Kurum
Maliye Bakanlığı
Tebliğin
Adı
Harçlar
Kanunu Genel Tebliği
Tebliğ No
Seri No: 43
Resmî Gazete Tarihi
23/01/2004
Resmî Gazete Sayısı
25355
HARÇLAR KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(Seri No: 43)
02.01.2004 gün ve 25334 mükerrer
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1.1.2004 tarihi itibariyle yürürlüğe
giren 5035 sayılı Kanun ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesi
ve mükerrer 138 inci maddesinde değişiklik
yapılmış, Kanuna Ek Madde 1 eklenmiş ve ayrıca Kanuna ekli
(1), (2), (4), (6), (7), (8) ve (9) sayılı tarifelerde değişiklikler
yapılmıştır. Söz konusu değişikliklerle ilgili açıklamalar aşağıda
belirtilmiştir.
I - 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNDA
YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
A – 123 üncü maddede yapılan
değişiklikler
5035 sayılı Kanunun 31 inci maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun 123 üncü maddesinin son
fıkrası;
“Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı,
birleşme, devir, bölünme ve nev’i değişiklikleri
nedeniyle yapılacak işlemler ile bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları
ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini ve
bunların teminatları ile geri ödenmelerine ilişkin işlemler harca tabi
tutulmaz.” şeklinde değiştirilmiştir.
Yapılan düzenlemeye göre, anonim,
eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş ve
sermaye artırımı ile ilgili işlemleri ayrıca, bankaların, yurt dışı kredi
kuruluşlarının ve uluslararası kurumların kullandıracakları her türlü
kredilerin temini ve bu krediler nedeniyle kredi kuruluşlarına karşı
verilecek teminatlar ve alınan bu kredilerin geri ödenmesi safhasında geri
ödemeye ilişkin işlemler harçtan müstesna tutulacaktır.
B – Mükerrer 138 inci maddede yapılan değişiklikler
5035 sayılı Kanunun 32 nci
maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer 138 inci
maddesinin ikinci fıkrasının sonuna;
“Bu şekilde hesaplanan maktu had ve
tutarların %5’ ini aşmayan kesirleri dikkate alınmaz” hükmü eklenmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer
138 inci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden maktu harçlar
(maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler
dahil) her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak bir tebliğ ile
duyurulmaktadır. 492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer 138 inci maddesine
eklenen yukarıda belirtilen hüküm sadece, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer
alan ve her yıl yeniden belirlenen maktu harçların had ve tutarlarının
Bakanlığımızca hesaplanması sırasında kullanılacaktır. Bu hükme göre
mükellefler veya vergi dairelerince herhangi bir hesaplama yapılmayacaktır.
C – Ek 1 inci madde ile yapılan
değişiklikler
492 sayılı Harçlar Kanunun 5035 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile eklenen Ek 1
inci Maddesinde;
“Döviz kazandırıcı faaliyetlere
ilişkin işlemler harçlardan müstesnadır.
Döviz kazandırıcı faaliyetlerin kısmen
veya tamamen gerçekleştirilmemesi halinde, gerçekleşmeyen kısma ait alınmayan
harç, mükelleflerden 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır.
Yukarıda belirtilen hususlarda harç
istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin
mahiyeti ile alınmayan harç tutarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden 30
gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı bulunduğu
vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.
Döviz kazandırıcı faaliyetin
gerçekleşmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden 30 gün içinde, bu durumu
vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar, harç ile ceza ve gecikme faizinin
ödenmesinden ilgililerle birlikte müteselsilen
sorumludurlar.
Bu maddenin uygulanması bakımından
döviz kazandırıcı faaliyetlerin neler olduğu ve bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı
tarafından birlikte tespit edilir.” denilmiştir.
Ek 1 inci madde ile döviz kazandırıcı
faaliyetlerle ilgili harç istisnasına ilişkin düzenleme yapılmıştır. Yapılan
düzenlemeye ilişkin uygulama usul ve esasları ayrıca yayımlanacak bir tebliğ
ile duyurulacaktır.
II- 492 SAYILI HARÇLAR KANUNUNA
EKLİ TARİFELERDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
492 sayılı Harçlar Kanununun
Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak 1.1.2004 tarihinden itibaren
uygulanacak maktu harçlar ile maktu ve nispi harçların asgari ve azami
miktarları, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle artırılarak
26.12.2003 gün ve 25328 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 41 Seri No’lu Harçlar
Kanunu Genel Tebliği ile duyurulmuştur.
Ancak, 5035 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun ile 492 sayılı Harçlar Kanuna ekli (1), (2),
(4), (6), (7), (8) ve (9) sayılı tarifelerde değişiklikler yapılmış olup, bu
değişikliklerin 1.1.2004 tarihinde yürürlüğe gireceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre. 1.1.2004 tarihinden
itibaren aşağıda belirtilen tarifelerdeki değişiklikler esas alınarak işlem
yapılması gerekmektedir.
