BAZI ALACAKLARIN
YENİDEN YAPILANDIRILMASINA İLİŞKİN
6736 SAYILI
KANUN GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 1)
I- AMAÇ, KAPSAM VE DAYANAK
6736 sayılı Bazı Alacakların
Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun 19/8/2016 tarihli ve 29806 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bu Tebliğ ile 6736 sayılı Kanunun
10 uncu maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, Maliye Bakanlığına
bağlı tahsil dairelerince takip edilen amme alacakları ile il özel idareleri ve
belediyelere ait alacakların yapılandırılması, matrah ve vergi artırımı, işletme
kayıtlarının düzeltilmesi ve bazı varlıkların milli ekonomiye kazandırılmasına
ilişkin hükümlerinin uygulanmasına dair usul ve esaslar belirlenmiştir.
A- MALİYE BAKANLIĞINA BAĞLI TAHSİL DAİRELERİNCE TAKİP EDİLEN
AMME ALACAKLARI
6736 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), ve (c) bentlerinde; Maliye Bakanlığına
bağlı tahsil dairelerince takip edilen amme alacaklarından Kanun kapsamına
alınan alacaklar düzenlenmiş, (ç) bendinde de işletme kayıtlarının
düzeltilmesine ilişkin düzenlemelerin Kanun kapsamında olduğu hükme
bağlanmıştır. Bu hükümler çerçevesinde Kanun kapsamına giren alacaklar, tür ve
dönemler itibarıyla aşağıda açıklanmıştır.
1- Alacağın Türü ve Dönemi
a) 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu Açısından
(1) Alacağın türü
6736 sayılı Kanunun kapsamına,
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamına giren vergiler ve
vergi cezaları ile bunlara bağlı gecikme faizleri, gecikme zamları gibi fer’i
alacaklar girmektedir.
Kanunun 1 inci maddesinin ikinci
fıkrasının (a) bendinde vergi tabirinin, 213 sayılı Kanun kapsamına giren
vergi, resim ve harçları ifade ettiği hükme bağlanmıştır. Bu nedenle, 6736
sayılı Kanunun kapsamına vergi tabirine dâhil olan tüm alacaklar girmekte olup
bu Tebliğde de kapsama giren bu alacaklar vergi tabiri ile ifade edilmiştir.
(2) Alacağın dönemleri
Kanun kapsamına giren vergiler,
vergilendirme dönemleri itibarıyla aşağıda açıklanmıştır.
i) 30/6/2016 tarihinden (bu
tarih dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar
verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları,
gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun kapsamındadır.
Buna ilişkin açıklamalar aşağıda
yer almaktadır.
- Vergilendirme dönemi 15 gün
olan mükellefiyetler
Vergilendirme döneminin bitim
tarihi ve beyanname (Bu Tebliğde geçen beyanname tabiri, Kanunun 1 inci
maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi hükmü gereğince bildirimleri de ifade
etmektedir.) verme süresinin son günü Haziran/2016 ayı ve öncesine rastlayan dönemler
kapsama girmekte, dönemin bitim tarihi Haziran/2016 ayına rastlamakla beraber
beyanname verme süresinin son günü Temmuz/2016 ayına sirayet edenler kapsama
girmemektedir.
Örneğin, 1-15 Haziran 2016
vergilendirme dönemine ait petrol ve doğalgaz ürünlerine ilişkin özel tüketim
vergisinin vergilendirme döneminin bitim tarihi ile beyanname verme süresinin
son günü Haziran/2016 ayına rastladığından kapsama girmekte, 16-30 Haziran 2016
vergilendirme dönemi ise dönemin bitim tarihi Haziran/2016 ayında olmakla
birlikte beyanname verme süresi Temmuz/2016 ayına sirayet ettiğinden kapsama
girmemektedir.
Aynı şekilde, 1-15 Haziran 2016
tarihleri arasında noterler tarafından tahsil edilen ve dönemi izleyen 7 nci iş
günü mesai saati bitimine kadar ilgili vergi dairesine yatırılması gereken
noter harçları kapsama girmekte, buna karşılık 16-30 Haziran 2016 dönemine
ilişkin olanlar kapsama girmemektedir.
- Vergilendirme dönemi
aylık olarak belirlenen mükellefiyetler
Mayıs/2016 vergilendirme dönemi
ve önceki dönemler kapsama girmekte, Haziran/2016 vergilendirme dönemi ise
kapsama girmemektedir.
- Vergilendirme dönemi 3 aylık olarak belirlenen
mükellefiyetler
Vergilendirme döneminin bitim tarihi ve beyanname
verme süresinin son günü Haziran/2016 ayı ve öncesine rastlayan dönemler
kapsama girmekte, Haziran/2016 ayından sonraya rastlayanlar kapsama
girmemektedir.
Örneğin; 2016 takvim yılına
ilişkin gelir ve kurumlar vergisine mahsuben ödenmesi gereken geçici vergilerin
1 inci dönemi kapsama girmekte, 2, 3 ve 4 üncü dönemleri ise kapsama
girmemektedir.
Özel hesap dönemi tayin edilen
mükelleflere ilişkin geçici vergilerde ise geçici vergi dönemi ve beyanname
verme süresi 30/6/2016 tarihi ve bu tarihten önce olan dönemler kapsama
girmektedir.
1-2-3/2016 dönemi (3 aylık) gelir (stopaj) vergisi ve
katma değer vergisi kapsama girmekte, 4-5-6/2016 dönemine (3 aylık) ilişkin
gelir (stopaj) vergisi ve katma değer vergisinin dönemi Haziran/2016 itibarıyla
sonlanmakla birlikte beyanname verme süreleri Temmuz/2016 ayına rastladığından
kapsama girmemektedir.
- Yıllık beyanname ile beyan
edilen gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetleri
Vergilendirme dönemi yıllık olan
vergilerde, 2015 takvim yılı ve önceki yıllara ilişkin vergilendirme dönemleri
kapsama girmekte, 2016 takvim yılına ilişkin vergilendirme dönemi ise kapsama
girmemektedir.
Ayrıca, Kanunun 1 inci maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi gereğince, 2016 yılı
Temmuz ayında ödenmesi gereken 2015 yılına ilişkin gelir vergisinin ikinci
taksiti bu Kanun kapsamında değildir.
Özel hesap dönemine tabi olan
mükellefler bakımından, özel hesap döneminin kapandığı tarih ve beyanname verme
süresinin son günü 30/6/2016 tarihi ve bu tarihten önce olanlar kapsama
girmekte, bu tarihten sonra olanlar ise kapsama girmemektedir.
2016 yılı kıst dönemlerine
ilişkin olup vergi mevzuatı gereği 2016 yılı içerisinde verilmesi gereken
yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinden, beyanname verme süresinin
son günü 30/6/2016 tarihi ve bu tarihten önce olanlar kapsama girmektedir. Aynı
şekilde, tasfiye dönemine ilişkin olarak verilmesi gereken beyannamelerden
kanuni beyanname verme süresi 30/6/2016 tarihi ve bu tarihten önce olanlar
kapsama girmektedir.
- Veraset ve intikal vergisi
mükellefiyetleri
Bu vergi türünde, beyanname verme süresinin son günü
30/6/2016 tarihi ve bu tarihten önce olanlar kapsama girmektedir.
- Harç mükellefiyetleri
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı
Harçlar Kanununa göre alınan harçlar genel olarak işlem anında beyanname
alınmaksızın tahakkuk ettirilerek tahsil edilmektedir. Bununla birlikte,
harçlar da 213 sayılı Kanun hükümlerine göre tarhiyata konu olabilmektedir.
492 sayılı Kanuna göre
gayrimenkullerin devir ve iktisap işlemleri nedeniyle ödenmesi gereken harç
tutarı ile ilgili olarak devir ve iktisap tarihinden sonra tarhiyat
yapılabilmektedir. Bu çerçevede, 30/6/2016 tarihi ve bu tarihten önce
gerçekleştirilen devir ve iktisap işlemleri nedeniyle, tarh edilip kesinleşmiş
bulunan ya da ihtilaflı olan alacaklar ile Kanunun yayımlandığı tarihten önce
inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler Kanunun kapsamına girmektedir.
Aynı şekilde, 30/6/2016 tarihi ve bu tarihten önce gerçekleştirilen devir ve
iktisap işlemleri nedeniyle Kanunun 4 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası
kapsamında pişmanlıkla ya da kendiliğinden beyanda bulunulması da mümkündür.
492 sayılı Kanunun 28 inci
maddesi uyarınca tahsili gereken karar ve ilam harçlarından vadesi Kanunun
yayımlandığı 19/8/2016 tarihi ve bu tarihten önce olanlar kapsama girmektedir.
-
Ücretlilerde asgari geçim indirimi
Ücretlilerde
asgari geçim indirimi nedeniyle ilgililer veya işverenler adına tarh ve
tahakkuk ettirilen gelir vergisi ve bu vergiye bağlı cezalar Kanun
kapsamındadır. Bu alacaklar için de 30/6/2016 tarihi esas alınacak, aylık ya da
üç aylık vergilendirme dönemleri için yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde
Kanun kapsamına girip girmediği tespit edilecektir.
ii) 2016 yılına ilişkin olarak
30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı
vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun kapsamındadır.
2016 yılına ilişkin olarak yıllık
tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi, yıllık harçlar gibi alacaklar Kanunun
kapsamına girmektedir.
Ancak, Kanunun 1 inci maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi gereğince, 2016 yılı
için tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi ikinci taksiti bu Kanun kapsamında
değildir.
18/2/1963 tarihli ve 197 sayılı
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrası gereğince,
yıl içinde ilk defa kayıt ve tescil edilen taşıtlara ilişkin olup, kayıt ve
tescilin yapıldığı tarih 30/6/2016 tarihi veya bu tarihten önce olanlar Kanun
kapsamına girmekte, bu tarihten sonra olanlar ise girmemektedir.
2016 yılına ilişkin olarak yıllık
tahakkuk etmesi gereken motorlu taşıtlar vergisi için yapılan tarhiyatlardan
30/6/2016 tarihine kadar tahakkuk edenler kapsama girmekte, bu tarihten sonra
tahakkuk edenler ise kapsama girmemektedir.
492 sayılı Kanuna bağlı (8)
sayılı tarife uyarınca tahsil edilen yıllık harçlardan 30/6/2016 tarihinden
önce tahakkuk edenler kapsama girmektedir.
iii) 30/6/2016 tarihinden (bu
tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan
vergi cezaları Kanun kapsamındadır.
Vergi aslına bağlı olmayan vergi
cezalarında 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce yapılan tespitlere
ilişkin olarak kesilen ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla;
kesinleştiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi geçmemiş, dava açılmış veya
dava açma süresi geçmemiş ya da tespit edildiği hâlde ceza ihbarnameleri
düzenlenmemiş veya düzenlendiği hâlde tebliğ edilmemiş olanlar kapsam
dâhilindedir.
Örneğin; Mayıs/2016 dönemine ait
olup 30/6/2016 tarihi saat 00:00’a kadar elektronik ortamda verilmesi gereken
mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim formu (Form Ba) ile mal ve hizmet
satışlarına ilişkin bildirim formunun (Form Bs) bu tarihte verilmemesine
ilişkin tespitler en erken bu tarihin bittiği 00:00 saatinden sonra dolayısıyla
1/7/2016 tarihinde yapılabileceğinden, bu tespitlere ilişkin vergi aslına bağlı
olmayan vergi cezaları Kanun kapsamına girmemektedir. Mayıs/2016 döneminden
önceki dönemlere ait söz konusu bildirimler nedeniyle kesilecek cezalar ise
Kanun kapsamına girmektedir.
Diğer taraftan, vergi aslına
bağlı olarak kesilen vergi cezalarında ise verginin ait olduğu dönem dikkate
alınarak kapsama girip girmediği tespit edilecektir.
b) Kapsama Giren İdari Para
Cezaları
Kanun kapsamına;
- 21/6/1927 tarihli ve 1111
sayılı Askerlik Kanunu,
- Mülga 11/2/1950 tarihli ve 5539
sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun,
- 10/6/1983 tarihli ve 2839
sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu,
- 13/10/1983 tarihli ve 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanunu,
- 18/1/1984 tarihli ve 2972
sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi
Hakkında Kanun,
- 23/5/1987 tarihli ve 3376
sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun,
- Mülga 13/4/1994 tarihli ve 3984
sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun,
- 10/7/2003 tarihli ve 4925
sayılı Karayolu Taşıma Kanunu,
- 25/4/2006 tarihli ve 5490
sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu,
- 25/6/2010 tarihli ve 6001
sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun,
- 15/2/2011 tarihli ve 6112
sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun
hükümlerine göre 30/6/2016
tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen idari para cezaları girmektedir.
6736 sayılı Kanun hükümlerine
göre, söz konusu idari para cezalarından, 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil)
önce verilen ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kesinleştiği hâlde
ödenmemiş veya ödeme süresi geçmemiş ya da dava açılmış veya dava açma süresi geçmemiş
olanlar kapsam dâhilindedir. 30/6/2016 tarihinden önce verilmekle birlikte 6736
sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş idari
yaptırım kararlarına konu idari para cezaları Kanunun kapsamına girmemektedir.
c) 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Kapsamında Takip Edilen Diğer
Alacaklar
21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip edilen ve 6736
sayılı Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan
alacaklardan, bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla vadesi geldiği hâlde
ödenmemiş ya da ödeme süresi geçmemiş olan asli ve fer’i amme alacaklarından
takip için vergi dairelerine intikal edenler Kanun kapsamındadır.
Ancak, Maliye Bakanlığına bağlı
tahsil dairelerince 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen;
- Adli ve idari para cezaları
(Kanun kapsamına giren idari para cezaları hariç),
- Mülga 7/3/1954 tarihli ve 6326
sayılı Petrol Kanununa istinaden alınan Devlet hissesi ve Devlet hakkı ile
30/5/2013 tarihli ve 6491 sayılı Türk Petrol Kanununa istinaden alınan Devlet
hissesi,
- Mülga 22/6/1956 tarihli ve 6747
sayılı Şeker Kanununa istinaden alınan şeker fiyat farkı,
- Mülga 10/9/1960 tarihli ve 79
sayılı Milli Korunma Suçlarının Affına, Milli Korunma Teşkilat, Sermaye ve Fon
Hesaplarının Tasfiyesine ve Bazı Hükümler İhdasına Dair Kanuna istinaden alınan
akaryakıt fiyat istikrar payı ve akaryakıt fiyat farkı,
- 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı
Maden Kanununa istinaden alınan Devlet hakkı ve özel idare payı ile madencilik
fonu,
- Mülga 10/8/1993 tarihli ve 491
sayılı Denizcilik Müsteşarlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname ile 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnameye istinaden alınan kılavuzluk ve römorkörcülük hizmet payları,
6736 sayılı Kanunun kapsamı
dışında tutulmuştur.
2- İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi
6736 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde “(ç) İşletmede mevcut olduğu hâlde
kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat, demirbaşlar ile kayıtlarda yer
aldığı hâlde işletmede bulunmayan emtia, kasa mevcudu ve ortaklardan
alacakların beyanı,” hükmüne yer verilerek işletme kayıtlarının düzeltilmesi
ile ilgili düzenlemeler Kanun kapsamına alınmış ve Kanunun 6 ncı maddesinde
konuya ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
B- İL ÖZEL İDARELERİNCE TAKİP EDİLEN AMME ALACAKLARI
6736 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi gereğince, il özel idarelerinin vadesi
30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımlandığı
tarih itibarıyla ödenmemiş bulunan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen
asli ve fer’i amme alacakları Kanunun kapsamına girmektedir.
Ancak, aynı bent ile il özel
idarelerinin, idari para cezası ve 3213 sayılı Kanundan kaynaklanan özel idare
payı alacakları Kanun kapsamı dışında tutulmuştur.
C- BELEDİYELERCE TAKİP EDİLEN ALACAKLAR
6736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin
birinci fıkrasının (g) ve (ğ) bentleri ile belediyelerin anılan Kanun kapsamına
giren alacakları sayılmış olup bu alacaklar aşağıda belirtilmiştir.
1- 213 sayılı Kanun Kapsamına
Giren Alacaklar
- 30/6/2016 tarihinden (bu tarih
dâhil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde ise bu tarihe kadar
verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları,
gecikme faizleri, gecikme zamları,
- 2016 yılına ilişkin olarak
30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı
vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,
kapsama girmektedir.
Belediyelerin 213 sayılı Kanun
kapsamına giren alacaklarının dönemleri bu Tebliğin (I/A-1-a) bölümünde
açıklandığı şekilde tespit edilecektir.
Örneğin, Mayıs/2016 dönemine ait
ilan ve reklam vergisi kapsama girmekte, Haziran/2016 dönemine ait ilan ve
reklam vergisi ise beyannamenin Temmuz/2016 ayında verilmesi gerektiğinden
kapsama girmemektedir. Aynı şekilde, Mayıs/2016 dönemine ait haberleşme vergisi
kapsama girmekte, Haziran/2016 dönemine ait haberleşme vergisi ise kapsama
girmemektedir.
Belediyelerce, 2016 yılına
ilişkin olarak 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce tahakkuk ettirilen
vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları Kanun kapsamında
olduğundan, 2016 yılına ilişkin olarak 30/6/2016 tarihinden önce tahakkuk etmiş
olan emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi kapsama girmektedir.
Ancak, 2016 yılına ilişkin emlak
vergisi, emlak vergisi üzerinden hesaplanan taşınmaz kültür varlıklarının
korunmasına katkı payının ikinci taksiti Kanunun yayımladığı tarihten sonraya
rastladığından (Kasım/2016) bu taksitler 6736 sayılı Kanun kapsamına
girmemektedir.
Aynı şekilde, su ihtiyacını
belediyece tesis edilmiş su şebekesinden karşılamayan konutlarla iş yeri ve
diğer şekilde kullanılan binalara ilişkin çevre temizlik vergisinin ikinci
taksiti de Kanunun yayımlandığı tarihten sonraya rastlaması (Kasım/2016)
nedeniyle bu taksitlere konu çevre temizlik vergisinin de Kanun kapsamında
yapılandırılması mümkün bulunmamaktadır.
Ayrıca, 2016 yılına ilişkin
olarak 30/6/2016 tarihinden önce yıllık olarak tahakkuk eden ve 26/5/1981
tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 16 ncı maddesine istinaden
belediye meclislerince taksitle ödenmesi uygun görülen ilan ve reklam vergisi
kapsama girmektedir.
Diğer taraftan, 2464 sayılı Kanun
gereğince, alınan yol harcamalarına katılma payı, kanalizasyon harcamalarına
katılma payı ve su tesisleri harcamalarına katılma payından oluşan belediye
alacaklarından 30/6/2016 tarihinden önce tahakkuk edenler Kanun kapsamındadır.
2- 6183 sayılı Kanun Kapsamına
Giren Alacaklar
Belediyelerin (I/C-1) bölümünde
açıklanan alacaklarının yanı sıra, 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve
vadesi 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde 6736 sayılı
Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan asli ve fer’i amme
alacakları da Kanun kapsamına alınmıştır.
