilendirilen ücretleri ile diğer gelir
unsurlarını da dahil etmeleri halinde vergi indirimi, yıllık beyannamede
hesaplanan toplam gelir vergisi matrahının, tevkifata tabi olmayan ücret
gelirlerine isabet eden kısmı dikkate alınarak hesaplanacaktır. Bu hesaplama
[(Tevkif usulü cari olmayan ücret matrahı X Toplam gelir vergisi matrahı)/
Toplam gelir] formülüne göre yapılacaktır.
9.2. Birden Fazla İşverenden Ücret
Alınması Dolayısıyla Ücret Gelirinin Yıllık Beyanname İle Beyan Edilmesi
Vergi indirimi uygulaması işverenler
aracılığıyla gerçekleştirileceğinden tevkifata tabi ücretlerini yıllık
beyanname ile beyan eden ücretliler yıllık beyannamelerinde vergi indirimine
ilişkin olarak herhangi bir bildirimde bulunmayacaklardır.
Ücretlerinden vergi tevkifatı yapılan ve
işverenler aracılığı ile vergi indiriminden yararlanan mükelleflerin, tevkifata
tabi ücret gelirlerini yıllık beyannameye dahil etmeleri halinde, beyan
edilen gelir üzerinden hesaplanan vergiden, yıl içinde kendisine ödenen ücret
üzerinden kesilen gelir vergisinin vergi indirimi mahsup edilmeden önceki
tutarı mahsup edilecektir. Böylelikle kaynakta vergileme sırasında ücretliye
ödenmiş olan vergi indirimi tutarlarının, yıllık beyanname üzerinden yapılan
vergileme sonucunda da ücretlide kalması sağlanmış olacaktır.
10. Vergi İndirimi Uygulamasına İlişkin
Diğer Hususlar
10.1. Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılan
Ücretlilere Uygulanacak Vergi İndirimi
10.1.1.Vergi İndirimi Bildiriminin
Verilmesinden Önce Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılan Ücretliler İçin
Yapılacak Uygulama
Emeklilik nedeniyle işinden ayrılan
ücretliler, yıl içinde vergi indirimine konu mal ve hizmet alımlarına ilişkin
yaptıkları harcamalara ait belgelerini (7) numaralı bölümde açıklanan esaslar
ve süreler dahilinde emekli oldukları işverene vereceklerdir.
Genel bütçeye dahil olan daireler, ayrı
bir vergi indirimi bordrosuna dahil ettikleri bu ücretliler için
hazırlayacakları tahakkuk müzekkeresi ve verile emrine dayanarak Şubat ayı
içinde emeklilerine hesaplanan vergi indirimi tutarını nakden ödeyeceklerdir.
Muhtasar beyanname veren işverenler ise
emeklilik nedeniyle işten ayrılanlar için hesapladıkları vergi indirimi
tutarlarını, Ocak ayına ait olup 20 Şubat akşamına kadar verilecek muhtasar
beyanname ile beyan edilen tevkif suretiyle kesilen vergilerden mahsup
edeceklerdir. Bu mahsuba rağmen arta kalan vergi indirimi tutarı, vergi
dairesince harcamaların vergi indirimi konusuna girip girmediği, belgelerin
geçerli olup olmadığı ve vergi indirimi tutarının doğru hesaplanıp
hesaplanmadığı hususlarının tespitine ilişkin gerekli incelemenin yapılmasını
müteakip en geç Mart ayı sonuna kadar muhtasar beyanname veren işverene
nakden iade edilecektir.
Mahsup edilen vergi indirimi tutarının
işverenlerce 20 Şubat akşamına kadar hak sahiplerine nakden ödenmesi zorunludur.
Nakit iadenin ise vergi dairesinden nakden alındığı tarihten itibaren 3 gün
içinde hak sahiplerine ödenmesi gerekir.
Bu bölümde belirtilen esaslar işten
ayrılan ancak bir başka işveren nezdinde ücretli olarak çalışmayan ücretliler
hakkında da geçerlidir.
Örnek: İşveren (D)’nin 2005 yılı
Ocak ayında ödediği ücretlerden tevkif ettiği gelir vergisi tutarı 200.000 YTL’dir
Bu işverenin yanında çalışmakta iken 2004 yılı içinde emeklilik nedeniyle
işten ayrılanlarla ilgili olarak hesaplanan vergi indirimi tutarı 20.000 YTL’dir.