A - (1) Sayılı Tarifede Yapılan
Değişiklikler
492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (1)
sayılı tarifenin “A) Mahkeme Harçları” başlıklı bölümünün (I-3), (III-1-e) ve
(III-2-b ve c) fıkralarında 5035 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi ile
yapılan değişiklikle belirtilen fıkralara “Askeri Yüksek İdare Mahkemesi”
ibaresi eklenmiştir. Tarifenin ilgili hükümleri aşağıda belirtilmiştir.
“3. Bölge İdare Mahkemeleri,
Yargıtay, Danıştay ve
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde
(15.300.000TL.)”
“e) Yukarıdaki nispetler Bölge İdare
Mahkemeleri,
Danıştay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve
Yargıtayın tasdik veya işin esasını hüküm altına
aldığı kararları için de aynen uygulanır.”
b) (a) fıkrasında yazılı davalarda
esasa taalluk eden veya
tashihi karar taleplerinin reddine dair Yargıtay, Danıştay
ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararlarında
(20.600.000TL.)
c) İdare Mahkemeleri, Bölge İdare
Mahkemeleri, Yargıtay,
Danıştay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin
İcranın tehiri kararlarında
(16.400.000TL.)”
B - (2) Sayılı Tarifede Yapılan
Değişiklikler
17.6.2003 tarih ve 25141 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 4884 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile
6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 69 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile
ticaret sicil memurluklarına, anonim ve limited
şirketlerin kuruluş aşamasında şirket defterlerini tasdik yetkisi
verilmiştir. Buna paralel olarak 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (2) sayılı
tarifenin “II-Maktu Harçlar” başlıklı bölümünün (4) numaralı fıkrasının sonuna
5035 sayılı Kanunun 35 inci maddesi ile
eklenen hüküm ile ticaret sicili memurluklarınca yapılacak defter tasdik işlemleri
harç kapsamına alınarak söz konusu işlem (2) sayılı tarifenin (4) numaralı
fıkrasına göre harca tabi tutulmuştur.
C - (4) Sayılı Tarifede Yapılan
Değişiklikler
492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4)
sayılı tarifenin “II-Kadastro ve tapulama işlemleri” başlıklı bölümüne (d)
fıkrasından sonra gelmek üzere 5035 sayılı Kanunun 36 ncı
maddesi ile eklenen paragrafla “kadastro işlemlerinin
yenilenmesinden harç alınmayacağı” hüküm altına alınmıştır.
D - (6) Sayılı Tarifede Yapılan
Değişiklikler
5035 sayılı Kanunun 37 nci
maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (6) sayılı tarifenin
“II-Vize harçları” başlığı “II-Vize müracaat ve vize harçları” şeklinde, aynı
bölümün (2) numaralı fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen paragraf hükmü
ile, “Hangi ülke vatandaşlarından vize müracaat harcı, hangi ülke
vatandaşlarından vize harcı alınması gerektiği ile harç tutarlarının
tespitine mütekabiliyet esası gözönünde tutularak
Dışişleri Bakanlığı yetkilidir.” şeklinde, “III-Yabancılara verilecek ikamet
tezkeresi ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları” bölümünün (1) numaralı
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“ 1- İkamet tezkeresi:
1 aya kadar her gün için
(5.000.000TL.)
(Bu tutar ilk ay için tezkere başına
10 milyondan az 50 milyondan çok olamaz)
1 aydan sonraki her ay için
(30.000.000TL.)
İlk aydan sonraki aylara ait harcın
hesabında ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınır.”
Yapılan düzenlemeye göre ikamet
tezkeresi harçlarının 1 aya kadar sürelerde gün esasına göre, 1 aydan sonraki
süreler için ise ay esasına göre hesaplanması gerekmektedir.
Buna göre, örneğin :
1- 1 gün süreli olarak verilen ikamet
tezkeresinden 5.000.000.TL harç doğacaktır Ancak ilk ay için tezkere başına
asgari harç miktarı 10.000.000.TL olarak belirlendiğinden 10.000.000.TL harç
tahsil edilecektir.
2- 5 gün süreli olarak düzenlenen
ikamet tezkeresinden 5x5.000.000=25.000.000.TL harç tahsil edilecektir.
3- 20 gün süreli olarak düzenlenen
ikamet tezkeresinden 20x5.000.000=100.000.000TL harç doğacaktır. Ancak, ilk
ay için alınacak harç miktarı 50.000.000.TL’den çok olamayacağı için harç
50.000.000.TL olarak tahsil edilecektir.
4- 3 ay süreli olarak düzenlenen
ikamet tezkeresinden ilk ay için 50.000.000.TL ve sonraki iki ay için
2x30.000.000=60.000.000.TL ve toplam olarak
50.000.000+60.000.000=110.000.000.TL harç alınacaktır.
