BAZI ALACAKLARIN YENİDEN YAPILANDIRILMASINA DAİR
7440 SAYILI KANUN
GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 1)
I- AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK VE TANIMLAR
9/3/2023 tarihli ve 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması
ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 12/3/2023 tarihli ve
32130 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve Kanunun bazı alacakların yeniden
yapılandırılmasına ilişkin hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu Tebliğ ile;
- 7440 sayılı Kanunun 9 uncu ve geçici 1 inci
maddelerinin verdiği yetkiye istinaden, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı
tahsil dairelerince takip edilen amme alacakları, il özel idareleri ve
belediyeler ile Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına (YİKOB) ait alacakların yapılandırılması, matrah ve vergi
artırımı, işletme kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin 7440 sayılı Kanun
hükümlerinin uygulamasına,
- 16/8/1961
tarihli ve 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun geçici 8 inci maddesinin verdiği yetkiye
istinaden, öğrenim ve katkı kredileriyle ilgili gecikme zammı, katsayı, Yİ-ÜFE
tutarı gibi alacakların terkinine,
dair usul ve esaslar belirlenmiştir.
Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a), (c), (ç) ve (d) bentlerinde;
- vergi tabirinin, 4/1/1961 tarihli
ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamına giren vergi, resim ve harçları,
- beyanname tabirinin, vergi tarhına esas olan beyanname ve bildirimleri,
- Yİ-ÜFE aylık değişim oranları tabirinin, Türkiye İstatistik
Kurumunun her ay için belirlediği 31/12/2004 tarihine kadar toptan eşya
fiyatları endeksi (TEFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2005 tarihinden itibaren
üretici fiyatları endeksi (ÜFE) aylık değişim oranlarını, 1/1/2014 tarihinden
itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) aylık değişim oranlarını,
1/11/2016 tarihinden itibaren aylık %0,75 oranını (bu Kanunun yayımlandığı ay
dâhil),
- geç ödeme zammı tabirinin, bu Kanuna göre ödenmesi gereken
tutarlara, ödemede gecikilen her ay ve kesri için 21/7/1953 tarihli ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre
belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak zammını,
ifade ettiği hükme bağlanmıştır.
Bu Tebliğde, vergi, beyanname, Yİ-ÜFE aylık değişim
oranları ve geç ödeme zammı tabirleri, 7440 sayılı Kanunda tanımlandığı şekilde
kullanılmıştır.
A- HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞINA BAĞLI
TAHSİL DAİRELERİNCE TAKİP EDİLEN AMME ALACAKLARI
7440 sayılı Kanunun 1
inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı
alt bentlerinde; Hazine ve Maliye
Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince takip edilen amme alacaklarından Kanun
kapsamına alınan alacaklar düzenlenmiş, (4) numaralı alt bendinde de işletme
kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin düzenlemelerin Kanun kapsamında olduğu
hükme bağlanmıştır. Bu hükümler çerçevesinde Kanun kapsamına giren alacaklar,
tür ve dönemler itibarıyla aşağıda açıklanmıştır.
1- Alacağın Türü ve Dönemi
a) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Açısından
(1) Alacağın türü
7440 sayılı Kanunun
kapsamına, 213 sayılı Kanun kapsamına giren vergiler ve vergi cezaları ile
bunlara bağlı gecikme faizleri, gecikme zamları gibi fer’i alacaklar
girmektedir.
(2) Alacağın dönemleri
Kanun kapsamına giren vergiler,
vergilendirme dönemleri itibarıyla aşağıda açıklanmıştır.
i) 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere,
beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere
ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme
zamları Kanun kapsamındadır.
Konuya ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
- Vergilendirme
dönemi 15 gün olan mükellefiyetler
Vergilendirme döneminin bitim tarihi ve beyanname verme süresinin
son günü Aralık/2022 ayı ve öncesine rastlayan dönemler kapsama girmekte,
dönemin bitim tarihi Aralık/2022 ayına rastlamakla beraber beyanname verme
süresinin son günü Ocak/2023 ayına sirayet edenler kapsama girmemektedir.
Örneğin, 1-15 Aralık 2022 vergilendirme dönemine ait petrol
ve doğalgaz ürünlerine ilişkin özel tüketim vergisinin vergilendirme döneminin
bitim tarihi ile beyanname verme süresinin son günü Aralık/2022 ayına
rastladığından kapsama girmekte, 16-31 Aralık 2022 vergilendirme dönemi ise
dönemin bitim tarihi Aralık/2022 ayında olmakla birlikte beyanname verme süresi
Ocak/2023 ayına sirayet ettiğinden kapsama girmemektedir.
Aynı şekilde, 1-15 Aralık 2022 tarihleri arasında noterler
tarafından tahsil edilen ve dönemi izleyen 7 nci iş günü mesai saati bitimine
kadar ilgili vergi dairesine yatırılması gereken noter harçları kapsama
girmekte, buna karşılık 16-31 Aralık 2022 dönemine ilişkin olanlar kapsama
girmemektedir.
- Vergilendirme dönemi aylık olarak belirlenen
mükellefiyetler
Kasım/2022 vergilendirme dönemi ve önceki dönemler kapsama
girmekte, Aralık/2022 vergilendirme dönemi ise kapsama girmemektedir.
Örneğin, Kasım/2022 dönemi katma değer vergisi beyanname
verme süresinin son günü Aralık/2022 ayına rastladığından kapsama girmekte,
Aralık/2022 dönemi katma değer vergisinin dönemi Aralık/2022 itibarıyla
sonlanmakla birlikte beyanname verme süresi Ocak/2023 ayına rastladığından
kapsama girmemektedir.
- Vergilendirme
dönemi 3 aylık olarak belirlenen mükellefiyetler
Vergilendirme döneminin bitim tarihi ve beyanname verme
süresinin son günü Aralık/2022 ayı ve öncesine rastlayan dönemler kapsama
girmekte, Aralık/2022 ayından sonraya rastlayanlar kapsama girmemektedir.
Örneğin, 7-8-9/2022 dönemi (3 aylık) gelir (stopaj) vergisi
ve katma değer vergisi kapsama girmekte, 10-11-12/2022 dönemine (3 aylık)
ilişkin gelir (stopaj) vergisi ve katma değer vergisi kapsama girmemektedir.
Ayrıca, Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinin (aa) alt
bendi gereğince gelir ve kurumlar vergisine mahsuben 2022 yılında ödenmesi
gereken geçici vergiler (10-11-12/2021 dönemine ait geçici vergi dâhil) Kanun kapsamında değildir.
- Yıllık beyanname
ile beyan edilen gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetleri
Vergilendirme dönemi yıllık olan vergilerde, beyanname
verme süresi 31/12/2022 tarihine (bu tarih dâhil) kadar olan vergiler
Kanun kapsamındadır. Dolayısıyla,
2021 takvim yılı ve önceki yıllara ilişkin vergilendirme
dönemleri Kanun kapsamına girmekte, 2022 takvim yılına ilişkin vergilendirme
dönemi ise kapsama girmemektedir.
Özel hesap dönemine tabi olan mükellefler bakımından, özel
hesap döneminin sona erdiği tarih ve beyanname verme süresinin son günü
31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olanlar kapsama girmekte, bu
tarihten sonra olanlar ise kapsama girmemektedir.
Tasfiye dönemine ilişkin olarak verilmesi gereken
beyannamelerden kanuni beyanname verme süresi 31/12/2022 tarihinden (bu
tarih dâhil) önce olanlar kapsama girmektedir. Aynı şekilde 2022 yılı kıst
dönemlerine ilişkin olarak 2022 yılı içinde verilmesi gereken yıllık gelir ve
kurumlar vergisi beyannamelerinden, beyanname verme süresinin son günü
31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olanlar kapsama girmektedir.
- Veraset ve
intikal vergisi mükellefiyetleri
Bu vergi türünde, beyanname verme süresinin son günü
31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olanlar kapsama girmektedir.
- Harç
mükellefiyetleri
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan
harçlar genel olarak işlem anında beyanname alınmaksızın tahakkuk ettirilerek
tahsil edilmektedir. Bununla birlikte, harçlar da 213 sayılı Kanun hükümlerine
göre tarhiyata konu olabilmektedir.
492 sayılı Kanuna göre gayrimenkullerin devir ve iktisap
işlemleri nedeniyle ödenmesi gereken harç tutarı ile ilgili olarak devir ve
iktisap tarihinden sonra tarhiyat yapılabilmektedir. Bu çerçevede, 31/12/2022
tarihi ve bu tarihten önce gerçekleştirilen devir ve iktisap işlemleri
nedeniyle, tarh edilip Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş bulunan ya
da ihtilaflı olan alacaklar ile Kanunun yayımı tarihinden önce inceleme ve
tarhiyat safhasında bulunan işlemler Kanunun kapsamına girmektedir. Aynı
şekilde, 31/12/2022 tarihi ve bu tarihten önce gerçekleştirilen devir ve
iktisap işlemleri nedeniyle Kanunun 4 üncü maddesinin onuncu fıkrası kapsamında
pişmanlıkla ya da izaha davet kapsamında veya kendiliğinden beyanda bulunulması
da mümkündür.
492 sayılı Kanunun 28 inci maddesi uyarınca tahsili gereken
karar ve ilam harçları ile aynı Kanunun (8) sayılı tarifesi uyarınca tahsil
edilen yıllık harçlardan, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği hâlde
ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunanlar kapsama
girmektedir.
ii) 2022 yılına ilişkin
olarak 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve
bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun
kapsamındadır.
2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden (bu
tarih dâhil) önce tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi, yıllık harçlar gibi
alacaklar Kanun kapsamına girmektedir.
492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarife uyarınca tahsil
edilen ve 2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden (bu tarih
dâhil) önce tahakkuk eden yıllık harçlar kapsama girmektedir.
iii) 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan
tespitlere ilişkin olarak kesilen vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları
Kanun kapsamındadır.
Vergi aslına bağlı olmayan vergi cezalarından 31/12/2022
tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak
kesilenler Kanun kapsamındadır.
Örneğin; Kasım/2022 dönemine ait olup, 31/12/2022 tarihine
(bu tarihin resmi tatile rastlaması nedeniyle 2/1/2023 tarihine) kadar (bu
tarih dâhil) elektronik ortamda verilmesi gereken mal ve hizmet alımlarına
ilişkin bildirim formu (Form Ba) ile mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim
formunun (Form Bs) bu tarihte verilmemesine ilişkin tespitler en erken 3/1/2023
tarihinde yapılabileceğinden, bu tespitlere ilişkin vergi aslına bağlı olmayan
vergi cezaları Kanun kapsamına girmemektedir. Kasım/2022 döneminden önceki
dönemlere ait söz konusu bildirimler nedeniyle kesilmesi gereken cezalar ise
Kanun kapsamına girmektedir.
Diğer taraftan, vergi aslına bağlı olarak kesilen vergi
cezalarında ise verginin ait olduğu dönem dikkate alınarak kapsama girip
girmediği tespit edilecektir.
b) Kapsama Giren
İdari Para Cezaları
Kanun kapsamına vergi dairelerince
takip edilen ve 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen tüm
idari para cezaları girmektedir.
Ancak, 31/12/2022 tarihinden önce verilmekle birlikte 7440 sayılı Kanunun
yayımı tarihi itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş idari yaptırım kararlarına
konu idari para cezaları Kanunun kapsamına
girmemektedir.
c) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun Kapsamında Takip Edilen Diğer Alacaklar
6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve 7440 sayılı
Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt
bendi kapsamında olan alacaklardan takip için vergi dairelerine intikal edenler
Kanun kapsamındadır.
Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin
(3) numaralı alt bendi kapsamına;
- Ecrimisiller,
- Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) alacakları,
- Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) alacakları,
- Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü
tarafından verilen öğrenim ve katkı kredisi alacakları,
- 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanunu kapsamında
verilen destek ödemelerinden geri alınması gereken alacaklar,
- 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin
Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki alacaklar,
- 30/6/1934 tarihli ve 2548 sayılı Ceza Evleriyle Mahkeme
Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek
Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanuna göre doğan yiyecek bedelleri,
- 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununa istinaden
alınan Devlet hakkı bedelleri,
- Adli para cezaları,
gibi alacaklardan vergi dairelerine takip için intikal
etmiş olanlar girmektedir.
6183 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile
79 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca hesaplanan %10 oranındaki
tazminatlar asli alacak olarak dikkate alınmak suretiyle Kanun kapsamında
yapılandırılacaktır.
2- İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendinin (4) numaralı alt bendinde “4) İşletmede mevcut olduğu hâlde
kayıtlarda yer almayan ya da kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan
emtia, makine, teçhizat, demirbaşlar ile kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların
beyanı,” hükmüne yer verilerek işletme kayıtlarının düzeltilmesi ile ilgili
düzenlemeler Kanun kapsamına alınmış ve Kanunun 6 ncı maddesinde konuya ilişkin
hükümlere yer verilmiştir.
B- İL ÖZEL İDARELERİNCE TAKİP EDİLEN
AMME ALACAKLARI
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının
(ç) bendi gereğince, il özel idarelerinin vadesi 31/12/2022 tarihinden
(bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla
ödenmemiş bulunan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen asli ve fer’i
amme alacakları Kanunun kapsamına girmektedir.
C- BELEDİYELERCE TAKİP EDİLEN
ALACAKLAR
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının
(d) ve (e) bentleri ile belediyelerin anılan Kanun kapsamına giren alacakları
sayılmış olup, bu alacaklar aşağıda belirtilmiştir.
1- 213 sayılı Kanun Kapsamına Giren Alacaklar
- 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere
ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme
zamları,
- 2022 yılına ilişkin
olarak 31/12/2022 tarihinden (bu
tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve
bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,
kapsama girmektedir.
Belediyelerin 213 sayılı Kanun
kapsamına giren alacaklarının dönemleri bu Tebliğin (I/A-1-a) bölümünde
açıklandığı şekilde tespit edilecektir.
Örneğin, Kasım/2022 dönemine ait
ilan ve reklam vergisi kapsama girmekte, Aralık/2022 dönemine ait ilan ve reklam vergisi ise
beyannamenin Ocak/2023 ayında verilmesi gerektiğinden kapsama girmemektedir.
Aynı şekilde, Kasım/2022 dönemine
ait haberleşme vergisi kapsama girmekte, Aralık/2022 dönemine ait haberleşme vergisi ise kapsama girmemektedir.
7440 sayılı Kanunun 1
inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendi gereğince, belediyelerce 2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden (bu
tarih dâhil) önce tahakkuk ettirilen vergi
ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun
kapsamında olduğundan, 2022 yılına ilişkin olarak 31/12/2022 tarihinden önce
tahakkuk etmiş emlak vergisi, çevre temizlik vergisi gibi yıllık olarak
tahakkuk eden alacaklar kapsamdadır.
Diğer taraftan, 26/5/1981 tarihli ve
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince, alınan yol harcamalarına
katılma payı, kanalizasyon harcamalarına katılma payı ve su tesisleri
harcamalarına katılma payından oluşan belediye alacaklarından 31/12/2022
tarihinden önce tahakkuk edenler Kanun kapsamındadır.
2- 6183 sayılı Kanun Kapsamına Giren Alacaklar
Belediyelerin bu Tebliğin
(I/C-1) bölümünde açıklanan alacaklarının yanı sıra, 6183 sayılı Kanun
kapsamında takip edilen ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi
geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olan asli ve fer’i
amme alacakları da Kanun kapsamındadır.
Örneğin, 6183 sayılı Kanun kapsamında belediyelerce takip
edilen ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği hâlde
ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olan idari para cezaları Kanun
kapsamındadır.
3- Belediyelerin Ücret ve Pay Alacakları
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendinin (2) numaralı alt bendine göre, 2464 sayılı Kanunun 97 ve mükerrer 97
nci maddelerine göre tahsili gereken ve vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih
dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olan ücret
ve pay alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacaklar da Kanunun kapsamındadır.
Örneğin, mükellefin talebi üzerine inşaat sahasında meydana gelen yıkım artığı malzemenin belediyece
kaldırılması ve taşınması hizmetine ilişkin belediyelere 2464 sayılı Kanunun 97
nci maddesinin verdiği yetkiye istinaden ödenmesi gereken ücretin vadesi
31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce ise Kanun kapsamına girmekte, bu
tarihten sonra ise girmemektedir.
4- Belediyelerin Su, Atık Su ve Katı Atık Ücreti Alacakları
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının
(d) bendinin (3) numaralı alt bendi ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı
Belediye Kanunu kapsamındaki belediyelerin, su abonelerinden olan ve vadesi
31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla ödenmemiş bulunan su, atık su ve katı atık ücreti alacakları ile
bunlara bağlı fer’i alacakları (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve
zamlar dâhil) Kanun kapsamına alınmıştır.
Örneğin, su kullanım dönemi 15 Kasım 2022 ila 15 Aralık
2022 olan su alacağının faturada yer alan son ödeme tarihi Aralık/2022 ayı
içerisine rastladığı takdirde Kanun kapsamına girmekte, Ocak/2023 ayına
rastladığı takdirde Kanun kapsamına girmemektedir.
5- Büyükşehir Belediyelerinin Katı Atık Ücreti Alacakları
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının
(d) bendinin (4) numaralı alt bendine göre, büyükşehir belediyelerinin 9/8/1983
tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 11 inci maddesine göre vadesi 31/12/2022
tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla ödenmemiş bulunan katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı
fer’i alacakları (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil)
Kanun kapsamındadır.
6- Büyükşehir Belediyeleri Su ve
Kanalizasyon İdarelerinin Su ve Atık Su Bedeli
ile Harcamalara Katılma Payı Alacakları
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının
(e) bendine göre, 20/11/1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon
İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamındaki
büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin alacaklarına yönelik
düzenleme yapılmış ve bu idarelerin vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih
dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan su
ve atık su bedeli ile harcamalara katılma payı alacakları ve bu alacaklara
bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakları (sözleşmelerde
düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) Kanun kapsamındadır.
Ç- YİKOB’LARCA TAKİP EDİLEN ALACAKLAR
7440 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasının (f) bendine göre, YİKOB’ların vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih
dâhil) önce olduğu hâlde, bu Kanunun yayımı
tarihi itibarıyla ödenmemiş olan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip
edilen asli ve fer’i alacakları Kanun kapsamındadır.
II- KESİNLEŞMİŞ
ALACAKLARA İLİŞKİN HÜKÜMLER
7440 sayılı Kanunun 2
nci maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine, büyükşehir
belediyelerine, belediyelere ve YİKOB’lara bağlı tahsil dairelerince takip
edilen kesinleşmiş amme alacakları ile belediyelerin ve büyükşehir belediyeleri
su ve kanalizasyon idarelerinin kesinleşmiş bazı alacaklarının
yapılandırılmasına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Madde kapsamına tür ve dönem
açısından Kanun kapsamına alınmış olan ve bu Tebliğin “I- AMAÇ, KAPSAM, DAYANAK
VE TANIMLAR” başlıklı bölümünde yer verilen tüm alacaklar girmektedir.
Kanunun 2 nci maddesi kapsamında kesinleşmiş
alacakların yapılandırılarak ödenebilmesi için bu alacakların Kanunun yayımı
tarihi itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş
olması (Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç), (d), (e) ve (f)
bendinde vadesi 31/12/2022 tarihi ve
öncesi olarak belirlenen alacaklar için bu tarih ve öncesinin esas alınması)
gerekmektedir.
A- BAŞVURU SÜRESİ VE ŞEKLİ
7440 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ilgili maddelerde yer alan özel
hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanundan yararlanmak isteyen borçluların 31/5/2023 tarihi sonuna
kadar ilgili idareye başvuruda bulunmaları
şartı getirilmiştir.
Buna göre, Hazine ve Maliye
Bakanlığına, il özel idarelerine, belediyelere, büyükşehir belediyelerine,
YİKOB’lara, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerine bağlı tahsil
dairelerine olan ve Kanunun 2 nci maddesi kapsamına giren borçlarını bu madde
kapsamında ödemek isteyen borçluların 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) borçlu
bulundukları tahsil dairelerine yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir.
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine olan
borçları için Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak isteyen borçlular,
başvurularını Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) ya da e-devlet (www.turkiye.gov.tr) üzerinden
yapabilecekleri gibi bağlı bulundukları vergi dairesine doğrudan veya posta
yoluyla ya da diğer vergi daireleri aracılığıyla da yapabileceklerdir.
Bağlı olunan vergi dairesi dışındaki vergi dairelerine
başvuruda bulunulması halinde, ödeme planları borçluların bağlı oldukları vergi
daireleri tarafından tanzim edilecek ve borçlulara ödeme planları müracaat
edecekleri herhangi bir vergi dairesinde imza karşılığında elden, gerekli
şartların bulunması koşuluyla (www.gib.gov.tr)
internet adresi üzerinden doğrudan verilebilecektir.
Bu Tebliğ ekinde yer alan başvuru
dilekçeleri (Ek:2/A, 2/B, 2/C), Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi
dairelerine ödenecek kesinleşmiş alacaklar için madde hükmünden yararlanmak
isteyen borçlularca kullanılmak üzere düzenlenmiş olup, alacaklı diğer
idarelerce örneğe uygun başvuru dilekçelerinin hazırlanarak borçluların
kullanımına sunulması icap etmektedir. Ayrıca,
alacaklı diğer idareler alt yapılarının uygun olması hâlinde başvuruları
elektronik ortamda da alabileceklerdir.
Borçluların birden fazla vergi dairesine olan borçları için Kanundan
yararlanma talebinde bulunmaları hâlinde, her bir vergi dairesi için ayrı ayrı
başvurmaları gerekmektedir.
213 ve 6183 sayılı Kanunlar ile diğer
kanunlarda yer alan sorumluluk düzenlemeleri nedeniyle mirasçılar, kefiller,
şirket ortakları ve kanuni temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişiler
sorumlu oldukları tutarlar dikkate alınarak ilgili vergi dairesine yazılı
başvuru yapmak suretiyle 7440 sayılı Kanun hükümlerinden
yararlanabileceklerdir. Dolayısıyla bu kişilerin Gelir İdaresi Başkanlığının
internet adresi ve e-devlet üzerinden başvurmaları mümkün bulunmamaktadır.
Borçlular, madde kapsamına giren toplam borçları için madde
hükmünden yararlanabilecekleri gibi talep ettikleri dönem ve türler açısından
da madde hükmünden yararlanabileceklerdir. Ancak, motorlu taşıtlar vergisi
mükelleflerinin, her bir taşıt itibarıyla hesaplanacak toplam borç tutarı için
başvuruda bulunmaları zorunludur.
7440 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan hüküm gereğince, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olup, bu
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği hâlde Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay
Kararına Göre Vergi/Ceza İhbarnamesinin mükellefe tebliğ edilmemiş olması
nedeniyle ödeme süresi oluşmamış alacaklar için maddeden yararlanmak isteyen mükellefler, başvuru
dilekçesinde bu hususu ayrıca belirteceklerdir.
Diğer taraftan, 6183 sayılı Kanunun 5 inci maddesi
kapsamında vergi dairelerince Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil daireleri (gümrük
müdürlükleri) adına niyabeten takip edilen alacaklar için vergi dairelerine
başvurulması mümkün bulunmayıp, bu yöndeki taleplerin ilgili idareye yapılması
gerekmektedir.
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin on ikinci fıkrası gereğince,
madde hükmünden yararlanmanın şartlarından birisi de dava açılmaması, açılmış
davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması olduğundan, bu
maddeden yararlanmak üzere başvuran borçluların, takip ve tahsilat
işlemlerinden dolayı açtıkları davalardan da (ihtirazi kayıtla verilen
beyannameye konu alacaklar için Kanundan yararlanmak isteyenlerin alacağa
ilişkin olarak açmış oldukları davalar dâhil) vazgeçmeleri gerekmektedir.
Öte yandan, elektronik ortamda madde hükmünden yararlanmak
için başvuruda bulunan borçluların, yararlanmak istedikleri borçlarıyla ilgili
davalar bulunması hâlinde ilgili vergi dairesine ayrıca yazılı olarak da
başvurmaları şarttır.
B- ALACAK TUTARININ
TESPİTİ
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, madde kapsamında
yapılandırılarak ödenecek tutarın tespitinde uygulanacak esaslar belirlenmiş ve
alacak asılları üzerinden hesaplanan faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi
fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak hesaplanacak
Yİ-ÜFE tutarının alacak asılları ile birlikte ödenmesi kuralı getirilmiştir.
Madde kapsamında, yapılandırılarak ödenecek alacakların
tespitinde aşağıda yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
1- Yİ-ÜFE Tutarının Hesaplanması
Yİ-ÜFE tutarı, fer’i alacaklar için esas alınan hesaplama
yöntemleri kullanılarak tespit edilecektir.
Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında, 213 sayılı Kanuna göre
hesaplanan gecikme faizi ve 6183 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme zammının
hesaplama yöntemi ve hesaplama süreleri değiştirilmeyecek, sadece aylık gecikme
faizi/gecikme zammı oranı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılacaktır.