Bu işveren, 2005 yılı Ocak ayı
ücretlerine ilişkin olarak 20 Şubat akşamına kadar vereceği muhtasar
beyannamede, beyan edilen 200.000 YTL tutarındaki tevkif edilmiş gelir
vergisinden emeklilik nedeniyle işten ayrılanlarla ilgili 20.000 YTL’lik
vergi indirimi tutarını mahsup edecek, mahsup sonucu kalan 180.000 YTL’yi
ilgili vergi dairesine ödeyecektir.Aynı şekilde 20 Şubat akşamına kadar vergi
indirimi hak sahibine ödenecektir.
10.1.2. Vergi İndirimi Bildiriminin
Verilmesinden Sonra Emeklilik Nedeniyle İşten Ayrılan Ücretliler İçin
Yapılacak Uygulama
Vergi indirimine ait bildirimi işverene
verdikten sonra emekli olanların henüz yararlanılmamış bir vergi indirimi
farkı varsa bu tutar son ücret ödemesinin yapıldığı ayın muhtasar beyannamesinde
mahsup edilerek hak sahiplerine ödenecektir. Ancak, bu muhtasar beyannamede
de mahsup edilemeyen kısım ise vergi dairelerince harcamaların vergi indirimi
konusuna girip girmediği, belgelerin geçerli belge olup olmadığı ve vergi
indirimi tutarının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı hususlarının tespitine
ilişkin gerekli incelemenin yapılmasından sonra hak sahibine işveren
kanalıyla nakden ödenecektir.
Genel bütçeye dahil olan daireler ise bu
ücretlilere ilişkin vergi indirimine ait kalan tutarı, tahakkuk müzekkeresi
ve verile emrine dayanarak emekli olanlara nakden ödeyecektir.
10.1.3. Vefat Eden Ücretliler İçin
Yapılacak Olan Uygulama
Vefat eden ücretlilerin vergi indirimine
konu mal ve hizmet alımlarına ilişkin yapmış oldukları harcamalara ait belgeler,
varislerin biri tarafından işverenden vergi dairesine hitaben yazılacak vefat
edenin o işyerinde çalıştığı döneme ait vergi matrahını belirten bir yazıyla
birlikte işverenin muhtasar beyanname yönünden bağlı olduğu vergi dairesine
vefat tarihinden itibaren 20 Ocak tarihine kadar olan süre içinde herhangi
bir tarihte verilecek ve bu belgeler üzerinde gerekli kontroller yapıldıktan
sonra belgelerin verildiği ayı izleyen ayın sonuna kadar vergi dairesince
kendilerine nakden ödenecektir. Başvuruda bulunan varis, veraset ilamını ve
diğer varislerden el yazısı ile kendisini yetkili kıldıklarını belirten
imzalı yazıları da ayrıca vergi dairesine ibraz edecektir.
Bildirimin verilmesinden sonra vefat
eden ücretlinin henüz yararlanılmamış vergi indirimi tutarı varsa bu tutar
yukarıda (10.1.2.) bölümündeki esaslar çerçevesinde hak sahiplerine
ödenecektir.
10.2. İşveren Değiştiren Ücretlilerde
Vergi İndirimi Uygulaması
Bir işveren nezdinde ücretli olarak
çalışmakta iken, iş değiştirmek suretiyle başka bir işveren nezdinde
çalışmaya başlayan ücretliler, işveren değiştirdiği takvim yılına ilişkin
vergi bildirimini en son çalıştığı işverene verecektir.
Ancak bu ücretliler, daha önce çalıştığı
işverenden kendilerine ödenen ücretlerin vergi matrahını, bu matrahtan kesilen
gelir vergisini ve bu verginin beyan edilmiş (tahakkuk fişine bağlanmış)
olduğunu gösterir bir belgeyi alarak, en son çalıştığı işverene ibraz
edecektir. Bu yazının bir örneği yeni işveren tarafından eski işverenin
muhtasar beyanname yönünden bağlı olduğu vergi dairesine bir yazıyla
gönderilecektir. Bildirimin verildiği işveren, bu belgeleri de dikkate alarak
bu Tebliğin 8 inci bölümde açıklanan esaslara göre işlem yapacaktır.