Ancak, 6183 sayılı Kanun
kapsamında takip edilmekle birlikte belediyelerce verilen idari para cezaları
ile 2464 sayılı Kanunun mükerrer 97 nci maddesinin (b) fıkrası gereğince,
belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde faaliyet gösteren maden
işletmelerince 3213 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde yer alan paylara ilaveten
belediyelere ödenmesi gereken paylar Kanun kapsamı dışında tutulmuştur.
3- Belediyelerin Ücret
Alacakları
6736 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin (2) numaralı alt bendinde, 2464 sayılı Kanunun 97 nci maddesine göre tahsili
gereken ve vadesi 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu
hâlde Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olan ücret alacakları ile bunlara bağlı fer’i
alacaklar da Kanunun kapsamına alınmıştır.
Örneğin, belediyelere ait iş
makinelerinin 2464 sayılı Kanunun 97 nci maddesinin verdiği yetkiye istinaden
kiralanması sebebiyle ödenmesi gereken kira ücretinin vadesi 30/6/2016
tarihinden (bu tarih dâhil) önce ise Kanun kapsamına girmekte, bu tarihten
sonra ise girmemektedir.
4- Belediyelerin Su Alacakları
6736 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin (3) numaralı alt bendi ile 3/7/2005
tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamındaki belediyelerin, su
abonelerinden olan ve vadesi 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu
hâlde Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş bulunan su, atık su ve
katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacakları (sözleşmelerde
düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) Kanun kapsamındadır.
Örneğin, su kullanım dönemi 15
Mayıs 2016 ila 15 Haziran 2016 olan su alacağının faturada yer alan son ödeme
tarihi Haziran/2016 ayı içerisine rastladığı takdirde Kanun kapsamına girmekte,
Temmuz/2016 ayına rastladığı takdirde Kanun kapsamına girmemektedir.
5- Büyükşehir Belediyelerinin
Katı Atık Ücreti Alacakları
6736 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin (4) numaralı alt bendi ile
büyükşehir belediyelerinin 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 11
inci maddesine göre borçlulardan olan ve vadesi 30/6/2016 tarihinden (bu tarih
dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş
bulunan katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer’i alacakları
(sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) Kanun kapsamındadır.
6- Büyükşehir
Belediyeleri Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Su ve Atık Su
Alacakları
6736 sayılı Kanunun 1 inci
maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde, 20/11/1981 tarihli ve 2560 sayılı
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanun kapsamındaki büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon
idarelerinin alacaklarına yönelik düzenleme yapılmış ve bu idarelerin vadesi
30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde Kanunun yayımlandığı
tarih itibarıyla ödenmemiş bulunan su ve atık su bedeli alacakları ile bu
alacaklara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i alacakları
(sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) Kanun kapsamına
alınmıştır.
II- KESİNLEŞMİŞ ALACAKLARA
İLİŞKİN HÜKÜMLER
6736 sayılı Kanunun 2 nci maddesi
ile Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil
dairelerince takip edilen kesinleşmiş amme alacakları ile belediyelerin ve büyükşehir belediyeleri su ve
kanalizasyon idarelerinin kesinleşmiş bazı alacaklarının yapılandırılmasına
ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Madde kapsamına tür ve dönem
açısından Kanun kapsamına alınmış olan ve bu Tebliğin (I) numaralı bölümünde yer verilen tüm alacaklar girmektedir.
A- BAŞVURU SÜRESİ VE ŞEKLİ
6736 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinin birinci fıkrasında, ilgili maddelerde yer alan özel hükümler saklı
kalmak kaydıyla Kanundan yararlanmak için yapılacak başvuruların süreleri
belirlenmiş ve Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar ilgili idareye başvuruda bulunulması
şartı getirilmiştir.
Buna
göre, Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine, belediyelere, büyükşehir
belediyelerine, büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerine bağlı
tahsil dairelerine olan ve Kanunun 2 nci maddesi kapsamına giren alacakları bu
madde kapsamında ödemek isteyen borçluların 31 Ekim 2016 tarihine
(bu tarih dâhil) kadar borçlu bulundukları tahsil
dairelerine yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir.
Maliye Bakanlığına bağlı vergi
dairelerine olan borçları için Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen
borçlular, bağlı bulundukları vergi dairesine doğrudan başvurabilecekleri gibi
posta yoluyla veya Başkanlığımız internet adresi (www.gib.gov.tr)
üzerinden başvuruda bulunabileceklerdir.
Ayrıca, borçlular motorlu taşıtlar
vergisi ve/veya taşıtla ilişkili idari para cezaları için bulundukları
ildeki/ilçedeki motorlu taşıtlar vergisini tahsile yetkili vergi dairelerine de
başvuru yapabileceklerdir. Bu takdirde, ödeme planları mükelleflerin bağlı
oldukları vergi daireleri tarafından tanzim edilecek ve mükelleflere ödeme
planları müracaat ettikleri vergi dairesinde imza karşılığında elden,
gerekli şartların bulunması koşuluyla (www.gib.gov.tr) internet adresi
üzerinden doğrudan, e-posta yoluyla veya taahhütlü posta yolu ile
verilebilecektir.
Bu
Tebliğ ekinde yer alan başvuru dilekçeleri (Ek:2/A, 2/B, 2/C, 2/D), Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine ödenecek
kesinleşmiş alacaklar için madde hükmünden yararlanmak isteyen borçlularca
kullanılmak üzere düzenlenmiş olup alacaklı diğer idarelerce örneğe uygun
başvuru dilekçelerinin hazırlanarak borçluların kullanımına sunulması icap
etmektedir.
Borçluların birden fazla vergi
dairesine olan borçları için Kanundan yararlanma talebinde bulunmaları hâlinde,
her bir vergi dairesine ayrı ayrı başvurmaları gerekmektedir.
Borçlular, madde kapsamına giren
toplam borçları için madde hükmünden yararlanabilecekleri gibi talep ettikleri
dönem ve türler açısından da Kanundan yararlanabileceklerdir. Ancak, motorlu
taşıtlar vergisi mükelleflerinin, her bir taşıt itibarıyla hesaplanacak toplam
borç tutarı için başvuruda bulunmaları zorunludur.
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin altıncı fıkrasında yer alan hüküm gereğince, Kanunun kapsadığı
dönemlere ilişkin olup bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla yargı kararı
ile kesinleştiği hâlde mükellefe tebliğ edilmemiş Vergi Mahkemesi/Bölge İdare
Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi nedeniyle ödeme süresi
oluşmamış alacaklar için maddeden yararlanmak isteyen mükellefler, başvuru
dilekçesinde bu hususu ayrıca belirteceklerdir.
Diğer taraftan, 6183 sayılı
Kanunun 5 inci maddesi kapsamında vergi dairelerince Gümrük ve Ticaret
Bakanlığına bağlı tahsil daireleri adına niyabeten takip edilen alacaklar için
vergi dairelerine başvurulması mümkün bulunmayıp, bu yöndeki taleplerin ilgili
gümrük idaresine yapılması gerekmektedir.
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin onuncu fıkrası gereğince, Kanun hükümlerinden yararlanmanın
şartlarından birisi de dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi ve
kanun yollarına başvurulmaması olduğundan, bu madde hükümlerinden yararlanmak
üzere başvuran borçluların, takip ve tahsilat işlemlerinden dolayı açtıkları
davalardan da (ihtirazi kayıtla verilen beyannameye konu alacaklar için
Kanundan yararlanmak isteyenlerin alacağa ilişkin olarak açmış oldukları
davalar dâhil) vazgeçmeleri gerekmektedir.
Öte yandan, elektronik ortamda
Kanundan yararlanmak için başvuruda bulunan borçluların, yararlanmak
istedikleri borçlarıyla ilgili davalar bulunması hâlinde ilgili vergi dairesine
ayrıca yazılı olarak da başvurmaları şarttır.
B- ALACAK TUTARININ TESPİTİ
1- Kanunun Yayımlandığı
19/8/2016 Tarihi İtibarıyla Kesinleşmiş ve Bu Tarihe
Kadar (Bu Tarih Dâhil) Vadesi
Geldiği Hâlde Ödenmemiş Vergiler
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamına, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olup Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihi (bu tarih dâhil) itibarıyla vadesi geldiği hâlde
ödenmemiş olan ya da henüz ödeme süresi geçmemiş bulunan vergiler girmektedir.
Madde kapsamında ödenecek alacak tutarının tespiti
için vergi asıllarına;
- vade tarihinden, Kanunun
yayımlandığı tarihe kadar geçen süre için gecikme zammı yerine,
- daha önce hesaplanmış gecikme
faizi olması hâlinde, bu faizin hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme
faizi yerine,
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları
esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE tutarı, vergi aslı ile
toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Yapılandırılan alacak tutarının,
Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına ilişkin gecikme
zammı, gecikme faizi, vergi aslına bağlı vergi cezaları ile bu cezalara
uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
a) Yİ-ÜFE Tutarının
Hesaplanması
Yİ-ÜFE tutarı, fer’i alacaklar
için esas alınan hesaplama yöntemleri kullanılarak tespit edilecektir.
Bu Tebliğde geçen Yİ-ÜFE aylık
değişim oranları tabiri; Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi
hükmü gereğince, Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği
31/12/2004 tarihine kadar toptan eşya fiyatları endeksi (TEFE) aylık değişim
oranlarını, 1/1/2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) aylık
değişim oranlarını, 1/1/2014 tarihinden itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi
(Yİ-ÜFE) aylık değişim oranlarını ifade etmektedir.
Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında,
213 sayılı Kanuna göre hesaplanan gecikme faizi ve 6183 sayılı Kanuna göre
hesaplanan gecikme zammının hesaplama yöntemi ve hesaplama süreleri
değiştirilmeyecek, sadece aylık gecikme faizi/gecikme zammı oranı yerine Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları kullanılacaktır.
Yİ-ÜFE tutarı, gecikme faizi veya
gecikme zammı dışında Kanun kapsamına giren diğer fer’i alacaklar yerine de
hesaplanabilmektedir. Bu durumda da ilgili fer’i alacağın hesaplama yöntemi
kullanılarak ödenecek Yİ-ÜFE tutarı bulunacaktır.
Yİ-ÜFE hesaplamalarında ilk aya
ilişkin esas alınacak Yİ-ÜFE aylık değişim oranı, alacağın vadesinin rastladığı
ay için açıklanmış olan oran olacaktır. Alacağın vade tarihinin ayın son günü
olması hâlinde de hesaplamalarda başlangıç oranı olarak kullanılacak Yİ-ÜFE
aylık değişim oranı, vade tarihinin rastladığı ay için belirlenmiş oran
olacaktır.
Kanunun 1 inci maddesinin ikinci
fıkrasının (ç) bendinde yer alan hüküm gereğince, Yİ-ÜFE tutarının
hesaplanmasında, Kanunun yayımlandığı Ağustos/2016 ayı için esas alınması
gereken oran, bir önceki ay olan Temmuz/2016 ayına ait Yİ-ÜFE aylık değişim
oranı olacaktır.
Türkiye İstatistik Kurumunca,
Ocak/1980 ayından Kanunun yayımlandığı tarihten bir önceki aya ait Yİ-ÜFE aylık
değişim oranı dâhil açıklanan Yİ-ÜFE aylık değişim oranları ekli tabloda (Ek:1)
yer almaktadır. Yİ-ÜFE tutarlarının tespitinde kullanılacak olan Yİ-ÜFE aylık
değişim oranlarının eksi değer çıkması durumunda bu oranlar da hesaplamada eksi
değer olarak dikkate alınacaktır. Hesaplamaya konu döneme ilişkin olarak Yİ-ÜFE
aylık değişim oranlarının toplamı eksi değer olduğu takdirde alacak asılları üzerinden
hesaplanan fer’iler yerine alınması gereken Yİ-ÜFE tutarı sıfır kabul
edilecektir.
Örnek 1- 26/6/2015 vadeli
bir verginin Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde bu
vergiye %19,2741 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları toplamı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE Oranı ve
Hesaplanacak Süre
SÜRE
ESAS ALINACAK ORAN (%)
26/6/2015 - 26/7/2015 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,25
27/7/2015 - 26/8/2015 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,32
27/8/2015 - 26/9/2015 için
Ağustos ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,98
27/9/2015 - 26/10/2015 için
Eylül ayına ait Yİ-ÜFE oranı
1,53
27/10/2015 - 26/11/2015 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,2
27/11/2015 - 26/12/2015 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-1,42
27/12/2015 - 26/1/2016 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,33
27/1/2016 - 26/2/2016 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,55
27/2/2016 - 26/3/2016 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,2
27/3/2016 - 26/4/2016 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,4
27/4/2016 - 26/5/2016 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,52
27/5/2016 - 26/6/2016 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
1,48
27/6/2016 - 26/7/2016 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,41
27/7/2016 - 18/8/2016 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı (23 gün)
[(0,21/100)/30x100]x23
0,161
TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI
3,811
*Gecikme zammının
ay kesrine isabet eden günleri için Yİ-ÜFE tutarının hesaplanmasında, ilgili ay
Yİ-ÜFE aylık değişim oranı 30’a bölünmek suretiyle bulunacak günlük oran
kullanılacaktır. (Yİ-ÜFE aylık değişim oranı/100/30=) Bulunacak rakamın
virgülden sonraki 6 hanesi hesaplamalarda kullanılacak olup, 7 nci ve devam
eden hanelerde bir sayı bulunması hâlinde 6 ncı hane bir üst sayıya
tamamlanacak ve bulunan rakam 100 sayısı ile çarpılmak suretiyle günlük Yİ-ÜFE
oranı bulunacaktır. Bulunan günlük oran geçen gün sayısı ile çarpılarak ay
kesrine isabet eden toplam Yİ-ÜFE oranı bulunacaktır.
Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı
ile vergi aslı çarpılmak suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE
tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, vergi aslı ile
toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Örnek 2- 12/10/2015 vadeli
bir verginin Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş olması hâlinde bu
vergiye %14,2802 oranında hesaplanması gereken gecikme zammı yerine toplam
Yİ-ÜFE oranı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE Oranı ve
Hesaplanacak Süre
SÜRE
ESAS ALINACAK ORAN (%)
12/10/2015 - 12/11/2015 için
Ekim ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,2
13/11/2015 - 12/12/2015 için
Kasım ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-1,42
13/12/2016 - 12/1/2016 için
Aralık ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,33
13/1/2016 - 12/2/2016 için
Ocak ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,55
13/2/2016 - 12/3/2016 için
Şubat ayına ait Yİ-ÜFE oranı
-0,2
13/3/2016 - 12/4/2016 için
Mart ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,4
13/4/2016 - 12/5/2016 için
Nisan ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,52
13/5/2016 - 12/6/1216 için
Mayıs ayına ait Yİ-ÜFE oranı
1,48
13/6/2016 - 12/7/2016 için
Haziran ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,41
13/7/2016 - 12/8/2016 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı
0,21
13/8/2016 - 18/8/2016 için
Temmuz ayına ait Yİ-ÜFE oranı (6 gün) [(0,21/100)/30x100]x6
0,042
TOPLAM Yİ-ÜFE ORANI
1,462
Toplam Yİ-ÜFE aylık değişim oranı
ile vergi aslı çarpılmak suretiyle gecikme zammı yerine ödenmesi gereken Yİ-ÜFE
tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, vergi aslı ile
toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
b) Yİ-ÜFE Tutarının Hesaplanmasında
Esas Alınacak Diğer Hususlar
Gecikme zammının günlük olarak
hesaplanması gerektiği hallerde, bu sürelere uygulanması gereken Yİ-ÜFE aylık
değişim oranı da Seri:A Sıra No:1 Tahsilat Genel Tebliğinde yapılan
düzenlemeler çerçevesinde günlük olarak bulunacaktır.
6183 sayılı Kanunun 51 inci
maddesinde yer alan asgari gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine alınacak
Yİ-ÜFE tutarı için de uygulanacaktır.
6183 sayılı Kanunun 52 nci
maddesine göre gecikme zammı tatbik süresini durduran iflas ve aciz halleri söz
konusu ise gecikme zammı uygulanmayan süreye Yİ-ÜFE aylık değişim oranı da
uygulanmayacak, bu hallerin varlığı Yİ-ÜFE uygulanan süreyi de durduracaktır.
6183 sayılı Kanunun 53 üncü
maddesi uyarınca, belediye sınırları dışındaki köylerde tahsildarlar tarafından
tahsil edilen ve tahsildarın ilk uğradığı zaman ödeme yapılmadığı takdirde %10
oranında uygulanan gecikme zammı yerine, tahsildarın ilk uğradığı aydaki Yİ-ÜFE
aylık değişim oranı uygulanacaktır.
Örnek 3- 26/4/2013 vadeli
5.700,00 TL katma değer vergisi süresinde ödenmemiştir. Bu Kanunun yayımlandığı
tarihe kadar 3.173,42 TL gecikme zammı hesaplanmıştır. Kanunun yayımı tarihi
itibarıyla toplam borç tutarı 8.873,42 TL’dir.
Bu Kanundan yararlanmak üzere
başvuruda bulunulması hâlinde, vergi aslına uygulanan gecikme zammı yerine
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Buna göre, gecikme zammının
hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak
toplam Yİ-ÜFE oranı ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/4/2013 - 18/8/2016
5.700,00
%55,6741
3.173,42
%21,4710
1.223,85
Buna göre, ödenecek tutar ile
tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
5.700,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine)
:
1.223,85 TL
TOPLAM
:
6.923,85 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
3.173,42 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 6.923,85 TL tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi hâlinde, toplam 3.173,42 TL tutarındaki alacağın tahsilinden
vazgeçilecektir.
Örnek 4- 2011
vergilendirme dönemine ilişkin olarak 25/3/2012 tarihine kadar elektronik
ortamda verilmesi gereken yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmemiştir.
Yapılan inceleme sonucunda, 2011 dönemi için 33.000,00 TL gelir vergisi tarh
edilmesi ve bir kat vergi ziyaı cezası ile 1.070,00 TL özel usulsüzlük cezası
kesilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Vergi/ceza ihbarnamesi 13/3/2013
tarihinde mükellefe tebliğ edilmiştir. İnceleme sonucu yapılan bu tarhiyat
12/4/2013 tarihinde tahakkuk etmiş ve Kanunun yayımlandığı tarihe kadar
herhangi bir ödemede bulunulmamıştır. Bu tarhiyata göre tahakkuk eden vergi,
vergi ziyaı cezası, özel usulsüzlük cezası, gecikme faizi ve gecikme zamları şu
şekildedir.
Gelir Vergisi
:
33.000,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
33.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası
:
1.070,00 TL
Gecikme Faizi
:
4.620,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
18.110,47 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı
:
18.110,47 TL
TOPLAM
107.910,94 TL
Bu maddeden yararlanmak üzere
başvuruda bulunulması hâlinde, ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak
tutarları aşağıdaki gibi olacaktır.