Yİ-ÜFE tutarı, gecikme faizi veya gecikme zammı dışında
Kanun kapsamına giren diğer fer’i alacaklar yerine de hesaplanabilmektedir. Bu
durumda da ilgili fer’i alacağın hesaplama yöntemi kullanılarak ödenecek Yİ-ÜFE
tutarı bulunacaktır.
Ayrıca, Yİ-ÜFE tutarı, 31/10/2016 tarihine kadar (bu tarih
dâhil) TÜİK’in her ay için belirlediği aylık değişim oranları, 1/11/2016
tarihinden itibaren Kanunun yayımlandığı Mart/2023 ayı dâhil geçen süreye her
ay için aylık %0,75 oranı esas alınmak suretiyle hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE hesaplamalarında ilk aya ilişkin esas alınacak
Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, alacağın vadesinin rastladığı ay için belirlenmiş olan
orandır. Alacağın vade tarihinin ayın son günü olması hâlinde de hesaplamalarda
başlangıç oranı olarak kullanılacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, vade tarihinin
rastladığı ay için belirlenmiş oran olacaktır.
TÜİK tarafından, Ocak/1980 ayından Ekim/2016 ayına kadar
açıklanan Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ile 1/11/2016 tarihinden itibaren esas
alınacak aylık oran ekli tabloda (Ek:1) yer almaktadır.
Yİ-ÜFE tutarlarının tespitinde kullanılacak olan Yİ-ÜFE
aylık değişim oranlarının eksi değer çıkması durumunda bu oranlar da
hesaplamada eksi değer olarak dikkate alınacaktır. Hesaplamaya konu döneme
ilişkin olarak Yİ-ÜFE aylık değişim oranlarının toplamı eksi değer olduğu
takdirde alacak asılları üzerinden hesaplanan fer’iler yerine alınması gereken
Yİ-ÜFE tutarı sıfır kabul edilecektir.
Örnek 1- 25/11/2015
vadeli bir verginin Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde
bu vergiye %147,7676 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık
değişim oranları toplamı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE Oranı ve Hesaplanacak Süre
SÜRE
ESAS ALINACAK ORAN (%)
26/11/2015 - 25/12/2015 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-1,42
26/12/2015 - 25/1/2016 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,33
26/1/2016 - 25/2/2016 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,55
26/2/2016 - 25/3/2016 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,2
26/3/2016 - 25/4/2016 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,4
26/4/2016 - 25/5/2016 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,52
26/5/2016 - 25/6/2016 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
1,48
26/6/2016 - 25/7/2016 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,41
26/7/2016 - 25/8/2016 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,21
26/8/2016 - 25/9/2016 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,08
26/9/2016 - 25/10/2016 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,29
26/10/2016 - 25/11/2016 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,84
26/11/2016 - 25/12/2016 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/12/2016 - 25/1/2017 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/1/2017 - 25/2/2017 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/2/2017 - 25/3/2017 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/3/2017 - 25/4/2017 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/4/2017 - 25/5/2017 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/5/2017 - 25/6/2017 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/6/2017 - 25/7/2017 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/7/2017 - 25/8/2017 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/8/2017 - 25/9/2017 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/9/2017 - 25/10/2017 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/10/2017 - 25/11/2017 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/11/2017 - 25/12/2017 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/12/2017 - 25/1/2018 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/1/2018 - 25/2/2018 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/2/2018 - 25/3/2018 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/3/2018 - 25/4/2018 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/4/2018 - 25/5/2018 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/5/2018 - 25/6/2018 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/6/2018 - 25/7/2018 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/7/2018 - 25/8/2018 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/8/2018 - 25/9/2018 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/9/2018 - 25/10/2018 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/10/2018 - 25/11/2018 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/11/2018 - 25/12/2018 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/12/2018 - 25/1/2019 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/1/2019 - 25/2/2019 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/2/2019 - 25/3/2019 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/3/2019 - 25/4/2019 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/4/2019 - 25/5/2019 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/5/2019 - 25/6/2019 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/6/2019 - 25/7/2019 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/7/2019 - 25/8/2019 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/8/2019 - 25/9/2019 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/9/2019 - 25/10/2019 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/10/2019 - 25/11/2019 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/11/2019 - 25/12/2019 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/12/2019 - 25/1/2020 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/1/2020 - 25/2/2020 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/2/2020 - 25/3/2020 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/3/2020 - 25/4/2020 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/4/2020 - 25/5/2020 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/5/2020 - 25/6/2020 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/6/2020 - 25/7/2020 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/7/2020 - 25/8/2020 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/8/2020 - 25/9/2020 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/9/2020 - 25/10/2020 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/10/2020 - 25/11/2020 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/11/2020 - 25/12/2020 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/12/2020 - 25/1/2021 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/1/2021 - 25/2/2021 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/2/2021 - 25/3/2021 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/3/2021 - 25/4/2021 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/4/2021 - 25/5/2021 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/5/2021 - 25/6/2021 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/6/2021- 25/7/2021 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/7/2021 - 25/8/2021 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/8/2021 - 25/9/2021 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/9/2021 - 25/10/2021 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/10/2021 - 25/11/2021 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/11/2021 - 25/12/2021 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/12/2021 - 25/1/2022 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/1/2022 - 25/2/2022 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/2/2022 - 25/3/2022 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/3/2022 - 25/4/2022 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/4/2022 - 25/5/2022 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/5/2022 - 25/6/2022 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/6/2022 - 25/7/2022 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/7/2022 - 25/8/2022 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/8/2022 - 25/9/2022 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/9/2022 - 25/10/2022 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/10/2022 - 25/11/2022 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/11/2022 - 25/12/2022 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/12/2022 - 25/1/2023 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/1/2023 - 25/2/2023 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
26/2/2023 - 11/3/2023 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı (14
gün) [(0,75/100)/30x100]x14*
0,35
TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI
59,43
*Gecikme
zammının ay kesrine isabet eden günleri için Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında,
ilgili ay Yİ-ÜFE aylık değişim oranı 30’a bölünmek suretiyle (Yİ-ÜFE aylık
değişim oranı/100/30=) bulunacak günlük oran kullanılacaktır. Bulunacak rakamın
virgülden sonraki 6 hanesi hesaplamalarda kullanılacak olup, 7 nci ve devam
eden hanelerde bir sayı bulunması hâlinde 6 ncı hane bir üst sayıya
tamamlanacak ve bulunan rakam 100 sayısı ile çarpılmak suretiyle günlük Yİ-ÜFE
oranı bulunacaktır. Bulunan günlük oran geçen gün sayısı ile çarpılarak ay
kesrine isabet eden toplam Yİ-ÜFE oranı bulunacaktır.
Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı ile vergi aslı çarpılmak
suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre
yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Örnek 2- 28/2/2021
vadeli bir verginin Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde
bu vergiye %45,6174 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine toplam Yİ-ÜFE
oranı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE Oranı ve Hesaplanacak Süre
SÜRE
ESAS ALINACAK ORAN (%)
1/3/2021
- 31/3/2021için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/4/2021
- 30/4/2021 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/5/2021
- 31/5/2021 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/6/2021
- 30/6/2021 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/7/2021
- 31/7/2021 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/8/2021
- 31/8/2021 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/9/2021
- 30/9/2021 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/10/2021
- 31/10/2021 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/11/2021
- 30/11/2021 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/12/2021
- 31/12/2021 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/1/2022
- 31/1/2022 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/2/2022
- 28/2/2022 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/3/2022
- 31/3/2022 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/4/2022
- 30/4/2022 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/5/2022
- 31/5/2022 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/6/2022
- 30/6/2022 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/7/2022
- 31/7/2022 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/8/2022
- 31/8/2022 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/9/2022
- 30/9/2022 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/10/2022
- 31/10/2022 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/11/2022
- 30/11/2022 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/12/2022
- 31/12/2022 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/1/2023
- 31/1/2023 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/2/2023
- 28/2/2023 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,75
1/3/2023
- 11/3/2023 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı (11
gün)
[(0,75/100)/30x100]x11
0,275
TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI
18,275
Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı ile vergi aslı çarpılmak
suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak
tutarı bulunacaktır.
Yİ-ÜFE Tutarının Hesaplanmasında
Esas Alınacak Diğer Hususlar;
Gecikme zammının günlük olarak hesaplanması gerektiği
hallerde, bu sürelere uygulanması gereken Yİ-ÜFE aylık değişim oranı da Seri:A
Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde günlük
olarak bulunacaktır.
6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde yer alan asgari
gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine alınacak Yİ-ÜFE tutarı için de
uygulanacaktır.
6183 sayılı Kanunun 52 nci maddesine göre gecikme zammı tatbik
süresini durduran iflas ve aciz halleri söz konusu ise gecikme zammı
uygulanmayan süreye Yİ-ÜFE aylık değişim oranı da uygulanmayacak, bu hallerin
varlığı Yİ-ÜFE uygulanan süreyi de durduracaktır.
6183 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca, belediye
sınırları dışındaki köylerde tahsildarlar tarafından tahsil edilen ve
tahsildarın ilk uğradığı zaman ödeme yapılmadığı takdirde %10 oranında
uygulanan gecikme zammı yerine, tahsildarın ilk uğradığı aydaki Yİ-ÜFE
aylık değişim oranı uygulanacaktır.
2- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Vadesi
Geldiği Hâlde Ödenmemiş Vergiler
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamına, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin kesinleşmiş olup, Kanunun yayımı
tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş vergiler
girmektedir.
Madde kapsamında ödenecek alacak tutarının tespiti için
vergi asıllarına;
- vade tarihinden, Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre
için gecikme zammı yerine,
- daha önce hesaplanmış gecikme faizi olması hâlinde, bu
faizin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı
hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE tutarı, vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne göre
yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Yapılandırılan alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve
şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına ilişkin gecikme zammı, gecikme faizi,
vergi aslına bağlı vergi cezaları ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının
tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 3- 26/6/2021
vadeli 37.250,00 TL gelir (stopaj) vergisi süresinde ödenmemiştir. Bu Kanunun
yayımı tarihine kadar 14.670,61 TL gecikme zammı hesaplanmıştır. Kanunun yayımı
tarihi itibarıyla toplam borç tutarı 51.920,61 TL’dir.
Bu Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunulması
hâlinde, vergi aslına uygulanan gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı
hesaplanacaktır. Buna göre, gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı
tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı ve Yİ-ÜFE tutarı
aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/6/2021 - 11/3/2023
37.250,00
%39,3842
14.670,61
%15,325
5.708,56
Buna göre, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak
tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Ödenecek Tutar
Gelir (stopaj) Vergisi
:
37.250,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına
Uygulanan Gecikme Zammı Yerine)
:
5.708,56 TL
TOPLAM
:
42.958,56 TL
Tahsilinden Vazgeçilen
Alacaklar
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme
Zammı
:
14.670,61 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 42.958,56 TL
tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 14.670,61 TL
tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 4- 2020
vergilendirme dönemine ilişkin elektronik ortamda verilmesi gereken yıllık
gelir vergisi beyannamesi verilmemiştir. Yapılan inceleme sonucunda, 2020
dönemi için 63.000,00 TL gelir vergisi tarh edilmesi ve bir kat vergi ziyaı
cezası ile 2.500,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği tespit
edilmiştir. Vergi/ceza ihbarnamesi 19/1/2022 tarihinde mükellefe tebliğ
edilmiştir. İnceleme sonucu yapılan bu tarhiyata karşı dava açılmadığından bu
alacaklar 18/2/2022 tarihinde tahakkuk etmiş ve Kanunun yayımı tarihine kadar
herhangi bir ödemede bulunulmamıştır. Bu tarhiyata göre tahakkuk eden vergi,
vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası, gecikme faizi ve gecikme zamları şu
şekildedir.
Gelir Vergisi
:
63.000,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
63.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası
:
2.500,00 TL
Gecikme Faizi
:
8.064,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme
Zammı
:
15.593,38 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan
Gecikme Zammı
:
15.593,38 TL
TOPLAM
:
167.750,76 TL
Bu maddeden yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde,
ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarları aşağıdaki gibi
olacaktır.
Vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş olan ve madde
kapsamına giren vergi cezalarının maddeden yararlanılarak ödenmek istenmesi
hâlinde, Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince bu
cezaların %50’sinin ödenmesi durumunda, cezanın geri kalan %50’sinin
tahsilinden vazgeçilecektir. Vergi aslına uygulanan gecikme faizi ve gecikme
zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Buna göre, örnek olayda gecikme faizinin hesaplandığı süre,
gecikme faizi tutarı, bu sürelere ilişkin toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE
tutarları aşağıda gösterilmiştir.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı (TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
I. Taksit
1/4/2021 - 18/2/2022
31.500,00
%16
5.040,00
%7,5
2.362,50
II. Taksit
1/8/2021 - 18/2/2022
31.500,00
%9,60
3.024,00
%4,5
1.417,50
TOPLAM
63.000,00
8.064,00
3.780,00
Gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı,
gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarı
aşağıdaki şekildedir.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Aslı
Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
19/3/2022 - 11/3/2023
63.000,00
(Gelir V.)
%24,7514
15.593,38
%8,775
5.528,25
19/3/2022 - 11/3/2023
63.000,00
(Vergi Ziyaı Cezası)
%24,7514
15.593,38
-----
-----
Ödenecek Tutar
Gelir Vergisi
:
63.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (2.500,00
x %50=)
:
1.250,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi
Yerine)
:
3.780,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına
Uygulanan Gecikme Zammı Yerine)
:
5.528,25 TL
TOPLAM
:
73.558,25 TL
Tahsilinden Vazgeçilen
Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
63.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (2.500,00
x %50=)
:
1.250,00 TL
Gecikme Faizi
:
8.064,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme
Zammı
:
15.593,38 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan
Gecikme Zammı
:
15.593,38 TL
TOPLAM
:
103.500,76 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 73.558,25
TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 103.500,76
TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
3- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Ödeme
Süresi Henüz Geçmemiş Vergiler
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, Kanunun
yayımı tarihi itibarıyla kesinleştiği hâlde ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan
alacaklar için de Kanun hükmünden yararlanılabileceği belirtilmiştir.
Buna göre, muhtelif şekillerde kesinleşen ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla
ödeme süresi henüz geçmemiş olan alacaklar hakkında, aşağıda açıklanan hususlar
ve bu Tebliğin önceki bölümlerinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak işlem
tesis edilecektir.
a) 213 sayılı Kanunun Uzlaşma Hükümlerine
Göre Kesinleşen Alacaklar
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih
dâhil) 213 sayılı Kanunun gerek uzlaşma gerekse tarhiyat öncesi uzlaşma
hükümlerinden yararlanılarak uzlaşma sağlanmış ancak ödeme süresi henüz
geçmemiş borcu olan mükellefler, uzlaşma sonucu tahakkuk eden vergi ve ceza
tutarları ile hesaplanan gecikme faizleri dikkate alınarak Kanun hükümlerinden
yararlanabileceklerdir.
Öte yandan, 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin on birinci
fıkrasında, bu madde hükmünden yararlananların, ayrıca 213 sayılı Kanunun 376
ncı maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer verilen indirimden
yararlanamayacağı hüküm altına alınmıştır.
213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesinin birinci fıkrasının
(2) numaralı bendinde, uzlaşmanın vaki olması durumunda, üzerinde uzlaşılan
verginin veya vergi farkının ve vergi cezalarının %75’inin, 213 sayılı Kanunun
ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan ödeme
süresi içinde ödenmesi halinde üzerinde uzlaşılan cezanın %25’inin indirileceği
düzenlenmektedir.
Bu itibarla, uzlaşmaya varılması üzerine tahakkuk eden ve
tahakkuk tarihinden itibaren bir aylık ödeme süresi 7440 sayılı Kanunun yayımı
tarihi itibarıyla geçmemiş olan asla bağlı olmayan cezaların bu Kanuna göre yapılandırılarak
ödenmesi hâlinde, 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesinin birinci fıkrasının (2)
numaralı bendinde yer verilen indirim düzenlemesinden ayrıca yararlanılması
mümkün bulunmamaktadır.
Örnek 5- 26/10/2021 tarihinde verilmesi gereken katma değer vergisi
beyannamesi süresinde verilmemiştir. Mükellefin defter ve belgeleri üzerinde
yapılan inceleme sonucu adına 73.000,00 TL katma değer vergisi tarh edilerek
bir kat vergi ziyaı cezası ile 2.500,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği
tespit edilmiştir. Buna ilişkin vergi/ceza ihbarnamesi 21/12/2022 tarihinde
mükellefe tebliğ edilmiştir.
Mükellef, 10/1/2023 tarihinde uzlaşma talebinde bulunmuş,
22/2/2023 tarihi uzlaşma günü olarak verilmiş ve aynı gün varılan uzlaşma
sonucuna göre, vergi dairesince aşağıda yazılı tutarlar tahakkuk ettirilmiştir.
Katma
Değer Vergisi
:
61.500,00 TL
Vergi
Ziyaı Cezası
:
37.000,00 TL
Özel
Usulsüzlük Cezası
:
2.500,00 TL
Gecikme
Faizi
:
18.081,00 TL
TOPLAM
:
119.081,00 TL
Mükellefin Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunması
hâlinde, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla uzlaşma sonucu tahakkuk eden
alacakların henüz ödeme süresi geçmemiş (vade tarihi: 22/3/2023) olduğundan,
Kanunun 2 nci maddesi hükmüne göre ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen
alacak tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/10/2021 - 22/2/2023
61.500,00
%29,40
18.081,00
%11,25
6.918,75
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
61.500,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (2.500,00
x %50=)
:
1.250,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi
Yerine)
:
6.918,75 TL
TOPLAM
:
69.668,75 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
37.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (2.500,00
x %50=)
:
1.250,00 TL
Gecikme Faizi
:
18.081,00 TL
TOPLAM
:
56.331,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 69.668,75 TL’nin
Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 56.331,00 TL
tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
b) 213 sayılı Kanunun 376 ncı Maddesinden Yararlanılarak
Ödenecek Alacaklar
213 sayılı Kanun uyarınca kesilmiş olan vergi cezaları için anılan Kanunun 376
ncı maddesi hükmü uyarınca indirim talebinde bulunulan ancak, 7440 sayılı
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih hariç) dava açma süresi geçmiş,
henüz ödeme süresi geçmemiş bulunan alacaklar için indirimli ceza tutarları
dikkate alınarak Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Bu safhada bulunan alacaklar için, 213 sayılı Kanunun 376
ncı maddesine göre indirimli olarak tahakkuk ettirilen cezanın vergi aslına
bağlı olmayan bir ceza ya da iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezası
olması durumunda ödenecek ceza tutarının 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre indirilmiş tutar üzerinden
hesaplanmasına dikkat edilecektir.
Örnek 6- 11/5/2022 tarihinde
mali tablolara ilişkin usul ve esaslara uymayan mükellefe 12.000,00 TL özel
usulsüzlük cezası kesilmiş ve vergi/ceza ihbarnamesi 25/1/2023 tarihinde tebliğ
edilmiştir. Mükellef söz konusu vergi cezası için 213 sayılı Kanunun 376 ncı
maddesi hükmünden yararlanmak üzere dava açma süresinin son günü olan 24/2/2023
tarihinde vergi dairesine müracaat etmiştir.
Vergi dairesince mükellefin talebi üzerine cezanın yarısı
indirilerek, kalan 6.000,00 TL özel usulsüzlük cezası tahakkuk ettirilmiş ve
mükellefe cezayı 24/3/2023 tarihine kadar ödemesi gerektiği bildirilmiştir.
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz
geçmemiş olan bu alacağa ilişkin Kanundan yararlanmak üzere başvuruda
bulunulması hâlinde, 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesi çerçevesinde hesaplanan
6.000,00 TL özel usulsüzlük cezası, 7440 sayılı Kanun hükümlerine göre %50
oranında indirilerek tahsil edilecektir. Söz konusu cezanın %50’sine isabet
eden (6.000,00 x %50=)3.000,00 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi hâlinde, özel usulsüzlük cezasından kalan 3.000,00 TL’nin tahsilinden
vazgeçilecektir.
c) 213 sayılı Kanunun 370 inci Maddesi Kapsamında Beyan
Edilen Matrahlar Üzerinden Tahakkuk Eden Alacaklar
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih
hariç) 213 sayılı Kanunun 370 inci maddesi uyarınca izaha davet kapsamında
verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden ve henüz ödeme süresi geçmemiş olan
alacaklar için Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir. Bu takdirde, madde
kapsamında alınan zam yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim
oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ancak, 7440 sayılı Kanun hükümlerine göre ödeme yapılmamış
olması hâlinde izaha davet hükümlerinin ihlal edilmiş sayılacağı tabiidir.
Dolayısıyla, kısmen ihlal olamayacağından borçlular ödedikleri tutar kadar
Kanun hükmünden yararlanamayacaktır.
213 sayılı Kanunun 370 inci maddesi kapsamında verilen
beyannameler üzerine tahakkuk eden ancak Kanunun yayımı tarihi itibarıyla
maddede öngörülen bir aylık ödeme süresinde ödenmemiş olan vergiler için izaha
davet hükümleri ihlal edilmiş olacak ve bu vergi asılları ile bunların gecikme
faizi/gecikme zamları Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılabilecektir.
ç) 213 sayılı Kanunun 371 inci Maddesinde Yer Alan
Pişmanlık Hükümlerine Göre Beyan Edilen Matrahlar Üzerinden Tahakkuk Eden
Alacaklar
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih
hariç) pişmanlık hükümlerine göre tahakkuk eden ve henüz 15 günlük ödeme süresi
geçmemiş olan alacaklar için Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir. Bu
takdirde, pişmanlık zammı yerine Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık
değişim oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ancak, 7440 sayılı Kanun hükümlerine göre ödeme yapılmamış olması
hâlinde pişmanlık hükümlerinin ihlal edilmiş sayılacağı tabiidir. Dolayısıyla,
kısmen pişmanlık ihlali olamayacağından borçlular ödedikleri tutar kadar Kanun
hükmünden yararlanamayacaktır.
213 sayılı Kanunun pişmanlık hükümlerine göre tahakkuk eden
ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla 371 inci maddede öngörülen 15 günlük ödeme
süresinde ödenmemiş olan vergiler için pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş olacak
ve bu vergi asılları ile bunların gecikme faizi/gecikme zamları Kanunun 2 nci
maddesi kapsamında yapılandırılabilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce
pişmanlık veya izaha davet kapsamında verilip, ödeme yönünden şartların ihlal
edildiği beyannameler ile kendiliğinden verilen beyannameler için kesilen ve bu
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla
dava açma süresi geçmemiş olan vergi cezaları için Kanunun 3 üncü maddesinde
açıklanan hükümlere göre işlem yapılması gerekmekte olup, vergi aslına bağlı
vergi cezaları ile ilgili yapılacak işlemler bu Tebliğin (IX/2) bölümündeki
açıklamalara göre tesis edilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce
pişmanlık veya izaha davet kapsamında verilip, ödeme yönünden şartların ihlal
edildiği beyannameler ile kendiliğinden verilen beyannameler için kesilen veya
kesilecek olan ve bu Kanunun yayımı
tarihi itibarıyla tebliğ edilmemiş olan vergi cezaları için Kanunun 4 üncü
maddesinde açıklanan hükümlere göre işlem yapılması gerekmekte olup, vergi
aslına bağlı vergi cezaları ile ilgili yapılacak işlemler bu Tebliğin (IX/2)
bölümündeki açıklamalara göre tesis edilecektir.
Örnek 7- Mart/2022
vergilendirme dönemine ilişkin elektronik ortamda verilmesi gereken katma değer
vergisi beyannamesi 2/3/2023 tarihinde pişmanlıkla verilmiş, bunun üzerine
17.100,00 TL vergi tahakkuk etmiş ve alacağın vadesi 17/3/2023 tarihi olarak
oluşmuştur. Ayrıca, beyannamenin süresinde verilmemesi nedeniyle 3.400,00 TL
tutarında özel usulsüzlük cezası kesilerek aynı gün mükellefe tebliğ
edilmiştir.
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi henüz
geçmemiş olan bu alacağa ilişkin maddeden yararlanmak üzere başvuruda
bulunulması hâlinde, madde hükmüne göre ödenecek tutar ile tahsilinden
vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Pişmanlık Zammı Hesaplanan Süre*
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Pişmanlık
Zammı
Oranı
Pişmanlık
Zammı Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/4/2022 - 11/3/2023
17.100,00
%24,80
4.240,80
%8,25
1.410,75
* Pişmanlık zammının hesabında Kanunun
yayımı tarihi esas alınmıştır.
