Bakanlık
Adı
:
Maliye Bakanlığı
Tebliğin
Adı
:
Gelir
vergisi Genel Tebliği
Tebliğ
No
:
Seri No: 254
R.
Gazete Tarihi
:
25/11/2004
R.
Gazete Sayısı
:
25651
GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO:254)
Gelir Vergisi Kanunu ile Kurumlar
Vergisi Kanununa, 5228 sayılı Kanunun1 27 ve 30 uncu maddeleri ile
yapılan düzenlemeyle getirilen eğitim ve öğretim işletmelerinde kazanç
istisnası ile dernek ve vakıflarca işletilen rehabilitasyon merkezlerinden
elde edilen kazançlara uygulanacak istisnanın usul ve esasları bu Tebliğin
konusunu oluşturmaktadır.
1. Yasal Düzenleme
5228 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir
Vergisi Kanununun mülga 20 nci maddesi başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiş,
5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesine 8 numaralı bent
eklenmiştir.
Söz konusu hükümler aşağıdaki gibidir:
"Eğitim ve öğretim işletmelerinde
kazanç istisnası
Madde 20- Okul öncesi eğitim,
ilköğretim, özel eğitim ve orta öğretim özel okullarının işletilmesinden elde
edilen kazançlar, ilgili Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle Maliye
Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde beş vergilendirme
dönemi gelir vergisinden müstesnadır. İstisna, okulların faaliyete geçtiği vergilendirme
döneminden itibaren başlar."
"8. Okul öncesi eğitim,
ilköğretim, özel eğitim ve orta öğretim özel okulları ile Bakanlar Kurulunca
vergi muafiyeti tanınan vakıflara veya kamu yararına çalışan derneklere bağlı
rehabilitasyon merkezlerinin işletilmesinden elde edilen kazançlar, ilgili
Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve
esaslar çerçevesinde beş vergilendirme dönemi kurumlar vergisinden
müstesnadır. İstisna, okulların faaliyete geçtiği vergilendirme döneminden
itibaren başlar."
Ayrıca, 5228 sayılı Kanunun Geçici 1
inci maddesinde; "1/1/2004 tarihinden önce faaliyete geçen özel kreşler,
anaokulları ve meslek teknik okulları ile kalkınmada öncelikli yörelerde
açılan özel okullarla ilgili olarak, 8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel
Eğitim Kurumları Kanununun 3 üncü maddesinin bu Kanunla değiştirilmeden
önceki hükmü uygulanır. Bu işletmelerden elde edilen kazançlar hakkında Gelir
Vergisi Kanununun 20 nci maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci
maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bent hükümleri uygulanmaz."
hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemelere göre eğitim ve
öğretim işletmelerinden elde edilen kazançlar ile rehabilitasyon
merkezlerinden elde edilen kazançlara, aşağıda yer alan açıklamalar
çerçevesinde istisna uygulanacaktır.
2. Kapsam
Eğitim ve öğretim işletmelerine
tanınan kazanç istisnası, ticari kazanç mükellefleri ile kurumlar vergisi
mükellefleri tarafından 625 sayılı Kanun kapsamında işletilen okul öncesi
eğitim, ilköğretim, özel eğitim ve orta öğretim özel okullarından elde edilen
kazançlara uygulanacaktır.
Ayrıca, kurumlar vergisi mükellefleri
için Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar veya kamu yararına
çalışan derneklere bağlı rehabilitasyon merkezlerinin işletilmesinden elde
edilen kazançlara da istisna uygulanacaktır.
İstisna kapsamında yer alan;
- Okul Öncesi Eğitim Okulu, 1739
sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 19, 20 ve 21 inci maddelerine göre
kurulan ve mecburi ilköğretim çağına gelmemiş çocukların eğitimini sağlayan
okulları,
- İlköğretim Okulu, 1739 sayılı
Kanunun 22-25 inci maddelerinde belirtilen ve 6-14 yaşlarındaki çocukların
eğitim ve öğretimini sağlayan okulları,
- Orta Öğretim Okulları, 1739 sayılı
Kanunun 26-30 uncu maddelerinde belirtilen ilköğretime dayalı, en az üç
yıllık öğrenim veren genel, mesleki ve teknik öğretim okullarını,
- Özel Eğitim Okulları, engelliler
için açılan okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim okullarını,
- Rehabilitasyon Merkezleri ise;
24/5/1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde kurularak faaliyet gösteren ve
bedensel, zihinsel ve ruhsal özürleri nedeniyle normal yaşamın gereklerine
uymama durumunda olan kişilerin, fonksiyon kayıplarını gidermek ve toplum
içinde kendi kendilerine yeterli olmasını sağlayan beceriler kazandırmak veya
bu becerileri kazanamayanlara devamlı bakmak üzere kurulan sosyal hizmet
kuruluşlarını,
ifade etmektedir.