Vergi aslına bağlı olmaksızın
kesilmiş olan ve madde kapsamına giren vergi cezalarının maddeden
yararlanılarak ödenmek istenmesi hâlinde, maddenin birinci fıkrasının (b) bendi
gereğince bu cezaların %50’sinin ödenmesi durumunda, cezanın geri kalan
%50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.
Vergi aslına uygulanan gecikme
faizi ve gecikme zammı ile vergi ziyaı cezasına uygulanan gecikme zammı yerine
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak, Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Buna göre, örnek olayda gecikme
faizinin hesaplandığı süre, gecikme faizi tutarı, bu sürelere ilişkin toplam
Yİ-ÜFE oranları ve Yİ-ÜFE tutarları aşağıda gösterilmiştir.
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı (TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
I. Taksit
1/4/2012-12/4/2013
16.500,00
%16,80
2.772,00
%1,86
306,90
II. Taksit
1/8/2012-12/4/2013
16.500,00
%11,20
1.848,00
%2,38
392,70
TOPLAM
33.000,00
4.620,00
699,60
Gecikme zammının hesaplandığı
süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE
oranları ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekildedir.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
13/5/2013 -18/8/2016
33.000,00
(Gelir V.)
%54,8802
18.110,47
%22,072
7.283,76
13/5/2013 -18/8/2016
33.000,00
(Vergi Ziyaı Cezası)
%54,8802
18.110,47
-----
-----
Ödenecek Tutar
Gelir Vergisi
:
33.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.070 x %50=)
:
535,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
699,60 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı Yerine)
:
7.283,76 TL
TOPLAM
:
41.518,36 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
33.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.070 x %50=)
:
535,00 TL
Gecikme Faizi
:
4.620,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
18.110,47 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı
:
18.110,47 TL
TOPLAM
:
74.375,94 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 41.518,36 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi durumunda, toplam 74.375,94 TL tutarındaki alacağın tahsilinden
vazgeçilecektir.
2- Kanunun Yayımlandığı 19/8/2016 Tarihinde
Kesinleştiği Hâlde Henüz Ödeme Süresi Geçmemiş Vergiler
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi
itibarıyla (bu tarih dâhil) kesinleştiği hâlde ödeme süresi henüz geçmemiş
bulunan alacaklar için de Kanun hükmünden yararlanılabileceği belirtilmiştir.
Buna göre, muhtelif şekillerde
kesinleşen ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla henüz ödeme süresi geçmemiş
olan alacaklar hakkında, aşağıda açıklanan hususlar ve bu Tebliğin önceki
bölümlerinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak işlem tesis edilecektir.
a) 213 sayılı Kanunun Uzlaşma
Hükümlerine Göre Kesinleşen Alacaklar
6736 sayılı Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihinden önce 213 sayılı Kanunun gerek uzlaşma gerekse
tarhiyat öncesi uzlaşma hükümlerinden yararlanılarak uzlaşma sağlanmış ancak
henüz ödeme süresi geçmemiş borcu olan mükellefler, uzlaşma sonucu tahakkuk
eden vergi ve ceza tutarları ile hesaplanan gecikme faizleri dikkate alınarak
Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
Örnek 5- 24/8/2015
tarihinde verilmesi gereken gelir (stopaj) vergisi beyannamesi süresinde
verilmemiştir. Mükellefin defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucu
adına 130.000,00 TL gelir (stopaj) vergisi tarh edilerek bir kat vergi ziyaı
cezası ile 1.300,00 TL özel usulsüzlük cezası kesilmesi gerektiği tespit
edilmiştir. Buna ilişkin vergi/ceza ihbarnamesi 17/6/2016 tarihinde mükellefe
tebliğ edilmiştir.
Mükellef, 11/7/2016 tarihinde
uzlaşma talebinde bulunmuş, 20/7/2016 tarihi uzlaşma günü olarak verilmiş ve
aynı gün varılan uzlaşma sonucuna göre, vergi dairesince aşağıda yazılı
tutarlar tahakkuk ettirilmiştir.
Gelir (stopaj) Vergisi
:
100.000,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
35.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası
:
1.300,00 TL
Gecikme Faizi
:
14.000,00 TL
TOPLAM
:
150.300,00 TL
Mükellefin Kanundan yararlanmak
üzere başvuruda bulunması hâlinde, Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla
uzlaşma sonucu tahakkuk eden alacakların henüz ödeme süresi geçmemiş (vade
tarihi: 20/8/2016) olduğundan, Kanunun 2 nci maddesi hükmüne göre ödenecek
tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Faizi
Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam
Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/8/2015-20/7/2016
100.000,00
%14,00
14.000,00
%3,31
3.310,00
Ödenecek Tutar
Gelir (stopaj)
Vergisi
:
100.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.300,00 x %50=)
:
650,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
3.310,00 TL
TOPLAM
:
103.960,00 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
35.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.300,00 x %50=)
:
650,00 TL
Gecikme Faizi
:
14.000,00 TL
TOPLAM
:
49.650,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 103.960,00 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi durumunda, toplam 49.650,00 TL tutarındaki alacağın tahsilinden
vazgeçilecektir.
b) 213 sayılı Kanunun 376 ncı
Maddesinden Yararlanılarak Ödenecek Alacaklar
213 sayılı Kanun uyarınca
kesilmiş olan vergi cezaları için anılan Kanunun 376 ncı maddesi hükmü uyarınca
indirim talebinde bulunulan ancak, 6736 sayılı Kanunun yayımlandığı 19/8/2016
tarihi itibarıyla dava açma süresi geçmiş, henüz ödeme süresi geçmemiş bulunan
alacaklar için indirimli ceza tutarları dikkate alınarak Kanun hükümlerinden
yararlanılabilecektir.
Bu safhada bulunan alacaklar
için, 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesine göre indirimli olarak tahakkuk
ettirilen cezanın vergi aslına bağlı olmayan bir ceza ya da iştirak nedeniyle
kesilen vergi ziyaı cezası olması durumunda ödenecek ceza tutarının 6736 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmüne göre indirilmiş
tutar üzerinden hesaplanmasına dikkat edilecektir.
Örnek 6- 2015 yılına
ilişkin belge basım görevi ile ilgili bildirim ödevini yerine getirmeyen matbaa
işletmecisine 770,00 TL’lik özel usulsüzlük cezası kesilmiş ve vergi/ceza
ihbarnamesi 1/7/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. Mükellef söz konusu vergi
cezası için 213 sayılı Kanunun 376 ncı maddesi hükmünden yararlanmak üzere dava
açma süresinin son günü olan 31/7/2016 tarihinde vergi dairesine müracaat
etmiştir.
Vergi dairesince mükellefin
talebi üzerine cezanın 1/3’ü indirilerek, kalan 513,33 TL özel usulsüzlük
cezası tahakkuk ettirilmiş ve mükellefe cezayı 31/8/2016 tarihine kadar ödemesi
gerektiği bildirilmiştir.
Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olan bu alacağa ilişkin Kanundan
yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, 213 sayılı Kanunun 376 ncı
maddesi çerçevesinde hesaplanan 513,33 TL özel usulsüzlük cezası, 6736 sayılı
Kanun hükümlerine göre %50 oranında indirilerek tahsil edilecektir. Söz konusu
cezanın %50’sine isabet eden (513,33 x %50=)256,67 TL’nin Kanunda öngörülen
süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, özel usulsüzlük cezasından kalan 256,66
TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
c) 213 sayılı Kanunun 371 inci Maddesinde Yer
Alan Pişmanlık Hükümlerine Göre Beyan Edilen Matrahlar Üzerinden Tahakkuk Eden
Alacaklar
6736 sayılı Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihi itibarıyla pişmanlık hükümlerine göre tahakkuk eden ve
henüz 15 günlük ödeme süresi geçmemiş olan alacaklar için Kanun hükümlerinden
yararlanılabilecektir. Bu takdirde, pişmanlık zammı yerine Kanunun yayımlandığı
tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı
hesaplanacaktır.
Ancak, 6736 sayılı Kanun
hükümlerine göre ödeme yapılmamış olması hâlinde pişmanlık hükümlerinin ihlal
edilmiş sayılacağı tabiidir. Dolayısıyla, kısmen pişmanlık ihlali olamayacağından
borçlular ödedikleri tutar kadar Kanun hükmünden yararlanamayacaktır.
213 sayılı Kanunun pişmanlık
hükümlerine göre tahakkuk eden ve Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi
itibarıyla 371 inci maddede öngörülen 15 günlük ödeme süresinde ödenmemiş olan
vergiler için pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş olacak ve 6736 sayılı Kanunun 3
üncü maddesinin beşinci fıkrası ve 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri
saklı kalmak kaydıyla vergi asılları ve bunlara hesaplanan gecikme
faizi/gecikme zammı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılacaktır.
Kanunun yayımlandığı tarihten
önce pişmanlık talebi ile verilip, ödeme yönünden şartların ihlal edildiği
beyannameler ile kendiliğinden verilen beyannameler için kesilen ve bu Kanunun
yayımlandığı tarih itibarıyla dava açma süresi geçmemiş olan vergi cezaları
için Kanunun 3 üncü maddesinde açıklanan hükümlere göre işlem yapılacaktır.
Kanunun yayımlandığı tarihten
önce pişmanlık talebi ile verilip, ödeme yönünden şartların ihlal edildiği
beyannameler ile kendiliğinden verilen beyannameler için kesilen veya kesilecek
olan ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla tebliğ edilmemiş olan vergi
cezaları hakkında Kanunun 4 üncü maddesi hükümleri uygulanacaktır.
Örnek 7- Mart/2015
vergilendirme dönemine ilişkin elektronik ortamda verilmesi gereken katma değer
vergisi beyannamesi 10/8/2016 tarihinde pişmanlıkla verilmiş, bunun üzerine
8.000,00 TL vergi tahakkuk etmiş ve alacağın vadesi 25/8/2016 tarihi olarak
oluşmuştur. Ayrıca, beyannamenin süresinde verilmemesi nedeniyle 1.300,00 TL
tutarında özel usulsüzlük cezası kesilerek aynı gün mükellefe tebliğ
edilmiştir.
Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla ödeme süresi henüz geçmemiş olan bu alacağa ilişkin maddeden
yararlanmak üzere başvuruda bulunulması hâlinde, madde hükmüne göre ödenecek
tutar ile tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Pişmanlık Zammı Hesaplanan Süre*
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Pişmanlık
Zammı
Oranı
Pişmanlık
Zammı Tutarı
(TL)
Yİ-ÜFE
Hesaplanacak
Süre
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/4/2015-
18/8/2016
8.000,00
%22,40
1.792,00
27/4/2015-
18/8/2016
%6,40
512,00
* Pişmanlık zammının hesabında
Kanunun yayımı tarihi esas alınmıştır.
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
8.000,00 TL
Damga Vergisi
:
31,50 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Pişmanlık Zammı Yerine)
:
512,00 TL
TOPLAM
:
8.543,50 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Pişmanlık Zammı (Katma Değer Vergisi için)
:
1.792,00 TL
Yukarıda belirtilen 8.543,50
TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, 1.792,00 TL’nin
tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefe kesilmiş olan 1.300,00
TL tutarındaki özel usulsüzlük cezasına ilişkin vergi/ceza ihbarnamesinin
10/8/2016 tarihinde tebliğ edilmiş olması ve 6736 sayılı Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihi itibarıyla 30 günlük dava açma süresinin geçmemiş olması
nedeniyle bu ceza için Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi hükmünden
yararlanılması mümkün bulunmaktadır.
Mükellefçe, yapılandırılan
tutarın tamamının 6736 sayılı Kanun hükümlerine göre ödenmemesi hâlinde,
pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş sayılacak ve Kanun hükmünden
yararlanılamayacaktır.
ç) 213 sayılı Kanun Uyarınca
İkmalen, Re’sen ya da İdarece Yapılan Tarhiyata İlişkin Olarak Dava
Açılmaksızın Kesinleşen Alacaklar
İkmalen, re’sen ya da idarece
tarh edilmiş ve Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi itibarıyla dava
açma süresi geçmiş ancak ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan alacaklar için
tarhiyata ilişkin vergi/ceza ihbarnamelerinde belirtilen tutar ve hesaplanan
gecikme faizi dikkate alınarak Kanunun 2 nci maddesi hükmünden
yararlanılabilecektir.
3- Kanunun Yayımlandığı
19/8/2016 Tarihten Önce Asılları Kısmen ya da Tamamen Ödenmiş Olan Vergiler
6736 sayılı Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihten önce asılları kısmen ya da tamamen ödenmiş olan alacaklar da
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi hükmüne göre
yapılandırılacaktır.
Buna göre, Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihten önce asılları kısmen ya da tamamen ödenmiş olan
vergilerle ilgili olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.
a) Asılları Kısmen Ödenmiş
Olan Vergiler
Asılları kısmen ödenmiş olan
vergilerin ödenmemiş kısmına,
- vade tarihinden Kanunun
yayımlandığı tarihe kadar hesaplanacak gecikme zammı yerine,
- daha önce hesaplanmış gecikme
faizi olması hâlinde, gecikme faizinin hesaplandığı süre dikkate alınarak
gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu tutar, ödenmemiş vergi aslı
ile toplanarak madde hükmüne göre yapılandırılan alacak tutarı bulunacaktır.
Yapılandırılan alacak
tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına
uygulanan gecikme faizi, gecikme zammı ve vergi aslına bağlı cezalar ile bu
cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Asılları kısmen ödenmiş
vergilerin, ödenmiş kısmına isabet eden gecikme zammı ve gecikme faizinin
ödenmemiş olması hâlinde ise aşağıdaki (b) bölümünde yer alan açıklamalara göre
işlem yapılacaktır.
b) Asılları Tamamen Ödenmiş Vergilere İlişkin
Gecikme Faizi ve Gecikme Zammı
6736 sayılı Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihten önce asılları tamamen ödenmiş vergiler üzerinden hesaplanmış
gecikme zammı ve gecikme faizleri;
- verginin vade tarihinden
ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,
- vergiye gecikme faizinin
hesaplandığı süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda
öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde vergi aslına uygulanan gecikme
faizi, gecikme zammı ve vergi aslına bağlı cezalar ile bu cezalara uygulanan
gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun
yayımlandığı tarihten önce vergi aslının, vergi aslına uygulanan gecikme
zammının, gecikme faizinin ve vergi cezalarının ödenmiş olması, başka bir
ifadeyle, ödenmemiş kısmın sadece vergi cezasına uygulanan gecikme zammından
ibaret olması hâlinde, herhangi bir şart aranmaksızın vergi cezalarına
uygulanan gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
c) Asılları Tamamen Ödenmiş
Vergilere İlişkin Gecikme Faizi ve Gecikme Zamlarından, Kanunun Yayımlandığı
Tarihten Önce Kısmen Tahsil Edilenler
Asılları tamamen ödenmiş vergilere ilişkin gecikme
faizi ve gecikme zamlarından, Kanunun yayımlandığı tarihten önce kısmen
tahsilat yapılmışsa,
- vergi aslının vade tarihinden
ödendiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı yerine,
- gecikme faizinin hesaplandığı
süre dikkate alınarak, gecikme faizi yerine,
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Ödenmiş gecikme faizi/gecikme
zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından fazla olması hâlinde herhangi bir
tahsilat yapılmayacak, kalan gecikme faizi/gecikme zammının tahsilinden
vazgeçilecektir. Bununla birlikte, tahsil edilmiş gecikme faizi ve gecikme
zammından red ve iade yapılmayacaktır.
Ödenmiş gecikme faizi/gecikme
zammı tutarının, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından az olması hâlinde ise ödenecek
tutar, Yİ-ÜFE tutarından ödenmiş olan gecikme faizi/gecikme zammı çıkartılmak
suretiyle tespit edilecektir. Bu şekilde belirlenen tutarın Kanunda öngörülen
süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, kalan gecikme faizi/gecikme zammının
tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 8- Nisan, Mayıs,
Haziran/2014 vergilendirme dönemine ilişkin 9.300,00 TL geçici vergi tahakkuk
etmiştir. Ancak, mükellef 17/8/2014 vadeli geçici vergi borcunu ödememiştir.
Söz konusu vergi borcu mükellefin yıllık gelir vergisi beyannamesini, beyanname
verme süresi içerisinde vermesi nedeniyle, 1/3/2015 tarihi itibarıyla terkin
edilmiş ve 833,32 TL gecikme zammı hesaplanmıştır.
Mükellefin gecikme zammı borcuna
karşılık vergi dairesince 11/2/2016 tarihinde 75,00 TL tahsilat yapılmıştır.
Mükellefin, 6736 sayılı Kanundan
yararlanmak için başvuruda bulunması hâlinde geçici verginin vade tarihinden
terkin edildiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanan gecikme zammı tutarı
yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Bu durumda uygulanacak toplam
Yİ-ÜFE oranı %1,27’dir.
Toplam Yİ-ÜFE tutarı ise
(9.300,00 x %1,27=)118,11 TL olacaktır.
Mükellefin gecikme zammına
karşılık hiç ödeme yapmamış olması hâlinde, Kanun hükmünden yararlanmak için
ödemesi gereken tutar 118,11 TL’dir.
Ancak, mükelleften Kanunun yayımlandığı tarihten önce
gecikme zammına karşılık 75,00 TL tahsilat yapıldığından, 6736 sayılı Kanuna
göre ödemesi gereken Yİ-ÜFE tutarından, daha önce ödenen gecikme zammı tutarı
çıkarılarak tahsili gereken Yİ-ÜFE tutarı bulunacaktır.
Buna göre, ödenecek Yİ-ÜFE
tutarı; (118,11 - 75,00=)43,11 TL’dir.
Mükellefin bu tutarı Kanunda
öngörülen süre ve şekilde ödemesi hâlinde gecikme zammından kalan (833,32 -
75,00=)758,32 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
4- Sadece Vergi Aslına
Bağlı Vergi Cezası ve Buna İlişkin Gecikme Zammından İbaret Borçlar
6736 sayılı Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihi itibarıyla ödenmemiş borcun sadece vergi aslına bağlı kesilen
cezalardan (vergi ziyaı cezaları, kaçakçılık, ağır kusur ve kusur cezaları) ve
bunlara ilişkin gecikme zamlarından ibaret olması ve herhangi bir ihtilafın
bulunmaması şartıyla başvuruya bağlı olmaksızın re’sen; ihtilaf bulunması
hâlinde ise borçlunun müracaat etmesi ve ihtilafından vazgeçmesi şartına bağlı
olarak bu cezaların ve bunlara ilişkin gecikme zamlarının tamamının tahsilinden
vazgeçilecektir.
Bu hükmün uygulanmasında, vergi
aslına bağlı kesilen cezaların ait olduğu vergi türü ve dönemleri ayrı ayrı
dikkate alınacaktır.
5- Bir Vergi Aslına Bağlı
Olmaksızın Kesilmiş Olan Vergi Cezaları
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 30/6/2016 tarihinden (bu
tarih dâhil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak kesilmiş olan vergi aslına
bağlı olmayan vergi cezaları, Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi itibarıyla
kesinleşmiş ve vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi geçmemiş
olması hâlinde anılan bent kapsamında yapılandırılabilecektir.