Ödenecek
Tutar
Katma
Değer Vergisi
:
17.100,00 TL
Damga
Vergisi
:
194,60 TL
Yİ-ÜFE
Tutarı (Pişmanlık Zammı Yerine)
:
1.410,75 TL
TOPLAM
:
18.705,35 TL
Tahsilinden
Vazgeçilen Alacaklar
Pişmanlık
Zammı
:
4.240,80 TL
Yukarıda belirtilen 18.705,35 TL’nin Kanunda öngörülen süre
ve şekilde ödenmesi hâlinde, 4.240,80 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefe kesilmiş olan 3.400,00 TL tutarındaki özel
usulsüzlük cezasına ilişkin vergi/ceza ihbarnamesinin 2/3/2023 tarihinde tebliğ
edilmiş olması ve 7440 sayılı Kanunun yayımlandığı 12/3/2023 tarihi itibarıyla
30 günlük dava açma süresinin geçmemiş olması nedeniyle bu ceza için Kanunun 3
üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi hükmünden yararlanılması mümkün
bulunmaktadır.
Mükellefçe, yapılandırılan tutarın tamamının 7440 sayılı
Kanun hükümlerine göre ödenmemesi hâlinde, pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş
sayılacak ve Kanun hükmünden yararlanılamayacaktır.
d) 213 sayılı Kanunun 379 uncu Maddesinden Yararlanılarak
Ödenecek Alacaklar
213 sayılı Kanunun “Kanun yolundan vazgeçme” başlıklı 379
uncu maddesinde “Vergi/ceza ihbarnamesine karşı süresinde açılan davalarda,
vergi mahkemesince verilen istinaf yolu açık kararlar ile bölge idare
mahkemesince verilen temyiz yolu açık kararlarda (Danıştayın bozma kararı
üzerine verilen kararlar hariç);
1. Kaldırılan vergi tutarının %60'ı, tasdik edilen vergi
tutarının tamamı ile tasdik edilen vergi tutarına ilişkin vergi ziyaı cezasının
%75'i,
2. Bağlı olduğu vergi aslı dava konusu yapılmayan veya 359
uncu maddede yazılı fiillere iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezaları ile
usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının kaldırılan tutarının %25'i ve tasdik
edilen tutarının %75'i,
mükellef için geçerli olan kanun yoluna başvuru süresi
içinde, dava konusu vergi ve/veya vergi cezalarının tümü için kanun yolundan
vazgeçildiğine ilişkin dilekçenin ilgili vergi dairesine verilmesi şartıyla
kanun yolundan vazgeçme dilekçesinin verildiği tarih itibarıyla başkaca bir
işleme gerek kalmaksızın tahakkuk eder.
Bu şekilde tahakkuk eden tutarlar tahakkuk tarihinden
itibaren bir ay içinde ödenir. Bu maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya
vergi cezalarının %80'inin, hesaplanacak gecikme faizi ile birlikte bu sürede
tamamen ödenmesi şartıyla, vergi ve ceza tutarından %20 oranında indirim
yapılır. Şu kadar ki, tasdik edilerek tahakkuk eden vergi tutarında indirim
yapılmaz. İndirim hükmünden yararlanılabilmesi için dava konusu yapılan ve bu
maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya vergi cezaları ile gecikme faizlerinin
birlikte bu fıkra kapsamında ödenmesi şarttır…” hükmü yer almaktadır.
Bu itibarla, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesi hükmünden
yararlanmak üzere Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) davadan
tamamen feragat edilerek anılan maddeye göre tahakkuk eden vergi ve/veya vergi
cezalarından, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vadesi geldiği hâlde ödenmemiş
ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olanlar için 7440 sayılı Kanunun 2 nci
maddesi hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Ancak, 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin on birinci
fıkrasında bu madde hükmünden yararlananların, ayrıca 213 sayılı Kanunun 379
uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen indirimlerden yararlanamayacağı
hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesine göre
tahakkuk eden ve tahakkuk tarihinden itibaren bir aylık ödeme süresi 7440
sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla geçmemiş olan alacakların bu Kanuna
göre yapılandırılarak ödenmesi hâlinde, ayrıca 213 sayılı Kanunun 379 uncu
maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen indirimlerden yararlanılması mümkün
bulunmamaktadır.
Örnek 8- Mükellef
hakkında Nisan/2022 dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisine yönelik yapılan
vergi incelemesi sonucu düzenlenen rapor uyarınca 240.000,00 TL gelir (stopaj)
vergisi tarh edilmiş, 240.000,00 TL vergi ziyaı cezası kesilmiş ve buna ilişkin
vergi/ceza ihbarnamesi tebliğ edilmiştir. Mükellef bu ihbarnameye karşı
süresinde vergi mahkemesi nezdinde dava açmıştır. Yapılan yargılama sonucunda
vergi mahkemesi tarafından istinaf yolu açık olmak üzere verginin 160.000,00 TL
ve bu vergiye bağlı vergi ziyaı cezasının 160.000,00 TL tutarındaki
kısımlarının tasdik edilmesi, vergi ve cezanın kalan kısımlarının ise
kaldırılması yönünde karar verilmiştir.
Mükellef, 213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesi hükmünden
yararlanmak için 23/2/2023 tarihinde vergi dairesine kanuni süresinde
başvurmuştur.
Anılan madde hükmüne göre;
- 160.000,00 TL vergi tasdik edildiği için bu tutarın
tamamı,
- 80.000,00 TL vergi kaldırıldığı için bu tutarın %60’ı
olan (80.000,00 x %60=)48.000,00 TL,
- 160.000,00 TL vergi ziyaı cezası tasdik edildiği için bu
tutarın %75’i olan (160.000,00 x %75=)120.000,00 TL,
- 208.000,00 TL vergi aslı üzerinden hesaplanan 37.856,00 TL gecikme faizi,
olmak üzere toplamda 365.856,00 TL alacak tahakkuk
etmiştir.
Mükellef kanun yolundan vazgeçme dilekçesini 23/2/2023
tarihinde verdiğinden bu alacakların bir aylık ödeme süresi Kanunun yayımı
tarihi itibarıyla devam etmektedir (vade tarihi 23/3/2023).
213 sayılı Kanunun 379 uncu maddesinin birinci fıkrasına
istinaden tahakkuk eden tutarların tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde
ödenmesi durumunda anılan maddenin ikinci fıkrasında yer verilen hükümlere göre
indirim yapılmaktadır. Ancak, 7440 sayılı Kanundan yararlanmak için
başvuranlara, Kanunun 2 nci maddesinin on birinci fıkrası gereğince, 213 sayılı
Kanunun 379 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen indirim hükümleri
uygulanmayacaktır.
Bu durumda, Kanun kapsamında ödenecek tutar ile tahsilinden
vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/5/2022 - 23/2/2023
208.000,00
%18,20
37.856,00
%6
12.480,00
Ödenecek Tutar
Gelir (Stopaj) Vergisi
:
208.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi
Yerine)
:
12.480,00 TL
TOPLAM
:
220.480,00 TL
Tahsilinden Vazgeçilen
Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
120.000,00 TL
Gecikme Faizi
:
37.856,00 TL
TOPLAM
:
157.856,00 TL
Yukarıda belirtilen 220.480,00 TL’nin Kanunda öngörülen
süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, 157.856,00 TL’nin tahsilinden
vazgeçilecektir.
e) 213 sayılı Kanun Uyarınca İkmalen, Re’sen ya da İdarece
Yapılan Tarhiyatlara İlişkin Olarak Dava Açılmaksızın Kesinleşen Alacaklar
İkmalen, re’sen ya da idarece tarh edilmiş ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla
dava açılmaksızın kesinleşmiş ancak ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan
alacaklar için tarhiyata ilişkin vergi/ceza ihbarnamelerinde belirtilen tutar
ve hesaplanan gecikme faizi dikkate alınarak Kanunun 2 nci maddesi hükmünden
yararlanılabilecektir.
4- Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Asılları Kısmen ya da
Tamamen Ödenmiş Olan Vergiler
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce asılları kısmen ya da tamamen
ödenmiş olan alacaklar Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
hükmüne göre yapılandırılacaktır.
Buna göre, Kanunun yayımı tarihinden önce asılları kısmen ya da tamamen
ödenmiş olan vergilerle ilgili olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.
a) Asılları Kısmen Ödenmiş Olan Vergiler
Asılları kısmen ödenmiş olan vergilerin ödenmemiş kısmına,
- vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar
hesaplanacak gecikme zammı yerine,
- daha önce hesaplanmış gecikme faizi olması hâlinde,
gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, ödenmemiş vergi aslı ile toplanarak madde hükmüne
göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Yapılandırılan alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi
hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi aslına
bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının
tahsilinden vazgeçilecektir.
Asılları kısmen ödenmiş vergilerin, ödenmiş kısmına isabet eden
gecikme zammı ve gecikme faizinin ödenmemiş olması hâlinde ise aşağıdaki (b)
bölümünde yer alan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
b) Asılları Tamamen Ödenmiş Vergilere İlişkin Gecikme Faizi
ve Gecikme Zammı
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce asılları tamamen
ödenmiş vergiler üzerinden hesaplanmış gecikme zammı ve gecikme faizleri;
- verginin vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre
için hesaplanan gecikme zammı yerine,
- vergiye gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak
gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi
aslına bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının
tahsilinden vazgeçilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun yayımı tarihinden önce vergi
aslının, vergi aslına uygulanan gecikme zammının, gecikme faizinin ve vergi
cezalarının ödenmiş olması, dolayısıyla ödenmemiş kısmın sadece vergi cezasına
uygulanan gecikme zammından ibaret olması hâlinde, herhangi bir şart
aranmaksızın vergi cezalarına uygulanan gecikme zammının tahsilinden
vazgeçilecektir.
c) Asılları Tamamen Ödenmiş Vergilere İlişkin Gecikme Faizi
ve Gecikme Zamlarından, Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Kısmen Tahsil Edilenler
Asılları tamamen ödenmiş
vergilere ilişkin gecikme faizi ve gecikme zamlarından, Kanunun yayımı
tarihinden önce kısmen tahsilat yapılmışsa,
- verginin vade tarihinden ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan
gecikme zammı yerine,
- vergiye gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate
alınarak, gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ödenmiş gecikme faizi/gecikme zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE
tutarından fazla olması hâlinde herhangi bir tahsilat yapılmayacak, kalan
gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir. Bununla birlikte,
tahsil edilmiş gecikme faizi ve gecikme zammından iade yapılmayacaktır.
Ödenmiş gecikme faizi/gecikme zammı tutarının, hesaplanan
Yİ-ÜFE tutarından az olması hâlinde ise ödenecek tutar, Yİ-ÜFE tutarından
ödenmiş olan gecikme faizi/gecikme zammı çıkartılmak suretiyle tespit
edilecektir. Bu şekilde belirlenen tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi
hâlinde, kalan gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 9- Nisan, Mayıs,
Haziran/2021 vergilendirme dönemine ilişkin 21.300,00 TL geçici vergi tahakkuk
etmiştir. Ancak, mükellef 17/8/2021 vadeli geçici vergi borcunu ödememiştir.
Söz konusu vergi borcu mükellefin yıllık gelir vergisi beyannamesini, beyanname
verme süresi içinde vermesi nedeniyle, 1/3/2022 tarihi itibarıyla terkin
edilmiş ve 2.181,29 TL gecikme zammı hesaplanmıştır.
Mükellefin gecikme zammı borcuna karşılık vergi dairesince
10/6/2022 tarihinde 320,00 TL tahsilat yapılmıştır.
Mükellefin, 7440 sayılı Kanundan yararlanmak için başvuruda
bulunması hâlinde geçici verginin vade tarihinden terkin edildiği tarihe kadar
geçen süre için hesaplanan gecikme zammı tutarı yerine Yİ-ÜFE tutarı
hesaplanacaktır.
Bu durumda uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı %4,8’dir.
Toplam Yİ-ÜFE tutarı ise (21.300,00 x %4,8=)1.022,40 TL
olacaktır.
Mükellefin gecikme zammına karşılık hiç ödeme yapmamış
olması hâlinde, Kanun hükmünden yararlanmak için ödemesi gereken tutar 1.022,40
TL’dir.
Ancak, mükelleften Kanunun yayımı tarihinden önce gecikme
zammına karşılık 320,00 TL tahsilat yapıldığından, 7440 sayılı Kanuna göre
ödemesi gereken Yİ-ÜFE tutarından, daha önce ödenen gecikme zammı tutarı çıkarılarak
tahsili gereken Yİ-ÜFE tutarı bulunacaktır.
Buna göre, ödenecek Yİ-ÜFE tutarı; (1.022,40 -
320,00=)702,40 TL’dir.
Mükellefin bu tutarı Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödemesi hâlinde gecikme zammından kalan (2.181,29 - 320,00=)1.861,29 TL’nin tahsilinden
vazgeçilecektir.
5- Sadece Vergi Aslına Bağlı Vergi Cezası ve Buna İlişkin
Gecikme Zammından İbaret Borçlar
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş
borcun sadece vergi aslına bağlı kesilen cezalardan olması durumunda bu Tebliğin
(IX/2-b) bölümünde yapılan
açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
6- Bir Vergi Aslına Bağlı Olmaksızın Kesilmiş Olan Vergi
Cezaları
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi uyarınca, 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere
ilişkin olarak kesilmiş olan vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları (I. ve
II. derece usulsüzlük cezaları ile özel usulsüzlük cezaları), Kanunun yayımı
tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme
süresi henüz geçmemiş olması hâlinde anılan bent kapsamında
yapılandırılabilecektir.
Bu durumda, vergi aslına bağlı olmayan vergi cezalarının
%50’sinin Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla
cezaların kalan %50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce bu cezalara karşılık kısmi ödeme yapılmış olması
hâlinde ödenmemiş kısım için bu Kanundan yararlanılacaktır.
Örnek 10- Mükellefe, elektronik ortamda bildirim verilmesi mecburiyetine uyulmaması
nedeniyle 3.400,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmiş ve vergi/ceza
ihbarnamesi 17/10/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Kesilen ceza itirazsız
kesinleşmiştir.
Mükellefin, Kanundan yararlanmak için başvuruda bulunması
hâlinde 3.400,00 TL özel usulsüzlük cezasının %50’sine isabet eden (3.400,00 x
%50=)1.700,00 TL ödemesi gerekecektir. Söz konusu tutarın Kanunda öngörülen
süre ve şekilde ödenmesi hâlinde kalan 1.700,00 TL özel usulsüzlük cezasının
tahsilinden vazgeçilecektir.
7- İştirak Nedeniyle Kesilen Vergi Ziyaı Cezaları
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi uyarınca iştirak nedeniyle kesilen, Kanunun
yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da
ödeme süresi henüz geçmemiş vergi cezalarının
%50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları
esas alınarak hesaplanacak tutarın; Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen
ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme
zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce bu cezalardan kısmen ödeme
yapılmış ise kalan tutar üzerinden Kanundan yararlanılabilecektir.
8- İhtirazi Kayıtla Beyan Edilen Vergiler
7440 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin üçüncü fıkrasında, ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine
tahakkuk etmiş olan vergiler hakkında, maddenin birinci fıkrasının (a) bendi
hükmünün uygulanacağı düzenlenmiştir.
Buna göre, Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla ihtirazi kayıtla beyan edilmiş ancak ödenmemiş vergiler dava konusu
yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın Kanunun 2 nci maddesi kapsamında
yapılandırılacaktır. Bu takdirde, ihtilafa ilişkin yargı mercilerince verilmiş
kararlar dikkate alınmadan mükelleflerin beyanı üzerine tahakkuk eden tutar
esas alınarak Kanun hükmünden yararlanılacaktır.
Ayrıca, alacağa ilişkin açılmış olan
davalardan vazgeçilmesi gerektiği tabiidir.
9- Motorlu Taşıtlara İlişkin Yapılacak İşlemler
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dördüncü fıkrası
uyarınca, Kanunun 2, 3 ve 4 üncü maddeleri
kapsamında yapılandırılarak ödenecek olan motorlu taşıtlar vergisi, 13/10/1983
tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre verilen trafik
idari para cezası, mülga 11/2/1950 tarihli ve 5539 sayılı Karayolları Genel
Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile 25/6/2010 tarihli ve 6001
sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun uyarınca
tahsili gereken geçiş ücreti ve idari para cezası ile bu alacaklara bağlı faiz,
gecikme faizi, gecikme zammı yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın ait olduğu taşıt için, bu tutar ile katsayı tutarının her bir
yapılandırma dosyası için ayrı ayrı en az %10’unun ödenmiş olması ve bu Kanun hükümlerinin ihlal edilmemiş olması
koşuluyla, 18/2/1963 tarihli ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun
13 üncü maddesinin (d) fıkrası hükmü uygulanmadan, taksit ödeme süresi
sonuna kadar fenni muayene yapılmasına ve uçuşa elverişli belgesi verilmesine
imkân sağlanmaktadır.
Ancak, taşıtın satış ve devri hâlinde yapılandırılan bu
borçların tamamının ödenmesi şartının aranılacağı tabiidir.
Örnek 11- Mükellef, kurumlar
vergisi, gelir (stopaj) vergisi, madenlerden devlet hakkı, motorlu taşıtlar
vergisi ve trafik idari para cezasından olan borçlarının, Kanun kapsamında 48
eşit taksitte ödenmek üzere yapılandırılmasını talep etmiştir.
Vergi dairesi, mükellefin talebi doğrultusunda Kanun
kapsamında yapılandırılan ve katsayı hesaplanmış toplam borç tutarını
854.956,25 TL hesaplamış olup, mükellefin söz konusu borçlarından motorlu
taşıtlar vergisi ve trafik idari para cezası ile bu borçlara ilişkin Yİ-ÜFE
tutarı ile katsayı tutarı dâhil toplam tutarı 4.736,40 TL’dir.
Mükellefin, taşıtının fenni muayenesini yaptırabilmek için
vergi dairesinden fenni muayene izin belgesi talep etmesi durumunda, 4.736,40
TL’nin %10’u olan 473,64 TL’nin ödenmiş olması şartı aranılacaktır.
10- Kanun Kapsamındaki İdari Para Cezaları
7440 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen
ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup, vadesi geldiği hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş
bulunan ve Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2)
numaralı alt bendi kapsamında olan idari
para cezalarının yapılandırma usulü belirlenmiştir.
Buna göre, Kanun kapsamında yapılandırılması mümkün olan
idari para cezalarından, 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilmiş
olan ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup, vadesi geldiği
hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunanların asıllarının
tamamı ile bunlara bağlı fer’i alacaklar yerine, Kanunun yayımı tarihine kadar
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş
alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda
belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaya bağlı fer’ilerin
tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Madde kapsamında yapılandırılan idari
para cezalarından;
- 2918 sayılı Kanuna göre verilen ve
süresinde ödenmeyen idari para cezalarına, vade tarihinden ödendiği tarihe
kadar;
- 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı
Karayolu Taşıma Kanununa göre verilen ve süresinde ödenmemiş olan idari para
cezalarından, anılan Kanunda değişiklik yapan 5728 sayılı Kanunun yürürlüğe
girdiği 8/2/2008 tarihinden önce (bu tarih hariç) verilmiş olanlara vade
tarihinden 8/2/2008 tarihine kadar (bu tarih hariç),
geçen her ay ve kesri için aylık %5
oranında faiz hesaplanması ve hesaplanan faiz tutarının da cezanın iki katını geçmemesi
gerekmektedir.
7440 sayılı Kanun
kapsamında trafik ve karayolu taşıma idari para cezalarının
yapılandırılmasında aylık %5 oranında hesaplanacak faiz yerine Kanunun yayımı
tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ancak, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarı da ilgili Kanun gereğince idari para cezasının
iki katını geçemeyecektir.
2918 sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki
115 inci maddesi hükmüne göre, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren on gün
içinde ödenmeyen trafik idari para cezaları iki katına çıkarak ödeme süresi on
gün daha uzamakta ve bu süre içinde de ödenmeyen trafik idari para cezaları üç
katına çıkmaktaydı. 5228 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce verildiği hâlde 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihine kadar
ödenmemiş olan trafik idari para cezalarının yapılandırılmasında herhangi bir
fer’i alacak bulunmadığından, bu alacak üzerinden Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmayacak
ve yapılandırmada üç katına çıkmış tutar esas alınacaktır. Aynı şekilde 4925
sayılı Kanunun 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki 29 uncu maddesi hükmüne
göre üç katına çıkmış karayolu taşıma idari para cezaları için de üç katına
çıkan tutar üzerinden maddeden yararlanılabilecektir.
Kanun kapsamına giren kesinleşmiş idari para cezalarına
ilişkin tutanakların ilgili vergi dairelerine intikal etmemiş olması hâlinde,
borçlular vergi dairelerine idari yaptırım karar tutanaklarını ibraz ederek
başvuruda bulunabilecek ve bu başvurular üzerine söz konusu idari para cezaları
madde kapsamında yapılandırılacaktır.
Örnek 12- 12/5/2022
vadeli 3.674,00 TL tutarlı trafik idari para cezasının, Kanundan yararlanılmak
suretiyle ödenmesi durumunda ödenmesi gereken alacak tutarı ile tahsilinden
vazgeçilen alacak tutarı şu şekilde olacaktır.
Faiz Hesaplanan Süre
İdari Para Cezası Tutarı (TL)
Faiz Oranı
Faiz Tutarı (TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
13/5/2022 - 11/3/2023
3.674,00
%50
1.837,00
%7,50
275,55
Ödenecek Tutar
İdari Para Cezası Aslı
:
3.674,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Faiz Yerine)
:
275,55 TL
TOPLAM
:
3.949,55 TL
Tahsilinden Vazgeçilen
Alacak
Faiz
:
1.837,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 3.949,55 TL’nin
Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 1.837,00 TL
tutarındaki faizin tahsilinden vazgeçilecektir.
11- 6183 sayılı Kanun Kapsamında Takip Edilen Diğer
Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 2
nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, vergiler ile Kanun
kapsamına giren idari para cezaları dışında kalan ve bu Tebliğin (I/A-1-c)
bölümünde belirtilen amme alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin hükümlere
yer verilmiştir.
Madde hükmüne göre, Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamında olan ve Kanunun
yayımı tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup, vadesi
geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan asli
alacakların ödenmemiş kısmının tamamı ile bu alacaklara bağlı faiz, cezai faiz,
gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacaklar yerine Kanunun yayımı
tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak
tutarın, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla bu alacaklara
uygulanan faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakların
tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmemiş olan alacağın
sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde ise fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın Kanunda öngörülen
süre ve şekilde ödenmesi şartıyla madde hükmünden yararlanılacak ve faiz, cezai
faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakların tamamının tahsilinden
vazgeçilecektir.
Söz konusu alt bent kapsamına giren
alacak asıllarının Kanunun yayımı tarihinden önce kısmen veya tamamen ödenmiş
olması hâlinde yapılandırılacak tutar bu Tebliğin (II/B-4) bölümüne göre tespit
edilecektir.
Bu bölümde yer verilen alacaklara yönelik olarak Kanundan
yararlanılmak istenildiği takdirde dava açılmaması, dava açılmış olması hâlinde
davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şarttır.
12- Tecilli Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının
(a) bendinde “a) 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilip
de tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olanlarından, kalan taksit tutarları
için borçlular, talep etmeleri hâlinde bu Kanun hükümlerinden
yararlanabilirler. Bu takdirde tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit
tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılır. Bu şekilde ödenmiş taksit
tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için sadece
ilgili kanunda öngörülen faiz uygulanır. Kalan taksit tutarları vadesinde
ödenmemiş alacak kabul edilir ve bu alacaklar hakkında bu Kanun hükümleri
uygulanır.” hükmü
yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, 7440 sayılı Kanun kapsamına giren alacakların, Kanunun yayımı
tarihinden önce 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar
uyarınca tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun ödeniyor olması hâlinde
borçlular, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödeme süresi geçmemiş olan taksit
tutarları için Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
Kanunun 9 uncu
maddesinin dokuzuncu fıkrasının (a) bendi hükmünden yararlanmak isteyen
borçluların bu Tebliğ ekinde yer alan başvuru dilekçeleri ile başvuruda
bulunmaları ve ayrıca (Ek:LİSTE II)’yi doldurarak başvuru dilekçelerine
eklemeleri gerekmektedir.
Bu takdirde tecil şartlarına
uygun olarak ödenen taksit tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılacaktır.
Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında
geçen süre için ilgili kanunun öngördüğü faiz uygulanmış ve tahsil edilmiş
olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan
taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek 7440
sayılı Kanunun 2 nci
maddesi hükümleri uygulanacaktır.
Dava aşamasında olduğu hâlde ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk eden ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla tecilli olan alacaklar hakkında
bu Tebliğin “III- KESİNLEŞMEMİŞ VE DAVA SAFHASINDA BULUNAN AMME ALACAKLARI”
bölümünde açıklandığı şekilde işlem yapılacaktır.
Ayrıca, 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin on beşinci
fıkrasında, bu Kanunun yayımı tarihinden önce tahsil edilmiş olan tutarlar ile bu maddenin dokuzuncu fıkrasının (a) bendi kapsamında yapılan tecile
ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun veya diğer
kanunlar uyarınca ödenen faizlerin bu Kanun hükümlerine dayanılarak iadesinin
yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu nedenle, Kanunun yayımı tarihinden önce 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar uyarınca tecil edilmiş ve tecil
şartlarına uygun olarak ödemesi devam eden borçların Kanun hükümlerinden
yararlanılarak ödenmek istenmesi hâlinde, 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden
önce ödenen taksit tutarları ile birlikte ödenen tecil faizleri iade
edilmeyecektir.