10.3. Bildirimin Verilmesinden Sonra
Mahsup İşlemi Tamamlanmadan Başka Bir İşveren Nezdinde Çalışmaya
Başlayanlarda Vergi İndirimi Uygulaması
10.3.1. Muhtasar Beyanname Veren
İşverenlerin Yanında Çalışanlar
Bildirimin en son işverene verilmesinden
sonra ücretlinin buradaki işinden ayrılması başka bir işveren nezdinde
çalışmaya başlaması durumunda, ücretlinin vergi indirimine ait bildirimini
vermiş olduğu işvereninden; bir önceki yıl gelir vergisi matrahı, vergi
indirimine konu harcama tutarı, hesaplanan vergi indirimi tutarı ile o tarihe
kadar yararlanmış olduğu vergi indirimi tutarlarını aylar itibariyle belirten
bir yazıyı alarak yeni işverenine ibraz edecek ve bu işveren yararlanılmamış
olan kalan vergi indirimi tutarını ücretliye ödeyeceği ücretlerden kesilen
gelir vergisinden genel esaslar çerçevesinde mahsup edecektir. Bu yazının bir
örneği yeni işveren tarafından eski işverenin muhtasar beyanname yönünden
bağlı olduğu vergi dairesine bir yazıyla gönderilecektir.
10.3.2. Muhtasar Beyanname Vermeyen
Genel Bütçeye Dahil Olan Dairelerde Çalışanlar
Bildirimin işverene verilmesinden sonra
ücretlinin buradaki işinden ayrılarak genel bütçeye dahil olan dairelerde
çalışmaya başlaması durumunda, ücretlinin vergi indirimine ait bildirimini
vermiş olduğu eski işvereninden; bir önceki yıl gelir vergisi matrahı, vergi
indirimine konu harcama tutarı, hesaplanan vergi indirimi tutarı ile o tarihe
kadar yararlanmış olduğu vergi indirimi tutarlarını aylar itibariyle belirten
bir yazıyı alarak yeni işverenine ibraz edecek ve bu işveren yararlanılmamış
olan kalan vergi indirimi tutarını genel esaslar çerçevesinde çalışanına
ödeyeceği ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edecektir.
10.4. Birden Fazla İşverenden Ücret Alan
Ücretlilerde Vergi İndirimi Uygulaması
Aynı zamanda birden fazla işverenden
ücret alınması halinde, ücretli her bir işverene vergi indirimine ait
bildirimini ayrı ayrı verecektir. Bu durumda her bir işveren kendi ödediği
ücretlerin vergi matrahlarını esas alarak, yukarıda açıklanan esaslara göre
vergi indirimini uygulayacaktır.
10.5. Üçer Aylık Dönemlerde Muhtasar
Beyanname Veren İşverenlerin Yanında Çalışan Ücretlilerde Vergi İndirimi
Uygulaması
Bu işverenler, Şubat ayından itibaren
vergi indirimi uygulamasını dikkate almak suretiyle ücret ödemesinde
bulunacaklardır. Vergi indirimi tutarları, Ocak-Şubat-Mart aylarına ilişkin
Nisan ayında verilecek muhtasar beyannamede mahsup konusu yapılarak
indirilmeye başlanacaktır. Muhtasar beyannamede tevkif yoluyla kesilen
vergiler toplamı üzerinden vergi indirimi tutarı mahsup edilecektir.
10.6. Mükellefiyeti Sona Eren İşverenler
Yanında Çalışmış Olan Ücretlilere İlişkin Vergi İndirimi Uygulaması
10.6.1.Vergi İndirimine Ait Bildirim
Verilmeden Önce İşi Bırakan Mükellefin Yanında Çalışmış Olan Ücretlilerde
Vergi İndirimi Uygulaması
Çalıştığı işverenin mükellefiyetinin sona
ermesi ve tekrar ücretli olarak çalışmaması nedeniyle işverenleri
aracılığıyla vergi indiriminden yararlanamayan ücretliler, “Ücretlilerde
Vergi İndirimine Ait Bildirimi” 20 Ocak tarihine kadar eski işvereninin
muhtasar gelir vergisi beyannamesi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine
vereceklerdir.