Bu durumda, vergi aslına bağlı
olmayan vergi cezalarının (I. ve II. derece usulsüzlük cezaları ile özel
usulsüzlük cezaları) %50’sinin Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen
ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımlandığı tarihten
önce bu cezalara karşılık kısmi ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım
için bu Kanundan yararlanılacaktır.
Örnek 9- Mükellefe, yaptığı
satışa ilişkin fatura vermemesinden dolayı 200,00 TL özel usulsüzlük cezası
kesilmiş ve vergi/ceza ihbarnamesi 3/6/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Kesilen ceza itirazsız kesinleşmiştir.
Mükellefin, 6736 sayılı Kanundan
yararlanmak için başvuruda bulunması hâlinde 200,00 TL özel usulsüzlük
cezasının %50’sine isabet eden (200,00 x %50=)100,00 TL ödemesi gerekecektir.
Söz konusu tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde kalan
100,00 TL özel usulsüzlük cezasının tahsilinden vazgeçilecektir.
6- İştirak Nedeniyle Kesilen
Vergi Ziyaı Cezaları
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iştirak nedeniyle kesilen,
Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi itibarıyla kesinleşmiş ve vadesi geldiği
hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi geçmemiş vergi cezalarının %50’si ve bu
tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık
değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; Kanunda belirtilen süre ve
şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara
bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımlandığı tarihten
önce bu cezalardan kısmen tahsilat yapılmış ise kalan tutar üzerinden Kanundan
yararlanılabilecektir.
7- İhtirazi Kayıtla Beyan Edilen
Vergiler
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin üçüncü fıkrasında, ihtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine
tahakkuk etmiş olan vergiler hakkında, maddenin birinci fıkrasının (a) bendi
hükmünün uygulanacağı belirtilmiştir.
Buna göre, Kanunun yayımlandığı
tarih itibarıyla ihtirazi kayıtla beyan edilmiş ancak ödenmemiş vergiler dava
konusu yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın Kanunun 2 nci maddesi kapsamında
yapılandırılacaktır. Bu takdirde, ihtilafa ilişkin yargı mercilerince verilmiş
kararlar dikkate alınmadan mükelleflerin beyanı üzerine tahakkuk eden tutar
esas alınarak Kanun hükmünden yararlanılacaktır.
8- 2016 Yılına İlişkin Olarak
Tahakkuk Eden Geçici Vergilere İlişkin Gecikme Zammı Alacakları
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin dördüncü fıkrası gereğince, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin
olarak 2016 yılında tahakkuk eden ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla
vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi geçmemiş olan geçici vergiler
ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zamları yerine bu Kanunun
yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak
hesaplanacak tutar ödenmek suretiyle Kanunun 2 nci maddesinden
yararlanılacaktır. Ancak, 2016 yılına ilişkin yıllık gelir/kurumlar vergisinin
tahakkukunu müteakip ödenecek taksitlerde, vergi aslının ödenmesine ilişkin
şart aranılmayacaktır.
Geçici vergilerin yıllık gelir ve
kurumlar vergisinden mahsup edilebilmesi için mahsup tarihi itibarıyla ödenmiş
olması gerekmektedir. Kanunun 2 nci maddesine göre geçici vergilerin yapılandırılmış
olması bu vergilerin ödendiği anlamına gelmeyecektir. Bu nedenle, madde
kapsamında yapılandırılmış ancak ödenmemiş geçici vergi asıllarının yıllık
gelir veya kurumlar vergisine mahsup edilmesi mümkün olmayacaktır. Ancak,
yapılandırılmış ve yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin
verilmesinden önce ödenmiş olan geçici vergilerin ise yıllık gelir veya
kurumlar vergisinden mahsup edileceği, ödenmemiş geçici vergi asıllarının
terkin edileceği tabiidir.
9- Motorlu Taşıtlar Vergisine
İlişkin Yapılacak İşlemler
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, Kanun kapsamında ödenecek olan motorlu
taşıtlar vergisi ve bu vergiye bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı yerine bu
Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak
hesaplanacak tutarın ait olduğu taşıt için, Kanun hükümlerinin ihlal edilmemiş
olması koşuluyla, 197 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin (d) fıkrası hükmü
uygulanmadan, taksit ödeme süresi sonuna kadar taşıtlarının fenni muayenelerini
yaptırmalarına ve uçuşa elverişli belgelerini almalarına imkân verilecektir.
Ancak, taşıtın satış ve devri
hâlinde taksitlendirilen borcun tamamının ödenmesi şartının aranılacağı
tabiidir.
10- 5736 sayılı Kanuna
Göre Uzlaşılmış Alacaklar
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 20/2/2008 tarihli ve 5736 sayılı
Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanunun 1 ve 2 nci
maddeleri gereğince ödenmesi gerektiği hâlde Kanunun yayımlandığı tarihe kadar
ödenmemiş olan tutarların Kanunun 2 nci maddesi kapsamında
yapılandırılabileceği hüküm altına alınmıştır.
5736 sayılı Kanun kapsamında
taksitlendirilen alacaklardan 6736 sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla
ödenmemiş olanlar Kanunun 2 nci maddesine göre yapılandırılacak ve ödenecek
tutarın tespitinde, alacak asıllarına 5736 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin
altıncı fıkrası gereğince ödemede gecikilen her ay ve kesri için aylık olarak
uygulanması gereken;
- %5 zammın yerine ilgili aylara
ait Yİ-ÜFE aylık değişim oranları,
- 5736 sayılı Kanunda öngörülen
ve taksitlere %5 zammın uygulandığı süreden sonra gecikilen süre için 6183
sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanması gereken gecikme zammı yerine
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları,
esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı
hesaplanacaktır.
6736 sayılı Kanuna göre; 5736
sayılı Kanunun 1 ve 2 nci maddeleri uyarınca ödenecek taksitlere ilk taksit
ödeme süresinin başlangıç tarihinden itibaren her ay ve kesri için ayrı ayrı
binde iki oranında hesaplanan faiz için herhangi bir Yİ-ÜFE tutarı
hesaplanmayacaktır. Binde iki oranında hesaplanan tutar, 6736 sayılı Kanunun 2
nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince, Kanun kapsamında
yapılandırılan borcun Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla
terkin edilecektir.
Diğer taraftan, 5736 sayılı
Kanunun 1 inci maddesi kapsamında uzlaşılarak tahakkuk ettirilen ve taksitler
hâlinde vadelendirilen alacak tutarı içerisinde yer alan vergi aslı ve gecikme
faizi Kanun kapsamında yapılandırılacak ve varsa vergi cezaları hakkında da
6736 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.
11- Kanunun 2 nci Maddesi
Kapsamındaki İdari Para Cezaları
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; 30/6/2016 tarihinden (bu tarih
dâhil) önce verilen ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kesinleşmiş olup
vadesi geldiği hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan
ve Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi kapsamında olan idari para cezalarının yapılandırma usulü belirlenmiştir.
Buna göre, Kanun kapsamında
yapılandırılması mümkün olan askerlik, seçim, nüfus, trafik, karayolu taşıma,
otoyollar ve köprülerden ihlalli geçiş idari para cezaları ile Radyo ve
Televizyon Üst Kurulu tarafından verilmiş olan idari para cezalarından,
30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilmiş olan ve bu Kanunun
yayımlandığı 19/8/2016 tarihi itibarıyla kesinleşmiş olup vadesi geldiği hâlde
ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunanların asıllarının
tamamı ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme
alacakları yerine, Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim
oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer’i
alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim
oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda belirtilen süre ve şekilde
tamamen ödenmesi şartıyla cezaya bağlı fer’ilerin tamamının tahsilinden
vazgeçilecektir.
Madde kapsamında yapılandırılması
mümkün olan idari para cezalarından;
- 2918 sayılı Kanuna göre verilen
ve süresinde ödenmeyen idari para cezalarına, vade tarihinden ödendiği tarihe
kadar;
- 4925 sayılı Kanuna göre verilen
ve süresinde ödenmemiş olan idari para cezalarından, anılan Kanunda değişiklik
yapan 5728 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 8/2/2008 tarihinden önce (bu tarih
hariç) verilmiş olanlara vade tarihinden 8/2/2008 tarihine kadar (bu tarih
hariç),
geçen her ay ve kesri için aylık
%5 oranında faiz hesaplanması ve hesaplanan faiz tutarının da cezanın iki
katını geçmemesi gerekmektedir.
6736 sayılı Kanun kapsamında
trafik ve karayolu taşıma idari para cezalarının yapılandırılmasında aylık %5
oranında hesaplanacak faiz yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Ancak,
hesaplanan Yİ-ÜFE tutarı da ilgili Kanun gereğince idari para cezasının iki
katını geçemeyecektir.
2918 sayılı Kanunun 31/7/2004
tarihinde yürürlüğe giren 5228 sayılı Kanunla değişmeden önceki 115 inci
maddesi hükmüne göre, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren on gün içerisinde
ödenmeyen trafik idari para cezaları iki katına çıkarak ödeme süresi on gün
daha uzamakta ve bu süre içerisinde de ödenmeyen trafik idari para cezaları üç
katına çıkmaktaydı. 5228 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce verildiği hâlde 6736
sayılı Kanunun yayımlandığı tarihe kadar ödenmemiş olan trafik idari para
cezalarının yapılandırılmasında herhangi bir fer’i alacak bulunmadığından, bu
alacak üzerinden Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmayacak ve yapılandırmaya üç katına
çıkmış tutar esas alınacaktır. Aynı şekilde 4925 sayılı Kanunun 5228 sayılı
Kanunla değişmeden önceki 29 uncu maddesi hükmüne göre üç katına çıkmış
karayolu taşıma idari para cezaları için de üç katına çıkan tutar üzerinden
maddeden yararlanılabilecektir.
Madde kapsamına 30/6/2016
tarihinden (bu tarih dâhil) önce verilen ve Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla kesinleşerek vadesi geldiği hâlde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi
henüz geçmemiş bulunan idari para cezaları girmekte olup, söz konusu idari para
cezası kesinleştiği hâlde bu cezaya ilişkin tutanakların ilgili vergi
dairelerine intikal etmemiş olması hâlinde, borçlular vergi dairelerine idari
yaptırım karar tutanaklarını ibraz ederek başvuruda bulunabilecek ve bu
başvurular üzerine söz konusu idari para cezaları madde kapsamında
yapılandırılacaktır.
Örnek 10- 28/4/2015 vadeli
800,00 TL tutarlı trafik idari para cezasının, Kanundan yararlanılmak suretiyle
ödenmesi durumunda ödenmesi gereken alacak tutarı ile tahsilinden vazgeçilen
alacak tutarı şu şekilde olacaktır.
Faiz Hesaplanan Süre
İdari Para Cezası Tutarı
(TL)
Faiz Oranı
Faiz Tutarı
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
29/4/2015-
18/8/2016
800,00
%80
640,00
%6,40
51,20
Ödenecek Tutar
İdari Para Cezası
:
800,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Faiz Yerine)
:
51,20 TL
TOPLAM
:
851,20 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacak
Faiz
:
640,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 851,20 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi durumunda, toplam 640,00 TL tutarındaki faizin tahsilinden
vazgeçilecektir.
12- 6183 sayılı Kanun
Kapsamında Takip Edilen Diğer Alacaklar
6736 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, vergiler ile Kanun
kapsamına giren idari para cezaları dışında kalan ve bu Tebliğin (I/A-1-c)
bölümünde belirtilen amme alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin hükümlere
yer verilmiştir.
Madde
hükmüne göre, Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi itibarıyla vadesi
geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi
henüz geçmemiş bulunan asli alacakların ödenmemiş kısmının
tamamı ile bu alacaklara bağlı faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı
gibi fer’i amme alacakları yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda öngörülen
süre ve şekilde ödenmesi şartıyla bu alacaklara uygulanan faiz, cezai faiz,
gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacaklarının tamamının
tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun yayımlandığı tarihten
önce ödenmemiş olan alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde ise
fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak
tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla madde hükmünden
yararlanılacak ve faiz, cezai faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i
amme alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu bent kapsamına giren
alacak asıllarının Kanunun yayımlandığı tarihten önce kısmen veya tamamen
ödenmiş olması hâlinde yapılandırılacak tutar bu Tebliğin (II/B-3) bölümüne
göre tespit edilecektir.
Kanunun
2 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında;
-
Ecrimisiller,
-
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) alacakları,
-
Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) alacakları,
-
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından verilen ve süresinde
ödenmemesi nedeniyle vergi dairelerine takip için intikal ettirilen öğrenim ve
katkı kredisi alacakları,
-
Doğrudan gelir desteği ödemelerinden geri alınması gereken alacaklar,
-
30/6/1934 tarihli ve 2548 sayılı Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası
Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkümlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri
Hakkında Kanuna göre doğan yiyecek bedelleri
gibi
alacaklardan vergi dairelerine takip için intikal etmiş olanlar girmektedir.
Ayrıca,
28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin
Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında olup vergi dairelerine takip için
intikal etmiş olan amme alacakları da 6736
sayılı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılacaktır.
6183
sayılı Kanunun 58 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca hesaplanan %10
oranındaki zam, 68 inci maddesinin üçüncü fıkrası ile 79 uncu maddesinin
dördüncü fıkrası uyarınca hesaplanan %10 oranındaki tazminatlar asli alacak
olarak dikkate alınmak suretiyle madde kapsamında yapılandırılacaktır.
Diğer taraftan, ecrimisil
alacakları ile ilgili olarak, 14/4/2016 tarihli ve 6704 sayılı 65 Yaşını
Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun 15 inci maddesiyle 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı
Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi
Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna eklenen geçici 19 uncu
maddesinin üçüncü fıkrası ile bir yapılandırma düzenlemesi yapılmıştır.
Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin
açıklamalar 30/7/2016 tarihli ve 29786 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri:B
Sıra No:10 Tahsilat Genel Tebliğinde yer almaktadır.
Ecrimisil alacaklarına yönelik
iki ayrı kanunda yapılandırma hükümleri yer aldığından borçlularca hangi kanun
hükümlerinden yararlanılacağına ilişkin tercihte bulunulması gerektiği
tabiidir.
Buna göre, 4706 sayılı Kanunun geçici
19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasından yararlanmak isteyen borçluların 31/8/2016
tarihine (bu tarih dâhil) kadar bağlı bulundukları vergi dairelerine
başvurmaları gerekmekte olup, bu borçluların 6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinden yararlanmak istemeleri durumunda ise 31/10/2016 tarihine (bu tarih
dâhil) kadar bağlı bulundukları vergi dairelerine başvurmaları gerekmektedir.
Dolayısıyla, 4706 sayılı Kanunun
geçici 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasından yararlanmak için müracaatta
bulunan borçluların 6736 sayılı Kanunun 2 nci maddesinden yararlanmak
istemeleri durumunda, her iki kanundan da aynı anda yararlanılması mümkün
olmadığından 4706 sayılı Kanundan yararlanma taleplerinden vazgeçmeleri icap
etmektedir.
Bu bölümde yer verilen alacaklara
yönelik olarak Kanundan yararlanılmak istenildiği takdirde dava açılmaması,
dava açılmış olması hâlinde davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına
başvurulmaması şarttır.
Söz konusu alacakların dava
konusu yapılmış olması ve bu davalarda yargı mercilerince alacağın tutarını
etkileyen bir karar verilmiş olması hâlinde de madde hükmünden ilk aşamada
istenilen tutar üzerinden yararlanılacaktır.
Örnek 11- Yurtdışından 10
ay vadeli ihracatın finansmanı için 4/5/2012 tarihinde kredi kullanan
mükelleften teşvik mevzuatı gereğince kaynak kullanımını destekleme fonu
kesintisi yapılmamıştır.
İhracat taahhüdünü süresi içinde
kapatan mükellefin taahhüt kapatılmasında kullanılan gümrük beyannamelerinin
gerçeğe uygun olmadığının anlaşılması üzerine ilgili banka tarafından 10.000,00
TL kaynak kullanımını destekleme fonu kesintisi takip ve tahsil edilmek üzere
mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine 19/9/2013 tarihinde bildirilmiştir.
Vergi dairesince yapılan tebliğ üzerine vadesi 25/11/2013 tarihi olan kaynak
kullanımını destekleme fonu kesintisi ile kredi kullanım tarihinden vade
tarihine kadar hesaplanan cezai faiz için Kanunun yayımlandığı tarihe kadar
herhangi bir ödemede bulunulmamıştır.
Mükellefin, Kanundan yararlanmak
üzere bağlı olduğu vergi dairesine başvurması hâlinde, kaynak kullanımını
destekleme fonu kesintisi aslına;
- Kredi kullanım (4/5/2012)
tarihinden vade tarihine kadar geçen süre için hesaplanan cezai faiz yerine,
- Vade tarihinden Kanunun
yayımlandığı 19/8/2016 tarihine kadar (bu tarih hariç) geçen süre için
hesaplanan gecikme zammı yerine
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları
kullanılarak Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır.
Buna göre, kaynak kullanımını
destekleme fonu kesintisi ile cezai faiz ve gecikme zammı yerine uygulanacak
Yİ-ÜFE tutarları aşağıdaki şekilde olacaktır.
Cezai Faizin Hesaplandığı Süre
KKDF Tutarı
(TL)
Cezai
Faiz
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
4/5/2012 - 24/11/2013
10.000,00
2.810,96
%7,2147
721,47
Örnek olayın meydana geldiği dönemde yıllık cezai
faiz oranı; 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine
İlişkin Kanunun 1 inci maddesinde yer alan kanuni faiz oranlarının 2 katıdır.
Hesaplamalarda, kredi kullanım tarihinden alacağın vade tarihine kadar
yürürlükte olan kanuni faiz oranlarının 2 katı esas alınarak geçen gün
sayıları üzerinden basit faiz hesaplama metodu kullanılmaktadır. 4/5/2012
tarihinden 24/11/2013 tarihine kadar geçen süre için faiz tutarı [10.000,00 x
570 x (9x2)]/36500=2.810,96 TL’dir.
Gecikme Zammının Hesaplandığı Süre
KKDF Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
26/11/2013-18/8/2016
10.000,00
%45,9208
4.592,08
%16,928
1.692,80
Ödenecek tutar ile tahsilinden
vazgeçilen alacak tutarı:
Ödenecek Tutar
Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintisi
:
10.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Cezai Faiz Yerine)
:
721,47 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Zammı Yerine)
:
1.692,80 TL
TOPLAM
:
12.414,27 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Cezai Faiz
:
2.810,96 TL
Gecikme Zammı
:
4.592,08TL
TOPLAM
:
7.403,04 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 12.414,27 TL tutarın Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi hâlinde, toplam 7.403,04 TL tutarındaki alacağın tahsilinden
vazgeçilecektir.