İstisna, okulların eğitim-öğretim,
merkezlerin ise rehabilitasyon faaliyetlerinden elde edilen kazançlara
uygulanacaktır. Dolayısıyla, eğitim tesisleri ile rehabilitasyon
merkezlerinde yer alan kantin, büfe, kafeterya, kitap satış yeri gibi
tesislerin gerek bizzat işletilmesinden gerekse kiraya verilmesinden elde
edilen kazançlara istisna uygulanması söz konusu değildir. Ancak, yemek ve
konaklama hizmetlerinin de okul bünyesinde verildiği ve yemek ve yatma
bedelinin okul ücretine dahil olduğu durumlarda, herhangi bir ayrıma tabi
tutulmaksızın elde edilen kazanca istisna uygulanacaktır.
Yukarıda belirtilenlerin dışında
kalan; öğrencileri istedikleri derslere yetiştirmek, bilgi düzeylerini
yükseltmek amacıyla faaliyet gösteren dershaneler ile kişilerin sosyal,
kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, yetenek ve deneyimlerini
geliştirmek veya serbest zamanlarını değerlendirmek üzere faaliyet gösteren
özel öğretim kurumları (üniversiteye veya Anadolu liselerine hazırlık,
bilgisayar, sürücü, dans, bale, mankenlik ve spor kursları gibi) ile öğrenci
etüt eğitim merkezlerinin işletilmesinden elde edilen kazançlar hakkında
istisna uygulanmayacaktır.
Aynı şekilde rehabilitasyon merkezi
dışındaki sağlık tesislerinin işletilmesinden elde edilen kazançlara istisna
uygulanması da söz konusu değildir.
Diğer taraftan, 1/1/2004 tarihinden
önce faaliyete geçmiş bulunan okulların işletilmesinden elde edilen kazançlar
ile bu okulları 1/1/2004 tarihinden sonra devralanlar tarafından
işletilmesinden elde edilen kazançlar istisna uygulaması dışında
bulunmaktadır.
3. Yararlanma Koşulları
3.1. Eğitim Öğretim Kazançlarına İlişkin İstisna
Özel eğitim ve öğretim kurumlarının
istisnadan yararlanabilmeleri için 1/1/2004 tarihinden itibaren faaliyete
geçmiş olmaları gereklidir. Söz konusu tarihten önce faaliyete geçmiş olan
özel okullar ile kalkınmada öncelikli yörelerde açılan özel okullarla ilgili
olarak, 625 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki hükmü
uygulanacaktır. Dolayısıyla, 1/1/2004 tarihinden önce faaliyete geçmiş olan
özel kreşler, anaokulları ve meslek teknik okulları ile kalkınmada öncelikli
yörelerde açılmış olan özel okullar, öğretime başladıkları tarihten itibaren
beş yıl, diğer bölgelerde açılmış olan özel okullar ise bir yıl süre ile
gelir/kurumlar vergisinden muaf tutulacaklarından, bu işletmeler hakkında
Gelir Vergisi Kanununun 20 nci ve Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci
maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi hükmü uygulanmayacaktır.
İstisnadan yararlanmak isteyen
mükelleflerin faaliyete geçmelerini müteakiben Bakanlığımıza yazılı olarak
başvurmaları gerekmektedir. İstisna uygulaması ile ilgili olarak Milli Eğitim
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle, mükelleflere duyurulmak üzere ilgili
defterdarlığa bilgi verilecektir.
3.2. Rehabilitasyon Merkezlerine İlişkin İstisna
Rehabilitasyon merkezlerinin
kazançlarına istisna uygulanabilmesi için bu merkezlerin Bakanlar Kurulunca
vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile kamu yararına çalışan derneklere bağlı
olması gerekmektedir.
Ayrıca, söz konusu vakıf ve
derneklerin senedinde veya tüzüğünde, vakıf veya derneğin amaçları arasında
genel insan sağlığına ilişkin kurumlar kurulması ve işletilmesiyle ilgili
hükümlerin bulunması gerekmektedir.
Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti
tanınan vakıflar ile kamu yararına çalışan derneklerden rehabilitasyon
merkezi işletmeye başlayacak olanlar, istisnadan yararlanmak için
Bakanlığımıza başvuracaklardır. Bakanlığımızca ilgili Bakanlığın görüşü
alınarak dernek veya vakfa duyurulmak üzere ilgili defterdarlığa bilgi
verilecektir.