Bu durumdaki alacaklar için madde hükmünden yararlanılmak
istenilmesi hâlinde ödenmemiş alacak aslına uygulanmış olan fer’i alacaklar
yerine, vade tarihinden Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE tutarı
hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak yapılandırılan alacak
tutarının maddede öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde alacak asıllarıyla
ilgili fer’i alacaklar ile asla bağlı vergi cezaları ve bu cezalara ilişkin
gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecektir.
6183 sayılı Kanun ile diğer kanunlar gereğince tecil edilen
alacağın gecikme zammı, gecikme faizi ve/veya vergi cezasından ibaret olması
hâlinde, bu Tebliğin (II/B-4 ila II/B-6) bölümlerinde yapılan açıklamalar
çerçevesinde ödenecek Yİ-ÜFE tutarı tespit edilerek Kanun hükmünden
yararlanılacaktır. Bu takdirde de Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş tecil
faizlerinin iadesi yapılmayacaktır.
Örnek 13- Mükellef tarafından 26/2/2022 tarihinde ödenmesi gereken
150.000,00 TL gelir (stopaj) vergisi zamanında ödenmemiştir. 16/9/2022
tarihinde vergi dairesine başvurularak toplam borç için tecil talebinde
bulunulmuştur.
Vergi dairesi mükellefin gecikme zammı dâhil 168.252,00 TL
borcu olduğunu tespit etmiş ve bu tutarın, ilk taksit Eylül/2022 ayından
başlamak ve 12 ayda 12 eşit taksitte ödenmek üzere tecilini uygun görmüştür.
Aylık
Taksit Tutarı: 168.252,00 / 12 = 14.021,00 TL’dir.
Mükellef ilk altı taksitini 5.122,34 TL tecil faizi ile
birlikte zamanında ödemiş ve 22/3/2023 tarihinde Kanundan yararlanmak için
bağlı olduğu vergi dairesine başvuruda bulunmuştur.
Vergi dairesi öncelikle kalan borç tutarından ne kadarının
vergi aslı, ne kadarının da gecikme zammı olduğunu tespit edecektir.
Ödenen Borç Tutarı
=
Aylık Taksit Tutarı x Ay Sayısı
=
14.021,00 x 6
=
84.126,00 TL
Ödenen tutardan vergi aslına isabet eden tutar, aşağıdaki
formüle göre tespit edilecektir.
Vergi aslına isabet eden tutar
=
Ödenen Tutar x Vergi Aslı Tutarı
Toplam Borç Tutarı
Vergi aslına isabet eden tutar
=
84.126,00 x 150.000,00
168.252,00
=
75.000,00 TL’dir.
Kalan vergi aslı tutarı
=
150.000,00 - 75.000,00
=
75.000,00 TL’dir.
Bu durumda, tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit
tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılacaktır. Kalan 6 taksit tutarının toplamı
84.126,00 TL olup, bunun 75.000,00 TL’si vergi aslı, 9.126,00 TL’si gecikme
zammıdır. Vergi aslından kalan tutara, gecikme zammı yerine vade tarihinden
Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanacak 6.993,75 TL Yİ-ÜFE tutarı ile vergi
aslı toplanarak ödenecek toplam tutar bulunacaktır.
Kanun hükmüne göre ödenmesi gereken vergi aslı ve Yİ-ÜFE
tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde 75.000,00 TL
vergi aslına Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanan 19.938,15 TL gecikme
zammının tahsilinden vazgeçilecektir. Ancak, tecil kapsamında ilk altı taksit
tutarı ile birlikte Kanunun yayımı tarihinden önce tahsil edilen 5.122,34 TL
tecil faizi iade edilmeyecektir.
13- 7256 sayılı Kanuna ve 7326 sayılı Kanunun
2 nci Maddesine Göre Yapılandırılmış Olan ve Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla
Ödemeleri Devam Eden Alacaklar
a) 7440 sayılı Kanunun
9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendinde “b) 11/11/2020 tarihli
ve 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 3/6/2021 tarihli ve 7326 sayılı Bazı
Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına
İlişkin Kanunun 2 nci ve 7 nci maddelerine göre yapılandırılan ve bu Kanunun
yayımı tarihi itibarıyla ödemeleri devam eden alacaklar açısından, borçlular
talep etmeleri hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanabilir. Bu takdirde, 7256
ve 7326 sayılı kanunlar kapsamında ödenen taksitler için yapılandırma hükümleri
geçerli sayılır, bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme
tarihi arasında geçen süre için anılan kanunlara göre tercih edilen taksit
süresine uygun katsayı uygulanır, kalan taksit tutarlarına konu alacaklar
vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek bu Kanunun ilgili hükümlerine göre
yapılandırılır ve ödenmemiş taksitlere ilişkin kalan katsayı tutarlarının
tahsilinden vazgeçilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükme göre, 7256 sayılı Kanuna ve 7326 sayılı Kanunun 2
nci maddesine göre yapılandırılan ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla bu Kanunlar kapsamında ödemeleri devam eden taksitlendirmelerde
kalan taksit tutarlarına konu borçların 7440 sayılı Kanun kapsamında
yapılandırılması mümkün bulunmakta olup, bu takdirde kalan taksit tutarlarına
konu borçlar vadesinde ödenmemiş kabul edilecek ve borçlular ödedikleri
tutarlar kadar anılan Kanunların hükümlerinden yararlanacaklardır.
Borçlular, 7256 sayılı Kanuna ve 7326 sayılı Kanunun 2 nci
maddesine göre oluşturulan yapılandırma dosyalarına konu borçları için ayrı
ayrı 7440 sayılı Kanundan yararlanma başvurusunda bulunabilecekleri gibi 7256
sayılı Kanun ile 7326 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre yapılandırılan tüm
borçları için de başvuruda bulunabileceklerdir.
Kanunun 9 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendi
hükmünden yararlanmak isteyen borçluların bu Tebliğ ekinde yer alan başvuru
dilekçeleri ile başvuruda bulunmaları ve ayrıca (Ek:LİSTE II)’yi
doldurarak başvuru dilekçelerine eklemeleri gerekmektedir.
Bu durumda, 7256 ve 7326 sayılı Kanunların hükümlerine
uygun olarak ödenen taksit tutarları için bu Kanunların hükümleri geçerli
sayılacaktır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına anılan Kanunlara göre
tercih edilen taksit süresine uygun katsayı hesaplanmış ve tahsil edilmiş
olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan
taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek
7440 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılacak ve 7256 ile 7326 sayılı
Kanunlar kapsamında ödenmemiş taksitlere ilişkin olarak anılan Kanunlar
kapsamında hesaplanmış olan katsayı tutarlarının tahsilinden vazgeçilecektir.
7256 ve 7326 sayılı Kanunlar kapsamında 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden
önce taksit tutarları ile birlikte ödenen katsayı tutarları ise iade
edilmeyecektir.
Diğer taraftan, 213 sayılı Kanunun 371 inci maddesi
kapsamında pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilmesi için borcun tamamının
ödenmesi gerekmekte olup, kısmen ödeme yapılması hâlinde pişmanlık hükümleri ihlal
olmaktadır. Bu kural anılan madde kapsamında pişmanlıkla beyan edilerek 7256 ve
7326 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılandırılan alacaklar için de geçerlidir.
Buna göre, pişmanlık hükümlerinden kısmen yararlanılması
mümkün olmadığından, pişmanlık hükümlerinden yararlanılmayacak ve yapılan
ödemeler ödeme tarihleri itibarıyla mahsup edildikten sonra kalan tutar
vadesinde ödenmemiş alacak olarak 7440 sayılı Kanun kapsamında
yapılandırılabilecektir. Bu nedenle pişmanlıkla beyan edilmiş tutarlar için 7256
ve 7326 sayılı Kanunlardan yararlanan mükelleflerin bu hususa dikkat etmeleri
gerekmektedir.
Öte yandan, 7326 sayılı Kanunun 2 ve 7 nci maddeleri
haricindeki maddelerine göre yapılandırılmış olan alacaklardan, 7440 sayılı
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla taksit ödemeleri devam edenlerin, bu Kanun
kapsamında yapılandırılması mümkün bulunmamaktadır.
Örnek 14- 26/2/2019
vadeli 12.500,00 TL katma değer vergisi süresinde ödenmemiştir. 7326 sayılı
Kanunun yayımı tarihi olan 9/6/2021 tarihine kadar 6.224,28 TL gecikme zammı
hesaplanmış olup toplam borç tutarı 18.724,28 TL’dir. Söz konusu borca ilişkin
olarak 7326 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmünden yararlanmak üzere başvuruda
bulunan mükellef, borcunu ikişer aylık dönemler halinde 18 eşit taksitte ödemeyi
talep etmiştir.
Buna göre, katma değer vergisinin vade tarihinden 7326
sayılı Kanunun yayımlandığı 9/6/2021 tarihine kadar geçen süre için hesaplanan
6.224,28 TL gecikme zammı yerine, 1.200,26 TL Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmıştır.
7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarı 13.700,26 TL’dir.
Mükellef söz konusu borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep
ettiğinden, 13.700,26 TL alacak tutarı 18 taksit için belirlenen (1,27)
katsayısı ile çarpılmıştır. Bu şekilde hesaplanan tutar, 18’e bölünmek suretiyle
taksit tutarı bulunmuştur.
18
eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 13.700,26 x 1,27
=
17.399,33 TL,
Taksit
tutarı
:
17.399,33 / 18
=
966,63 TL’dir.
7326 sayılı Kanuna göre yapılandırılan ve 7440 sayılı
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödemeleri devam eden söz konusu borca ilişkin
olarak mükellef 7440 sayılı Kanundan yararlanmak üzere başvuru yapmış ve
borcunu aylık dönemler halinde 24 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Bu durumda, mükellefin kalan taksit tutarlarına konu
alacakları vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek 7440 sayılı Kanuna göre
yapılandırılacaktır.
7326 sayılı
Kanun hükümlerine göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı hesaplanarak
ödenen taksit tutarları için anılan Kanun hükümleri geçerli sayılacağından, bu
şekilde ödenmiş taksit tutarları ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul
edilerek 7440 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla mükellef 7326
sayılı Kanun kapsamında ilk 9 taksitini süresinde ödemiştir.
Mükellefin kalan taksit tutarları için 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesi
hükümlerinden yararlanacağı tutar bulunurken 7326 sayılı Kanun kapsamında
yapılandırılan borcun katsayı hariç kısmı dikkate alınacaktır.
Buna göre, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan
toplam alacak tutarı 13.700,26 TL olup, bu tutara karşılık 9 taksit için ödenen
tutar [(13.700,26 / 18=) 761,13 x 9=]6.850,17 TL’dir.
Yapılan ödeme tutarı kadar 7326 sayılı Kanundan
yararlanılacaktır. Ödeme tutarından vergi aslına isabet eden tutar;
Vergi aslına isabet eden tutar
=
Vergi Aslı x Ödediği Taksit
Tutarları Toplamı (Katsayı Tutarı Hariç)
(Vergi Aslı + Yİ-ÜFE Tutarı)
formülü
ile bulunacaktır. Buna göre;
Vergi
aslına isabet eden tutar
=
12.500,00
x 6.850,17
=
6.250,04 TL’dir.
13.700,26
Bu durumda, mükellefin 7440 sayılı Kanun kapsamında
yapılandırmaya konu borcu 12.500,00 - 6.250,04 = 6.249,96 TL olacaktır.
Kalan taksit
tutarları içinde yer alan 6.249,96 TL alacak aslına vade
tarihinden 7440
sayılı Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre için gecikme zammı yerine
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Buna göre, gecikme zammının hesaplandığı süre,
gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı ve
Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/2/2019 - 11/3/2023
6.249,96
%90.0842
5.630,23
%36,325
2.270,30
Bu durumda, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak
tutarı aşağıdaki gibidir.
Ödenecek
Tutar
Katma
Değer Vergisi
:
6.249,96 TL
Yİ-ÜFE
Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine)
:
2.270,30 TL
TOPLAM
:
8.520,26 TL
Tahsilinden
Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
5.630,23 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 8.520,26 TL
tutarın 7440 sayılı Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam
5.630,23 TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefin, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan
borçlarından kalan 9 taksitin toplam tutarı, katsayı tutarı hariç (761,13 x
9=)6.850,17 TL iken 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan ve katsayı
hariç ödenmesi gereken tutar 8.520,26 TL’dir.
Ancak, mükellef 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan
tutarı peşin ödediği takdirde Yİ-ÜFE tutarından %90 indirim yapılacağından
ödenmesi gereken tutar [2.270,30 - (2.270,30 x %90) + 6.249,96=]6.476,99 TL’ye
inecektir.
Mükellef, 24 taksitle ödeme seçeneğini tercih ettiğinden,
yapılandırılan borç bu seçeneğe uygun katsayı ile çarpılacak ve ödenecek tutar
(8.520,26 x 1,18=)10.053,91 TL olacaktır.
Bu durumda mükellefin her iki kanun ile kendisine sunulan
imkânı değerlendirerek karar vermesi gerekmektedir.
b) 7440 sayılı Kanunun
9 uncu maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince bu Kanun hükümlerinin,
5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesi, 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı
Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan
alacaklar ile 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden
Yapılandırılmasına Dair Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası
kapsamında yapılandırılan alacaklar hakkında uygulanmayacağı hükme
bağlandığından, anılan Kanunlar uyarınca uzlaşma ya da yapılandırma
hükümlerinden yararlanan kuruluşların bu borçları Kanun kapsamında
yapılandırılmayacaktır.
Ayrıca, Kanunun 9 uncu maddesinin onuncu fıkrasının (b)
bendi gereğince; 3/8/2016 tarihli ve 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden
Yapılandırılmasına İlişkin Kanun, 18/5/2017 tarihli ve 7020 sayılı Bazı
Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde
Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 11/5/2018 tarihli ve 7143
sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun hükümlerine göre yapılandırılan
ve 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla anılan Kanunlar kapsamında
taksit ödemeleri devam eden alacakların bu Kanuna göre yapılandırılması mümkün
bulunmamaktadır.
Öte yandan,
daha önce yürürlüğe giren yapılandırma kanunları kapsamında yapılandırıldığı
halde 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yapılandırması ihlal olan
alacakların (matrah ve vergi artırımı ile işletme kayıtlarının düzeltmesinden
kaynaklanan alacaklar dâhil) bu Kanunun 2 nci maddesi kapsamında
yapılandırılabileceği tabiidir.
14- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla
Yargı Kararına Göre Kesinleştiği Hâlde Ödeme Süresi Belirlenmemiş Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 2
nci maddesinin altıncı fıkrasında, bu Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olup,
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği hâlde mükellefe
ödemeye yönelik tebligatın yapılmadığı alacaklar için mükelleflerce bu Kanunda
öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla bu alacakların da bu
madde hükümlerinden yararlandırılacağı, bu hüküm kapsamına giren alacaklar için
ayrıca tebligat yapılmayacağı ve alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayımı
tarihinin kabul edileceği, bu kapsamda yapılandırılan tutarların Kanunda
öngörülen süre ve şekilde ödenmemesi hâlinde de vade tarihinde değişiklik yapılmayacağı
hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre, Kanunun kapsadığı
dönemlerle ilgili olup, tarhiyata ilişkin mahkemelerce verilerek taraflardan
birine tebliğ edilen ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil)
kesinleşen yargı kararına istinaden vergi dairelerince mükellefe ödemeye
yönelik tebligatın (Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına
Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi) yapılmaması nedeniyle borcun vadesinin
belirlenmediği alacaklar için bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması
koşuluyla Kanunun 2 nci maddesi hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Bu durumda, borçlunun başvuru
dilekçesinde bu fıkra kapsamına giren borçları için Kanun hükümlerinden
yararlanmak istediğini belirtmesi şartıyla, bu alacaklar için ayrıca vergi
dairesince mükellefe Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına
Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi tebliğ edilmeyecek ve alacakların vade tarihi
Kanunun yayımı tarihi kabul edilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacakların
yalnızca vergi aslı veya vergi aslı ile birlikte asla bağlı vergi cezası olması
durumunda, verginin tamamı ile bu tutar üzerinden gecikme faizi yerine Yİ-ÜFE
tutarı hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak yapılandırılan
alacak tutarının Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla alacak
asıllarıyla ilgili gecikme faizi ile asla bağlı cezaların tahsilinden
vazgeçilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacağın yalnızca
asla bağlı vergi cezası olması ve vergi aslının Kanunun yayımı tarihinden önce
ödenmiş olması durumunda, herhangi bir başvuruya bağlı olmaksızın bu cezaların
tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacağın yalnızca
asla bağlı olmayan vergi cezası olması durumunda, bu vergi cezalarının (I. ve II.
derece usulsüzlük cezaları ile özel usulsüzlük cezaları) %50’sinin Kanunda
belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin
tahsilinden vazgeçilecektir.
7440 sayılı Kanunun
yayımı tarihinden sonra bu fıkra kapsamına giren alacaklara yönelik başvuru
süresi içinde yapılmış ödemelere ilişkin tebligatlar hakkında da başvurulması
şartıyla bu fıkra hükmü uygulanacak ve alacakların vade tarihi olarak Kanunun
yayımı tarihi kabul edilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun yayımı tarihinden
önce fıkra kapsamına giren alacaklara karşılık kısmi ödeme yapılmış olması
hâlinde ödenmemiş kısım için bu madde hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Ancak, fıkra kapsamına giren alacakların Kanunun yayımı tarihinden önce
tamamının ödenmiş olması hâlinde bu madde hükümlerinden yararlanılamayacağı
tabiidir.
Ayrıca, bu fıkra hükmünden
yararlanılması durumunda, fıkra kapsamına giren alacaklar için tebligat
yapılmayacağı gibi alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayımı tarihi kabul
edileceğinden, madde hükümlerinin ihlal edilmesi hâlinde söz konusu alacaklar
için Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre Vergi/Ceza
İhbarnamesi tebliğ edilmeksizin ve Kanunun yayımlandığı 12/3/2023 tarihi vade
tarihi kabul edilmek suretiyle takip ve tahsil işlemlerine devam edilecektir.
Ancak, borçlu tarafından bu fıkra
hükmünden yararlanmak için başvuruda bulunulmaması durumunda vergi dairesince
alacağa yönelik Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre
Vergi/Ceza İhbarnamesinin tebliğ edileceği tabiidir.
15- Belediyelerin Ücret, Pay, Su, Atık Su ve Katı Atık
Ücret Alacakları, Büyükşehir Belediyelerinin Katı Atık Ücreti Alacakları ile
Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Su ve Atık Su Bedeli
ile Harcamalara Katılma Payı Alacakları
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin yedinci, sekizinci ve
dokuzuncu fıkraları gereğince yapılandırılacak ücret ve paylar ile su, atık su,
katı atık ücreti ve harcamalara katılma payı alacaklarından, vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih
dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olanlar ile bunlara bağlı fer’iler
(sözleşmelerde düzenlenen her türlü zamlar dâhil) hakkında bu maddenin birinci
fıkrasının (ç) bendi hükümlerine göre yapılacak hesaplamalar sonucu belirlenen
tutarların aynı fıkra hükümleri çerçevesinde ödenmesi hâlinde bu alacaklara
bağlı cezaların ve fer’ilerin (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve
zamlar dâhil) tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu alacakların yapılandırılmasına ilişkin olarak bu
Tebliğin (II/B-11) bölümünde yapılan açıklamaların
dikkate alınması gerekmektedir.
16- YİKOB’larca Takip Edilen Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin onuncu
fıkrası gereğince, YİKOB’ların vadesi 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil)
önce olduğu hâlde, bu Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla (bu tarih dâhil) ödenmemiş olan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında
takip edilen alacak asılları ile buna bağlı fer’i alacakları hakkında anılan
maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi hükümlerine göre yapılacak hesaplamalar
sonucu belirlenen tutarların aynı fıkra hükümleri çerçevesinde ödenmesi hâlinde
bu alacaklara bağlı fer’i alacakların tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu alacakların yapılandırılmasına
ilişkin olarak bu Tebliğin (II/B-11) bölümünde yapılan açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
C- ÖDEME SÜRESİ VE ŞEKLİ
1- Ödeme Süresi
7440 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinin birinci fıkrasında “(1) Bu Kanunun ilgili maddelerindeki
başvuru ve ödeme süresine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun
hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;
a) 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilgili idareye
başvuruda bulunmaları,
b) Hazine ve Maliye Bakanlığına, Ticaret Bakanlığına,
Sosyal Güvenlik Kurumuna, il özel idarelerine, belediyelere ve YİKOB’lara bağlı
tahsil dairelerine ödenecek tutarların ilk taksitini 30/6/2023 tarihine kadar
(bu tarih dâhil), diğer taksitlerini ise bu tarihi takip eden aylık dönemler
hâlinde azami kırk sekiz eşit taksitte ödemeleri,
şarttır.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm çerçevesinde; Hazine ve Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine, belediyelere ve YİKOB’lara bağlı
tahsil dairelerine borçlu olanların Kanunun 2 nci maddesi hükmünden yararlanmak
istemeleri hâlinde, 31/5/2023
tarihine kadar (bu tarih dâhil) borçlu bulundukları tahsil dairelerine
başvurmaları gerekmektedir. Madde kapsamında yapılandırılan borçların ilk
taksit ödeme süresi içinde tamamen ya da aylık dönemler hâlinde azami kırk
sekiz eşit taksitte ödenmesi mümkün olup, ilk taksit ödeme süresi 30/6/2023
(bu tarihin resmi tatile rastlaması nedeniyle 3/7/2023) tarihinde (bu
tarih dâhil) sona ermektedir.
Kanunun 9 uncu maddesi hükmü ile
azami taksit süresi 48 eşit taksit olarak belirlenmiş olmakla birlikte 12, 18,
24 ve 36 eşit taksitte ödeme seçenekleri de bulunmaktadır.
Ayrıca, Kanunun 9 uncu maddesinin on birinci
fıkrasına göre, Kanun kapsamında yapılandırılan ve süresinde ödenen alacaklara,
bu Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanunun yayımı tarihinden
sonraki süreler için faiz, gecikme zammı, gecikme cezası gibi fer’i alacak
hesaplanmayacaktır.
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin
ikinci fıkrasında “(2) Başvuru ve taksit ödeme sürelerinin son gününün resmî
tatile rastlaması hâlinde süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai saati sonunda
biter.” hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre, başvuru ve taksit ödeme
sürelerinin son gününün resmî tatile rastlaması hâlinde süre, tatili izleyen
ilk iş günü mesai saati sonuna kadar uzayacaktır.
2- Ödeme ve Katsayı Uygulaması
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, Kanun hükümlerine
göre yapılandırılan alacak tutarının peşin veya taksitle ödenmesi imkânı
getirilmiş ve taksitli ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde katsayı
uygulanacağı düzenlenmiştir.
a) İlk Taksit Ödeme
Süresi İçinde Yapılan Ödemeler ve İndirim
Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “(3) Bu
Kanun hükümlerine göre hesaplanan tutarlar peşin veya taksitler hâlinde
ödenebilir.
a) Hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi
içinde peşin olarak ödenmesi hâlinde katsayı uygulanmaz ve,
1) Fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas
alınarak hesaplanacak tutarların (bu Kanunun 4 üncü maddesine göre hesaplanan
gecikme faizi dâhil) %90’ının tahsilinden vazgeçilir.
2) Bu Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendinin (2) numaralı alt bendi ile (d) bendinin (1) numaralı alt bendi
kapsamında olan idari para cezalarından %25 indirim yapılır.
3) Yapılandırma sonucu ödenecek alacağın sadece fer’i
alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim
oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan (bu Kanunun 7 nci maddesinin
dördüncü fıkrası kapsamındaki alacaklar hariç) %50 indirim yapılır.
b) Hesaplanan tutarların taksitle ödenmek istenmesi
hâlinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla borçluların
başvuru sırasında on iki, on sekiz, yirmi dört, otuz altı veya kırk sekiz eşit
taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen
taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz...” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, yapılandırılan
tutarların ilk taksit ödeme süresi içinde peşin olarak ödenmesi hâlinde
yapılandırılan alacaklardan indirim yapılacaktır.
i) Peşin Ödemede İndirim
Borçlular Kanun kapsamında yapılandırdıkları borçlarını,
ilk taksit ödeme süresi içinde ödemek üzere peşin ödeme seçeneğini tercih
edebilirler.
Kanun kapsamında yapılandırılan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde peşin olarak
ödenmesi hâlinde;
- Bu tutarlara katsayı
uygulanmayacaktır.
- Fer’i alacaklar
yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların
%90’ı ile bu Kanunun 4 üncü
maddesine göre hesaplanan gecikme faizinin %90’ının tahsilinden
vazgeçilecektir.
- Yapılandırılan alacağın, Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı
alt bendi ile (d) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamındaki idari para cezalarından olması hâlinde bu idari para
cezalarından ayrıca %25 indirim yapılacaktır.