13- Tecilli Alacaklar
6736 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinin dokuzuncu fıkrasında “(9) 13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Bazı Alacakların
Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun hükümlerine göre bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla taksit
ödemeleri devam eden alacaklar hariç olmak üzere, bu Kanun kapsamına giren
alacakların, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce 6183 sayılı Kanun ve diğer
kanunlar uyarınca tecil edilip de tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte
olanlarından, kalan taksit tutarları için borçlular, talep etmeleri hâlinde bu
Kanun hükümlerinden yararlanabilirler. Bu takdirde tecil şartlarına uygun
olarak ödenen taksit tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılır. Bu şekilde
ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre
için sadece ilgili kanunun öngördüğü faiz uygulanır. Kalan taksit tutarları
vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilir ve bu alacaklar hakkında bu Kanun
hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca, 6736 sayılı Kanun kapsamına giren alacakların, Kanunun yayımlandığı
tarihten önce 6183 sayılı Kanun ve diğer kanunlar (4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi gibi) uyarınca tecil edilmiş ve tecil şartlarına uygun ödeniyor olması hâlinde
borçlular, Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödeme süresi geçmemiş olan
taksit tutarları için Kanun hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
Bu takdirde tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit tutarları için
tecil hükümleri geçerli sayılacaktır. Bu şekilde ödenmiş taksit tutarlarına
tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süre için ilgili kanunun öngördüğü
faiz uygulanmış ve tahsil edilmiş olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi
bir işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen
ödenmemiş alacak kabul edilerek 6736 sayılı
Kanunun 2 nci maddesi hükümleri uygulanacaktır.
Dava
aşamasında olduğu hâlde ilk derece yargı kararı üzerine tahakkuk eden ve 6736
sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla
tecilli olan alacaklar hakkında bu Tebliğin “III- KESİNLEŞMEMİŞ VE DAVA
SAFHASINDA BULUNAN AMME ALACAKLARI” bölümünde açıklandığı şekilde işlem
yapılacaktır.
Ayrıca, 6736 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinin onaltıncı fıkrasında, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce
tahsil edilmiş olan tutarlar ile bu maddenin dokuzuncu fıkrası kapsamında
yapılan tecile ilişkin olarak 6183 sayılı
Kanun veya diğer kanunlar uyarınca ödenen faizlerin bu Kanun hükümlerine
dayanılarak red ve iadesinin yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu nedenle, Kanun hükümlerinden
yararlanılarak ödeme yapılmak istenmesi hâlinde, 6736 sayılı Kanunun
yayımlandığı 19/8/2016 tarihinden önce taksit tutarları ile birlikte
ödenen tecil faizleri red ve iade edilmeyecektir.
Bu durumdaki alacaklar için madde
hükmünden yararlanılmak istenilmesi hâlinde ödenmemiş alacak aslına uygulanmış
olan fer’i alacaklar yerine, vade tarihinden Kanunun yayımlandığı tarihe kadar
Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak
yapılandırılan alacak tutarının maddede öngörülen süre ve şekilde ödenmesi
hâlinde alacak asıllarıyla ilgili fer’i alacakların tahsilinden
vazgeçilecektir.
6183 sayılı Kanunun 48 inci
maddesi ile diğer Kanunlar gereğince tecil edilen alacağın gecikme zammı,
gecikme faizi ve/veya vergi cezasından ibaret olması hâlinde, bu Tebliğin
(II/B-3 ila 5) bölümlerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde ödenecek Yİ-ÜFE
tutarı tespit edilerek Kanun hükmünden yararlanılacaktır. Bu takdirde de
Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş tecil faizlerinin red ve iadesi
yapılmayacaktır.
Örnek 12- Mükellef
tarafından 26/10/2015 tarihinde ödenmesi gereken 12.000,00 TL gelir (stopaj)
vergisi zamanında ödenmemiştir. 20/4/2016 tarihinde vergi dairesine
başvurularak toplam borç için tecil talebinde bulunulmuştur.
Vergi dairesi mükellefin gecikme zammı dâhil 12.974,50 TL
borcu olduğunu tespit etmiş ve bu tutarın, ilk taksit Nisan/2016 ayından
başlamak ve 10 ayda 10 eşit taksitte ödenmek üzere tecilini uygun görmüştür.
Aylık Taksit Tutarı: 12.974,50 / 10 = 1.297,45 TL’dir.
Mükellef ilk dört taksitini zamanında ödemiş, 25/8/2016
tarihinde Kanundan yararlanmak için bağlı olduğu vergi dairesine başvuruda
bulunmuştur. İlk dört taksit ile birlikte toplam 97,30 TL tecil faizi
ödenmiştir.
Bu örnekte, vergi dairesi öncelikle kalan borç tutarından
ne kadarının vergi aslı, ne kadarının da gecikme zammı olduğunu tespit
edecektir.
Örnek
olayda;
Ödenen Borç
Tutarı
=
Aylık Taksit Tutarı x Ay Sayısı
=
1.297,45 x 4
=
5.189,80 TL
Ödenen tutardan vergi aslına isabet eden tutar, aşağıdaki
formüle göre tespit edilecektir.
Vergi aslına
isabet eden tutar
=
Ödenen Tutar x Vergi Aslı Tutarı
Toplam Borç Tutarı
Vergi aslına
isabet eden tutar
=
5.189,80 x 12.000,00
=
4.800,00 TL'dir.
12.974,50
Kalan
vergi aslı tutarı = 12.000,00 - 4.800,00 =
7.200,00 TL'dir.
Bu durumda, tecil şartlarına uygun olarak ödenen taksit
tutarları için tecil hükümleri geçerli sayılacaktır. Kalan 6 taksit tutarının
toplamı 7.784,70 TL olup bunun 7.200,00 TL’si vergi aslı, 584,70 TL’si gecikme
zammıdır. Vergi aslından kalan tutara, gecikme zammı yerine vade tarihinden
Kanunun yayımlandığı tarihe kadar hesaplanacak 98,71 TL Yİ-ÜFE tutarı ile vergi
aslı toplanarak ödenecek toplam tutar bulunacaktır.
Madde hükmüne göre ödenmesi gereken vergi aslı ve Yİ-ÜFE
tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde 7.200,00 TL vergi
aslına Kanunun yayımlandığı tarihe kadar hesaplanan 984,54 TL gecikme zammının
tahsilinden vazgeçilecektir. Bununla birlikte, tecil kapsamında ilk dört taksit
tutarı ile birlikte Kanunun yayımı tarihinden önce tahsil edilen 97,30 TL tecil
faizi red ve iade edilmeyecektir.
14- 6552 sayılı Kanun
Kapsamında Ödemeleri Devam Eden Alacaklar
6736 sayılı Kanunun 11 inci
maddesinin birinci fıkrasında, “(1) 6552 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre
yapılandırılan ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla anılan Kanun
kapsamında ödemeleri devam eden alacaklar açısından, borçlular talep etmeleri
hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanabilir. Bu takdirde, 6552 sayılı Kanun
kapsamında ödenen taksitler için yapılandırma hükümleri geçerli sayılır, bu
şekilde ödenmiş taksit tutarlarına tecil tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen
süre için anılan Kanuna göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı
uygulanır, kalan taksit tutarlarına konu alacaklar vadesinde ödenmemiş alacak
kabul edilerek bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yapılandırılır.” hükmüne yer
verilmiştir.
Bu
hükme göre, 6736 sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla, 6552 sayılı
Kanun kapsamında ödemeleri devam eden alacaklarla ilgili olarak, borçluların
6736 sayılı Kanundan yararlanmayı talep etmeleri hâlinde bu Tebliğ ekinde yer
alan başvuru dilekçeleri (Ek:2/A, 2/B, 2/C, 2/D) ile 31 Ekim 2016
tarihine (bu tarih dâhil) kadar başvuruda bulunmaları gerekmektedir. Buna göre,
kalan taksit tutarlarına konu alacaklar, vadesinde ödenmemiş alacak kabul
edilerek bu Kanunun ilgili hükümlerine göre yapılandırılır.
Bu
takdirde, 6552 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak ödenen taksit tutarları
için bu Kanun hükümleri geçerli sayılacaktır. Bu şekilde ödenmiş taksit
tutarlarına anılan Kanuna göre tercih edilen taksit süresine uygun
katsayı hesaplanmış ve tahsil edilmiş
olduğundan, ödenmiş kısım ile ilgili herhangi bir işlem yapılmayacaktır. Kalan
taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen ödenmemiş alacak kabul edilerek 6736
sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümleri
uygulanacaktır.
Bu
durumdaki alacaklar için madde hükümlerinden yararlanılmak istenilmesi hâlinde
ödenmemiş alacak aslına uygulanmış olan fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE tutarı
hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak yapılandırılan alacak
tutarının maddede öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, alacak
asıllarıyla ilgili fer’i alacaklar, asla bağlı cezalar ile bu cezalara
uygulanan fer’i alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Öte yandan, Kanun hükümlerinden
yararlanılarak ödeme yapılmak istenmesi hâlinde, 6552 sayılı Kanun kapsamında
6736 sayılı Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihinden önce taksit
tutarları ile birlikte ödenen katsayı tutarları red ve iade edilmeyecektir.
6552 sayılı Kanun kapsamında,
belediye ve büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin
yapılandırılmış alacakları açısından da bu bölüme göre işlem yapılacağı
tabiidir.
Örnek 13- 26/1/2011 vadeli
350.000,00 TL gelir (stopaj) vergisi süresinde ödenmemiştir. 6552 sayılı
Kanunun yayım tarihi olan 11/9/2014 tarihine kadar 213.151,75 TL gecikme zammı
hesaplanmış olup toplam borç tutarı 563.151,75 TL’dir.
Söz konusu borca ilişkin olarak
6552 sayılı Kanunun 73 üncü maddesinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan
mükellef, borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Buna göre, gelir (stopaj)
vergisinin vade tarihinden 6552 sayılı Kanunun yayımlandığı 11/9/2014 tarihine
kadar geçen süre için hesaplanan 213.151,75 TL gecikme zammı yerine, 97.475,00
TL Yİ-ÜFE tutarı hesaplanmıştır. 6552 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan
alacak tutarı 447.475,00 TL’dir.
Mükellef söz konusu borcunu 18
eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 447.475,00 TL alacak tutarı 18 taksit
için belirlenen (1,15) katsayısı ile çarpılmıştır.
Bu şekilde hesaplanan tutar, 18’e
bölünmek suretiyle taksit tutarı bulunmuştur.
18 eşit taksit için
taksitlendirmeye esas tutar: 447.475,00 x 1,15=514.596,25 TL,
Taksit tutarı: 514.596,25 / 18=28.588,68
TL’dir.
6552 sayılı Kanuna göre
yapılandırılan ve 6736 sayılı Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödemeleri
devam eden söz konusu borca ilişkin olarak mükellef 6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinden yararlanmak üzere başvuru yapmış ve borcunu 18 eşit taksitte
ödemeyi talep etmiştir.
Bu durumda, mükellefin kalan
taksit tutarlarına konu alacakları vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek
6736 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümlerine göre yapılandırılacaktır.
6552
sayılı Kanun hükümlerine göre tercih edilen taksit süresine uygun katsayı
hesaplanarak ödenen taksit tutarları için bu Kanun hükümleri geçerli
sayılacağından, bu şekilde ödenmiş taksit tutarları ile ilgili herhangi bir
işlem yapılmayacaktır. Kalan taksit tutarları vadesinde kısmen veya tamamen
ödenmemiş alacak kabul edilerek 6736 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükümleri
uygulanacaktır.
6736 sayılı Kanunun yayım tarihi
itibarıyla mükellef 6552 sayılı Kanun kapsamında ilk 10 taksitini süresinde
ödemiştir.
Mükellefin kalan taksit tutarları
için 6736 sayılı Kanunun 2 nci maddesi
hükümlerinden yararlanacağı tutar bulunurken 6552 sayılı Kanun kapsamında
yapılandırılan borcun katsayı hariç kısmı dikkate alınacaktır.
Buna göre, 6552 sayılı Kanun
kapsamında yapılandırılan toplam alacak tutarı 447.475,00 TL olup, bu tutara
karşılık 10 taksit içerisinde ödenen tutar [(447.475,00 / 18=) 24.859,72 x
10=]248.597,20 TL’dir.
Yapılan
ödeme tutarı kadar 6552 sayılı Kanundan yararlanılacaktır. Ödeme tutarından
vergi aslına isabet eden tutar;
Vergi aslına isabet eden tutar
=
Vergi Aslı x Ödediği Taksit Tutarları Toplamı (Katsayı Tutarı
Hariç)
(Vergi Aslı + Yİ-ÜFE Tutarı)
formülü ile bulunacaktır. Buna
göre;
Vergi aslına isabet eden tutar
=
350.000,00 x 248.597,20
=
194.444,43 TL’dir.
447.475,00
Bu durumda, mükellefin 6736
sayılı Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırmaya konu borcu 350.000,00 -
194.444,43 = 155.555,57 TL olacaktır.
Kalan
taksit tutarları içinde yer alan 155.555,57 TL alacak aslına vade tarihinden 6736 sayılı Kanunun yayımlandığı tarihe
kadar geçen süre için gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Buna
göre, gecikme zammının hesaplandığı süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı
yerine uygulanacak toplam Yİ-ÜFE oranı ve Yİ-ÜFE tutarı aşağıdaki şekilde
olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Aslı Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/1/2011-18/8/2016
155.555,57
%93,4741
145.404,17
%37,031
57.603,78
Bu durumda, ödenecek tutar ile
tahsilinden vazgeçilen alacak tutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
Ödenecek Tutar
Gelir (stopaj) Vergisi
:
155.555,57 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Vergi Aslına Uygulanan Gecikme
Zammı Yerine)
:
57.603,78 TL
TOPLAM
:
213.159,35 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme
Zammı
:
145.404,17 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 213.159,35 TL tutarın 6736 sayılı Kanunda öngörülen
süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, toplam 145.404,17 TL tutarındaki
alacağın tahsilinden vazgeçilecektir.
Mükellefin, 6552 sayılı Kanun
kapsamında yapılandırılan borçlarından kalan ve süresinde ödemesi gereken 8
taksitin toplam tutarı, katsayı tutarı hariç (24.859,72 x 8=)198.877,76 TL iken
6736 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan ve katsayı hariç ödenmesi gereken
tutar 213.159,35 TL’dir.
Ancak, mükellef 6736 sayılı Kanun
kapsamında yapılandırılan tutarı peşin ödediği takdirde Yİ-ÜFE tutarından %50
indirim yapılacağından ödenmesi gereken tutar [(57.603,78 x %50)+155.555,57=]184.357,46
TL’ye inecektir.
Mükellef, 18 taksitle ödeme
seçeneğini tercih ettiğinden, yapılandırılan borcu bu seçeneğe uygun katsayı
ile çarpılacak ve ödenecek tutar (213.159,35 x 1,15=)245.133,25 TL
olacaktır.
Bu durumda mükellefin her iki
kanun ile kendisine sunulan imkânı değerlendirerek karar vermesi gerekmektedir.
15- Kanunun Yayımlandığı Tarih
İtibarıyla Yargı Kararına Göre Kesinleştiği Hâlde Ödeme Süresi Belirlenmemiş
Alacaklar
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin altıncı fıkrasında, bu Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olup,
Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği hâlde
mükellefe ödemeye yönelik tebligatın yapılmadığı alacaklar için mükelleflerce
bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla bu
alacakların da bu madde hükümlerinden yararlandırılacağı, bu hüküm kapsamına
giren alacaklar için ayrıca tebligat yapılmayacağı ve alacakların vade tarihi
olarak Kanunun yayımlandığı tarihin kabul edileceği, bu kapsamda yapılandırılan
tutarların Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmemesi hâlinde de vade
tarihinde değişiklik yapılmayacağı hükme bağlanmıştır.
Bu hükme göre, Kanunun kapsadığı
dönemlerle ilgili olup, tarhiyata ilişkin mahkemelerce verilerek taraflardan
birine tebliğ edilen ve bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce (bu tarih dâhil)
kesinleşen yargı kararına istinaden vergi dairelerince mükellefe ödemeye
yönelik tebligatın (Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına
Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi) yapılmaması nedeniyle borcun vadesinin
belirlenmediği alacaklar için bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde başvuruda
bulunulması koşuluyla Kanunun 2 nci maddesi hükümlerinden
yararlanılabilecektir.
Bu durumda, borçlunun başvuru
dilekçesinde bu fıkra kapsamına giren borçları için Kanun hükümlerinden
yararlanmak istediğini belirtmesi şartıyla, bu alacaklar için ayrıca vergi
dairesince mükellefe Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına
Göre Vergi/Ceza İhbarnamesi tebliğ edilmeyecek ve alacakların vade tarihi
Kanunun yayımlandığı tarih kabul edilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacakların
yalnızca vergi aslı veya vergi aslı ile birlikte asla bağlı vergi cezası olması
durumunda, verginin tamamı ile bu tutar üzerinden gecikme faizi yerine Yİ-ÜFE
tutarı hesaplanacaktır. Alacak aslı ile Yİ-ÜFE tutarı toplanarak yapılandırılan
alacak tutarının Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla alacak
asıllarıyla ilgili gecikme faizi ile asla bağlı cezaların tahsilinden
vazgeçilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacağın
yalnızca asla bağlı vergi cezası olması ve vergi
aslının Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olması durumunda, herhangi
bir başvuruya bağlı olmaksızın bu cezaların tamamının tahsilinden
vazgeçilecektir.
Fıkra kapsamındaki alacağın
yalnızca asla bağlı olmayan vergi cezası olması durumunda, bu vergi cezalarının
(I. ve II. derece usulsüzlük cezaları ile özel usulsüzlük cezaları) %50’sinin
Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan
%50’sinin tahsilinden vazgeçilecektir.
6736 sayılı Kanunun yayımladığı
tarihten sonra bu fıkra kapsamına giren alacaklara yönelik başvuru süresi
içerisinde yapılmış tebligatlar hakkında da başvurulması şartıyla bu fıkra
hükmü uygulanacak ve alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayım tarihi kabul
edilecektir.
Diğer taraftan, Kanunun
yayımlandığı tarihten önce fıkra kapsamına giren alacaklara karşılık kısmi
ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım için bu madde hükümlerinden
yararlanılabilecektir. Ancak, fıkra kapsamına giren alacakların Kanunun
yayımlandığı tarihten önce tamamının ödenmiş olması hâlinde bu madde
hükümlerinden yararlanılamayacağı tabiidir.
Ayrıca, bu fıkra hükmünden
yararlanılması durumunda, fıkra kapsamına giren alacaklar için tebligat
yapılmayacağı gibi alacakların vade tarihi olarak Kanunun yayımlandığı tarih
kabul edileceğinden, madde hükümlerinin ihlal edilmesi hâlinde söz konusu
alacaklar için Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre
Vergi/Ceza İhbarnamesi tebliğ edilmeksizin ve Kanunun yayımladığı 19/8/2016
tarihi vade tarihi kabul edilmek suretiyle takip ve tahsil işlemlerine devam
edilecektir.