4. İstisnanın Süresi
Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında
yapılan düzenleme 1/1/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiş
olduğundan, 1/1/2004 tarihinden itibaren faaliyete geçen okul ve
rehabilitasyon merkezlerinin kazançları, faaliyete geçilen dönemden itibaren
5 vergilendirme döneminde gelir ve kurumlar vergisinden istisna olacaktır.
Kurum açma izin belgesinin daha önceki bir tarihi taşıması, istisna
uygulamasının süresini değiştirmez. Örneğin, kurum açma izin belgesini 2003
yılında alan bir işletmenin Eylül 2004 tarihinde faaliyete geçmesi halinde, bu
okulun işletilmesinden elde edilen kazançlara 2004-2008 vergilendirme
dönemlerinde istisna uygulanacak olup, 2003 yılında izin belgesi alınmış
olmasının istisna uygulamasında bir önemi bulunmamaktadır.
5. İstisna Süresi İçinde Yeni Okul
veya Merkez Yapılması
Eğitim öğretim işletmeleri ile
rehabilitasyon merkezleri kazanç istisnasından yararlanan mükelleflerin,
işletilen okul ve merkezlere ilave olarak yeni okul veya merkez açmaları
durumunda, yeni açılan okul veya merkezden elde edilen kazanç istisna uygulaması
açısından ayrı bir birim olarak değerlendirilecektir. Diğer bir ifadeyle,
istisna uygulaması okul veya merkez bazında yapılacaktır. Örneğin, mükellef
(A) Ankara'da 2004 yılında bir ilkokul işletmeye başladı. 2005 yılında da
yeni bir okul açarak Konya'da da faaliyete başladı. Bu durumda, Ankara'daki
okuldan elde ettiği kazanç 2004 ve 2008 yılları dahil olmak üzere istisna
kapsamında olacak; Konya'da faaliyete geçen okuldan elde edilen kazanç ise
2005 ve 2009 yılları dahil olmak üzere istisna kapsamında olacaktır. Bu
bakımdan, istisna uygulaması açısından, mükelleflerin kayıtlarını farklı
yıllarda faaliyete geçen işletmelerinden elde edilen kazançları ayrı ayrı
tespit etmeye imkan verecek şekilde tutmaları gerekmektedir.
Diğer taraftan, 625 sayılı Kanun ve
ilgili mevzuat çerçevesinde yeni bir okul açılışı olarak tanımlanmayan mevcut
okul kapasitesinin genişletilmesi veya başka bir binaya taşınılması
hallerinde istisna uygulaması söz konusu olmayacaktır.
6. İstisnadan Yararlanan İşletmenin
Satılması veya Devredilmesi
İstisna, Tebliğin '2.Kapsam' bölümünde
sayılan işletmelere tanınmış bulunmaktadır. Bu nedenle, eğitim ve öğretim
istisnasından yararlanan mükelleflerin bu işletmeleri başka bir kişi/kuruma
devretmeleri halinde, devralan kişi/kurum, istisnadan 5 vergilendirme dönemi
değil, faydalanılmayan dönem kadar yararlanacaktır. Örneğin; (X) Anonim
şirketi 2004 yılı içinde faaliyete geçirdiği bir özel okulu, 10 Mart 2006
tarihinde (Y) Limited şirketine devretmiştir. Bu durumda (Y) Limited
şirketince istisnaya ilişkin şartların yerine getirilmesi halinde, bu özel
okul işletmesinden 2006, 2007 ve 2008 yıllarında elde ettiği kazançlar
kurumlar vergisinden istisna edilecektir. Devreden kurum ise, söz konusu
okuldan devir tarihine kadar elde ettiği kazançlar için istisnadan
yararlandırılacaktır.
7. İstisna Kapsamındaki Kazancın
Dağıtılması
Gelir Vergisi Kanununun 94/6-b alt
bendinde 4842 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle kar payları üzerinden
yapılan vergi tevkifatı, kar payına kaynak teşkil eden kurum kazancının
istisna olup olmadığına bakılmaksızın karın dağıtılması aşamasına bırakılmış
bulunmaktadır. Bu kapsamda, eğitim-öğretim işletmeleriyle rehabilitasyon
merkezlerinden sağlanan kazançların dağıtılması durumunda, dağıtılan
kazançlar üzerinden söz konusu madde uyarınca %10 oranında gelir vergisi tevkifatı
yapılacaktır.
Tebliğ olunur.
-------------------------------------
1 31.07.2004 tarihli ve 25539 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.