- Yapılandırma sonucu ödenecek
alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde, fer’i alacak yerine
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %50 indirim
yapılacaktır.
Söz konusu ödemenin defaten yapılması
zorunlu olmayıp, ilk taksit ödeme süresi içinde farklı zamanlarda borcun
tamamının ödenmesi hâlinde de bu hükümden yararlanılacaktır.
Ayrıca, taksitle ödeme seçeneği
tercih edildiği halde, ilk taksit ödeme süresi içinde yapılandırılan tutarın
tamamının peşin olarak ödenmesi durumunda da bu hükümlerden
yararlanılabilecektir.
Diğer taraftan, peşin ödeme seçeneği
tercih edilmesine rağmen ilk taksit ödeme süresi içinde ödemenin yapılmaması
hâlinde Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının dördüncü cümlesinde yer
alan “Peşin
veya taksitli ödeme seçeneğinin tercih edilmesi ve ilk taksit ödeme süresi içinde
ödenmesi gereken tutarların ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, hesaplanan
tutarların tamamının ilk taksiti izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammı ile
birlikte ödenmesi şartıyla katsayı uygulanmaksızın Kanundan yararlanılır.” hüküm uyarınca ilk taksit ödeme süresini izleyen
ayın sonuna kadar hesaplanan tutarın tamamının geç ödeme zammıyla birlikte
ödenmesi şartıyla katsayı uygulanmaksızın Kanun hükümlerinden
yararlanılabilecektir.
Ancak, Kanunun 9 uncu maddesinin
üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan indirimler, hesaplanan tutarların
tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi halinde uygulanacağından,
hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresinde ödenmemesi üzerine
izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödense dahi indirimli
ödeme imkânından yararlanılamayacaktır.
Örnek 15- Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak için vergi dairesine başvuruda
bulunan mükellef, peşin ödeme seçeneğini tercih etmiştir.
Kanun kapsamında alacak aslı tutarı 367.800,00 TL, fer’i alacaklar
yerine hesaplanan Yİ-ÜFE tutarı 56.400,00 TL olmak üzere toplam 424.200,00 TL
yapılandırılan alacak tutarı bulunmuştur.
Mükellef, yapılandırılan borç tutarını peşin
ödeme seçeneği ile ödemeyi tercih ettiğinden, ayrıca bir katsayı hesaplanmamıştır.
Mükellef tarafından, yapılandırılan borcun ilk
taksit ödeme süresi içinde ödenmesi nedeniyle fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutardan %90 oranında indirim
yapılacaktır. Bu durumda, mükellef Yİ-ÜFE tutarı olarak [56.400,00 - (56.400,00
x %90)=]5.640,00 TL, toplamda (367.800,00 + 5.640,00=)373.440,00 TL ödeme
yapmak suretiyle Kanun hükümlerinden yararlanacaktır.
Ancak, yapılandırılan borcun mükellef
tarafından ilk taksit ödeme süresinin son günü olan 30/6/2023 (bu tarihin resmi tatile rastlaması nedeniyle 3/7/2023) tarihine
kadar (bu tarih dâhil) ödenmeyip, Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının
dördüncü cümlesi hükmü kapsamında, hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte
31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ödenmesi halinde Yİ-ÜFE tutarından
herhangi bir indirim yapılmadan ve katsayı uygulanmadan Kanun hükümlerinden
yararlanılacaktır.
Örnek 16- Örnek 15’te
yer alan mükellef Kanunun 2 nci maddesi kapsamındaki borçlarını 48 eşit
taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 48
eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden 424.200,00 TL alacak tutarı (1,36)
katsayısı ile çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 48’e bölünmek
suretiyle taksit tutarı bulunacaktır.
48 eşit
taksit için yapılandırmaya esas tutar: 424.200,00 x
1,36
=
576.912,00 TL
Taksit
tutarı
:
576.912,00 / 48
=
12.019,00 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 576.912,00 TL’nin
(576.912,00 - 424.200,00=)152.712,00 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Haziran/2023 ayında mükellef vergi dairesine
başvurarak taksit tutarlarının tamamını defaten ödemek istediğini bildirmiştir.
Bu durumda;
Ödenecek Tutar
Vergi
Aslı
:
367.800,00 TL
Yİ-ÜFE
Tutarının %10’u [56.400,00 - (56.400,00 x % 90)]
:
5.640,00 TL
TOPLAM
:
373.440,00 TL’dir.
Mükellef tarafından, yapılandırılan borcun ilk
taksit ödeme süresi içinde ödenmesi nedeniyle ayrıca bir katsayı hesaplanmayacak
ve Yİ-ÜFE tutarından %90 oranında indirim yapılacaktır.
Buna göre, mükellef tarafından yapılandırılan borcun ilk
taksit ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde 152.712,00 TL katsayı tutarı ile
50.760,00 TL Yİ-ÜFE tutarı olmak üzere toplam 203.472,00 TL daha az ödeme
yapılacaktır.
Örnek 17- Mükellef
16/10/2021 vadeli 2.453,00 TL trafik idari para cezası borcunu Kanunun 2 nci
maddesi kapsamında yapılandırmak için vergi dairesine başvurarak, borcunu 36
eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Faiz Hesaplanan Süre
İdari Para Cezası Tutarı (TL)
Faiz Oranı
Faiz Tutarı (TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı (TL)
17/10/2021 - 11/3/2023
2.453,00
%85
2.085,05
%12,75
312,76
Vergi dairesi yapılandırılan alacak tutarını 2.453,00 TL trafik
idari para cezası aslı ve 312,76 TL Yİ-ÜFE tutarı olmak üzere 2.765,76 TL
olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 36 eşit taksitte
ödemeyi talep ettiğinden, 2.765,76 TL alacak tutarı (1,27) katsayısı ile
çarpılacaktır.
Bu şekilde
bulunan tutar, 36’ya bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.
36
eşit taksit için yapılandırmaya esas
tutar: 2.765,76 x 1,27
=
3.512,52 TL
Taksit
tutarı
:
3.512,52 / 36
=
97,57 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 3.512,52 TL’nin (3.512,52 -
2.765,76=)746,76 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Haziran/2023 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak
taksit tutarlarının tamamını defaten ödemek istediğini bildirmiştir. Bu
durumda, idari para cezası aslı olan 2.453,00 TL’den %25 oranında, Yİ-ÜFE
tutarından da %90 oranında indirim yapılacaktır.
Ödenecek Tutar
İdari
Para Cezası Aslı [2.453,00 - (2.453,00 x %25)]
:
1.839,75 TL
Yİ-ÜFE
Tutarı [312,76 - (312,76 x %90)]
:
31,28 TL
TOPLAM
:
1.871,03 TL
Buna göre, mükellef tarafından Haziran/2023 ayında 1.871,03
TL ödenmesi durumunda herhangi bir katsayı hesaplanmayacak, 2.085,05 TL faiz
ile idari para cezası aslının %25’i olan 613,25 TL ve Yİ-ÜFE tutarının %90’ı
olan 281,48 TL olmak üzere toplam 2.979,78 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
b) Taksitli Ödeme ve Katsayı Uygulaması
7440 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde “c) Hesaplanan
tutarların taksitle yapılacak ödemelerinde ilgili maddelere göre belirlenen
tutar;
1) On iki eşit taksit için (1,09),
2) On sekiz eşit taksit için (1,135),
3) Yirmi dört eşit taksit için (1,18),
4) Otuz altı eşit taksit için (1,27),
5) Kırk sekiz eşit taksit için (1,36),
katsayısı ile çarpılır ve bulunan tutar taksit sayısına
bölünmek suretiyle aylık dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı hesaplanır. Bu
Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan borçlulara tercih ettikleri
taksit süresine uygun ödeme planı verilir. Ancak, tercih edilen süreden daha
kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek tutar ilgili katsayıya göre
düzeltilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, Kanun kapsamında yapılandırılmış olan
alacakların taksitli ödeme seçeneği tercih edilerek taksitler hâlinde ödenmek
istenmesi durumunda, bu tutarlara ayrıca katsayı uygulanması gerekmektedir.
i) Borçlular tarafından, ilgili maddelerde yer alan
hükümler saklı kalmak kaydıyla başvuru sırasında; 12, 18, 24, 36 veya 48 eşit
taksitte ödeme seçeneklerinden biri tercih edilecektir. Borçlu tarafından
taksit sayısına ilişkin bir tercihte bulunulmaması hâlinde, idarece Kanunda
öngörülen en uzun taksit sayısı olan 48 taksite ilişkin ödeme planı
verilecektir.
7440 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan açık hüküm sebebiyle borçlular
tercih ettikleri taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapamayacaktır.
ii) Taksitle yapılacak ödemeler için Kanunun
öngördüğü ilgili katsayı, yapılandırılan alacak tutarı ile çarpılacak ve
bulunacak tutar borçlu tarafından seçilen taksit sayısına bölünerek aylık
dönemler hâlinde ödenecek taksit tutarı bulunacaktır.
Örneğin; borçlu tarafından Kanun
kapsamında yapılandırılan alacağın 12 eşit taksitte ödenmesi yönünde tercih
kullanıldığı takdirde yapılandırılan alacak tutarı 12 eşit taksit için
öngörülen (1,09) katsayısı ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısı olan
12 sayısına bölünecektir. Aynı şekilde borçlunun 48 eşit taksiti seçmesi
hâlinde, taksitle ödenecek alacak tutarı (1,36) katsayısı kullanılarak tespit
edilecektir.
iii) 7440
sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasının (c) bendi ile borçlulara seçtikleri taksit süresinden daha kısa
sürede ödeme yapma imkânı verilmekte ve daha kısa sürede yapılan ödemelerde
madde hükmüne göre hesaplanan katsayının düzeltilmesi öngörülmektedir.
Örneğin; borçlu tarafından Kanun
kapsamında yapılandırılan alacak tutarının 48 eşit taksitte ödenmesi yönünde
tercih kullanıldığı hâlde borcun 12 eşit taksit için öngörülen sürede tamamen
ödenmesi hâlinde, (1,36) katsayısı esas alınarak hesaplanan tutar, 12 eşit
taksit için öngörülen (1,09) katsayısına göre düzeltilecektir.
Kanunda genel olarak 12, 18, 24, 36
ve 48 eşit taksit süresi olmak üzere beş ayrı taksit süresi ve bu süreler için
beş farklı katsayı belirlenmiştir. Erken yapılan ödemeler nedeniyle katsayı
düzeltmesinin yapılabilmesi için borçlu tarafından seçilen taksit süresine
uygulanacak katsayı ile alacağın tamamının ödendiği tarihin denk geldiği taksit
süresi için belirlenmiş katsayının birbirinden farklı olması gerekmektedir.
Örnek 18- Kanun
hükümlerinden yararlanmak üzere vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef
borcunu 24 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Vergi dairesi Kanun kapsamında yapılandırılacak alacak
tutarını 285.000,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 24 eşit taksitte
ödemeyi talep ettiğinden, 285.000,00 TL alacak tutarı (1,18) katsayısı ile
çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 24’ye bölünmek suretiyle taksit
tutarı hesaplanacaktır.
24
eşit taksit için yapılandırmaya esas tutar: 285.000,00 x 1,18
=
336.300,00 TL
Taksit
tutarı
:
336.300,00 / 24
=
14.012,50 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 336.300,00 TL’nin
(336.300,00-285.000,00=)51.300,00 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Mükellef, Haziran/2023 ila Mart/2024 aylarında ödemesi
gereken 10 taksit tutarı toplamı olan (14.012,50 x 10=)140.125,00 TL’yi
süresinde ödemiştir.
Nisan/2024 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak kalan
taksit tutarlarının tamamını defaten ödemek istediğini bildirmiştir.
Başvuru sırasında 24 eşit taksitte ödeme seçeneği tercih
edilmiş olmakla birlikte, daha sonra 12 eşit taksit ödeme seçeneğinin ödeme
süresi içinde, borcun tamamı ödenmek istendiğinden, öncelikle yapılandırılan
alacak tutarına (1,18) katsayısı yerine 12 eşit taksit için öngörülmüş olan
(1,09) katsayısı uygulanarak taksitle ödenecek alacak tutarının yeniden
hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan hesaplamaya göre, (1,18) katsayısı esas alınarak
ödenmesi gereken tutardan daha önce ödenen taksit tutarları çıkartılacak ve
tahsil edilmesi gereken tutar bulunacaktır.
12
eşit taksit için yapılandırmaya esas
tutar: 285.000,00 x 1,09
=
310.650,00 TL
Ödenen
toplam taksit
tutarı:
14.012,50 x 10
=
140.125,00 TL
Tahsil
edilecek toplam tutar:
310.650,00
- 140.125,00
=
170.525,00 TL
Bu durumda, mükellefin Kanun kapsamında yapılandırılan
285.000,00 TL borcu için (310.650,00 - 285.000,00=)25.650,00 TL katsayı tutarı
tahsil edilecektir.
Yapılacak erken ödeme mükellefe (51.300,00 -
25.650,00=)25.650,00 TL daha az ödeme imkânı sağlayacaktır.
Örnek 19- Kanun
hükümlerinden yararlanmak üzere vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef, borcunu
18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Vergi dairesi Kanun kapsamında yapılandırılan alacak
tutarını 115.000,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 18 eşit taksitte
ödemeyi talep ettiğinden, 115.000,00 TL alacak tutarı (1,135) katsayısı ile
çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 18’e bölünmek suretiyle taksit
tutarı hesaplanacaktır.
18
eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar: 115.000,00 x 1,135
=
130.525,00
TL
Taksit
tutarı
: 130.525,00 / 18
=
7.251,39 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 130.525,00 TL’nin (130.525,00 -
115.000,00=)15.525,00 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Mükellef, ilk 12 taksiti süresinde ödemiştir. Bu sürede
yapılan toplam tahsilat (7.251,39 x 12=)87.016,68 TL’dir.
Haziran/2024 ayında mükellef vergi dairesine başvurarak
kalan taksit tutarlarını defaten ödemek istediğini bildirmiştir.
Mükellef tarafından borcun tamamı 18 eşit taksit için
öngörülmüş ödeme süresi Haziran/2023 ila Kasım 2024) içinde erken ödenmiş
olmakla birlikte, ödemenin yapıldığı Haziran/2024 ayı Kanunda belirlenen ve
farklı katsayı uygulanmasını gerektiren 12 eşit taksit için öngörülmüş süreden
(Haziran/2023 ila Mayıs/2024) sonraya rastlamaktadır.
Kanunda 12 eşit taksit ila 18 eşit taksit arasındaki
süreler için farklı bir katsayı belirlenmemiştir. Bu nedenle, mükellefçe
yapılan ödemeye 18 eşit taksit için belirlenmiş katsayı dışında bir katsayı
uygulanması imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Haziran/2024 ayında mükellefin
kalan altı taksit tutarını defaten ödemesi hâlinde herhangi bir katsayı
düzeltmesi yapılmayacaktır.
iv) 7440 sayılı
Kanunun 5 inci maddesi kapsamında yapılan matrah ve vergi artırımları üzerine
tahakkuk eden vergilerin, taksitli ödeme seçeneğine göre ödenmesinin tercih
edilmesi ve ilk iki taksitin süresinde ödenmesi şartıyla kalan taksitlerden
süresinde ödenmeyen veya eksik ödenenlerin son taksiti izleyen ayın sonuna
kadar hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi halinde bu Kanun
hükümlerinden yararlanılacağına yönelik Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı
fıkrasında düzenleme yapılmıştır.
Buna göre, birinci ve ikinci taksitlerin süresinde ve tam ödenmesi
şartıyla, bir takvim yılında üçten fazla taksitin ödenmemesi veya eksik
ödenmesi halinde yapılandırmanın ihlal olacağına yönelik düzenleme matrah ve
vergi artırımı hükümlerine göre beyan edilen vergiler açısından geçerli
olmayacak ve ilk iki taksitin süresinde tam ödenmesi kaydıyla diğer taksitlerin
son taksiti izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödenmesi
halinde Kanun hükümlerinden yararlanılacaktır.
v) 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının dördüncü
cümlesindeki hüküm uyarınca, taksitli ödeme
seçeneğinin tercih edilmesi ve ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi gereken
tutarların ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, hesaplanan tutarların
tamamının ilk taksit ödeme süresini izleyen
ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödenmesi şartıyla katsayı
uygulanmaksızın Kanun hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Ancak, Kanunun 9 uncu maddesinin
üçüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan indirimler, hesaplanan tutarların
tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi halinde uygulanacağından, ilk
taksit tutarının süresinde ödenmemesi üzerine hesaplanan tutarların tamamının
izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammıyla birlikte ödense dahi indirimli
ödeme imkânından yararlanılamayacaktır.
Örnek 20- Kanunun 2
nci maddesinden yararlanmak için vergi dairesine başvuruda bulunan mükellefin
yapılandırılan alacak tutarı 188.000,00 TL vergi aslı ve 22.000,00 TL Yİ-ÜFE
olmak üzere 210.000,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 36
eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 210.000,00 TL alacak tutarı (1,27)
katsayısı ile çarpılacak ve ödenecek toplam tutar 266.700,00 TL olacaktır.
Mükellef yapılandırılan borcun birinci
taksitini süresi içinde ödememiştir. Ancak, Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı
fıkrasının dördüncü cümlesi kapsamında, ilk taksiti izleyen ayın sonuna kadar
tüm taksitlerin ödenmesi halinde mükellef Kanundan yararlanabilecektir.
Buna göre, mükellef Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı
fıkrasının dördüncü cümlesi kapsamında, yapılandırılan tutarın tamamını,
herhangi bir indirim yapılmaksızın ve katsayı uygulanmaksızın, bu tutar esas
alınarak hesaplanacak geç ödeme zammı [(210.000,00x%2,5=)5.250,00 TL] ile
birlikte toplam 215.250,00 TL olarak 31 Temmuz 2023 tarihine kadar (bu tarih
dâhil) ödemek suretiyle Kanun hükümlerinden yararlanabilecektir.
Örnek 21- Örnek 20’de yer alan mükellef,
birinci taksiti izleyen ayın sonuna kadar 160.000,00 TL tutarında kısmi ödeme
yapması halinde aşağıdaki şekilde Kanundan yararlanabilecektir.
Bu durumda, Kanunun 9
uncu maddesinin sekizinci fıkrası gereğince mükellef
ödediği tutar kadar Kanun hükmünden yararlanabilecektir.
Ancak, yapılandırılan tutarın tamamı
ödenmediği için, yapılan kısmi ödeme, katsayı dâhil yapılandırılan toplam
tutara mahsup edilecektir.
Buna göre, ödemenin (160.000,00/1,025=)156.097,56 TL’si katsayı dâhil
yapılandırılan toplam borca, 3.902,44 TL’si ise geç ödeme zammına ilişkindir.
Mükellef, 36 eşit taksitte ödeme seçeneğini
tercih ettiğinden, yaptığı ödemenin katsayıya isabet eden tutarı aşağıdaki
şekilde bulunacaktır.
Yapılan Ödemeden Katsayıya İsabet Eden
Tutar
=
[Yapılan Ödeme Tutarı (Geç Ödeme Zammı
Hariç)] x (Katsayı Tutarı)
(Katsayı Dâhil Yapılandırılan Tutar)
formülü ile bulunacaktır.
Buna göre;
Yapılan Ödemeden Katsayıya İsabet Eden Tutar
=
156.097,56 x 56.700,00
266.700,00
=
33.186,10 TL’dir.
Yapılandırılan Tutara İsabet Eden Tutar
=
156.097,56
- 33.186,10
=
122.911,46
TL’dir.
Bu itibarla, mükellef tarafından yapılan
160.000,00 TL ödemenin, 122.911,46 TL’si yapılandırılan tutara, 33.186,10 TL’si
katsayıya, 3.902,44 TL’si geç ödeme zammına yapılmış ödeme olacaktır.
Örnek 22- Örnek 17’de yer alan mükellefin yapılandırdığı borcunun birinci
taksitini 30/6/2023 (bu tarihin resmi tatile rastlaması nedeniyle 3/7/2023)
tarihine kadar (bu tarih dâhil) ödememesi durumunda, Kanunun 9 uncu maddesinin
altıncı fıkrasının dördüncü cümlesinin vermiş olduğu imkân kapsamında 31
Temmuz 2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) yapılandırılan tutarın tamamını,
herhangi bir indirim yapılmaksızın ve katsayı uygulanmaksızın, bu tutar esas
alınarak hesaplanacak geç ödeme zammı [(2.765,76 x %2,5=)69,14 TL] ile
birlikte toplam 2.834,90 TL ödemek suretiyle Kanun hükümlerinden
yararlanacaktır.
vi) 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı
fıkrasının beşinci cümlesi hükmü uyarınca, taksitli ödeme seçeneğinin tercih
edilmiş olması ve ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmesi gereken tutarların
süresinde ödenmesi ve kalan taksitlerin tamamının ilk taksiti izleyen ayın
sonuna kadar ödenmesi halinde katsayı uygulanmayacaktır. Ancak, Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasının (a) bendinde yer alan indirimlerden yararlanılamayacaktır.
Örnek 23- Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak için vergi dairesine
başvuruda bulunan mükellef, borcunu 24 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Vergi dairesi, yapılandırılan alacak tutarını
230.000,00 TL vergi aslı ve 48.000,00 TL Yİ-ÜFE olmak üzere 278.000,00 TL
olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak tutarını 24
eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 278.000,00 TL alacak tutarı (1,18)
katsayısı ile çarpılmak suretiyle mükellefin toplam taksit tutarı
hesaplanacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 24’e bölünmek
suretiyle aylık taksit tutarı bulunacaktır.
24
eşit taksit için yapılandırmaya esas tutar: 278.000,00 x 1,18
=
328.040,00
TL
Taksit
tutarı
:
328.040,00 / 24
=
13.668,33 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan 328.040,00 TL’nin
(328.040,00 - 278.000,00=)50.040,00 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Mükellef, 30/6/2023 (bu tarihin resmi tatile rastlaması
nedeniyle 3/7/2023) tarihine kadar (bu tarih dâhil) ödemesi gereken birinci
taksit tutarını (13.668,33 TL) süresinde ödemiştir. Yapılandırılan tutarın
(278.000,00 - 13.668,33=)264.331,67 TL’sinin tamamının ilk taksiti izleyen ay
olan Temmuz/2023 ayında ödenmesi durumunda 50.040,00 TL katsayı tutarının
tahsilinden vazgeçilecektir.
Ancak, yapılandırılan borcun tamamı ilk taksit ödeme süresi
içinde ödenmediğinden, Kanunun 9 uncu
maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi kapsamında herhangi bir indirim
yapılmayacaktır.
c) 7440 sayılı Kanun
kapsamında ödenecek tutarlar, vergi dairelerine, anlaşmalı bankalara, PTT
şubelerine ödenebileceği gibi, anlaşmalı bankaların banka kartı ve kredi kartı
kullanılmak suretiyle de ödenebilecektir.
3- Kredi Kartı İle Ödeme
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “(4)
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı tahsil
dairelerine bu Kanun kapsamında ödenecek olan alacakların 6183 sayılı Kanunun
41 inci maddesine göre kredi kartı kullanılmak suretiyle ödenmesi uygun
görüldüğü takdirde, ödemeye aracılık yapan bankalarca, kart kullanıcılarına
kredi kartı işlemine konu borç tutarının, taksitler hâlinde yansıtılması ve
taksit ödeme aylarında hesaplarına borç kaydedilmesi koşuluyla, bu ödemeler
için ödeme tarihi olarak kredi kartının kullanıldığı gün esas alınır ve
borçluya tahsilatın yapıldığını gösteren makbuz verilir. Bu şekilde tahsil
edilen tutarların bankalarca Hazine veya Sosyal Güvenlik Kurumu hesaplarına
aktarılmasına ilişkin 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirlenen süre,
taksit aylarının son gününü izleyen günden itibaren hesaplanır. Bu fıkra
hükmüne göre taksitlerin kredi kartı kullanılmak suretiyle ödenmesi, katsayı
uygulanmasına engel teşkil etmez.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm, 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan
alacak tutarının kredi kartı kullanılmak suretiyle de ödenmesine imkân
vermektedir. Madde hükmüne göre kredi kartı kullanılarak ödeme yapılabilmesi
için aracılık yapan bankalarla anlaşma yapılması gerekmektedir.
Bu Tebliğin yayımı tarihi itibarıyla Hazine ve Maliye
Bakanlığına bağlı vergi dairelerine ödenecek alacakların tahsilatı amacıyla
ödemeye aracılık yapacak bankalarla gerekli anlaşma sağlanmış olup, kredi kartı
kullanılmak suretiyle yapılacak ödemeler Gelir İdaresi Başkanlığının internet
sitesi (www.gib.gov.tr)
üzerinden yapılabilecektir. Ancak, bankaların uygulama geliştirmeleri hâlinde,
internet siteleri veya şubeleri üzerinden de kredi kartıyla tahsilat işlemleri
yapılması mümkündür.