Ancak, borçlu tarafından bu fıkra
hükmünden yararlanmak için başvuruda bulunulmaması durumunda vergi dairesince
alacağa yönelik Vergi Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi/Danıştay Kararına Göre
Vergi/Ceza İhbarnamesinin tebliğ edileceği tabiidir.
16- Belediyelerin Ücret, Su ve
Atık Su Alacakları, Büyükşehir Belediyelerinin Katı Atık Ücreti Alacakları İle Büyükşehir Belediyeleri Su ve Kanalizasyon
İdarelerinin Su ve Atık Su Alacakları
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları gereğince yapılandırılacak
ücret, su, atık su ve katı atık ücreti alacaklarından, vadesi 30/6/2016
tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla ödenmemiş olanlar ile bunlara bağlı fer’iler (sözleşmelerde
düzenlenen her türlü zamlar dâhil) hakkında bu maddenin birinci fıkrasının (ç)
bendi hükümlerine göre yapılacak hesaplamalar sonucu belirlenen tutarların aynı
fıkra hükümleri çerçevesinde ödenmesi hâlinde bu alacaklara bağlı cezaların ve
fer’ilerin (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil)
tahsilinden vazgeçilecektir.
Söz konusu alacakların
yapılandırılmasına ilişkin olarak bu Tebliğin (II/B-12) bölümünde yapılan
açıklamaların dikkate alınması gerekmektedir.
17- 6360 sayılı Kanunla
Büyükşehir Belediyeleri Sınırlarına Dâhil Edilen Yerlerdeki Su ve Atık Su
Alacakları
6736 sayılı Kanunun 11 inci
maddesinin yedinci fıkrasının birinci paragrafında, 12/11/2012 tarihli ve 6360
sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile
tüzel kişiliği kaldırılan ve mahalle veya belde ismiyle tek mahalle olarak
bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılan köyler ve tüzel kişiliği devam
eden orman köyleri ile belde belediyeleri sınırları içinde bulunan su aboneleri
adına büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idareleri tarafından
tahakkuk ettirilen ve vadesi 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu
halde, bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş bulunan su ve atık su
bedellerinin tamamının 31/12/2016 tarihine kadar ilgili büyükşehir belediyeleri
su ve kanalizasyon idaresine ödenmesi şartıyla, bunlara bağlı faiz, gecikme
faizi ve gecikme zammı gibi fer’ilerin (sözleşmede düzenlenen her türlü ceza ve
zamlar dâhil) tahsilinden vazgeçileceği hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan, fıkranın ikinci
paragrafında ise, fıkra kapsamında olan borçluların ilgili su ve kanalizasyon
idaresine olan su ve atık su bedeli borçlarını bu Kanunun yayımlandığı tarihi
izleyen ikinci ayın sonuna kadar başvuruda bulunmak suretiyle bu Kanunun 2 nci
maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında yapılandırarak bu Kanunda belirtilen
süre ve şekilde taksitle ödeyebilecekleri hükmü de düzenlenmiştir.
Buna göre, fıkra kapsamında olan
borçluların, büyükşehir belediyelerine bağlı su ve kanalizasyon idarelerine
vadesi 30/6/2016 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu halde, bu Kanunun
yayımlandığı tarih itibarıyla ödenmemiş bulunan su ve atık su bedeli
borçlarının;
- peşin ödenmek istenmesi
hâlinde, sadece asıllarının 31/12/2016 tarihine kadar ödenmesi gerekmekte olup
bu takdirde alacak asıllarına bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı gibi
fer’iler ile sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamların tahsilinden
vazgeçilecek, bu süreye de herhangi bir faiz, zam veya Yİ-ÜFE
hesaplanmayacaktır.
- taksitle ödenmek istenmesi
hâlinde ise, asıllarının tamamı ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi ve
gecikme zammı gibi fer’iler yerine vade tarihinden bu Kanunun yayımlandığı
tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın,
Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla, fer’i alacaklar
ile sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamların tahsilinden vazgeçilecek
olup, taksitli ödemeyi seçen borçlular Kanunda, katsayı hesaplanmak suretiyle
belirlenen 6, 9, 12 ve 18 taksit imkânından yararlanabileceklerdir.
Dolayısıyla fıkra hükmünden
yararlanmak isteyen borçluların bu konudaki tercihlerini başvuru süresi olan 31/10/2016
tarihine kadar bildirmeleri gerekmektedir.
C- ÖDEME SÜRESİ VE ŞEKLİ
1-
Ödeme Süresi
6736 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinin birinci fıkrasında, “(1) Bu Kanunun ilgili maddelerindeki başvuru ve ödeme süresine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla
bu Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların;
a) Bu
Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar ilgili idareye
başvuruda bulunmaları,
b)
Maliye Bakanlığına, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına, il özel idarelerine ve
belediyelere bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ilk taksitini bu
Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü aydan, Sosyal Güvenlik Kurumuna
bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ise ilk taksiti bu Kanunun
yayımlandığı tarihi izleyen dördüncü aydan başlamak üzere ikişer aylık dönemler
hâlinde azami onsekiz eşit taksitte ödemeleri,
şarttır.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm çerçevesinde; Maliye
Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil dairelerine
borçlu olanların Kanunun 2 nci maddesi hükmünden yararlanmak istemeleri
hâlinde, 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar borçlu
bulundukları tahsil dairelerine başvurmaları gerekmektedir. Madde kapsamında
yapılandırılan borçların ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ya da
ikişer aylık dönemler hâlinde azami onsekiz eşit taksitte ödenmesi mümkün olup
ilk taksit ödeme süresi 30 Kasım 2016 tarihi mesai saati bitiminde sona
ermektedir.
Kanunun 10 uncu maddesi hükmü ile
azami taksit süresi 18 eşit taksit olarak belirlenmiş olmakla birlikte 6, 9 ve
12 eşit taksitte ödeme seçenekleri de bulunmaktadır.
Kanuna
göre ödenecek taksitlerin ödeme süresinin son gününün resmi tatile rastlaması
hâlinde süre, tatili izleyen ilk iş günü mesai saati sonuna kadar uzayacaktır.
2- Ödeme ve Katsayı Uygulaması
6736 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesiyle, Kanun hükümlerine göre yapılandırılan alacak tutarının peşin veya
taksitle ödenmesi imkânı getirilmiş ve ödeme süresine bağlı olarak katsayı
uygulaması öngörülmüştür.
Katsayı uygulamasının
düzenlendiği Kanunun 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, “(3) Bu Kanun
hükümlerine göre hesaplanan tutarın;
a) İlk taksit ödeme süresi
içerisinde tamamen ödenmesi hâlinde, bu tutara bu Kanunun yayımlandığı tarihten
ödeme tarihine kadar geçen süre için herhangi bir faiz uygulanmaz.
b) İlk taksit ödeme süresi
içerisinde tamamen ödenmesi hâlinde, fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık
değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarı
(bu Kanunun 4 üncü maddesine göre fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim
oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile birlikte hesaplanan gecikme faizi
dâhil) üzerinden ayrıca %50 indirim yapılır.
c) Taksitle ödenmek istenmesi
hâlinde, ilgili maddelerde yer alan hükümler saklı kalmak şartıyla borçluların
başvuru sırasında altı, dokuz, oniki veya onsekiz eşit taksitte ödeme
seçeneklerinden birini tercih etmeleri şarttır. Tercih edilen taksit süresinden
daha uzun bir sürede ödeme yapılamaz.
ç) Taksitle yapılacak
ödemelerinde ilgili maddelere göre belirlenen tutar;
1) Altı eşit taksit için (1,045),
2) Dokuz eşit taksit için
(1,083),
3) Oniki eşit taksit için
(1,105),
4) Onsekiz eşit taksit için
(1,15),
katsayısı ile çarpılır ve bulunan
tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler hâlinde ödenecek
taksit tutarı hesaplanır. Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda
bulunan borçlulara tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilir.
Ancak, tercih edilen süreden daha kısa sürede ödeme yapılması hâlinde ödenecek
tutar ilgili katsayıya göre düzeltilir.” hükmü yer
almaktadır.
Bu
hükmün uygulamasında aşağıda yapılan açıklamaların dikkate alınması
gerekmektedir.
a) Madde hükmüne göre, yapılandırılan alacak tutarının
ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi
hâlinde, bu tutara Kanunun yayımlandığı tarihten ödeme tarihine kadar geçen
süre için herhangi bir faiz, gecikme zammı, gecikme cezası gibi fer’i
amme alacağı ya da katsayı uygulanmayacaktır.
Söz
konusu ödemenin defaten yapılması zorunlu olmayıp, ilk taksit ödeme süresi
içerisinde farklı zamanlarda borcun tamamının ödenmesi hâlinde de bu hükümden
yararlanılacaktır.
b) Madde hükmüne
göre, yapılandırılan alacak tutarının ilk taksit
ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi hâlinde, fer’i alacaklar yerine
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutar üzerinden ayrıca
%50 indirim yapılacaktır.
Ayrıca, bu Kanunun 4 üncü maddesi
kapsamında yapılandırılan alacakların ilk taksit
ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi hâlinde, fer’i alacaklar yerine
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar ile birlikte
hesaplanan gecikme faizi dâhil toplam tutar üzerinden %50 indirim yapılacaktır.
Ancak, peşin ödeme indirimi ilk
taksit ödeme süresi içerisinde borcun tamamına karşılık yapılan ödemelere
uygulanacağından, Kanunun 10 uncu maddesinin altıncı fıkrası gereğince ilk
taksiti izleyen ayın sonuna kadar geç ödeme zammı ile birlikte yapılacak
ödemelerde peşin ödeme indirimi uygulanması mümkün bulunmamaktadır.
Örnek 14- Kanunun 2 nci
maddesinden yararlanmak için vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef, peşin
ödeme seçeneğini tercih etmiştir.
Vergi dairesi, Kanun kapsamında
yapılandırılan alacak aslı tutarını 20.000,00 TL, fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutarı 6.200,00 TL olmak üzere
toplam 26.200,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan borç
tutarını peşin ödemeyi tercih ettiğinden, ayrıca bir katsayı hesaplanmamıştır.
Mükellef tarafından ilk taksit
ödeme süresi içerisinde yapılandırılan borcun ödenmesi nedeniyle fer’i
alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan
tutardan %50 indirim yapılacaktır. Bu durumda, mükellef Yİ-ÜFE tutarı olarak
[6.200,00 - (6.200,00 x %50)=]3.100,00 TL, toplamda 23.100,00 TL ödeme yapmak
suretiyle Kanun hükümlerinden yararlanacaktır.
Ancak,
yapılandırılan borcun mükellef tarafından Kasım/2016 ayının sonuna kadar
ödenmeyip, hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte Aralık/2016 ayı içerisinde
ödenmesi durumunda 6.200,00 TL Yİ-ÜFE tutarının tamamının ödenmesi
gerekmektedir.
Örnek 15- Örnek 5’de
belirtilen yapılandırılan alacağın peşin ödenmek istenmesi
hâlinde ödenecek tutar ile tahsilinden vazgeçilecek tutar aşağıda
gösterilmiştir.
Ödenecek Tutar
Gelir (stopaj)
Vergisi
:
100.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.300,00 x %50=)
:
650,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarının %50’si (Gecikme Faizi Yerine)
:
1.655,00 TL
TOPLAM
:
102.305,00 TL
Not: Borçlu peşin ödeyerek
Yİ-ÜFE tutarının %50’si olan 1.655,00 TL’yi ödemeyecektir.
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Ziyaı Cezası
:
35.000,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası (1.300,00 x %50=)
:
650,00 TL
Gecikme Faizi
:
14.000,00 TL
TOPLAM
:
49.650,00 TL
Örnek 5’de yer alan toplam
150.300,00 TL alacak, Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılarak peşin
ödenmesi hâlinde 102.305,00 TL’ye düşmekte ve Yİ-ÜFE tutarı dâhil 51.305,00 TL
tutarındaki alacağın tahsilinden vazgeçilmektedir.
c) Yapılandırılan alacak tutarının taksitle ödenmesi
mümkündür. Bu takdirde, borçlularca başvuru sırasında; 6, 9, 12 veya 18 eşit
taksitte ödeme seçeneklerinden biri tercih edilecektir. Borçlu tarafından
taksit sayısına ilişkin bir tercihte bulunulmaması hâlinde, idarece Kanunda
öngörülen en uzun taksit sayısı olan 18 taksite ilişkin ödeme planı
verilecektir.
6736 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin açık hükmü sebebiyle borçlular
tercih ettikleri taksit süresinden daha uzun bir sürede ödeme yapamayacaktır.
ç) Taksitle yapılacak ödemeler için Kanunun öngördüğü ilgili
katsayı, yapılandırılan alacak tutarı ile çarpılacak ve bulunacak tutar borçlu
tarafından seçilen taksit sayısına bölünerek ikişer aylık dönemler hâlinde
ödenecek taksit tutarı bulunacaktır.
Örneğin;
borçlu tarafından Kanun kapsamında yapılandırılan alacağın 6 eşit taksitte
ödenmesi yönünde tercih kullanıldığı takdirde yapılandırılan alacak tutarı 6
eşit taksit için öngörülen (1,045) katsayısı
ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısı olan 6 sayısına bölünecektir.
Aynı şekilde borçlunun 18 eşit taksiti seçmesi hâlinde, taksitle ödenecek
alacak tutarı (1,15) katsayısı kullanılarak tespit edilecektir.
d) 6736 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (ç)
bendi ile borçlulara seçtikleri taksit süresinden daha kısa sürede ödeme yapma
imkânı verilmekte ve daha kısa sürede yapılan ödemelerde madde hükmüne göre
hesaplanan katsayının düzeltilmesi öngörülmektedir.
Örneğin;
borçlu tarafından Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarının 18 eşit
taksitte ödenmesi yönünde tercih kullanıldığı hâlde borcun 6 eşit taksit için
öngörülen sürede tamamen ödenmesi hâlinde, (1,15) katsayısı esas alınarak hesaplanan
tutar, 6 eşit taksit için öngörülen (1,045) katsayısına göre düzeltilecektir.
Kanunda
genel olarak 6, 9, 12 ve 18 eşit taksit süresi olmak üzere dört ayrı taksit
süresi ve bu süreler için dört farklı katsayı belirlenmiştir. Erken yapılan
ödemeler nedeniyle katsayı düzeltmesinin yapılabilmesi için borçlu tarafından
seçilen taksit süresine uygulanacak katsayı ile alacağın tamamının ödendiği
tarihin denk geldiği taksit süresi için belirlenmiş katsayının birbirinden
farklı olması gerekmektedir.
Örnek 16- Kanun
hükümlerinden yararlanmak üzere vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef,
borcunu 18 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Vergi dairesi Kanun kapsamında
yapılandırılan alacak tutarını 4.500,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak
tutarını 18 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 4.500,00 TL alacak tutarı
(1,15) katsayısı ile çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 18’e
bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.
18 eşit taksit için
taksitlendirmeye esas tutar : 4.500,00 x 1,15= 5.175,00 TL
Taksit
tutarı :
5.175,00 / 18= 287,50 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan
5.175,00 TL’nin (5.175,00 - 4.500,00=)675,00 TL’si toplam katsayı tutarıdır.
Mükellef, Kasım/2016, Ocak/2017,
Mart/2017, Mayıs/2017, Temmuz/2017 aylarında ödemesi gereken taksit tutarları
toplamı olan (287,50 x 5=)1.437,50 TL’yi süresinde ödemiştir.
Ağustos/2017 ayında mükellef
vergi dairesine başvurarak kalan taksit tutarlarını defaten ödemek istediğini
bildirmiştir.
Başvuru sırasında 18 eşit taksitte ödeme seçeneği
tercih edilmiş olmakla birlikte, daha sonra 6 eşit taksit ödeme seçeneğinin
ödeme süresi içerisinde, borcun tamamı ödenmek istendiğinden, öncelikle
yapılandırılan alacak tutarına (1,15) katsayısı yerine 6 eşit taksit için
öngörülmüş olan (1,045) katsayısı uygulanarak taksitle ödenecek alacak
tutarının yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan hesaplamaya göre, (1,045)
katsayısı esas alınarak ödenmesi gereken tutardan daha önce ödenen taksit
tutarları çıkartılacak ve tahsil edilmesi gereken tutar bulunacaktır.
Buna göre;
6 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar
:
4.500,00 x 1,045
=
4.702,50 TL
Ödenen toplam taksit tutarı
:
287,50 x 5
=
1.437,50 TL
Tahsil edilecek toplam tutar
:
4.702,50 - 1.437,50
=
3.265,00 TL
olacaktır.
Bu durumda, mükellefin 6736
sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan 4.500,00 TL borcu için (4.702,50 -
4.500,00=)202,50 TL katsayı tutarı tahsil edilecektir.
Yapılacak erken ödeme mükellefe
(675,00 - 202,50=)472,50 TL daha az ödeme imkânı sağlayacaktır.
Örnek 17- Kanun
hükümlerinden yararlanmak üzere vergi dairesine başvuruda bulunan mükellef,
borcunu 12 eşit taksitte ödemeyi talep etmiştir.
Vergi dairesi Kanun kapsamında
yapılandırılan alacak tutarını 15.000,00 TL olarak hesaplamıştır.
Mükellef, yapılandırılan alacak
tutarını 12 eşit taksitte ödemeyi talep ettiğinden, 15.000,00 TL alacak tutarı
(1,105) katsayısı ile çarpılacaktır.
Bu şekilde bulunan tutar, 12’ye
bölünmek suretiyle taksit tutarı hesaplanacaktır.
12 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar
:
15.000,00 x 1,105 = 16.575,00 TL
Taksit tutarı
:
16.575,00 / 12 = 1.381,25 TL’dir.
Taksitlendirmeye esas olan
16.575,00 TL’nin (16.575,00 - 15.000,00=)1.575,00 TL’si toplam katsayı
tutarıdır.
Mükellef, ilk 9 taksiti süresinde
ödemiştir. Bu sürede yapılan toplam tahsilat (1.381,25x 9=)12.431,25 TL’dir.
Mayıs/2018 ayında mükellef vergi
dairesine başvurarak kalan taksit tutarlarını defaten ödemek istediğini
bildirmiştir.
Mükellef tarafından borcun tamamı
12 eşit taksit için öngörülmüş ödeme süresi (Kasım/2016 ila Eylül/2018) içinde
erken ödenmiş olmakla birlikte, ödemenin yapıldığı Mayıs/2018 ayı Kanunda
belirlenen ve farklı katsayı uygulanmasını gerektiren 9 eşit taksit için
öngörülmüş süreden (Kasım/2016 ila Mart/2018) sonraya rastlamaktadır.
Kanunda 9 eşit taksit ila 12 eşit
taksit arasındaki süreler için farklı bir katsayı belirlenmemiştir. Bu nedenle,
mükellefçe yapılan ödemeye 12 eşit taksit için belirlenmiş katsayı dışında bir
katsayı uygulanması imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Mayıs/2018 ayında
mükellefin kalan üç taksit tutarını defaten ödemesi hâlinde herhangi bir
katsayı düzeltmesi yapılmayacaktır.