Vergi bildiriminin verildiği vergi
dairesi; ücretlinin ilgili yılda o işyerinde çalışıp çalışmadığı, çalıştığı
döneme ilişkin ücretlerinin vergi matrahı, bu ücretler üzerinden kesilen
vergilerin muhtasar beyanname ile beyan edilip tahakkuk ettirildiği, vergi
indirimine konu harcamaların vergi indirimi konusuna girip girmediği,
belgelerin geçerli belge olup olmadığı hususlarında yapacağı inceleme
sonucunda vergi indirimi tutarını hesaplayacak ve Mart ayı sonuna kadar
ücretliye nakden iade edecektir.
Tasfiye haline girmiş olan kurumlarda
vergi indirimi ile ilgili işlemler tasfiye memurlarınca yerine
getirilecektir.
10.6.2. Vergi İndirimine Ait Bildirim
Verildikten Sonra İşi Bırakan Mükellefin Yanında Çalışmış Olan Ücretlilerde
Vergi İndirimi Uygulaması
Vergi indirimine ait bildirimin işverene
verilmesinden sonra işverenin işi bırakması ve ücretlinin başka bir işveren nezdinde
çalışmaması durumunda, mahsup edilmemiş vergi indirimi tutarı, işverenin muhtasar
beyanname yönünden bağlı olduğu vergi dairesi tarafından, ücretlinin ilgili
yılda o işyerinde çalışıp çalışmadığı, çalıştığı döneme ilişkin ücretlerinin
vergi matrahı, bu ücretler üzerinden kesilen vergilerin muhtasar beyanname
ile beyan edilip tahakkuk ettirildiği, vergi indirimine konu harcamaların
vergi indirimi konusuna girip girmediği, belgelerin geçerli belge olup
olmadığı ile vergi indirimi tutarının doğru hesaplanıp hesaplanmadığı
hususlarında yapacağı inceleme sonucunda ücretliye nakden iade edilecektir.
Ücretlinin başka bir işveren nezdinde
çalışmaya başlaması halinde, vergi indirimi 8 inci bölümdeki açıklamalara
göre yapılacaktır. Ancak, yeni işveren ücretlinin eski işverenden getirmiş
olduğu yazının bir örneğini eski işverenin muhtasar beyanname yönünden bağlı
olduğu vergi dairesine bir yazı ekinde gönderecektir. Ücretlinin eski
işvereninden alması gereken yazıyı temin edememesi halinde, mahsup edilemeyen
vergi indirimi tutarı yukarıda belirtilen hususlarda yapılacak inceleme
sonucuna göre ücretliye vergi dairesince nakden iade edilecektir.
10.7. Bir Harcama Belgesinde Birden
Fazla Harcama Çeşidinin Yer Alması
Bir harcama belgesinde vergi indirimine
konu olan ve olmayan harcama çeşidinin olması halinde, vergi indirimine konu
olmayan harcamalar belge toplamından düşülerek, indirime konu olacak harcama
tutarı tespit edilecektir.
Aynı harcama belgesinde indirime konu
olan birden fazla harcama çeşidinin olması halinde, bu belge vergi indirimi
bildiriminde harcama cinsinden miktarı yüksek olan gruba ait harcama belgesi
olarak gösterilecektir.
10.8. Ücretlilerde Vergi İndirimine Ait
Bildirim
Ücretlilerde Vergi İndirimine Ait
Bildirim Ek:1’deki örneğine uygun olarak çoğaltılıp kullanılabilecektir.
Ancak, daha önce kullanılmakta olan özel gider indirimine ait bildirimlerin
2005 yılında da kullanılması mümkün bulunmaktadır. Özel gider indirimine ait
bildirimin kullanılması halinde, bu bildirimde yer alan tüm tablolar
doldurulacak ancak “Özel Gider İndirimi Hesaplama Tablo” sunda yer alan “Toplam
Harcamaların Özel Gider İndirimine Esas Olacak Tutar” bölümüne bir tutar
yazılmayacaktır.