Kredi kartı ile yapılacak ödemeler, tüm taksitlerin veya
bir ya da birden fazla taksitin defaten ödenmesi ya da bir veya birden fazla
taksitin ilgili taksit aylarına yansıtılmak suretiyle ödenmesi şeklinde
yapılabilecektir.
Borçluların kredi kartına taksit şeklinde ödeme yapmak
istemeleri hâlinde, 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarı
banka tarafından borçlunun hesaplarına Kanunun öngördüğü taksit aylarında
yansıtılacaktır. Bununla birlikte, borçlu tarafından yapılan ödeme tutarını
gösterir alındı, kredi kartı ile ödeme işleminin yapıldığı tarih itibarıyla
verilecek ve borç ödenmiş kabul edilecektir.
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin dördüncü fıkrası
gereğince kredi kartı kullanılmak ve borçlunun bankadaki kredi hesaplarına
taksit aylarında borç olarak yansıtılmak suretiyle yapılan ödemeler ilgili
taksit ayının son gününü izleyen günden itibaren 6183 sayılı Kanunun 41 inci
maddesinde belirlenen sürede Hazine hesaplarına aktarılacaktır.
Örneğin, borçlu tarafından Kanun kapsamında
taksitlendirilmiş alacağın ilk iki taksit tutarının kredi kartı ile
Haziran/2023 ayı içinde aynı günde ödendiği varsayıldığında, banka tarafından
taksitler ilgili taksit ayları olan Haziran/2023 ve Temmuz/2023 aylarında borçlunun
hesap ekstrelerine yansıtılacak ve bu suretle yapılan tahsilat tutarları taksit
aylarının son gününü izleyen 20 gün içinde Hazine hesaplarına aktarılacaktır.
Kredi kartıyla yapılan taksitli ödemenin Kanunun öngördüğü
taksitli ödeme şekli olduğu dikkate alındığında, bu şekilde yapılan ödemelerde
de katsayı uygulanacaktır.
4- Mahsuben Ödeme
7440 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinin beşinci fıkrasında, Kanun hükümlerinden yararlanarak borçlarını
yapılandıran mükelleflerin vergi dairelerinden olan alacaklarıyla
yapılandırılan borçlarını ne şekilde ödeyebilecekleri hususu düzenlenmiştir.
Madde hükmüne göre, Hazine ve Maliye
Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine ödenmesi gereken amme alacaklarına
uygulanmak üzere, Kanun hükümlerinden yararlanmak için başvuruda bulunan ve
ödenecek tutarları ilgili vergi mevzuatı gereği iade alacağından kendi
borçlarına mahsuben ödemek isteyen borçluların, bu taleplerinin yerine
getirilebilmesi için başvuru ve/veya taksit süresi içinde ilgili mevzuatın
öngördüğü bilgi ve belgeleri tam ve eksiksiz olarak ibraz etmeleri şarttır.
Belgelere ek olarak mahsuben iadenin
gerçekleştirilebilmesi için teminat, yeminli
mali müşavir raporu veya vergi inceleme raporu da aranan durumlarda, bunların da
aynı süre içinde vergi dairesine intikal etmiş olması gerekmektedir.
Bu takdirde, ilgili mevzuatın
borçlunun mahsup talebine esas aldığı tarih itibarıyla bu Kanuna göre ödenecek
tutara mahsup işlemleri yapılacaktır. Mahsup talebine konu tutardan daha az
tutarda mahsubun yapılması hâlinde, mahsuben ödeme suretiyle tahsil edilemeyen
taksit tutarının bir ay içinde ödenmesi hususunda borçluya bildirimde
bulunulması gerekmektedir.
Eksik ödenen taksit tutarının,
ödenmesi gerektiği tarihten ödendiği tarihe kadar gecikilen her ay ve kesri
için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı
oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte bir aylık ödeme süresi
içinde ödenmesi hâlinde eksik ödenen tutar için bu Kanun hükümleri ihlal edilmiş
sayılmayacaktır.
Mükelleflerin bu hükümden
yararlanmaları için başvurularını bu Tebliğe ekli (Ek:2/D) dilekçe ile
yapmaları gerekmektedir.
Diğer taraftan, mükellefin mahsup
talebi üzerine mahsup işlemleri yapıldıktan sonra, fazla veya yersiz mahsup
yapıldığının tespiti hâlinde, haksız alınan iade tutarı için vergi mevzuatı
gereği gerekli tarhiyatın yapılacağı tabiidir. Bu durumda, Kanun kapsamında
mahsup yoluyla yapılmış olan tahsilatlar için herhangi bir düzeltme işlemi
yapılmayacaktır.
Ç-
MADDE HÜKMÜNDEN YARARLANMANIN DİĞER ŞARTLARI
1- Dava Açılmaması, Açılmış
Davalardan Vazgeçilmesi ve Herhangi Bir Mercie Başvurulmaması
7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin on ikinci fıkrasında, bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların
maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan
vazgeçmeleri ve kanun yollarına
başvurmamalarının şart olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, madde hükmünden
yararlanmak isteyen borçluların bu yöndeki iradelerini başvuruları sırasında
belirtmeleri gerekmektedir.
Tüzel kişiler ya da tüzel kişiliği haiz olmayan teşekküller
tarafından açılan davalardan vazgeçme yetkisi, bunların kanuni temsilcilerinde
bulunduğundan, maddeden yararlanma başvuruları kanuni temsilcileri tarafından
yapılacaktır. Aynı şekilde, iflas idaresi tarafından açılan ya da ihtilafı
devam ettirilen davalardan da iflas idaresince vazgeçilmesi gerekecektir.
Kanuni temsilcilerin bu başvuruları sırasında dilekçelerine temsilci
sıfatlarını gösteren belgeyi eklemeleri icap etmektedir.
Kanunun 9 uncu maddesinin on üçüncü fıkrasının (b) bendi
gereğince, davadan vazgeçme dilekçeleri ilgili tahsil dairelerine verilecek ve
bu dilekçelerin tahsil dairelerine verildiği tarih, ilgili yargı merciine
verildiği tarih sayılarak dilekçeler ilgili yargı merciine gönderilecektir. Bu
nedenle, tahsil dairelerince alınan dilekçenin bir örneğinin derhal davanın
bulunduğu yargı merciine gönderilmesi gerekmektedir.
Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak için elektronik
ortamda başvuruda bulunan borçluların, devam eden ihtilaflardan vazgeçtiklerini
gösterir ıslak imzalı dilekçelerini başvuru süresi içinde ilgili tahsil
dairesine vermeleri gerekmektedir.
Mükelleflerce Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere
davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilaflar sürdürülmeyecektir.
Diğer taraftan, 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin on üçüncü fıkrasının
(e) bendinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunulan borçlara
ilişkin dava açılamayacağı ve hiçbir mercie başvurulamayacağı hüküm altına
alınmıştır.
Dolayısıyla, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere
başvuruda bulunulan alacaklara ilişkin herhangi bir yargı merciine, 213 sayılı
Kanunun 124 üncü maddesi kapsamında ilgili idareye, dilekçe ve başvuru hakkı
kapsamında Kamu Denetçiliği Kurumu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe
Komisyonu dâhil herhangi bir mercie başvurulması, başvurulsa dahi bu başvurular
üzerine herhangi bir işlem yapılması mümkün bulunmamaktadır.
2- Kanunun Yayımı Tarihinden Sonra Tebliğ Edilen Yargı
Kararları ile Yargılama Giderleri
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin on üçüncü fıkrasının (c) bendi
gereğince, Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve açtıkları
davalardan vazgeçen borçluların bu ihtilaflarıyla ilgili olarak karar tarihine
bakılmaksızın Kanunun yayımı tarihinden sonra tebliğ edilen yargı kararları
uyarınca işlem yapılmayacaktır.
Ayrıca, Kanunun
9 uncu maddesinin on üçüncü fıkrasının (ç) bendine göre, Kanun hükümlerinden
yararlanılmak üzere vazgeçilen davalarda verilen kararlarla hükmedilmiş
yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile fer’ilerinin bulunması hâlinde bu
tutarlar karşılıklı olarak talep edilmeyecek, bu alacaklar için icra takibi
yapılamayacak ve vazgeçme tarihinden önce ödenmiş olan yargılama giderleri ve
avukatlık ücretleri geri alınmayacaktır.
3- Taksit Tutarının %10’unu Aşmamak Şartıyla 20 Türk
Lirasına (Bu Tutar Dâhil) Kadar Yapılmış Eksik Ödemeler
7440 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinin yedinci fıkrasında “(7) Bu Kanuna göre ödenecek taksit
tutarının %10’unu aşmamak şartıyla 20 Türk lirasına (bu tutar dâhil) kadar
yapılmış eksik ödemeler için bu Kanun hükümleri ihlal edilmiş sayılmaz.” hükmü
yer almaktadır.
Bu hükme göre, Kanun kapsamında
ödenecek taksitlere yönelik yapılan ödemelerde 20,00 TL’ye kadar eksik ödemeler
ihlal sebebi sayılmayacaktır.
Bununla birlikte, taksit tutarının
%10’u 20,00 TL’nin altında ise yüzde %10 tutarına isabet eden tutar kadar eksik
ödeme hali ihlal sebebi sayılmamıştır. Ancak, bu tutarları aşan eksik
ödemelerin ihlal sebebi olarak değerlendirileceği tabiidir.
Örneğin, Kanun kapsamında 18 eşit
taksit seçeneği tercih edilmek suretiyle yapılandırılan alacağa ilişkin taksit
tutarı 140,00 TL olmasına rağmen bankaya 15,00 TL eksik şekilde 125,00 TL ödeme
yapılmıştır. Eksik ödenen 15,00 TL, 20,00 TL’yi aşmamakla birlikte, taksit
tutarının %10’u olan (140,00 x %10=)14,00 TL’den fazla olduğundan söz konusu
eksik ödeme ihlal sebebi olacaktır.
D- DİĞER HUSUSLAR
1- Tüzel kişiler ya da
tüzel kişiliği haiz olmayan teşekküller için madde hükümlerinden yararlanma
başvuruları bunların kanuni temsilcileri tarafından yapılacaktır.
2- 7440 sayılı Kanunun kesinleşmiş alacaklara ilişkin hükümlerinden,
213 ve 6183 sayılı Kanunlar ile diğer kanunlarda yer alan sorumluluk
düzenlemeleri nedeniyle mirasçılar, kefiller, şirket ortakları ve kanuni
temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişiler sorumlu oldukları tutar dikkate
alınarak yararlanabileceklerdir.
1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca
mükellefle birlikte borcun ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunanların
da bu madde hükmünden yararlanmaları mümkündür.
Asıl amme borçlusu ile birlikte
borcun ödenmesinden birden fazla kişinin sorumlu olması hâlinde bu kişilerce
madde hükümlerinden farklı taksit seçenekleri seçilmek suretiyle yararlanılması
mümkün bulunmaktadır.
3- Adi ve kollektif
şirketlerde ortak olanlar şirketin borçlarının tamamı üzerinden müştereken ve
müteselsilen sorumlu olduklarından, bu ortaklar da sorumlu oldukları bu borçlar
için madde hükmünden yararlanabileceklerdir.
4- 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla haklarında 9/6/1932 tarihli ve 2004
sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre iflasın açılmasına karar verilen
gerçek ve tüzel kişilerin Kanun hükümlerinden yararlanabilmeleri için iflas
işlemlerini yürüten iflas idaresinin ilgili vergi dairesine yazılı olarak
müracaat etmesi zorunludur. Ancak, iflas idaresi tarafından verilen yetki
belgesine istinaden müracaatta bulunulabilmesi mümkündür.
Bununla birlikte, iflas hâlindeki tüzel kişiliklerin
ortaklarının ve kanuni temsilcilerinin 213 sayılı Kanun ve 6183 sayılı Kanun
uyarınca sorumlu oldukları borçlar için madde hükümlerinden yararlanabilmeleri
mümkün bulunmaktadır.
Ancak, iflas hâlinde bulunan
mükelleflerden aranılan kamu alacaklarına ilişkin olarak Kanundan yararlanmak
için başvuru süresi içinde herhangi bir başvuru bulunmaması ve/veya bu
alacakların başvuru süresinden sonra iflas masasına kaydedilmiş olması hâlinde,
alacaklar Kanunun kapsadığı dönemlere ait olsa dahi 7440 sayılı Kanun
hükümlerinden yararlanılamayacaktır.
2004 sayılı Kanun kapsamında haklarında iflas
ertelemesi kararı bulunan şirketler ve kooperatifler 7440 sayılı Kanuna göre yapacakları
başvurularını haklarında verilmiş mahkeme kararı dikkate alınarak temsile
yetkili kişiler vasıtasıyla yapacaklardır.
Aynı şekilde, 2004 sayılı Kanun kapsamında konkordato
kararı verilmiş ve kayyım atanmış borçlular da, 7440 sayılı Kanuna göre
yapacakları başvurularını haklarında verilmiş mahkeme kararı dikkate alınarak
temsile yetkili kişiler vasıtasıyla yapacaklardır.
5- 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihinden önce,
vergi mevzuatında yer alan düzenlemeler nedeniyle mahsuben iade talebi bulunan
mükellefler diledikleri takdirde mahsup talep ettikleri borçları için Kanun
hükümlerinden yararlanabilecektir. Bu takdirde, mahsuben iade talebinden
vazgeçtiklerini bağlı bulundukları vergi dairesine, birden fazla vergi
dairesine mahsup talepli borçları olması hâlinde, her birine ayrı ayrı Kanundan
yararlanmak için belirlenen başvuru süresi içinde ekte bir örneği yer alan (Ek:2/E)
dilekçeyle bildirmeleri gerekmektedir.
Mükellefin kendi borcu dışında, ilgili
mevzuat uyarınca üçüncü şahısların borçlarına mahsup talebi olması hâlinde ise
mahsup talebinden vazgeçebilmesi için borcuna mahsup istenen üçüncü şahsın da
bu konuya yönelik irade beyanı aranılacaktır. Bu takdirde, mükellefin üçüncü
şahıs lehine yaptığı mahsup talebi hükümsüz kalacaktır. Lehine mahsup talep
edilen üçüncü şahsın ise mükellefin irade beyanı olmadan Kanundan yararlanmak
üzere başvuruda bulunabileceği tabiidir.
Bununla birlikte, mahsup talebinden vazgeçen
mükelleflerin, mahsup talebine konu iade alacaklarını 7440 sayılı Kanun kapsamındaki taksitlerine
Kanunun 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası
hükmüne göre veya Kanun kapsamında yapılandırılmayan vergi borçlarına ilgili
mevzuat uyarınca mahsubunu talep etmeleri mümkündür. Bu durumda, mahsuba esas
alınacak tarih, Kanunun yayımından sonra yapılan başvuru tarihi olacaktır.
Diğer taraftan, ilgili vergi mevzuatından
doğan iade alacağının vergi borcuna mahsubunu talep eden ve vergi borcunu 7440
sayılı Kanuna göre ödemek üzere bu mahsup talebinden vazgeçen mükelleflere iade
alacaklarının, mahsubundan vazgeçilen borcun söz konusu Kanun kapsamında
yapılandırılmasından sonra hesaplanan taksit tutarları toplamını aşan kısmı,
ilgili mevzuat hükümleri ve 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile 31/5/2006
tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88
inci maddesinin on altıncı fıkrası göz önünde bulundurularak nakden iade
edilebilecektir.
6- 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin on
ikinci fıkrasında, Kanuna göre ödenecek alacaklarla ilgili olarak tatbik edilen
hacizlerin yapılan ödemeler nispetinde kaldırılacağı ve buna isabet eden
teminatların iade edileceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre, Kanun kapsamındaki borçlarını
ödemek üzere başvuran ve borçlarına karşılık ödemede bulunan mükelleflerin mal
varlığına tatbik edilen hacizler, bu malların bölünebilir nitelikte olması ve
haczin devam edeceği malların, ödenmemiş taksitlerin yapılandırma öncesi
tutarını karşılayacak değerde olması şartıyla ödemeler nispetinde
kaldırılacaktır.
Bu hüküm çerçevesinde, borçları Kanun hükmüne
göre taksitlendirilen mükelleflerin teminat değişikliği talepleri de
değerlendirilebilecektir.
Diğer taraftan, bu
Kanun kapsamında yapılandırılan borçlar muaccel olmaktan çıktığından, bu
borçlarla ilgili olarak 6183 sayılı Kanun kapsamında takip işlemi
yapılamamaktadır. Ancak, Kanunun 9 uncu maddesinin on ikinci fıkrası hükmüne
göre, bu Kanun kapsamında ödenecek alacaklar nedeniyle tatbik edilen hacizlere
konu mallar, borçlunun talebi hâlinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre
alacaklı tahsil dairesince satılabilecektir. Satış sonucunda elde edilecek
tutarın, ilgili mevzuata göre öncelikli alacakların mahsubundan sonra
yapılandırmaya konu borçlara mahsup edilmesi icap etmektedir.
Aynı fıkra gereğince, borçlu
tarafından hacizli malların satılmasının talep edilmiş olması, alacaklı tahsil
dairesince söz konusu malların satışa çıkarılamaması ya da satışa çıkarıldığı
hâlde satılamaması durumunda, borçluya Kanun kapsamında ödenmesi gereken
taksitleri süresinde ödememe hakkı vermemektedir.
7- 7440 sayılı Kanun kapsamında borçları
yapılandırılan borçlular tarafından, borç durumunu gösterir belge istenilmesi
hâlinde, Kanunun 2 nci maddesine göre yapılandırılan borcun (katsayı tutarı
dâhil) en az %10’unun ödenmiş olması şartıyla, Kanun hükümleri ihlal edilmediği
sürece bu borçlar belgede gösterilmeyecektir.
Borç durumunu gösterir belgeler,
- 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi ve Seri:A Sıra No:1
Tahsilat Genel Tebliğine göre,
- 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve
ilgili mevzuatına göre ihalelere katılmak üzere,
- Diğer nedenlerle,
verilmekte olup, borç durumunu gösterir belgede yer verilmesi
gereken borçlar, belgenin talep edildiği mevzuat hükümlerine göre
belirlenmektedir.
Ancak, 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin on ikinci
fıkrasında, Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılan borçların borç
durumunu gösterir belgede yer almaması için bu borçların en az %10’unun ödenmiş
olmasının şart olduğu hükme bağlanmıştır.
Dolayısıyla, borçlular tarafından talep edilen borç
durumunu gösterir belgelerin, gerek ilgili mevzuatı gerek 7440 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinin on ikinci fıkrası hükmü birlikte dikkate alınmak suretiyle
düzenlenmesi gerekmektedir.
Buna göre, bahse konu belgenin düzenlenmesi aşamasında,
anılan madde kapsamında yapılandırılan katsayı tutarı dâhil tüm borçların
(ilgili mevzuatındaki alacak türüne yönelik belirlemelere bağlı kalmaksızın)
her bir yapılandırma dosyası bazında en az %10’unun ödenip ödenmediğinin
kontrol edilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda, yapılandırılan katsayı dâhil borç tutarının,
- en az %10’unun ödenmiş olması hâlinde, yapılandırılan borç
tutarına belgede yer verilmemesi,
- %10’una karşılık hiç ödeme yapılmaması hâlinde, katsayı
dâhil yapılandırılan borç tutarının tamamına belgede yer verilmesi,
- %10’undan az ödeme yapılmış olması hâlinde, katsayı dâhil
yapılandırılan borç tutarı ile ödeme yapılan tutar arasındaki farka belgede yer
verilmesi,
icap etmektedir.
Diğer taraftan, 7440 sayılı Kanun hükümlerinin ihlal
edilmesi hâlinde, borç durumunu gösterir belgelerin ilgili mevzuatı kapsamında
düzenleneceği tabiidir.
Ayrıca, 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında
yapılandırılan borçların borç durumunu gösterir belgede yer almaması için en az
%10’unu ödeme şartı bulunduğu halde borç durumunu gösterir belge uygulamasında
aşağıdaki açıklamaların da dikkate alınması gerekmektedir.
Bilindiği gibi, 17/2/2023 tarihli ve 32107 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Seri:A Sıra No:15 Tahsilat Genel Tebliği ile Seri:A Sıra
No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde değişiklik yapılarak, ülke genelinde
Kahramanmaraş’ta meydana gelen depremler kapsamında yapılacak ödemeler için
6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi çerçevesinde vadesi geçmiş borç durumunu
gösterir belge arama zorunluğu 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil)
kaldırılmıştır. Buna göre, 31/7/2023 tarihine kadar Kahramanmaraş’ta meydana gelen
depremler kapsamında yapılacak ödemelerde vadesi geçmiş borç durumunu gösterir
belge arama zorunluğu kaldırıldığından, 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesi
kapsamında yapılandırılmış olması uygulamaya etki etmeyecektir.
Öte yandan, 25/2/2023 tarihli ve 32115 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Seri:B Sıra No:17 Tahsilat Genel Tebliği
ile de 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında tecil edilen borçların
%10’unun ödenmesi şartına bağlı olarak borcun bulunmadığını gösteren yazının
verilmesi uygulaması, 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ülke genelinde
kaldırılmış olmakla birlikte, 7440 sayılı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında
borçların yapılandırılmış olması 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamında
yapılan bir taksitlendirme olmadığından, 7440 sayılı Kanun kapsamında
yapılandırılan borçlar için %10 ödeme şartı aranılacaktır.
Örnek 24- Özel tüketim
vergisi, katma değer vergisi, gelir
(stopaj) vergisi, karayolları geçiş ücreti ve idari para cezası ile çevre idari
para cezası borcu bulunan mükellefin söz konusu borçları Kanun kapsamında 36
eşit taksit seçeneği seçilmek suretiyle yapılandırılmıştır.
Vergi dairesi Kanun kapsamında
yapılandırılan alacak tutarını 142.500,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak
tutarını 36 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 142.500,00 TL alacak tutarı
(1,27) katsayısı ile çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 36’ye
bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.
36 eşit taksit için taksitlendirmeye esas
tutar: 142.500,00 x 1,27
=
180.975,00 TL
Taksit
tutarı
: 180.975,00 / 36
=
5.027,08 TL’dir.
Mükellef, birinci ve ikinci taksitleri
[(5.027,08 x 2)=10.054,16 TL] süresinde ödedikten sonra, 6183 sayılı Kanunun
22/A maddesine istinaden vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belge talep
etmiştir.
6183 sayılı Kanunun 22/A maddesine
istinaden talep edilen vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgede tür
itibarıyla yer alması gereken alacaklar Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel
Tebliğinde belirlenmiş olup, bu alacaklar arasında karayolları geçiş
ücreti ve idari para cezası ile çevre idari para cezası alacakları bulunmamakla
birlikte, 7440 sayılı Kanunun 9 uncu
maddesinin on ikinci fıkrası gereğince mükellefin bu borçları dâhil
yapılandırılan tüm borçlarının borç durumunu gösterir belgede yer alması
gerekmektedir. Dolayısıyla yapılandırılan tüm borçlarının katsayı dâhil toplam
tutarının en az %10’unun ödenmesi halinde bu borçlara belgede yer
verilmeyecektir.
Yapılandırılan borçların Yİ-ÜFE ve
katsayı dâhil tutarının %10’u (180.975,00 x %10=)18.097,50 TL’dir
Buna göre, yapılandırılan borçların
borç durumunu gösterir belgede yer almaması için bu borçların en az %10’unun
ödenmiş olması şart olduğundan, 10.054,16 TL ödeyerek borcunun %10’undan daha
az ödeme yapan mükellefe verilecek borç durumunu gösterir belgede; katsayı
dâhil yapılandırılan toplam 180.975,00 TL’den ödenen 10.054,16 TL’nin
çıkarılması sonucu bulunan 170.920,84 TL’ye yer verilecektir.
8- Borçlu tarafından
Kanun kapsamında yapılan ödemelerin kredi kartı kullanılmak suretiyle yapılması
durumunda borç kredi kartı ile ödeme işleminin gerçekleştiği anda ödenmiş
olacağından, bu şekilde yapılmış olan ödemeler yönünden de varsa ödenen
alacaklara ilişkin tatbik edilmiş hacizler ödeme nispetinde kaldırılacak ve
alınmış teminatlar iade edilecektir.
Kredi kartıyla,
a) Kanunun 2 nci
maddesi kapsamında yapılandırılan borcun (katsayı tutarı dâhil) en az %10’unun ödenmesi hâlinde, bu Kanun
hükümlerinin ihlal edilmemiş olması şartıyla, yapılandırılan borçlara borç
durumunu gösterir belgede yer verilmeyecektir.
b) Motorlu taşıtlar ile ilgili olarak
Kanunun 2, 3 ve 4 üncü maddeleri kapsamında yapılandırılan borçların (katsayı tutarı dâhil);
- tamamının ödenmesi hâlinde, motorlu taşıtların satış ve
devrine ait ilişik kesme belgesi,
- en az %10’unun ödenmesi hâlinde, bu Kanun hükümlerinin
ihlal edilmemiş olması şartıyla, taksit ödeme süresi sonuna kadar fenni
muayene yapılmasına ve uçuşa elverişli belgesi,
verilmesine imkan sağlanacaktır.