Örnek 18- Örnek 17’de
belirtilen mükellefin taksitlendirilen borcunun ilk 4 taksitini süresinde
ödedikten sonra kalan kısmın tamamını Temmuz/2017 ayında ödediği kabul
edildiğinde Kanun kapsamında ödenecek tutar aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Kanun kapsamında
yapılandırılan alacak tutarı 15.000,00 TL’dir. Katsayı uygulanmak suretiyle
taksitlendirilen tutara (16.575,00 TL) karşılık dört taksit tutarı olan
5.525,00 TL tahsil edilmiştir.
Başvuru sırasında 12 eşit
taksitte ödeme seçeneği tercih edilmiş olmakla birlikte, daha sonra 6 eşit
taksit ödeme seçeneğinin ödeme süresi içerisinde borcun tamamı ödenmek
istendiğinden, öncelikle yapılandırılan alacak tutarına (1,105) katsayısı
yerine 6 eşit taksit için öngörülmüş olan (1,045) katsayısı uygulanarak
taksitle ödenecek alacak tutarının yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan hesaplamaya göre, (1,045)
katsayısı esas alınarak ödenmesi gereken tutardan daha önce ödenen taksit
tutarları çıkartılacak ve tahsil edilmesi gereken tutar bulunacaktır.
Buna göre;
6 eşit taksit için taksitlendirmeye esas tutar
:
15.000,00 x 1,045
=
15.675,00 TL
Ödenen toplam taksit tutarı
:
1.381,25 x 4
=
5.525,00 TL
Tahsil edilecek toplam tutar
:
15.675,00 - 5.525,00
=
10.150,00 TL
olacaktır.
:
Bu durumda, mükellefin 6736
sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan 15.000,00 TL borcu için (15.675,00 -
15.000,00=)675,00 TL katsayı tutarı tahsil edilecektir.
Yapılacak erken ödeme mükellefe
(16.575,00 - 15.675,00=)900,00 TL daha az ödeme imkânı sağlayacaktır.
e) 6736 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin ondokuzuncu fıkrası
uyarınca, 213 sayılı Kanunun 15 inci maddesine
göre mücbir sebep hali ilan edilmiş yerlerdeki mükelleflerce 6736 sayılı Kanundan
yararlanmak üzere süresi içerisinde başvuranlar açısından, mücbir sebep hali
başvuru süresinin son günü itibarıyla sona ereceğinden, bu mükellefler
tarafından verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin bu Kanunda
öngörülen süre ve şekilde Kanunun 2 nci maddesi kapsamında yapılandırılarak
taksitler hâlinde ödenmek istenmesi durumunda bu taksitlere herhangi bir zam,
faiz ve katsayı uygulanmayacaktır.
f) 6736 sayılı Kanun
kapsamında ödenecek tutarlar, vergi dairelerine, anlaşmalı bankalara
ödenebileceği gibi, anlaşmalı bankaların banka kartı ve kredi kartı kullanılmak
suretiyle de ödenebilecektir.
3-
Kredi kartı ile ödeme
6736 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinin dördüncü fıkrasında “(4) Maliye Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik
Kurumuna bağlı tahsil dairelerine bu Kanun kapsamında ödenecek olan alacakların
6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre kredi kartı kullanılmak suretiyle
ödenmesi uygun görüldüğü takdirde, ödemeye aracılık yapan bankalarca, kart
kullanıcılarına kredi kartı işlemine konu borç tutarının, taksitler hâlinde
yansıtılması ve taksit ödeme aylarında hesaplarına borç kaydedilmesi koşuluyla,
bu ödemeler için ödeme tarihi olarak kredi kartının kullanıldığı gün esas
alınır ve borçluya tahsilatın yapıldığını gösterir makbuz verilir. Bu şekilde
tahsil edilen tutarların bankalarca Hazine/Sosyal Güvenlik Kurumu hesaplarına
aktarılmasına ilişkin 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirlenen süre,
taksit aylarının son gününü izleyen günden itibaren hesaplanır. Taksitlerin
kredi kartı kullanılmak suretiyle ödenmesi bu madde hükmüne göre katsayı
uygulanmasına engel teşkil etmez.” hükmü yer
almaktadır.
Bu hüküm, 6736 sayılı Kanun kapsamında
yapılandırılan alacak tutarının kredi kartı kullanılmak suretiyle de ödenmesine
imkân vermektedir. Madde hükmüne göre kredi kartı kullanılarak ödeme
yapılabilmesi için aracılık yapan bankalarla anlaşma yapılması gerekmektedir.
Bu Tebliğin yayımlandığı tarih
itibarıyla Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerine ödenecek alacakların
tahsilatı amacıyla ödemeye aracılık yapacak bankalarla gerekli anlaşma
sağlanmış olup kredi kartı kullanılmak suretiyle yapılacak ödemeler Gelir
İdaresi Başkanlığının internet sitesi (www.gib.gov.tr) üzerinden
yapılabilecektir. Ancak, bankaların uygulama geliştirmeleri hâlinde, internet
siteleri veya şubeleri üzerinden de kredi kartıyla tahsilat işlemleri yapılması
mümkündür.
Kredi kartı ile yapılacak
ödemeler, tüm taksitlerin veya bir ya da birden fazla taksitin defaten ödenmesi
ya da bir veya birden fazla taksitin ilgili taksit aylarına yansıtılmak
suretiyle ödenmesi şeklinde yapılabilecektir.
Borçluların kredi kartına taksit
şeklinde ödeme yapmak istemeleri hâlinde, 6736 sayılı Kanun kapsamında
yapılandırılan alacak tutarı banka tarafından borçlunun hesaplarına Kanunun
öngördüğü taksit aylarında yansıtılacaktır. Bununla birlikte, borçlu tarafından
yapılan ödeme tutarını gösterir alındı, kredi kartı ile ödeme işleminin yapıldığı
tarih itibarıyla verilecek ve borç ödenmiş kabul edilecektir.
6736 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinin dördüncü fıkrası gereğince kredi kartı kullanılmak ve borçlunun
bankadaki kredi hesaplarına taksit aylarında borç olarak yansıtılmak suretiyle
yapılan ödemeler ilgili taksit ayının son gününü izleyen günden itibaren 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde
belirlenen sürede Hazine hesaplarına aktarılacaktır.
Örneğin,
borçlu tarafından Kanun kapsamında taksitlendirilmiş alacağın ilk iki taksit
tutarının kredi kartı ile aynı gün ödendiği varsayıldığında, banka tarafından
taksitler ilgili taksit ayları olan Kasım/2016 ve Ocak/2017 aylarında borçlunun
hesap ekstrelerine yansıtılacak ve bu suretle yapılan tahsilat tutarları
taksit aylarının son gününü izleyen 20 gün içerisinde Hazine hesaplarına
aktarılacaktır.
Kredi
kartıyla yapılan taksitli ödemenin Kanunun öngördüğü taksitli ödeme şekli
olduğu dikkate alındığında, bu şekilde yapılan ödemelerde de katsayı
uygulanacaktır.
4-
Mahsuben ödeme
6736 sayılı
Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında, Kanun hükümlerinden yararlanarak
borçlarını yapılandıran mükelleflerin vergi dairelerinden olan alacaklarıyla
yapılandırılan borçlarını ne şekilde ödeyebilecekleri hususu düzenlenmiştir.
Madde
hükmüne göre, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine ödenmesi gereken amme
alacaklarına uygulanmak üzere, Kanun hükümlerinden yararlanmak için başvuruda
bulunan ve ödenecek tutarları ilgili vergi mevzuatı gereği iade alacağından
kendi borçlarına mahsuben ödemek isteyen borçluların, bu taleplerinin yerine
getirilebilmesi için başvuru ve/veya taksit süresi içinde ilgili mevzuatın
öngördüğü bilgi ve belgeleri tam ve eksiksiz olarak ibraz etmeleri şarttır. Belgelere
ek olarak mahsuben iadenin gerçekleştirilebilmesi için teminat, yeminli mali
müşavir raporu veya vergi inceleme raporu da aranan durumlarda, bunların da
aynı süre içinde vergi dairesine intikal etmiş olması gerekmektedir. Kanunun 5
inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine ilişkin olarak Tebliğin (V/C-5-b
ve f) bölümünde yapılan açıklamalar saklıdır.
Bu
takdirde, ilgili mevzuatın borçlunun mahsup talebine esas aldığı tarih
itibarıyla bu Kanuna göre ödenecek tutara mahsup işlemleri yapılacaktır. Mahsup
talebine konu tutardan daha az tutarda mahsubun yapılması hâlinde, mahsuben
ödeme suretiyle tahsil edilemeyen taksit tutarının bir ay içerisinde ödenmesi
hususunda bildirimde bulunulması gerekmektedir.
Bir
aylık süre içerisinde eksik ödenen taksit tutarının, ödenmesi gerektiği
tarihten ödendiği tarihe kadar gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı
Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak
geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi hâlinde eksik ödenen tutar için bu Kanun
hükümleri ihlal edilmiş sayılmayacaktır.
Mükelleflerin bu hükümden
yararlanmaları için başvurularını bu Tebliğe ekli (Ek:2/E) dilekçe ile
yapmaları gerekmektedir.
Diğer taraftan, mükellefin mahsup
talebi üzerine mahsup işlemleri yapıldıktan sonra, fazla veya yersiz mahsup
yapıldığının tespiti hâlinde, haksız alınan iade tutarı için vergi mevzuatı
gereği gerekli tarhiyatın yapılacağı tabiidir. Bu durumda, Kanun kapsamında
mahsup yoluyla yapılmış olan tahsilatlar için herhangi bir düzeltme işlemi
yapılmayacaktır.
Ç- MADDE HÜKMÜNDEN YARARLANMANIN DİĞER ŞARTLARI
1- Taksit Ödeme
Süresince Mükelleflerin Beyanı Üzerine Tahakkuk Edecek Vergilerin Zamanında
Ödenmesi
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin dokuzuncu fıkrasında “(9) 2560 sayılı Kanun kapsamında büyükşehir
belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin, vadesi 30/6/2016 tarihinden (bu
tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla
ödenmemiş bulunan; su ve atık su bedeli alacak asıllarının tamamı ile bunlara
bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’iler (sözleşmelerde düzenlenen
her türlü zamlar dâhil) hakkında bu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi
hükümlerine göre yapılacak hesaplamalar sonucu belirlenen tutarların aynı fıkra
hükümleri çerçevesinde ödenmesi hâlinde bu alacaklara bağlı cezaların ve
gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’ilerin (sözleşmelerde düzenlenen her
türlü ceza ve zamlar dâhil) tahsilinden vazgeçilir.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre, Kanunun 2 nci maddesi
hükmünden yararlanmak üzere yıllık gelir veya kurumlar vergileri, gelir
(stopaj) vergisi, kurumlar (stopaj) vergisi, katma değer vergisi ve özel
tüketim vergisi için başvuruda bulunan mükelleflerin maddede öngörülen diğer
şartların yanı sıra; maddede belirtilen vergi türlerinden, taksit ödeme
süresince beyan üzerine ilk taksit ödeme süresinin başlangıç tarihinden
mükellef tarafından seçilen son taksit ödeme süresinin sonuna kadar, erken
ödeme hâlinde borcun tamamen ödendiği tarihe kadar, tahakkuk edenleri vadesinde
ödemeleri şarttır.
Dolayısıyla bu hüküm, Kanunun 2
nci maddesine göre ödenecek taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde
uygulanacak hükümler ile ilişkili olmayıp, taksit ödeme süresince mükelleflerin
beyanı üzerine tahakkuk edecek vergilerin zamanında ödenmesi ile ilgilidir.
Örneğin, gelir vergisi mükellefi
olan bir borçlu, Kanunun 2 nci maddesinden bu vergi türü için 18 eşit taksitte
ödeme seçeneği ile yararlanması durumunda, ilk taksit ödeme süresinin başladığı
1/11/2016 tarihinden 18 eşit taksitin sona erdiği 30/9/2019 tarihine kadar
beyanı üzerine tahakkuk eden, gelir vergisini, katma değer vergisini, gelir
(stopaj) vergisini ve mükellefiyeti bulunması hâlinde özel tüketim vergisini
ödemesi gerekmektedir. Ancak, bu vergilerle birlikte tahakkuk eden damga
vergisinin vadesinde ödenmemesi hâlinde yapılandırma ihlal edilmiş
sayılmayacaktır.
Taksit ödeme süresince beyan
üzerine tahakkuk eden vergilerin vadesinde ödenmesi şartı, bir takvim yılında
her bir vergi türü için en fazla iki defa ihlal edilebilecektir. Böyle bir
durumda borçlular Kanun hükümlerinden yararlanma haklarını kaybetmeyecektir.
Ancak, bir vergi türünün bir
takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde
mükellefler üçüncü ihlale konu verginin vadesinin rastladığı ayın sonuna kadar
(bu tarih dâhil) ödedikleri taksitler için Kanun hükmünden yararlanacak bu tarihten
sonra ise Kanun kapsamında ödeme haklarını kaybedeceklerdir.
Diğer taraftan, mükelleflerin çok
zor durumda bulunmaları nedeniyle borçlarını vadesinde ödeyememeleri hali
Kanunun ihlal nedeni sayılmamıştır.
Çok zor durum hali, 6183 sayılı
Kanunun 48 inci maddesinde geçen “çok zor durum” halini ifade etmektedir.
Buna göre, 6183 sayılı Kanuna
göre vadesinde ya da vadesinden önce yapılan müracaatlara istinaden borçları
tecil edilen mükelleflerin çok zor durumda bulundukları kabul edilecektir.
Tecil talebi çok zor durum hali dışındaki nedenlerle (Örneğin, özel tüketim
vergisi gibi taksitlendirilmesi uygun görülmeyen vergiler veya diğer nedenler)
uygun görülmeyen mükellefler için tecil yapılmamakla birlikte, çok zor durum
halinin varlığı tespit edilmişse madde hükmü ihlal edilmiş sayılmayacaktır.
2- Taksit Tutarının %10’unu Aşmamak Şartıyla 5
Türk Lirasına (Bu Tutar Dâhil) Kadar Yapılmış Eksik Ödemeler
6736 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesinin yedinci fıkrasında “(7) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası
ve 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, vadesinde ödenmesi öngörülen
alacakların veya taksit tutarının %10’unu aşmamak şartıyla 5 Türk lirasına (bu
tutar dâhil) kadar yapılmış eksik ödemeler için bu Kanun hükümleri ihlal
edilmiş sayılmaz.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, Kanun kapsamında
ödenecek taksitler ile taksit ödeme süresince beyan üzerine tahakkuk eden ve
Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında belirtilen vergilerin (her bir
vergi türü itibarıyla) vadesinde yapılan ödemelerinde 5,00 TL’ye kadar eksik
ödemeler ihlal sebebi sayılmayacaktır. Bununla birlikte, tahakkuk eden alacağın
%10’u 5,00 TL’nin altında ise yüzde %10 tutarına isabet eden tutar kadar eksik
ödeme hali ihlal sebebi sayılmamıştır. Ancak, bu tutarları aşan eksik ödemelerin
ihlal sebebi olarak değerlendirileceği tabiidir.
Örneğin, Kanun hükmünden gelir
vergisi için yararlanmış bir mükellefin Aralık/2016 dönemine ilişkin beyanı
üzerine tahakkuk eden katma değer vergisi 3.555,00 TL olmasına rağmen bankaya
3.550,00 TL olarak ödeme yapılmıştır. Eksik ödenen tutar 5,00 TL’yi
aşmadığından Kanun hükümleri ihlal edilmiş sayılmayacaktır. Diğer taraftan,
tahakkuk eden verginin %10’u olan (3.555,00 x %10=)355,50 TL ise 5,00 TL’den
daha fazla olduğundan tutarın oranla mukayese edilmesine gerek olmadığı
tabiidir.
3- Dava Açılmaması, Açılmış
Davalardan Vazgeçilmesi
6736 sayılı Kanunun 2 nci
maddesinin onuncu fıkrasında, bu madde hükmünden yararlanmak isteyen
borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan
vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamalarının şart olduğu belirtilmiştir.
Bu nedenle, madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların bu yöndeki
iradelerini başvuruları sırasında belirtmeleri gerekmektedir.
Mükelleflerce Kanun hükümlerinden
yararlanılmak üzere davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilaflar
sürdürülmeyecektir.
4- 6736 sayılı Kanunun
Yayımlandığı Tarihten Sonra Tebliğ Edilen Yargı Kararları
6736
sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve açtıkları
davalardan vazgeçen borçluların bu ihtilaflarıyla ilgili olarak karar
tarihine bakılmaksızın Kanunun yayımlandığı
tarihten sonra tebliğ edilen yargı kararları
uyarınca işlem yapılmayacak ve bu kararlara ilişkin hükmedilmiş yargılama
giderleri ve avukatlık ücreti ve fer’ilerinin bulunması hâlinde bu tutarlar
karşılıklı olarak talep edilmeyecektir.
Ayrıca, söz konusu yargılama
gideri, avukatlık ücreti ve bu alacakların fer’ileri için icra takibi
yapılamayacak ve vazgeçme tarihinden önce ödenmiş olan yargılama giderleri ve
avukatlık ücretleri geri alınmayacaktır.
D- DİĞER HUSUSLAR
1- Tüzel kişiler ya da
tüzel kişiliği haiz olmayan teşekküller için madde hükümlerinden yararlanma
başvuruları bunların kanuni temsilcileri tarafından yapılacaktır.
2- 6736 sayılı Kanunun
kesinleşmiş alacaklara ilişkin hükümlerinden, 213 sayılı Kanun ile 6183 sayılı
Kanunda yer alan sorumluluk düzenlemeleri nedeniyle mirasçılar, kefiller,
şirket ortakları ve kanuni temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişiler
sorumlu oldukları tutar dikkate alınarak yararlanabileceklerdir.
1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Müşavirlik Kanunu uyarınca
mükellefle birlikte borcun ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumluluğu
bulunanların da bu madde hükmünden yararlanmaları mümkündür.
Asıl amme borçlusu ile birlikte
borcun ödenmesinden birden fazla kişinin sorumlu olması hâlinde bu kişilerce
Kanun hükümlerinden farklı taksit seçenekleri seçilmek suretiyle yararlanılması
mümkün bulunmaktadır.
3- Adi ve kollektif
şirketlerde ortak olanlar şirketin borçlarının tamamı üzerinden müştereken ve
müteselsilen sorumlu olduklarından, bu ortaklar da sorumlu oldukları bu borçlar
için madde hükmünden yararlanabileceklerdir.
4- 6736 sayılı Kanunun
yayımlandığı 19/8/2016 tarihi itibarıyla haklarında 9/6/1932 tarihli ve 2004
sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre iflasın açılmasına karar verilen
gerçek ve tüzel kişilerin Kanun hükümlerinden yararlanabilmeleri için iflas
işlemlerini yürüten iflas idaresinin ilgili vergi dairesine yazılı olarak
müracaat etmesi zorunludur.