E – (7) Sayılı Tarifede Yapılan
Değişiklikler
5035 sayılı Kanunun 38 inci maddesi ile
492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (7) sayılı tarifenin II-Liman işlemleri
bölümünün 6 ncı ve 7 nci
fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“6.Yeterlik Belgesi Harçları:
a) Uzakyol
Kaptanı, Uzakyol Başmakinist/Başmühendisi,
Uzakyol Birinci Zabiti, Uzakyol
İkinci Mühendisi/Makinisti, Uzakyol Vardiya
Zabiti,Uzakyol Vardiya Mühendisi/Makinisti, Liman
Kılavuz Kaptanı, İstanbulBoğazı Kılavuz Kaptanı
ve Çanakkale Boğazı Kılavuz Kaptanı
(31.100.000TL.)
b) Kaptan, Başmakinist
ve Deniz Kılavuz Kaptanı
(20.600.000TL.)
c)Birinci Zabit,İkinci Makinist,
Vardiya Zabiti, Telsiz Zabiti/ Operatörü, Makine Zabiti, Yat Kaptanı,
Balıkadam, 1.Sınıf Dalgıç, 2.Sınıf Dalgıç, Balıkadam Gaz Karışım ve Açık
Deniz Balıkçı Gemisi Kaptanı
(12.300.000TL.)
d) Sınırlı Kaptan, Sınırlı Başmakinist, Sınırlı Vardiya Zabiti,Sınırlı Makine
Zabiti, Amatör Denizci ve Balıkçı Gemisi Kaptanı
( 9.000.000TL.)
7- Türk Denizci Kütüğüne kayıt
suretlerinden (Fotokopiler dahil), Gemiadamı Cüzdanı,
Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya
Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşme Kapsamında Verilen Eğitim
Sertifikaları ve Kısa Mesafe Telsiz Belgeleri
(5.900.000TL.)”
F- (8) sayılı tarifede yapılan
değişiklikler
5035 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi ile
492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin “VI- Meslek erbabına
verilecek tezkere, vesika ve ruhsatnamelerden alınacak harçlar” başlıklı
bölümünün (15) numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile (16) numaralı
fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan tutarlar aşağıdaki şekilde yeniden
belirlenmiş, (16) numaralı fıkranın sonuna aşağıdaki (c) bendi eklenmiş aynı
tarifenin XI inci bölümünün başlığı “Finansal
faaliyet harçları” olarak değiştirilmiş, bölümün (8) numaralı fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve tarifenin sonuna aşağıdaki (10) numaralı
fıkra eklenmiştir.
15. Avcılık belgesi:
Hususi Kanunu gereğince verilecek
avcılık belgeleri (Her yıl için)
“a) Avcı derneklerine dahil
olanlardan
(110.000.000TL.)
b) Avcı derneklerine dahil
olmayanlardan
(120.000.000TL.)
16. Silah taşıma ve bulundurma
vesikaları:
a) Resmi makamlar tarafından gerçek
kişilere verilecek silah taşıma müsaade vesikaları (Her yıl için )
(250.000.000TL.)
b) Bulundurma vesikaları
(400.000.000TL.)
c) Özel kanuna göre verilecek yivsiz
tüfek ruhsatnameleri
(10.000.000TL.)”
XI- Finansal
faaliyet harçları
“8-a) Sigorta şirketleri kuruluş
izin belgeleri (Her yıl için)
(42.622.000.000TL.)
b) Emeklilik şirketleri kuruluş izin
belgeleri (Her yıl için)
(30.000.000.000TL.)”
“10.İstanbul Menkul Kıymetler
borsasında yapılaniş ve işlemler nedeniyle alınan
menkul kıymet kotasyon ve tescil ücretleri, kurtaj ücretlerinden borsa yönetimine ödenecek borsa
payları ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yapılan tescil ve kayıtlar
nedeniyle alınan ücretler üzerinden
(Yüzde 50)”
5035 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin
5 inci fıkrası ile 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifenin
“V-Satış ruhsatnameleri” başlıklı bölümünün 1 inci maddesinde yer alan tekel
konusuna giren maddeleri satmak isteyenlere verilecek satış ve ruhsat
tezkereleri ile 2 nci maddesinde yer alan tekel
konusuna giren maddeleri imal ve ithal etmek isteyenlere verilecek izin
vesikaları Harçlar Kanunu kapsamı dışına çıkarılmıştır.
G- (9) sayılı tarifede yapılan
değişiklikler
5035 sayılı Kanunun 40 ıncı
maddesi ile 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (9) sayılı tarifenin
“II-Sürücü belgesi harçları” bölümünün (a) bendi aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir.
“a) A1, A2, B, F ve H sınıfı sürücü
belgelerinden
(100.000.000TL.)”
Yapılan düzenleme ile K sınıfı
sürücü aday belgesi Harçlar Kanunu kapsamı dışına çıkarılmıştır.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.