9- 7440 sayılı Kanunun
2 nci maddesinin beşinci fıkrasında, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara
kâğıdı ve alkollü içkilerin üreticileri ve ithalatçılarının, 213 sayılı Kanunun
mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin Hazine ve
Maliye Bakanlığına verdiği yetki kapsamında kullanılma zorunluluğu getirilen
özel etiket ve işaretleri kullanmalarına izin verilebilmesi için bu Kanun
kapsamında yapılandırılan ve vadesi 1/3/2016 tarihinden sonra gelen 6/6/2002
tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı listenin
(A) ve (B) cetvellerinde yer alan ürünlere ilişkin özel tüketim vergisi, vadesi
1/10/2020 tarihinden sonra gelen katma değer vergisi ve bu vergilere ait
beyannameden doğan damga vergisi ile bu vergilere bağlı gecikme faizi ve
gecikme zammı yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim
oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın tamamının ödenmesinin şart olduğu
hükme bağlanmıştır.
Buna göre, bu Kanun kapsamında yapılandırılan
ve vadesi 1/3/2016 tarihinden sonra gelen 4760 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı
listenin (A) ve (B) cetvellerinde yer alan ürünlere ilişkin özel tüketim
vergisi ile vadesi 1/10/2020 tarihinden sonra gelen katma değer vergisi ve bu
vergilere ait beyannameden doğan damga vergisi ile bu vergilere bağlı gecikme
faizi ve gecikme zammı yerine 7440 sayılı Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın tamamı ödenmediği
müddetçe, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve alkollü içkilerin
üreticileri ve ithalatçılarının 213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci maddesinin
birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği
yetki kapsamında kullanılma zorunluluğu getirilen özel etiket ve işaretleri
kullanmalarına izin verilmeyecektir.
10- 7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasının (ç) bendinde Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türkiye Futbol Federasyonu
ve bağımsız spor federasyonlarına tescil edilmiş olan ve Türkiye’de sportif
alanda faaliyette bulunan spor kulüplerine, Kanun kapsamında yapılandırılan
alacak tutarlarını aylık dönemler hâlinde azami 120 eşit taksitte ödenmesi
imkânı verilmiştir.
Spor kulüplerinin bu imkândan yararlanabilmeleri için
başvuru sırasında Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türkiye Futbol Federasyonu ve
bağımsız spor federasyonlarına tescil edilmiş spor kulübü olduklarını belirten
belgeyi ibraz etmeleri gerekmektedir. Bu kulüplerin dernek veya şirket şeklinde
örgütlenmiş olması madde ile verilen imkândan yararlanmalarına engel teşkil
etmemektedir. Spor kulüplerinden aranılan amme alacaklarıyla ilgili olarak ikincil
sorumluluğu bulunan kişiler de bu hükümden yararlanabilecektir.
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasının (d) bendine göre, bu kuruluşların kendilerine verilen imkânı
kullanarak ödeme yapmak istemeleri hâlinde, yapılandırılan alacak tutarına;
-On iki eşit taksit için (1,09),
-On sekiz eşit taksit için (1,135),
-Yirmi dört eşit taksit için (1,18),
-Otuz altı eşit taksit için (1,27),
-Kırk sekiz eşit taksit için (1,36),
-Altmış eşit taksit için (1,45),
-Yetmiş iki eşit taksit için (1,54),
-Yüz yirmi eşit taksit için (1,9),
katsayısı uygulanacaktır. Katsayı uygulaması
bu Tebliğin (II/C-2-b) bölümünde yapılan açıklamalara göre yapılacaktır.
11-
7440 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendine göre,
2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe
Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin ikinci
fıkrasında sayılan ve alacakları için kesinti yapılan idareler ile YİKOB’a,
belediyeler ve bunlara bağlı kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlarca 7440
sayılı Kanun kapsamında ödenmesi gereken tutarlar, belediyelerin genel bütçe
vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paylardan, 5779 sayılı
Kanunun 7 nci maddesinin dördüncü fıkrasındaki %40 oranı dikkate alınmaksızın
aylık dönemler hâlinde azami 120 eşit taksitte kesinti yoluyla tahsil
edilecektir. Bu kapsamda, kesinti tutarı her hal ve takdirde belediyeler ve
bunlara bağlı kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar adına genel bütçe vergi
gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan payların aylık tutarının %50’sini
aşamayacaktır.
7440 sayılı Kanun hükmüne göre yapılandırılan alacak
tutarına;
-On iki eşit taksit için (1,09),
-On sekiz eşit taksit için (1,135),
-Yirmi dört eşit taksit için (1,18),
-Otuz altı eşit taksit için (1,27),
-Kırk sekiz eşit taksit için (1,36),
-Altmış eşit taksit için (1,45),
-Yetmiş iki eşit taksit için (1,54),
-Yüz yirmi eşit taksit için (1,9),
katsayısı uygulanmak suretiyle bulunan tutar, taksit sayısına
bölünerek ödenecek taksit tutarları aylık dönemler hâlinde kesinti yoluyla
tahsil edilecektir.
5779 sayılı Kanuna göre yapılacak kesintilerin
Cumhurbaşkanınca durdurulması hâlinde, yapılandırılan borçlara ilişkin aylık
taksitlerin ödeme süreleri kesinti yapılmayan aylar için durdurulacak ve
ödenmeyen taksitler tercih edilen taksit ödeme süresinin sonundan itibaren
ayrıca bir katsayı ve geç ödeme zammı uygulanmaksızın aylık dönemler itibarıyla
paylardan kesinti suretiyle tahsil edilecektir. Bu kapsamdaki taksitlerin
süresinde ödenmemiş olması ihlal nedeni sayılmayacaktır.
Öte yandan, bu idarelerin taksit tutarlarının, genel bütçe
vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden aktarılacak tutarlardan daha yüksek olması
hâlinde, eksik tutarların taksit ödeme süresini takip eden ay sonuna kadar
borçlu tarafından ödenmesi durumunda, bu tutarlara geç ödeme zammı
hesaplanmayacaktır. Bu suretle ödeme yapılmaması hâlinde eksik ödenen tutarlara
geç ödeme zammı hesaplanacağı tabiidir.
Bu bent kapsamında kesinti yoluyla
tahsil edilecek olan taksitlerin, bent hükmünde belirtildiği şekilde bir takvim yılında üçten fazla süresinde ödenmemesi hâlinde
Kanundan yararlanma hakkı kaybedilecektir.
Ayrıca, belediyelerin Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasının (a) bendinde belirtilen peşin ödemede indirimden yararlanabilmesi
için yapılandırılan tutarın tamamını ilk taksit ödeme süresi içinde ödemeleri
gerekmektedir.
III- KESİNLEŞMEMİŞ VEYA DAVA SAFHASINDA BULUNAN AMME
ALACAKLARINA İLİŞKİN HÜKÜMLER
7440 sayılı Kanunun 3
üncü maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve
belediyelere bağlı tahsil dairelerince takip edilen dava açma süresi geçmemiş veya
dava safhasında bulunan kesinleşmemiş amme alacaklarının yapılandırılmasına
ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Madde kapsamına;
- Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı
tahsil daireleri açısından bu Tebliğin (I/A-1-a, b ve c) bölümlerinde
belirtilen vergiler, vergi cezaları, idari para cezaları ve ecrimisiller ile
bunlara bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i alacaklar,
- İl özel idareleri açısından bu
Tebliğin (I/B) bölümü kapsamında olan vergiler, vergi cezaları ile bunlara
bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i alacaklar,
- Belediyeler açısından bu Tebliğin
(I/C-1) bölümünde yer alan vergiler, vergi cezaları ile bunlara bağlı faiz,
gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i alacaklar,
girmektedir.
Dolayısıyla, il özel idareleri ile
belediyelerin idari para cezası ve ecrimisil alacaklarının Kanunun 3 üncü
maddesi kapsamında yapılandırılması mümkün bulunmamaktadır.
Bu madde kapsamında yapılandırılacak
alacakların tutarlarının tespitinde, alacağa ilişkin davanın bulunduğu safha
esas alınacaktır.
Ayrıca, 6/1/1982 tarihli ve 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda yapılmış değişikliklerin de madde
uygulamasında göz önünde bulundurulması icap etmektedir.
Bilindiği
gibi, 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Türk
Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla değişik 2577 sayılı Kanunun geçici 8 inci maddesi
kapsamında faaliyete başlaması öngörülen bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta
göreve başladıkları 20/7/2016 tarihine kadar yargılama sistemi; davanın
açıldığı ilk derece mahkemesi ve bu mahkemelerin verdiği kararlara karşı itiraz
başvurusunun yapıldığı bölge idare mahkemesi veya temyiz başvurusunun yapıldığı
Danıştay şeklinde iki aşamalı olduğu hâlde, 20/7/2016 tarihinden itibaren
davanın açıldığı ilk derece mahkemesi, istinaf başvurusunun yapıldığı bölge
idare mahkemesi ve temyiz başvurusunun yapıldığı Danıştay olacak şekilde üç
aşamalı hale gelmiştir.
Diğer taraftan, 2577 sayılı Kanunun
geçici 8 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 6545 sayılı Kanunla idari yargıda
kanun yollarına (istinaf ve temyiz) ilişkin getirilen hükümlerin, bölge idare
mahkemelerinin tüm yurtta göreve başladıkları 20/7/2016 tarihinden sonra
verilen kararlar hakkında uygulanacağı düzenlenmiştir.
Dolayısıyla, 20/7/2016 tarihinden
önce ilk derece mahkemesince verilmiş kararlar hakkında 2577 sayılı Kanunun
6545 sayılı Kanunla değişmeden önceki kanun yollarına (itiraz/temyiz ve karar
düzeltme) ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Bu nedenle, açılmış olan davaların
karar tarihleri dikkate alınarak hangi kanun yollarına tabi olduklarının
tespiti icap etmektedir.
A- BAŞVURU SÜRESİ VE ŞEKLİ
Madde hükmünün uygulanabilmesi için,
Kanunun yayımlandığı 12/3/2023 tarihi itibarıyla;
a) İkmalen, re’sen veya idarece
yapılmış bir tarhiyatın bulunması ve tarhiyata karşı;
- Vergi mahkemeleri nezdinde dava
açma süresi geçmemiş veya dava açılmış bulunması,
- İlgisine göre istinaf veya temyiz
süreleri geçmemiş ya da istinaf/itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar
düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş olması,
b) Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamına giren idari para cezalarına ilişkin
idari yaptırım kararlarına karşı dava açma süresi geçmemiş veya dava açılmış
olması ya da kanun yollarına başvurma süresi geçmemiş veya başvurulmuş olması,
c) Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi
kapsamına giren Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı milli emlak dairesi başkanlıkları/milli
emlak müdürlükleri/milli emlak şeflikleri ile tabiat varlıklarını koruma şube
müdürlüklerince 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu
hükümlerine göre tespit ve takdir edilen
ecrimisil alacaklarına ilişkin ecrimisil ihbarnamesi veya ecrimisil düzeltme
ihbarnamesine karşı dava açma süresi geçmemiş veya dava açılmış olması ya da
kanun yollarına başvurma süresi geçmemiş veya başvurulmuş olması,
gerekmektedir.
Kanunun 3 üncü maddesinden yararlanmak için 31/5/2023
tarihine kadar (bu tarih dâhil) bağlı bulunulan tahsil dairesine yazılı olarak
başvuruda bulunulması ve başvuru dilekçesinde dava açılmayacağı, açılmış
davalardan vazgeçileceği yönünde iradenin belirtilmesi şarttır.
Diğer taraftan, Kanunun 3 üncü maddesinden yararlanmak
isteyen ve birden fazla dava dosyası bulunan mükellefler dilekçelerinde, hangi
dava dosyası için madde hükümlerinden yararlanmak istediklerini
belirteceklerdir.
Tüzel kişiler ya da tüzel kişiliği haiz olmayan teşekküller
tarafından açılan davalardan vazgeçme yetkisi bunların kanuni temsilcilerinde
bulunduğundan, madde hükmünden yararlanma başvuruları kanuni temsilcileri
tarafından yapılacaktır. Kanuni temsilciler bu başvuruları sırasında
dilekçelerine temsilci sıfatlarını gösteren belgeyi ekleyeceklerdir. Aynı
şekilde, iflas idaresi tarafından açılan ya da ihtilafı devam ettirilen
davalardan da iflas idaresince vazgeçilmesi gerekecektir. Ancak, iflas idaresi
tarafından verilen yetki belgesine istinaden müracaatta bulunulabilmesi
mümkündür.
2004 sayılı Kanun kapsamında haklarında iflas ertelemesi
kararı bulunan şirketler ve kooperatifler ile anılan Kanun kapsamında
konkordato kararı verilmiş ve kayyım atanmış borçlular, 7440 sayılı Kanuna göre
yapacakları başvurularını haklarında verilmiş mahkeme kararı dikkate alınarak
temsile yetkili kişiler vasıtasıyla yapacaklardır.
7440 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinden, 213 ve 6183 sayılı Kanunlar ile diğer kanunlarda yer alan
sorumluluk düzenlemeleri nedeniyle kefiller, şirket ortakları ve kanuni
temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişilerin sorumlu oldukları tutar
dikkate alınarak yararlanması mümkün bulunmamaktadır.
i) 213 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklar
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerince
ikmalen, re’sen veya idarece yapılan tarhiyatlarla ilgili davalara konu
alacaklar açısından madde hükmünden yararlanmak isteyenlerin bu Tebliğ ekinde
yer alan durumlarına uygun dilekçeyi (Ek:3/A, 3/B, 3/C) 2 örnek
hazırlayarak bağlı bulundukları vergi dairesine vermeleri gerekmektedir.
Kanunun 9 uncu maddesinin on üçüncü fıkrasının (b) bendi
hükmü gereğince, davadan vazgeçme dilekçeleri ilgili vergi dairelerine
verilecek ve bu dilekçelerin vergi dairelerine verildiği tarih, ilgili yargı
merciine verildiği tarih sayılarak dilekçeler ilgili yargı merciine
gönderilecektir. Bu nedenle, vergi dairelerince alınan dilekçenin bir örneğinin
derhal davanın bulunduğu yargı merciine gönderilmesi gerekmektedir.
ii) İdari para cezaları
7440 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında
düzenlenen ve idari yaptırım kararlarına karşı dava açma süresi geçmemiş veya
dava açılmış idari para cezalarına ilişkin
hükümden yararlanmak isteyen borçluların, Kanunun 9 uncu maddesinin on üçüncü
fıkrasının (b) bendinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, idari para
cezasını veren idarelere başvuruda bulunmaları ve 3 üncü madde kapsamında Kanun
hükmünden yararlanmak istediklerini ve dava açmayacaklarını veya açılmış
davadan vazgeçtiklerini belirtir bu Tebliğ ekinde yer alan durumlarına uygun
dilekçeyi (Ek:3/D-1, 3/D-2, 3/D-3) 3 örnek hazırlayarak 31/5/2023
tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilgili idarelere vermek suretiyle başvurmaları
uygun görülmüştür.
Başvuru dilekçeleri idari para cezasını veren idarelere verilmekle
birlikte Kanun kapsamında yapılandırılan alacaklara ilişkin ödemeler ilgili
vergi dairesine yapılacaktır.
Dolayısıyla, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla idari para
cezasına ilişkin idari yaptırım kararına karşı;
- dava açma süresinin geçmemiş olması hâlinde, ilgili
idarece dava açma süresinin geçip geçmediğine ilişkin gerekli kontroller
yapıldıktan sonra dava açma süresinin geçmediğine ilişkin bilgi ile idari
yaptırım kararı ve başvuru dilekçesinin (Ek:3/D-1, 3/D-2, 3/D-3) birer
örneği,
- dava açılmış olması hâlinde, ilgili idarece gerekli
kontroller yapıldıktan sonra ihtilaf konusu idari para cezasına ilişkin idari
yaptırım kararı ile başvuru dilekçesi (Ek:3/D-1, 3/D-2, 3/D-3) ve varsa
ihtilafa ilişkin mahkeme kararlarının birer örneği, ihtilafa ilişkin henüz
karar verilmemiş ise buna ilişkin bilgi,
başvuruyu müteakip 3 iş günü içinde ilgili vergi dairesine
gönderilecektir.
Ayrıca, ihtilaf konusu olan idari para cezalarına ilişkin
davadan vazgeçme dilekçelerini alan bu idarelerce dilekçelerin alındığı tarih
ilgili yargı merciine verildiği tarih sayılarak dilekçeler ilgili yargı
merciine derhal gönderilecektir.
iii) Ecrimisil alacakları
7440 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin beşinci fıkrasında,
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yargı mercilerinde ihtilaf konusu olan veya
dava açma süresi geçmemiş bulunan ve Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamına giren ecrimisillere
ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Diğer taraftan, Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendinde Hazine ve Maliye Bakanlığına
bağlı tahsil dairelerince 6183 sayılı Kanun kapsamında takip ve tahsil edilen
asli ve fer’i amme alacaklarının Kanun kapsamında olduğu hüküm altına
alınmıştır.
Buna göre, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil
dairelerince yalnızca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı
milli emlak dairesi başkanlıkları/milli emlak müdürlükleri/milli emlak şeflikleri
ile tabiat varlıklarını koruma şube müdürlüklerince 2886 sayılı Kanun
hükümlerine göre tespit ve takdir edilen ecrimisiller takip ve tahsil
edildiğinden, münhasıran bu ecrimisil alacaklarının Kanunun 3 üncü maddesinin
beşinci fıkrası kapsamında yapılandırılması mümkün bulunmaktadır.
7440 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin beşinci fıkrasında
düzenlenen ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ecrimisil ihbarnamesi veya
ecrimisil düzeltme ihbarnamesine karşı dava açma süresi geçmemiş veya dava
açılmış ecrimisil alacaklarına ilişkin hükümden yararlanmak isteyen
borçluların, Kanunun 9 uncu maddesinin on üçüncü fıkrasının (b) bendinin
Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden,
- Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve
tasarrufu altında bulunan taşınmazlara ilişkin olarak 2886 sayılı Kanun
kapsamında ecrimisil alacağını tespit ve takdir eden milli emlak dairesi
başkanlığı/milli emlak müdürlüğü/milli emlak şefliğine,
- Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve
tasarrufu altında bulunmasına karşın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığının tasarrufuna bırakılan taşınmazlara ilişkin olarak 2886 sayılı
Kanun kapsamında ecrimisil alacağını tespit ve takdir eden tabiat varlıklarını
koruma şube müdürlüğüne,
Kanunun 3 üncü maddesi hükmünden yararlanmak istediklerini
ve dava açmayacaklarını veya açılmış davadan vazgeçtiklerini belirtir bu Tebliğ
ekinde yer alan durumlarına uygun dilekçeyi (Ek:3/E-1, 3/E-2, 3/E-3) 3
örnek hazırlayarak 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) vermek
suretiyle başvurmaları uygun görülmüştür.
Başvuru dilekçeleri ilgili milli emlak dairesi
başkanlığı/milli emlak müdürlüğü/milli emlak şefliği veya tabiat varlıklarını
koruma şube müdürlüğüne verilmekle birlikte Kanun kapsamında yapılandırılan
alacaklara ilişkin ödemeler ilgili vergi dairesine yapılacaktır.
Dolayısıyla, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ecrimisil
alacağına ilişkin ecrimisil ihbarnamesi veya ecrimisil düzeltme ihbarnamesine
karşı;
- dava açma süresinin geçmemiş olması hâlinde, ilgili milli
emlak dairesi başkanlığı/milli emlak müdürlüğü/milli emlak şefliği veya tabiat
varlıklarını koruma şube müdürlüğünce dava açma süresinin geçip geçmediğine
ilişkin gerekli kontroller yapıldıktan sonra dava açma süresinin geçmediğine
ilişkin bilgi ile ecrimisil ihbarnamesi veya ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ve
başvuru dilekçesinin (Ek:3/E-1, 3/E-2, 3/E-3) birer örneği,
- dava açılmış olması hâlinde, ilgili milli emlak dairesi
başkanlığı/milli emlak müdürlüğü/milli emlak şefliği veya tabiat varlıklarını
koruma şube müdürlüğünce gerekli kontroller yapıldıktan sonra ihtilaf konusu
ecrimisil alacağına ilişkin ecrimisil ihbarnamesi veya ecrimisil düzeltme
ihbarnamesi ile başvuru dilekçesi (Ek:3/E-1, 3/E-2, 3/E-3) ve varsa
ihtilafa ilişkin mahkeme kararlarının birer örneği, ihtilafa ilişkin henüz
karar verilmemiş ise buna ilişkin bilgi,
başvuruyu müteakip 3 iş günü içinde ilgili vergi dairesine
gönderilecektir.
Ayrıca, ihtilaf konusu olan ecrimisil alacaklarına ilişkin
davadan vazgeçme dilekçelerini alan ilgili milli emlak dairesi başkanlığı/milli
emlak müdürlüğü/milli emlak şefliği veya tabiat varlıklarını koruma şube
müdürlüğünce dilekçelerin alındığı tarih ilgili yargı merciine verildiği tarih
sayılarak dilekçeler ilgili yargı merciine bu birimlerce derhal
gönderilecektir.
B- ALACAK TUTARININ TESPİTİ
1- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Vergi Mahkemeleri
Nezdinde Dava Açılmış veya Dava Açma Süresi Geçmemiş Vergiler
Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamına,
ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilmiş olup, Kanunun yayımı tarihi (bu tarih
dâhil) itibarıyla vergi mahkemesi nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi
geçmemiş bulunan vergiler girmektedir.
Bu safhada vergiler henüz tahakkuk etmemiş olduğundan,
madde hükmünden yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, dava konusu
yapılmış olan vergiler, ilk tarhiyat tutarına göre ihbarnamenin tebliğ edildiği
tarih esas alınarak dava açma süresinin son günü itibarıyla tahakkuk
ettirilecek, bu tarihten itibaren bir ay sonrası ise vade tarihi olacaktır.
Madde hükmüne göre, vergi aslının %50’si ile bu tutara;
yukarıda belirtilen şekilde belirlenen tahakkuk ve vade tarihleri esas alınarak
hesaplanması gereken gecikme faizi ve gecikme zammı yerine hesaplanacak Yİ-ÜFE
tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi, dava açılmaması ve
açılan davalardan vazgeçilmesi şartıyla vergilerin %50’sinin, gecikme faizi,
gecikme zammı ile vergi aslına bağlı vergi cezaları ve bu cezalara uygulanan
gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla vergi mahkemesinde dava
açma süresi henüz geçmemiş olan vergilere, gecikme faizi yerine hesaplanması
gereken Yİ-ÜFE tutarı, Kanunun yayımı tarihine kadar hesaplanacaktır.
Madde hükmünden yararlanmak üzere başvuruda bulunan
mükelleflerin, vergi mahkemeleri nezdinde devam eden davaları sırasında
vergilerini tahakkuk etmeden önce ödemiş olmaları hâlinde, tahsil edilen bu
tutarlar Kanunun 9 uncu maddesinin on beşinci fıkrasına dayanılarak 3 üncü
madde hükmüne göre ödenmesi gereken vergi ve Yİ-ÜFE tutarına mahsup edilecek,
kalan tutar 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 88 inci
maddesinin on altıncı fıkrası da göz önünde bulundurularak iade edilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun 3 üncü
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Ancak, verilen en son kararın bozma kararı olması hâlinde birinci fıkra
hükmü, … uygulanır.” hükmü gereğince 20/7/2016 tarihinden
önce vergi mahkemesince verilmiş kararlara ilişkin olarak itiraz/temyiz
başvurusu üzerine verilen bozma kararları nedeniyle yeniden karar verilmesi
amacıyla vergi mahkemesine iade edilmiş davalara konu alacaklar için bu
maddeden yararlanılmak üzere yapılan başvurular üzerine alacaklar, bu bölümde
açıklandığı şekilde yapılandırılacak ve bu alacaklara karşılık Kanunun yayımı
tarihinden önce tahsil edilmiş tutarlar Kanunun 9 uncu maddesinin on beşinci
fıkrası hükmüne istinaden ödenmesi gereken tutarlara mahsup edilerek bakiyesi
iade edilecektir.
Ayrıca, 20/7/2016 tarihinden sonra
vergi mahkemesince verilmiş kararlara ilişkin olarak istinaf başvurusu üzerine
bölge idare mahkemesince verilmiş kararların temyiz edilmesi sonucunda bu
kararın Danıştay tarafından bozulması hâlinde yeniden karar verilmek üzere
bölge idare mahkemesine iade edilmiş ihtilaflara konu alacaklar için bu
maddeden yararlanılmak üzere yapılan başvurular üzerine de alacaklar, bu
bölümde açıklandığı şekilde yapılandırılacak ve bu alacaklara karşılık Kanunun
yayımı tarihinden önce tahsil edilmiş tutarlar da Kanunun 9 uncu maddesinin on
beşinci fıkrası hükmüne istinaden ödenmesi gereken tutarlara mahsup edilerek
bakiyesi iade edilecektir. İstinaf başvurusu üzerine bölge idare mahkemesince
kaldırma kararı verilerek yeniden karar verilmek üzere vergi mahkemesine iade
edilen ihtilafa konu alacaklar hakkında da bu bölümdeki açıklamalara göre işlem
yapılacaktır.