11 . Vergi İndirimi Nedeniyle Tevkif
Suretiyle Kesilerek Ödenmesi Gereken Gelir Vergisinin Eksik Hesaplanması
Halinde Uygulanacak Cezai Müeyyideler
Genel bütçeye dahil daireler ile
muhtasar beyanname veren işverenlerin yanlarında çalışan ücretlilerin vergi
indirimine konu olan harcamalarını, sahte veya muhteviyatı itibariyle
yanıltıcı belgeler kullanmak veya belgelerde tahrifat yapmak veya diğer
suretlerle yüksek göstermeleri nedeniyle, vergi indirimi tutarının fazla
hesaplanmasına neden olmaları halinde, bu vergi ilgililerinden 213 sayılı
Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümleri çerçevesinde ceza, faiz ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle
geri alınacaktır.
11.1. Muhtasar Beyanname Vermeyen Genel
Bütçeye Dahil Dairelerde Çalışan Ücretlilerde Uygulanacak Cezai Müeyyideler
Genel bütçeye dahil dairelerde çalışan
ücretlilerin haksız yere vergi indiriminden yararlanmaları durumunda, iade
edilen vergi indirimi tutarı, ilgili saymanlıklarca saymanlığın bağlı
bulunduğu vergi dairelerine intikal ettirilecek ve vergi daireleri de bu
tutarı ücretlilerden ihbarname kuralına göre cezalı olarak tahsil
edeceklerdir. Bu vergi cezasından bu dairelerin tahakkuk memurları da müteselsilen
sorumlu olacaklardır.
11.2. Muhtasar Beyanname Veren
İşverenlerin Yanında Çalışan Ücretlilerde Uygulanacak Cezai Müeyyideler
İşverenler, yanlarında çalıştırdıkları
ücretlilerin ücretlerinden tevkif ettikleri vergilerin doğru olarak beyan
edilip ödenmesinden sorumludurlar. Bu nedenle işverenler, tevkif suretiyle
kesilen vergilerin eksik beyanı dolayısıyla yapılan ikmalen veya re'sen tarhiyatlarda
vergi aslı ile buna ilişkin cezalardan sorumludur. Bu çerçevede işverenler,
vergi indirimi dolayısıyla tevkif suretiyle kesilen vergilerin eksik
beyanından da sorumludurlar.
Ancak, ücretlilerin sahte veya
muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullandıklarının sabit olması halinde,
işverenlerin bu belgelere dayanarak eksik ödedikleri gelir vergisi için
adlarına ikmalen veya re'sen tarh edilen vergi aslı, ceza ve gecikme faizini,
genel hükümler çerçevesinde ücretlilere yansıtılabilecektir.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 341 inci maddesinde aynen aşağıdaki hükme yer verilmiştir.
"Vergi ziyaı, mükellefin veya
sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi
veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk
ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder.
Şahsi, medeni haller veya aile durumu
hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan
tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de
vergi ziyaı hükmündedir.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde
verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız
iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teşkil etmez."
Bu hükme göre, ücretlilerin
ücretlerinden kesilen gelir vergisinden mahsup edilen vergi indiriminin,
mahsup işleminin yapıldığı muhtasar beyannamenin verileceği tarihe kadar
ücretliye nakden ödenmesi gerekir. Aksi takdirde, ücretliye nakden ödenmeyen
vergi indirimi, işverenler tarafından haksız yere yapılan bir mahsup işlemi
niteliği taşıyacak ve tevkif suretiyle kesilen verginin bu tutar kadar olan
kısmı, muhtasar beyanname ile eksik beyan edilmiş olacaktır.
Bu nedenle, yukarıda belirtilen tarihe
kadar ücretliye nakden ödenmeyen vergi indirimi o ayda eksik beyan edilmiş
vergi tevkifatı olarak kabul edilerek, bu vergiler için de işverenler
hakkında cezalı tarhiyat işlemi yapılacaktır.
Tebliğ olunur.
EK:1/a
ÜCRETLİLERDE VERGİ İNDİRİMİNE AİT BİLDİRİM
(Ücretleri Gerçek Usulde Tespit Edilen Vergisi Tevkif Yoluyla Kesilen
Ücretlilere Ait)
Ait Olduğu Dönem
.../.../200..- ../../200..
