YAPI MALZEMELERİ
YÖNETMELİĞİ’NE (89/106/EEC) İLİŞKİN AÇIKLAYICI DOKÜMANLAR HAKKINDA TEBLİĞ1
(TEBLİĞ NO: TAU/2004-008)
Genel Giriş
l. Yapı Malzemeleri
Yönetmeliği’nin2 (89/106/EEC) 4., 5. ve 8/c
(Direktif3 3. ve 12.) maddelerinde sözü geçen Açıklayıcı Dokümanlar,
Yönetmeliğin EK-I’inde belirtilen Temel Gerekler
hakkındaki açıklamaları kapsar.
Açıklayıcı Dokümanlar, Yapı
Daimi Komitesi’nin görüşü alındıktan sonra Avrupa Toplulukları Resmi
Gazetesinde yayımlanmıştır4.
Açıklayıcı Dokümanlar, Yapı
Malzemeleri Yönetmeliği (89/106/EEC) Madde-5’de belirtildiği üzere Bayındırlık
ve İskan Bakanlığı tarafından da tebliğ olarak
yayımlanmaktadır.
2. Açıklayıcı Dokümanların temel
hedefi Komisyonun Avrupa standardizasyon mercilerine uyumlaştırılmış
standartların belirlenmesi ve Avrupa Teknik Onay Kuruluşuna Avrupa Teknik Onayı
Kılavuzlarının belirlenmesi için verdiği talimatlar ve Temel Gerekler arasında
bağlantı kurmaktır. Bunun gerçekleştirilebilmesi için, aşağıdaki konuların göz
önüne alınması gerekir:
- Terminolojinin ve temel
teknik kavramların uyumlaştırılması (Uyumlu hale getirilmesi) veya bu tür bir
uyumlaştırmaya ilişkin ihtiyacın tanımlanması,
- Her bir Temel Gerek için
sınıfların veya düzeylerin gerekli ve mümkün olduğu ölçüde belirtilmesi,
- Sınıflar veya düzeyler ile
teknik şartnameler arasındaki korelasyon yöntemlerinin
belirtilmesi5,
- Uyumlaştırılmış
standartların ve Avrupa Teknik Onayları ile ilgili ortak esasların
oluşturulması amacıyla bir referans olarak kullanılması.
3. Yapı Malzemeleri
Direktifinde (CPD) yapı işleri için geçerli olan Temel Gerekler kapsamlı bir
şekilde belirtilse bile, bu durum Üye Ülkelerin bunları uygulamasını
gerektirmez; diğer bir deyişle, Üye Ülkeler yapı işlerini bunlara göre
düzenlemek veya düzenlememek konusunda serbesttir.
Bununla
birlikte, yapı işlerini bunlara göre düzenlemeleri ve bu düzenlemelerin yapı
malzemeleri üzerinde bir etkiye sahip olması halinde, Üye Ülkeler Direktif hükümlerine
uymalı ve sonuç olarak da kendi ulusal yönetmeliklerini adapte etmelidir; bu
nedenle Direktifte belirtilenlerin dışında başka Temel Gerekleri uygulayamazlar
ve imalatçı tarafından yapı işlerinde kullanılması amaçlanan yapı
malzemelerinin piyasasına bu malzemeleri sürmelerine, ancak bu malzemelerin
kullanım için uygun olması halinde izin verebilirler.
Bir yapı malzemesi,
kullanıldığı yapı işinin geçerli Temel Gerekleri karşılamasını sağladığında,
amaçlanan kullanım için uygundur. Yapı malzemesinin amaçlanan kullanımı için
uygun olduğu, CE işaretini taşıması halinde kabul edilir. Bu işaret yapı
malzemesinin teknik şartnamelere ve düzenlemelere (Uyumlaştırılmış
standartlara, Avrupa Teknik Onaylarına, Topluluk Prosedürlerine ve Yapı
Malzemeleri Yönetmeliği’nin 6-a, b, c, 7. maddelerine göre kabul görmüş ulusal
teknik şartnamelere) uyumunu gösterir.
Yapı malzemeleri ile ilgili
uyumlaştırılmış standartlar ve Avrupa Teknik Onayı ortak esasları standart
kuruluşlarına ve EOTA'ya verilen talimatlar temelinde
belirlenmiştir; bu talimatlar yapı malzemeleri ile ilgili olarak Temel
Gereklerle bunlara ait bilgilerin bulunduğu Açıklayıcı Dokümanlara atıfta
bulunularak belirlenir.
4. Uyumlaştırılmış bir
standardın bulunmaması halinde, ulusal teknik şartnamenin kabul edilmesi için
Temel Gerekleri sağlayan yapı malzemeleri ile ilgili belgeler, Avrupa Birliği
Komisyonu’na iletilir.Komisyon
yapı malzemelerinin Temel Gereklere uygun olduğunu kabul ettiğinde, yapı
malzemesinin cinsi/tipi/sınıfı göz önünde bulundurularak, ulusal standart
geçerli olacaktır.