Örnek 1- Mükellefin
defter ve belgelerinin Ocak/2020 vergilendirme dönemi katma değer vergisi
yönünden incelenmesi sonucunda, mükellef adına 680.000,00 TL katma değer
vergisi tarh edilmesi ve bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği tespit
edilmiştir.
Bu tarhiyata ilişkin vergi/ceza ihbarnamesi, 14/4/2021
tarihinde mükellefe tebliğ edilmiş, yapılan tarhiyata süresinde vergi mahkemesi
nezdinde dava açılmış ve Kanunun yayım tarihi itibarıyla mahkemece bir karar
verilmemiştir.
Kanundan yararlanmak üzere başvuruda bulunan mükellefin,
vergi aslının %50’si ile bu tutara tahakkuk ve vade tarihleri esas alınarak
gecikme faizi ve gecikme zammı yerine hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarını, Kanunda
öngörülen süre ve şekilde ödemesi hâlinde, verginin kalan %50’si ile gecikme
faizi, gecikme zammı, vergi ziyaı cezası ile bu cezaya uygulanan gecikme
zamlarının tahsilinden vazgeçilecektir.
Buna göre, örnek olayda gecikme faizinin hesaplandığı süre,
gecikme faizi tutarı, bu sürelere ilişkin toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE
tutarları aşağıda gösterilmiştir.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Faizi Yerine Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/2/2020 -14/5/2021
680.000,00
%22,40
152.320,00
340.000,00
%10,50
35.700,00
Gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı,
gecikme zammı yerine hesaplanan Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları ise
aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Zammı Yerine Yİ-ÜFE Tutarı (TL)
15/6/2021-11/3/2023
680.000,00
(KDV)
%39,485
268.498,00
340.000,00
%15,625
53.125,00
15/6/2021-11/3/2023
680.000,00
(Vergi Ziyaı C.)
%39,485
268.498,00
-----
------
------
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi (%50’si)
:
340.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi
Yerine)
:
35.700,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Zammı Yerine)
:
53.125,00 TL
TOPLAM
:
428.825,00 TL
Tahsilinden Vazgeçilen
Alacaklar
Katma Değer Vergisi (%50’si)
:
340.000,00 TL
Gecikme Faizi
:
152.320,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
680.000,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme
Zammı
:
268.498,00 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan
Gecikme Zammı
:
268.498,00 TL
TOPLAM
:
1.709.316,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 428.825,00
TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 1.709.316,00
TL tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
2- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla, İlgisine Göre İstinaf
veya Temyiz Süreleri Geçmemiş ya da İstinaf/İtiraz veya Temyiz Yollarına
Başvurulmuş veya Karar Düzeltme Talep Süresi Geçmemiş veya Karar Düzeltme
Yoluna Başvurulmuş Vergiler
7440 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası
kapsamına; ikmalen, re’sen ve idarece tarh edilmiş olup, Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla ilgisine göre istinaf veya temyiz süreleri geçmemiş ya da
istinaf/itiraz veya temyiz yollarına başvurulmuş ya da karar düzeltme
talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş vergiler
girmektedir.
Bu fıkra hükmüne göre ödenecek alacak asıllarının
tespitinde Kanunun yayımı tarihi itibarıyla tarhiyatın bulunduğu en son
safhadaki tutar esas alınacaktır. Tarhiyatın bulunduğu en son safhadaki tutar,
Kanunun yayımından önce verilmiş ve taraflardan birine tebliğ edilmiş kararlar
dikkate alınarak tespit edilecektir.
a) Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Verilmiş En Son Kararın Terkin
Kararı Olması
Kanunun yayımı tarihinden (bu tarih
dâhil) önce vergi mahkemesince veya istinaf başvurusu üzerine bölge idare
mahkemesince verilmiş en son kararın tarhiyatın terkinine ilişkin olması
hâlinde Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre, madde
hükmünden yararlanılması için terkin edilen vergilerin ilk tarhiyat tutarı esas
alınarak %10’u ile bu tutara ilişkin gecikme faizi ve gecikme zammı yerine
Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak
tutarın; Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi gerekmektedir.
Bu takdirde, verginin kalan %90’ının,
gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi
cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Madde hükmüne göre ödenecek vergi aslı ve Yİ-ÜFE tutarının
tespitinde bu Tebliğin (III-B/1) bölümünde yapılan açıklamalar dikkate
alınacaktır. Bu safhadaki vergilere karşılık daha önce ödeme yapılmış olması
hâlinde Kanunun 9 uncu maddesinin on beşinci fıkrasında yer alan “… Ancak,
bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında olup dava konusu edilen
tarhiyatlar ile ilk derece yargı merciinde dava konusu edilen idari para cezası
ve ecrimisillere karşılık bu Kanunun yayımı tarihinden önce ödeme yapılmış
olması hâlinde, … terkin kararları
üzerine iade edilebilir.” hüküm dikkate alınarak aynı bölümdeki
açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
Örnek 2- Örnek 1’de
vergi mahkemesince davanın kabul edilerek tarhiyatın terkinine karar verildiği
ve 8/9/2022 tarihinde vergi dairesi kayıtlarına intikal eden karara karşı
istinaf yoluna gidildiği ve Kanunun yayımı tarihinden önce istinaf talebine ilişkin bölge idare mahkemesince
herhangi bir kararın verilmediği kabul edildiğinde ise yapılandırılan alacak
tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla
verilmiş en son karar tarhiyatın terkinine ilişkin olduğundan ödenecek vergi
aslı ilk tarhiyata esas olan vergi aslının %10’u olacak ve Kanun hükmü gereği
bu tutara tahakkuk ve vade tarihleri esas alınarak gecikme faizi ve gecikme
zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Yapılandırılan bu alacak tutarının,
Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, verginin %90’ı ile gecikme
zammı ve gecikme faizi ile vergi ziyaı cezası ve bu cezaya uygulanan gecikme
zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
Buna göre; gecikme faizinin hesaplandığı süre, gecikme
faizi tutarı, bu sürelere ilişkin toplam Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları
aşağıda gösterilmiştir.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Faizi Yerine Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/2/2020 -14/5/2021
680.000,00
%22,40
152.320,00
68.000,00
%10,50
7.140,00
Gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı,
gecikme zammı yerine hesaplanan Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları ise
aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı (TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Zammı Yerine Yİ-ÜFE Tutarı (TL)
15/6/2021-11/3/2023
680.000,00
(KDV)
%39,485
268.498,00
68.000,00
%15,625
10.625,00
15/6/2021-11/3/2023
680.000,00
(Vergi Ziyaı C.)
%39,485
268.498,00
-----
------
------
Ödenecek
Tutar
Katma
Değer Vergisi (%10’u)
:
68.000,00 TL
Yİ-ÜFE
Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
7.140,00 TL
Yİ-ÜFE
Tutarı (Gecikme Zammı Yerine)
:
10.625,00 TL
TOPLAM
:
85.765,00 TL
Tahsilinden
Vazgeçilen Alacaklar
Katma
Değer Vergisi (%90’ı)
:
612.000,00 TL
Gecikme
Faizi
:
152.320,00 TL
Vergi
Ziyaı Cezası
:
680.000,00 TL
Vergi
Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
268.498,00 TL
Vergi
Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı
:
268.498,00 TL
TOPLAM
:
1.981.316,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 85.765,00
TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 1.981.316,00
TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
7440 sayılı Kanunun yayımı tarihi itibarıyla, ilk derece
mahkemesinin tarhiyatı terkin ettiği kararın üst yargı merciince onaylanmış ve
ihtilafın karar düzeltme aşamasında olması hâlinde de bu bölümdeki açıklamalara
göre işlem yapılacaktır.
Ayrıca, 20/7/2016
tarihinden sonra ilk derece mahkemesince verilmiş olan terkin kararlarının
istinafı üzerine bölge idare mahkemelerince istinaf talebinin reddi kararı
verilmesi ve ihtilafın temyiz aşamasında olması durumunda bu bölümdeki
açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
Örnek 3- Örnek 2’de
belirtilen ihtilafla ilgili olarak vergi dairesince bölge idare mahkemesi
nezdinde istinaf yoluna başvurulduğu, bölge idare mahkemesi tarafından vergi
dairesinin istinaf talebinin reddine hükmedildiği (vergi mahkemesinin terkine
ilişkin kararının onandığı), bu karara karşı vergi dairesince Danıştay’a temyiz
başvurusunda bulunulduğu ve Danıştay’ca Kanunun yayımı tarihi itibarıyla
herhangi bir karar verilmediği kabul edildiğinde de ödenecek vergi aslı ilk tarhiyata esas olan vergi aslının %10’u
olacak ve Kanun hükmü gereği bu tutara tahakkuk ve vade tarihleri esas alınarak
gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Yapılandırılan bu alacak tutarının, Kanunda öngörülen süre ve
şekilde ödenmesi hâlinde, verginin %90’ı ile gecikme faizi, gecikme zammı ile
vergi ziyaı cezası ve bu cezaya uygulanan gecikme zammının tahsilinden
vazgeçilecektir.
b) Kanunun Yayımı Tarihinden Önce Verilmiş En Son Kararın
Tasdik veya Tadilen Tasdik Kararı Olması
Kanunun yayımı tarihinden (bu tarih
dâhil) önce vergi mahkemesince veya istinaf başvurusu üzerine bölge idare
mahkemesince verilmiş en son kararın tarhiyatın tasdiki veya tadilen tasdikine
ilişkin olması hâlinde, Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine
göre, tasdik edilen vergilerin tamamı ile terkin edilen vergilerin %10’u ayrıca
bu tutara ilişkin gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Kanunun yayımı tarihine kadar
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; Kanunda
belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla, terkin edilen vergilerin
kalan %90’ı ile gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak
kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının
tahsilinden vazgeçilecektir.
Tarhiyatın tadilen tasdikine ilişkin
kararlarda tasdik edilmiş alacak tutarının tamamı ile terkin edilmiş tutarın
%10’u esas alınarak madde hükümlerine göre yapılandırılacak alacak aslı tutarı
belirlenecektir.
Tarhiyatı tasdik veya tadilen tasdik eden kararlar üzerine
hesaplanmış olan vergilerin Kanunun yayımı tarihinden önce kısmen veya tamamen
ödenmiş olması hâlinde, Kanun hükmüne göre ödenecek tutar, Kanunun 9 uncu
maddesinin on beşinci fıkrası da dikkate alınmak suretiyle aşağıdaki açıklamalara
göre tespit edilecektir.
Buna göre;
- Tasdik kararına göre ödenmesi gereken tutarların Kanunun
yayımı tarihinden önce tamamının ödenmiş olması hâlinde, bu Kanuna göre
ödenmesi gereken bir tutar bulunmadığından, Kanundan yararlanılması söz konusu
olmayacaktır.
- Tasdik kararına göre Kanunun yayımı tarihinden önce
kısmen ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım esas alınarak Kanun
hükümlerine göre yapılandırılacak tutar tespit edilecektir.
- Tadilen tasdik kararı üzerine Kanunun yayımı tarihinden
önce ödenmesi gereken tutarın tamamı ödenmiş ise, tasdik edilen bu kısım ile
ilgili herhangi bir iade yapılmayacak, ancak mükellefin Kanundan yararlanmak
istemesi hâlinde terkin edilen kısım için Kanun hükümlerinden
yararlanılacaktır.
- Tadilen tasdik kararı üzerine Kanunun yayımı tarihinden
önce tasdik edilen tutara karşılık kısmen ödeme yapılmış olması hâlinde, tasdik
edilen tutarın ödenmemiş kısmı ile terkin edilen kısım Kanun kapsamında
yapılandırılarak ödenebilecektir.
c) Kanunun Yayımı Tarihinden (Bu Tarih Dâhil) Önce Verilmiş
En Son Kararın;
- Bozma
kararı olması hâlinde, ödenecek tutar, bu Tebliğin (III/B-1) bölümüne göre
tespit edilecektir.
- Onama kararı (tarhiyatı tasdik eden karar) olması hâlinde, ödenecek tutar, bu Tebliğin (III/B-2-b) bölümüne
göre tespit edilecektir.
- Kısmen onama, kısmen bozma kararı olması hâlinde, onanan kısım için ödenecek tutar, bu Tebliğin
(III/B-2-b) bölümündeki, bozulan kısım için bu Tebliğin (III/B-1) bölümündeki
açıklamalara göre tespit edilecektir.
7440 sayılı Kanun uygulamasında;
i) Bozma kararları,
- 20/7/2016 tarihinden önce vergi mahkemelerince tarhiyata
ilişkin olarak verilmiş olan kararların ilgisine göre bölge idare mahkemesi
veya Danıştay tarafından bir bütün olarak bozulmasını sağlayan,
- 20/7/2016 tarihinden sonra vergi mahkemelerince tarhiyata
ilişkin olarak verilmiş olan kararların bölge idare mahkemesince kaldırılarak
mahkemesine iadesini sağlayan,
- 20/7/2016 tarihinden sonra bölge idare mahkemesince
tarhiyata ilişkin olarak verilmiş olan kararların Danıştay tarafından bir bütün
olarak bozulmasını sağlayan,
ii) Kısmen onama,
kısmen bozma kararları,
- 20/7/2016 tarihinden önce vergi mahkemelerince tarhiyata
ilişkin olarak verilmiş olan tasdik veya tadilen tasdike ait kararların
ilgisine göre bölge idare mahkemesi veya Danıştay tarafından bir kısmının
onaylanması bir kısmının ise bozulmasına ilişkin,
- 20/7/2016 tarihinden sonra bölge idare mahkemesi
tarafından tarhiyata ilişkin olarak verilmiş olan tasdik veya tadilen tasdike
ait kararların Danıştay tarafından bir kısmının onaylanması bir kısmının ise
bozulmasına ilişkin,
kararlardır.
Bu itibarla, tarhiyata ilişkin verilen kararların yukarıda
yapılan açıklamalara göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
3- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Sadece Vergi Cezalarına
Karşı Açılan Davalar
7440 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında,
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla sadece vergi cezalarına karşı açılan davalara
konu alacakların Kanun kapsamında ne şekilde yapılandırılacağına ilişkin
düzenlemeler yer almaktadır.
a) Kanunun 3 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi hükmüne göre, Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla açılmış olan davanın sadece vergi aslına bağlı cezalara ilişkin
olması hâlinde, bu Tebliğin (IX/2) bölümünde yapılan açıklamalara göre işlem
yapılacaktır.
b) Kanunun 3 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi hükmüne göre, ihtilaf konusunun sadece
vergi aslına bağlı olmayan ceza olması hâlinde Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla;
- Vergi mahkemeleri nezdinde dava açılmış veya dava açma
süresi geçmemiş olan cezaların %25’inin,
- Verilmiş en son kararın terkin kararı olması hâlinde
cezaların %10’unun,
- Verilmiş en son kararın tasdik veya tadilen tasdik kararı
olması hâlinde tasdik edilen ceza tutarının %50’sinin, terkin edilen ceza
tutarının %10’unun,
bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla
kalan cezaların tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi
hükmüne göre, sadece vergi aslına bağlı olmayan cezalara yönelik açılmış
davalarda Kanunun yayımı tarihi itibarıyla verilmiş bulunan en son kararın;
- Bozma kararı
olması hâlinde cezanın %25’i,
- Kısmen onama kısmen bozma kararı olması hâlinde, onanan
kısmın tasdik veya tadilen tasdike ilişkin karar olması hâlinde tasdik edilen
cezanın %50’si, terkin edilen kısmın %10’u, bozulan kısmın %25’i,
esas alınarak Kanun hükmünden yararlanılacaktır. Madde
hükmünden yararlanılması hâlinde ödenecek tutar bu Tebliğin (III/B-1 ve
III/B-2) bölümlerinde yapılan açıklamalara göre hesaplanacaktır.
c) Tarh edilen vergi
ile birlikte dava konusu edilen asla bağlı olmaksızın kesilen vergi cezaları
için de bu bölümün (b) alt bölümünde yapılan açıklamalara göre işlem
yapılacaktır.
ç) Kanunun 3 üncü
maddesinin altıncı fıkrasında, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak
Kanunun yayımı tarihinden önce pişmanlık talebi veya izaha davet kapsamında
verilip, ödeme yönünden şartların ihlal edildiği beyannameler ile kendiliğinden
verilen beyannameler için kesilen ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla dava açma
süresi geçmemiş olan vergi cezaları için de mükelleflerin Kanunun 3 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasından yararlanabilecekleri düzenlenmiştir. Bu durumda,
kesilen cezanın türüne göre bu bölümün (a) veya (b) alt bölümlerinde yapılan
açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
4- İştirak Nedeniyle Kesilen Vergi Ziyaı
Cezaları
7440 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin yedinci fıkrasında,
iştirak nedeniyle kesilen ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yargı
mercilerinde ihtilaf konusu olan vergi ziyaı cezalarına ilişkin düzenleme
yapılmıştır.
Buna göre, iştirak nedeniyle cezaya muhatap olan ve Kanunun
yayımı tarihi itibarıyla bu konuda yargı mercilerinde ihtilaf oluşturmuş olan
kişiler bu Tebliğin (III/B-3-b) bölümünde yapılan açıklamalara göre Kanun
hükmünden yararlanabileceklerdir.
5- Kanunun Yayımı Tarihi İtibarıyla Uzlaşma Talepli
Alacaklar
7440 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında,
Kanunun yayımı tarihi itibarıyla 213 sayılı Kanunun uzlaşma hükümlerinden yararlanılmak üzere başvuruda bulunulmuş, uzlaşma günü
verilmemiş veya uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış ancak, dava
açma süresi geçmemiş alacaklar için Kanunun 3 üncü maddesi hükmünden
yararlanılacağına yönelik düzenleme yapılmıştır.
Bu safhada bulunan alacaklar için Kanun hükmünden yararlanılmak
istendiği takdirde, bu Tebliğin (III/B-1 ve III/B-3-a) bölümünde belirtilen
şekilde işlem yapılacaktır.
Bu takdirde, madde hükmünden yararlanmak isteyen
mükelleflerin uzlaşma talebinden vazgeçmeleri ve dava açmamaları şarttır.
6- Kanunun Yayımı
Tarihi İtibarıyla Dava Açma Süresi Geçmemiş veya İhtilaf Konusu Olan İdari Para
Cezaları
7440 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında,
Kanunun yayımı tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla yargı mercilerinde ihtilaf
konusu olan veya dava açma süresi geçmemiş bulunan ve Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2)
numaralı alt bendi kapsamına giren idari
para cezalarına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde hükmüne göre, Kanunun yayımı tarihi itibarıyla
Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamına giren idari para
cezalarına ilişkin olarak;
- Dava açma süresi geçmemiş veya ilk derece yargı merciinde
dava açılmış olması hâlinde cezanın %50’si,
- İlk derece yargı merciinin veya ilgisine göre istinaf
başvurusu üzerine bölge idare mahkemesinin ya da itiraz başvurusu üzerine sulh
ceza hâkimliğinin cezayı kaldırdığı ancak ilgisine göre itiraz/istinaf veya
temyiz/karar düzeltme aşamasında yargılamanın devam ettiği safhada olanlarda cezanın
%10’u,
- İlk derece yargı merciinin/ilgisine göre istinaf
başvurusu üzerine bölge idare mahkemesinin ya da itiraz başvurusu üzerine sulh
ceza hâkimliğinin kısmen veya tamamen onayladığı cezalarda onaylanan kısmın tamamı,
terkin edilen cezanın %10’u,
- Verilen en son kararın bozma kararı olması hâlinde
cezanın %50’si,
- Verilen en son kararın kısmen onama kısmen bozma kararı
olması hâlinde; onanan kısmın tasdik veya tadilen tasdike ilişkin karar olması
hâlinde tasdik edilen cezanın tamamı, terkin edilen cezanın %10’u, bozulan
kısmın %50’si,
esas alınarak düzenleme yapılmış olup, ihtilafın bulunduğu
safhaya göre ödenecek idari para cezası tutarı belirlenmiştir. Madde hükmünden
yararlanılması hâlinde ödenecek tutar bu Tebliğin (III/B-1 ve III/B-2)
bölümlerinde yapılan açıklamalara göre hesaplanacaktır.
Örnek 4- Trafik
kurallarının ihlali nedeniyle 2918 sayılı Kanun uyarınca kesilen 2.698,00 TL
tutarlı trafik idari para cezası 8/9/2021 tarihinde ilgilisine tebliğ
edilmiştir. Söz konusu para cezasına karşı cezaya muhatap olan kişi 14/9/2021
tarihinde sulh ceza hâkimliğinde dava açmıştır.
Ancak, ilk derece yargı merciinde dava devam ederken
yürürlüğe giren 7440 sayılı Kanundan yararlanmak suretiyle trafik idari para
cezası ödenmek istenmiştir.
Bu durumda, cezaya muhatap olanın Kanunun 3 üncü
maddesinden yararlanma talebinin ve davadan vazgeçtiğine ilişkin iradesinin
bulunduğu başvuru dilekçesini 31/5/2023 tarihine
kadar (bu tarih dâhil) cezayı veren ilgili emniyet birimine vermesi
gerekmektedir.
İlgili emniyet birimince bu dilekçelerin bir örneği 3 iş
günü içinde davanın devam ettiği ilgili mahkemesine, bir örneği de cezayı
takiple yetkili vergi dairesine gönderilecektir.
İlk derece yargı merciinde derdest olan davadan
vazgeçildiğinden, idari para cezasının %50’si ile bu tutara isabet eden faiz
yerine trafik idari para cezasının vade tarihi olan 8/10/2021 tarihinden 7440
sayılı Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre için hesaplanacak Yİ-ÜFE
tutarının Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla trafik idari para
cezasının kalan %50’si ile bu cezaya bağlı faizin tahsilinden vazgeçilecektir.
Buna göre, Kanun kapsamında ödenecek trafik idari para
cezası tutarı ile bu tutara isabet eden Yİ-ÜFE tutarı şu şekilde olacaktır.
Faiz
Hesaplanan
Süre
Trafik İPC Tutarı (TL)
Faiz Oranı
Faiz Tutarı (TL)
Tahsili Gereken Trafik İPC Tutarı (TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
9/10/2021-11/3/2023
2.698,00
%90
2.428,20
1.349,00
%13,50
182,12
Ödenecek
Tutar
Trafik
İdari Para Cezası Aslı (%50’si)
:
1.349,00 TL
Yİ-ÜFE
Tutarı (Faiz Yerine)
:
182,12 TL
TOPLAM
:
1.531,12 TL
Tahsilinden
Vazgeçilen Tutarlar
Trafik
İdari Para Cezası Aslı (%50’si)
:
1.349,00 TL
Faiz
:
2.428,20 TL
TOPLAM
:
3.777,20 TL
Yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan toplam 1.531,12
TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi durumunda, toplam 3.777,20 TL
tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 5- 23/6/2022
tarihinde tebliğ edilmiş olan ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş
bulunan 3.836,00 TL tutarlı trafik idari para cezasının iptali amacıyla
1/7/2022 tarihinde sulh ceza hâkimliğinde dava açılmış ve mahkemece söz konusu
idari para cezasının iptali yönünde karar verilmiş, bu karara karşı ilgili
emniyet müdürlüğü tarafından üst yargı merciine itiraz edilmiştir.
Bu safhada cezaya muhatap olan kişi, 7440 sayılı Kanundan
yararlanmak üzere davasından vazgeçerek başvuru dilekçesini ilgili emniyet
müdürlüğüne vermiştir.
Emniyet müdürlüğünce söz konusu dilekçenin bir örneği 3 iş
günü içinde yargılamanın devam ettiği üst yargı merciine bir örneği de cezayı
takiple yetkili vergi dairesine gönderilmiştir.
Bu durumda vergi dairesince, idari para cezasının %10’u ile
bu tutara isabet eden ve idari para cezasına vade tarihinden 7440 sayılı
Kanunun yayımı tarihine kadar geçen süre için hesaplanan faiz yerine Yİ-ÜFE
tutarı hesaplanacaktır.
Buna göre, Kanun kapsamında ödenecek idari para cezası
tutarı ile bu tutara isabet eden Yİ-ÜFE tutarı şu şekilde olacaktır.
Faiz Hesaplanacak Süre
Trafik İPC Tutarı (TL)
Faiz Oranı
Faiz Tutarı (TL)
Tahsili Gereken Trafik İPC Tutarı (TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
24/7/2022-11/3/2023
3.836,00
%40
1.534,40
383,60
%6
23,02
Ödenecek
Tutar
Trafik
İdari Para Cezası Aslı (%10’u)
:
383,60 TL
Yİ-ÜFE
Tutarı (Faiz Yerine)
:
23,02 TL
TOPLAM
:
406,62 TL
Tahsilinden
Vazgeçilen Tutarlar
Trafik
İdari Para Cezası Aslı (%90’ı)
:
3.452,40 TL
Faiz
:
1.534,40 TL
TOPLAM
:
4.986,80 TL
Yukarıda
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.