İŞVERENİN
Adı Soyadı veya Unvanı
Adresi
VERGİ İNDİRİMİNDEN FAYDALANANIN
Soyadı
Kurum Sicil No
Adı
Vergi Kimlik No
İkametgah Adresi ve Telefon Numarası
ADINA BELGE ALINMIŞ İSE
Vergi İndiriminden Faydalananın Eşi ve Bakmakla
Yükümlü Olduğu Çocukları
Adı ve Soyadı
Doğum Tarihi
Yakınlık Derecesi
VERGİ İNDİRİMİNE ESAS HARCAMA TUTARLARI TABLOSU
Harcamaların Cinsi
Belge Adedi
Tutarı
..../..../200...
Vergi indirminden faydalananın imzası
1
Eğitim
2
Sağlık
3
Gıda
4
Giyim
5
Kira
TOPLAM
İş bu bildirim ile
beyan ettiğim eğitim,sağlık,gıda,giyim ve kira için ekli ................adet
belge karşılığı
yapmış olduğum harcama
tutarı .............................................................TL.dir*.
Bu belgelerin ve
belgelerde yer alan harcamaların doğruluğunu beyan ile belgeler ve
harcamaların
gerçeği yansıtmaması
nedeniyle doğacak vergi ve cezalardan sorumlu olduğumu taahhüt ve kabul
ederim.
*(Tutarlar 2004 yılı
harcamaları için TL cinsinden yazılacaktır. 2005 ve sonraki yıllarda ise
para birimi olarak
YTL esas alınacaktır.)
Formun
Üstü
EK:1/b
Sıra No
VERGİ İNDİRİMİNE ESAS BELGENİN
Sıra No
VERGİ İNDİRİMİNE ESAS BELGENİN
Tarihi
No'su
Kimden Alındığı
Tutarı TL.
Tarihi
No'su
Kimden Alındığı
Tutarı TL.
1
NAKLEDİLEN TOPLAM
2
27
3
28
4
29
5
30
6
31
7
32
8
33
9
34
10
35
11
36
12
37
13
38
14
39
15
40
16
41
17
42
18
43
19
44
20
45
21
46
22
47
23
48
24
49
25
50
26
TOPLAM
TOPLAM
GENEL TOPLAM
NOT:
Zarfın bu yüzü
doldurulmadan önce harcamaya esas belgeler, harcama türleri itibariyle (eğitim,
sağlık, gıda, giyim ve kira olarak) gruplandırılacaktır.
Aynı Harcama belgesinde
birden fazla harcama çeşidi var ise bu belge miktar itibariyle en fazla
tutarı ihtiva eden gruba dahil edilecektir.
Bir bildirimin
kolonları yeterli gelmediği taktirde, bu yaprak birden fazla çoğaltılarak
kullanılabilecektir.
Birden fazla yaprak
kullanıldığında, bu yapraklar zarfın içine konulacak ve genel toplam
zarfın bu yüzünde gösterilecektir.
EK:2
V E R G İ
İ N D İ R İ M İ N E A İ T B O R D R O
YTL
Sıra No
Ücretlinin Adı Soyadı
Bir Önceki Yıl Gelir Vergisi Matrahı (1.1.200.-
31.12.200.)
Vergi İndirimine Konu Harcama Tutarı
Vergi İndirimine Konu Olacak Tutar*
Hesaplanan Vergi İndirimi Toplamı Tutarı **
Yararlanılan Vergi İndirimi Tutarı***
ŞUBAT
MART
NİSAN
MAYIS
HAZİRAN
TEMMUZ
T O P L A M
Not:
Bu bordro, işverenlerce
yukarıdaki muhteviyatına uygun olarak çoğaltılıp kullanılabilecektir.
* Bu tutar ile vergi
indirimine konu harcama tutarından küçük olanı hesaplamaya konu
olacaktır.
** Yararlanılan vergi
indirimi tutarı, hesaplanan vergi indirimi toplam tutarından fazla
olamayacaktır.
*** Toplam Vergi
İndirimi Tutarı;
-İlk üç milyar liraya
(3.000 YTL) %8,
-İkinci üç milyar
liraya (3.000 YTL) %6,
-Altı milyardan fazlası
%4,
oranları uygulanmak
suretiyle hesaplanacaktır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.