5. Yapı Malzemeleri
Yönetmeliği’nin uygulanması çerçevesinde, Açıklayıcı Dokümanlar yapı
malzemesinin aşağıdaki iki durumda değerlendirilmesi için referans oluşturur :
- Yapı Malzemeleri
Yönetmeliği’nin 6-c (Direktifin 4(4)) maddesi (Bir imalatçının mevcut teknik
şartları uygulamamış olması veya yalnızca kısmen uygulamış olması halinde
kullanıma uygunluğun onaylanmış bir laboratuar
tarafından değerlendirilmesinin olmadığı durumlarda)
- Yapı Malzemeleri
Yönetmeliği’nin 8-d (Direktifin 9(2)) maddesi (Avrupa Teknik Onaylarına ilişkin
ortak esasların olmadığı veya henüz oluşturulmadığı hallerde, EOTA içerisinde
ortak hareket eden onay mercileri tarafından gerçekleştirilen, bir Avrupa
Teknik Onayında verilmiş olan kullanıma uygunluk değerlendirmesinin bulunmadığı
durumlarda.)
6. Açıklayıcı Dokümanlar
değişkenlik gösteren bir yapıya sahiptir ve bu nedenle de daha fazla
geliştirilmeye açıktır. Aslında, bunlar aşağıdakilerin bir kombinasyonuna
dayanmaktadır:
- Yapı Malzemeleri Yönetmeliği
EK-I’de (Direktifin I numaralı ekinde) belirtilen
Temel Gerekler,
- Coğrafi veya iklimsel
koşullardaki farklılıklar veya yaşam tarzındaki farklılıklar, gerek ve/ veya
performans sınıflarının veya düzeylerinin belirlenmesini gerekli kılabilecek olan
olası farklı koruma düzeyleri de göz önüne alınarak, Kamu ihaleleri alanı da dahil olmak üzere, yapı işleri için geçerli olan mevcut
ulusal düzenlemelere ilişkin bilgiler,
- Açıklayıcı Dokümanların
oluşturulma dönemindeki mevcut yapı malzemelerine ilişkin teknoloji düzeyi,
- Yapı
malzemelerinin amaçlanan kullanımı.
Bu farklı unsurlar gelişme
gösterebilir.
Temel Gerekler hedefler
açısından ifade edildiğinden, belirli bir anda Açıklayıcı Dokümanlarda verilen
anlayış temel olarak teknolojik gelişmeye bağlı olarak gelişebilir. Bu unsur,
Açıklayıcı Dokümanların adaptasyonu için gerekli zemini yaratabilir ve Temel
Gereklere ilişkin anlayışı etkileyebilir.
Bir Üye Ülke, Temel Gerekler
kapsamında yer alan yapı işlerinin gerçekleştirilmesi için önerilen ek düzenleyici
şartların da içeriğe dahil edilmesini sağlamak üzere,
bir veya daha fazla sayıda Açıklayıcı Dokümanın revize edilmesini isteyebilir.
Bu tür istekler Komisyon ve
Yapı Daimi Komitesi tarafından öncelikli konu olarak ve 83/189/EEC6
sayılı Direktif altındaki resmi bildirim süreci ihlal edilmeksizin
değerlendirilecektir.
7. Bu Açıklayıcı
Dokümanlarda performans sınıfları veya düzeyleri Temel Gerek 2 Açıklayıcı
Dokümanında belirlenmiştir (Yangın Durumunda Emniyet).
Yapı Malzemeleri
Yönetmeliği’nde, gerek ve/veya performans sınıflarının veya düzeylerinin,
gerekli olması halinde, Açıklayıcı Dokümanlar kapsamı dışında da
belirlenebileceği belirtilmektedir.
Yapı malzemelerindeki
tehlikeli maddelerin varlığı söz konusu olduğunda, teknik şartnamelerin atıfta
bulunacağı performans sınıfları ve/veya düzeyleri, işlerin amacı da göz önüne
alınarak, işlerin garanti edilmesi için gerekli olan koruma düzeylerini mümkün
kılacaktır.
8. Yapı Malzemeleri
Yönetmeliği’nin amacı mevcut yasal, düzenleyici veya idari hükümlerden gelen
ticaret önündeki engellerin ortadan kaldırılması olduğundan, Yönetmeliğe göre
hazırlanan teknik şartnameler Üye Ülkelerdeki makul teknik düzenlemeler ve
şartnameleri tamamen göz önüne almalıdır. Bunun anlamı, teknik şartnamelerin,
yapı işlerinin Temel Gereklere uygunluğunu sağlayan ve Üye Ülkelerde
kullanılmakta olan yapı malzemelerinin kullanımını engellemeyecek veya
zorlaştırmayacak olmasıdır.
Bu tebliğ ile;
aşağıda başlıkları verilen Temel Gereklerle ilgili Açıklayıcı Dokümanlar
yayımlanmaktadır.
Temel Gerek
l: Mekanik Dayanım ve Stabilite
Temel Gerek
2: Yangın Durumunda Emniyet
Temel Gerek
3: Hijyen, Sağlık ve Çevre
Temel Gerek
4: Kullanım Emniyeti
Temel Gerek
5: Gürültüye Karşı Koruma
Temel Gerek
6: Enerjiden Tasarruf ve Isı Muhafazası
Yukarıda
listelenen Temel Gereklerin metinlerini görüntülemek için tıklayınız
------------------------------
1 Avrupa
Toplulukları Resmi Gazetesinde yayımlanan Açıklayıcı Dokümanların
uyumlaştırılmış şekli.
2
08.09.2002 tarih ve 24870 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
3 Avrupa
Toplulukları Resmi Gazetesi No L 40, 11.02.1989, s.12
4 Avrupa
Toplulukları Resmi Gazetesi No C 62, 28.02.1994, s.1
5 CPD
amaçları dahilinde “teknik şartnameler” standartlar ve
teknik onaylar anlamına gelir.
6 Avrupa
Toplulukları Resmi Gazetesi No: I.109.26/04/1983, s,8
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.