Bununla birlikte, iflas hâlindeki
tüzel kişiliklerin ortaklarının ve kanuni temsilcilerinin 213 sayılı Kanun ve
6183 sayılı Kanun uyarınca sorumlu oldukları borçlar için madde hükümlerinden
yararlanabilmeleri mümkün bulunmaktadır.
Ancak, iflas hâlinde bulunan
mükelleflerden aranılan kamu alacaklarına ilişkin olarak Kanundan yararlanmak
için başvuru süresi içerisinde herhangi bir başvuru bulunmaması ve bu
alacakların 31/10/2016 tarihinden sonra iflas masasına kaydedilmiş olması
hâlinde, alacaklar Kanunun kapsadığı dönemlere ait olsa dahi 6736 sayılı Kanun
hükümlerinden yararlanılamayacaktır.
2004 sayılı Kanunun 179 ve devamı
maddelerinde düzenlenen iflas ertelemesine ilişkin hükümler çerçevesinde iflas
ertelemesine karar verilen şirkete veya kooperatife mahkemece erteleme
kararıyla birlikte kayyım atanmaktadır. Mahkeme, yönetim organının yetkilerini
tümüyle elinden alıp kayyıma verebileceği gibi yönetim organının karar ve
işlemlerinin geçerliliğini kayyımın onayına bağlı kılmakla da
yetinebilir. Haklarında iflas ertelemesi kararı bulunan şirketler ve
kooperatifler 6736 sayılı Kanuna göre yapacakları başvurularını haklarında
verilmiş mahkeme kararına göre temsile yetkili kişiler vasıtasıyla yapacaklardır.
5- 6736 sayılı Kanunun
yayımlandığı tarihten önce, vergi mevzuatında yer alan düzenlemeler nedeniyle
mahsuben iade talebi bulunan mükellefler diledikleri takdirde mahsup talep
ettikleri borçları için Kanun hükümlerinden yararlanabilecektir. Bu takdirde,
mahsuben iade talebinden vazgeçtiklerini bağlı bulundukları vergi dairesine,
birden fazla vergi dairesine mahsup talepli borçları olması hâlinde, her birine
ayrı ayrı Kanundan yararlanmak için belirlenen başvuru süresi içinde ekte bir
örneği yer alan (Ek:2/F) dilekçeyle bildirmeleri gerekmektedir.
Mükellefin kendi borcu dışında,
ilgili mevzuat uyarınca üçüncü şahısların borçlarına mahsup talebi olması
hâlinde ise mahsup talebinden vazgeçebilmesi için borcuna mahsup istenen üçüncü
şahsın da bu konuya yönelik irade beyanı aranılacaktır. Bu takdirde, mükellefin
üçüncü şahıs lehine yaptığı mahsup talebi hükümsüz kalacaktır. Lehine mahsup
talep edilen üçüncü şahsın ise mükellefin irade beyanı olmadan Kanundan
yararlanmak üzere başvuruda bulunabileceği tabiidir.
Bununla birlikte, mahsup
talebinden vazgeçen mükelleflerin, mahsup talebine konu iade alacaklarını 6736
sayılı Kanun kapsamındaki taksitlerine Kanunun 10
uncu maddesinin beşinci fıkrası hükmüne göre veya Kanun kapsamında
yapılandırılmayan vergi borçlarına ilgili mevzuat uyarınca mahsubunu talep
etmeleri mümkündür. Bu durumda, mahsuba esas alınacak tarih, Kanunun
yayımlandığı tarihten sonra yaptıkları başvuru esas alınarak belirlenecektir.
Diğer taraftan, katma değer
vergisi iade alacağının vergi borcuna mahsubunu talep eden ve vergi borcunu
6736 sayılı Kanuna göre ödemek üzere bu mahsup talebinden vazgeçen mükelleflere
anılan alacaklarının, mahsubundan vazgeçilen borcun söz konusu Kanun kapsamında
yapılandırılmasından sonra hesaplanan taksit tutarları toplamını aşan kısmı
ilgili mevzuat hükümlerine göre ve 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi de göz
önünde bulundurularak nakden iade edilebilecektir.
6- 6736 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinin onuncu fıkrası gereğince, Kanundan yararlanılarak süresinde
ödenen alacaklara, Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanunun
yayımlandığı tarihten sonraki süreler için faiz, gecikme zammı, gecikme cezası
gibi fer’i amme alacağı hesaplanmayacaktır.
7- 6736 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinin onbirinci fıkrasında, Kanuna göre ödenecek alacaklarla ilgili
olarak tatbik edilen hacizlerin yapılan ödemeler nispetinde kaldırılacağı ve
buna isabet eden teminatların iade edileceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre, Kanun kapsamındaki
borçlarını ödemek üzere başvuran ve borçlarına karşılık ödemede bulunan
mükelleflerin mal varlığına tatbik edilen hacizler, bu malların bölünebilir
nitelikte olması ve haczin devam edeceği malların, ödenmemiş taksitlerin
yapılandırma öncesi tutarını karşılayacak değerde olması şartıyla ödemeler
nispetinde kaldırılacaktır.
Bu hüküm çerçevesinde, borçları
Kanun hükmüne göre taksitlendirilen mükelleflerin teminat değişikliği talepleri
de değerlendirilebilecektir.
Diğer taraftan, bu Kanun
kapsamında yapılandırılan borçlar muaccel olmaktan çıktığından, bu borçlarla
ilgili olarak 6183 sayılı Kanun kapsamında takip işlemi yapılmamaktadır. Ancak,
Kanunun 10 uncu maddesinin onbirinci fıkrası hükmüne göre, bu Kanun kapsamında
ödenecek alacaklar nedeniyle tatbik edilen hacizlere konu mallar, borçlunun
talebi hâlinde 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre alacaklı tahsil dairesince
satılabilecektir. Satış sonucunda elde edilecek tutarın, ilgili mevzuata göre
öncelikli alacakların mahsubundan sonra yapılandırmaya konu borçlara mahsup
edilmesi icap etmektedir.
Aynı fıkra gereğince, borçlu
tarafından hacizli malların satılmasının talep edilmiş olması, alacaklı tahsil
dairesince söz konusu malların satışa çıkarılamaması ya da satışa çıkarıldığı
hâlde satılamaması durumunda, borçluya Kanun kapsamında ödenmesi gereken taksitleri
süresinde ödememe hakkı vermemektedir.
8- Borçlu tarafından Kanun
kapsamında yapılan ödemelerin kredi kartı kullanılmak suretiyle yapılması
durumunda borç kredi kartı ile ödeme işleminin gerçekleştiği anda ödenmiş
olacağından, bu şekilde yapılmış olan ödemeler yönünden de varsa ödenen
alacaklara ilişkin tatbik edilmiş hacizler ödeme nispetinde kaldırılacak ve
alınmış teminatlar iade edilecektir.
Kredi kartıyla son taksiti de
içerecek şekilde ödeme yapılması hâlinde;
- Kredi kartıyla yapılan
ödemelerin ilişkin olduğu motorlu taşıtların satış ve devrine ait ilişik kesme
belgesi verilebilecektir.
- Kredi kartı ile yapılan ödeme
tarihinden itibaren Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında yer alan
taksit ödeme süresince beyan üzerine tahakkuk eden vergilerin vadesinde ödenme
şartı aranılmayacaktır.
9- 6736 sayılı Kanuna göre
başvuruda bulunan ve borçları Kanuna göre taksitlendirilen mükellefler
tarafından, borcu olup olmadığına dair yazı istenilmesi hâlinde Kanun hükümleri
ihlal edilmediği sürece bu borçları için vadesi geçmiş borcun bulunmadığına
dair yazı verilecektir.
10- 6736 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde, il özel idareleri ve bunlara
bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar ile Spor Genel
Müdürlüğü, Türkiye Futbol Federasyonu ve özerk spor federasyonlarına tescil
edilmiş olan ve Türkiye’de sportif alanda faaliyette bulunan spor kulüplerine,
Kanun kapsamında yapılandırılan alacak tutarlarını ikişer aylık dönemler
hâlinde azami 36 eşit taksitte ödenmesi imkânı verilmiştir.
Spor kulüplerinin bu imkândan
yararlanabilmeleri için başvuru sırasında Spor Genel Müdürlüğü, Türkiye Futbol
Federasyonu ve özerk spor federasyonlarına tescil edilmiş spor kulübü
olduklarını belirten belgeyi ibraz etmeleri gerekmektedir. Bu kulüplerin dernek
veya şirket şeklinde örgütlenmiş olması madde ile verilen imkândan
yararlanmalarına engel teşkil etmemektedir. Spor kulüplerinden aranılan amme
alacaklarıyla ilgili olarak ikincil sorumluluğu bulunan kişiler de bu hükümden
yararlanabilecektir.
6736 sayılı Kanun hükmüne göre bu
kuruluşların kendilerine verilen imkânı kullanarak ödeme yapmak istemeleri
hâlinde, yapılandırılan alacak tutarına; yirmidört eşit taksit için (1,194),
otuz eşit taksit için (1,238), otuzaltı eşit taksit için (1,318) katsayısı
uygulanacaktır. Katsayı uygulaması bu Tebliğin (II/C-2) bölümüne göre
yapılacaktır.
Diğer taraftan, il özel idareleri
ve bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar
dışında il özel idarelerine ait tüzel kişiler ise Kanunun tanıdığı azami 36 eşit taksit imkânından yararlanamayacaklardır.
Ayrıca, 6360 sayılı Kanun
gereğince kapatılan belediyelerden il özel idarelerine devredilen ve 6552
sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında
yapılandırılan borçlar 6736 sayılı Kanun kapsamında bulunmamaktadır.
11- 6736 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendi ile belediyeler ve bunlara bağlı
müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşların bu Kanun kapsamında
yapılandırdıkları borçlarına ilişkin taksit tutarları, belediyelerin genel
bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paylarından, 2/7/2008
tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi
Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin dördüncü
fıkrasındaki %40 oranı dikkate alınmaksızın aylık dönemler hâlinde azami yüz
kırk dört eşit taksitte tahsil edilecektir. Bu kapsamda, kesinti tutarı her hal
ve takdirde bu idareler adına genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı
üzerinden ayrılan payların aylık tutarının %50’sini aşamayacaktır.
6736 sayılı Kanun hükmüne göre bu
kuruluşların kendilerine verilen imkânı kullanarak ödeme yapmak istemeleri
hâlinde, yapılandırılan alacak tutarına;
- altı eşit taksit için (1,032),
- dokuz eşit taksit için (1,053),
- oniki eşit taksit için (1,064),
- onsekiz eşit taksit için
(1,086),
- yirmidört eşit taksit için
(1,109),
- otuzaltı eşit taksit için
(1,19),
- kırksekiz eşit taksit için
(1,247),
- altmış eşit taksit için
(1,304),
- yetmişiki eşit taksit için
(1,361),
- yüzkırkdört eşit taksit için
(1,703)
katsayısı uygulanmak suretiyle
bulunan tutar, taksit sayısına bölünerek ödenecek taksit tutarları aylık
dönemler hâlinde kesinti yoluyla tahsil edilecektir.
5779 sayılı Kanuna göre yapılacak
kesintilerin Bakanlar Kurulunca durdurulması hâlinde, yapılandırılan borçlara
ilişkin aylık taksitlerin ödeme süreleri kesinti yapılmayan aylar için
durdurulacak ve ödenmeyen taksitler tercih edilen taksit ödeme süresinin
sonundan itibaren ayrıca bir katsayı ve geç ödeme zammı uygulanmaksızın aylık
dönemler itibarıyla paylardan kesinti suretiyle tahsil edilecektir. Bu
kapsamdaki taksitlerin süresinde ödenmemiş olması ihlal nedeni sayılmayacaktır.
Öte yandan, bu idarelerin taksit
tutarlarının, genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden
aktarılacak tutarlardan daha yüksek olması hâlinde, eksik tutarların taksit
ödeme süresini takip eden ay sonuna kadar borçlu tarafından ödenmesi durumunda,
bu tutarlara geç ödeme zammı hesaplanmayacaktır. Bu suretle ödeme yapılmaması
hâlinde eksik ödenen tutarlara geç ödeme zammı hesaplanacağı tabiidir.
Bu bent kapsamında kesinti
yoluyla tahsil edilecek olan taksitlerin, bent hükmünde belirtildiği şekilde bir
takvim yılında ikiden fazla süresinde ödenmemesi hâlinde Kanundan yararlanma
hakkı kaybedilecektir.
Ayrıca, belediyelerin peşin ödeme
indirimden yararlanabilmesi için yapılandırılan tutarın tamamını Kasım/2016 ayı
içerisinde ödemeleri gerekmektedir.
12- 6736 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinin onikinci fıkrasında “(12) 5393 sayılı Kanunun geçici 5 inci
maddesi ile 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun
geçici 3 üncü maddesi kapsamında uzlaşılan alacaklar ile 10/9/2014 tarihli ve
6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair
Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında yapılandırılan
alacaklar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm çerçevesinde, anılan
Kanunlar uyarınca uzlaşma hükümlerinden yararlanan kuruluşların uzlaşılan
borçları ile 6552 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrası
kapsamında yapılandırılan borçları hakkında 6736 sayılı Kanundan yararlanılması
mümkün bulunmamaktadır.
13- 6736 sayılı Kanunun 10
uncu maddesinin ondördüncü fıkrası gereğince, Kanun hükümlerinden yararlanan il
özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin
dokuzuncu fıkrası hükmü uygulanmayacaktır. Buna göre, anılan kuruluşların,
Kanunun 2 ve 3 üncü maddelerinden yararlanmak üzere başvuruları üzerine
yapılandırılan borçlarının ödeme süresince, beyanları üzerine tahakkuk eden
vergilerini vadesinde ödeme şartı bulunmamaktadır.
14- 6736 sayılı Kanunun
2 nci maddesi hükümlerinden yararlanmak için açılmış davalardan vazgeçilmesi
şart olduğundan, borçlular tarafından Kanundan yararlanmak için yapılan
başvurular üzerine tahsilat işlemlerinden dolayı açılmış davalar sulh yoluyla
sonuçlanacaktır. Bu nedenle, 6183 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca
alacağın takibi için düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emrine karşı açılmış olan
davalara konu alacaklar için Kanun hükmünden yararlanmak üzere başvuruda
bulunulması hâlinde, ödeme emrine karşı açılmış davalardan da vazgeçildiğinden,
6183 sayılı Kanunun 58 inci maddesi gereğince %10 oranındaki haksız çıkma zammı
talep edilmeyecektir.
15- 6736 sayılı Kanun
kapsamında yapılandırılan alacaklara ilişkin zamanaşımı süreleri 6183 sayılı
Kanunun 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının onbirinci bendi hükmü dikkate
alınarak tayin edilecektir.
16- 6736 sayılı Kanun
hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunmayan ya da borçları Kanun
kapsamına girmeyen mükelleflerden aranılan amme alacaklarının takip ve
tahsiline devam edilecektir.
III– KESİNLEŞMEMİŞ VEYA DAVA
SAFHASINDA BULUNAN AMME ALACAKLARINA İLİŞKİN HÜKÜMLER
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesi ile Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı
tahsil dairelerince takip edilen kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan
amme alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Madde kapsamına tür ve dönem açısından
Kanun kapsamına alınmış olan ve bu Tebliğin (I/A-1-a ve b, I/B ile I/C-1) bölümlerinde belirtilen vergiler, vergi cezaları,
idari para cezaları, faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i alacaklar girmektedir.
A- BAŞVURU SÜRESİ VE ŞEKLİ
Madde hükmünün uygulanabilmesi
için, Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi itibarıyla;
a) İkmalen, re’sen veya idarece
yapılmış bir tarhiyatın bulunması ve tarhiyata karşı;
- Vergi mahkemeleri nezdinde dava
açma süresi geçmemiş veya dava açılmış bulunması,
- İlgisine göre itiraz/istinaf
veya temyiz süreleri geçmemiş ya da itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da
karar düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş
olması,
b) Kanunun 1 inci maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamına giren idari para cezalarına ilişkin
idari yaptırım kararlarına karşı dava açma süresi
geçmemiş veya dava açılmış olması ya da ilk derece yargı merciinin verdiği
karara karşı kanun yoluna başvurma süresi geçmemiş veya başvurulmuş olması,
gerekmektedir.
Kanunun 3 üncü maddesinden
yararlanılmak için 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar bağlı
bulunulan tahsil dairesine yazılı olarak başvuruda bulunulması ve başvuru
dilekçesinde dava açılmayacağı, açılmış davalardan vazgeçileceği yönünde
iradenin belirtilmesi şarttır.
Maliye Bakanlığına bağlı vergi
dairelerince ikmalen, re’sen veya idarece yapılan tarhiyatlarla ilgili davalara
konu alacaklar açısından madde hükmünden yararlanmak isteyenlerin bu Tebliğ
ekinde yer alan durumlarına uygun dilekçeyi (Ek: 3/A, 3/B, 3/C, 3/D)
iki örnek hazırlayarak 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar
bağlı bulundukları vergi dairesine vermeleri gerekmektedir.
Kanunun 10 uncu maddesinin
onüçüncü fıkrası hükmü gereğince, davadan vazgeçme dilekçeleri ilgili vergi dairelerine
verilecek ve bu dilekçelerin vergi dairelerine verildiği tarih, ilgili yargı
merciine verildiği tarih sayılarak dilekçeler ilgili yargı merciine
gönderilecektir. Bu nedenle, vergi dairelerince alınan dilekçenin bir örneğinin
derhal davanın bulunduğu yargı merciine gönderilmesi gerekmektedir.
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen ve idari para cezalarına ilişkin
ihtilaflara yönelik olan hükümden yararlanmak isteyen borçluların, Kanunun 10
uncu maddesinin onüçüncü fıkrasının Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden,
idari para cezalarına karşı dava açtıkları idarelere başvuruda bulunmaları ve 3
üncü maddesi kapsamında Kanun hükmünden yararlanmak istediklerini ve davadan
vazgeçtiklerini belirtir bu Tebliğ ekinde yer alan durumlarına uygun dilekçeyi (Ek:3/E-1,
3/E-2, 3/E-3, 3/E-4) 3 örnek olarak hazırlayarak 31 Ekim 2016 tarihine
(bu tarih dâhil) kadar ilgili idarelere vermek suretiyle başvurmaları uygun
görülmüştür.
Davadan vazgeçme dilekçelerini
alan bu idarelerce dilekçelerin alındığı tarih ilgili yargı merciine verildiği
tarih sayılarak dilekçeler ilgili yargı merciine derhal gönderilecektir. Bu
dilekçeler cezayı veren idarelere verilmekle birlikte Kanun kapsamında
yapılandırılan alacaklara ilişkin ödemeler ilgili vergi dairesine yapılacaktır.
Bu nedenle, ilgili idarelerce alınan davadan vazgeçme dilekçesinin bir örneği
de başvuruyu müteakip 3 iş günü içerisinde ilgili vergi dairesine
gönderilecektir.
Birden fazla dava dosyası bulunan
mükellefler dilekçelerinde, hangi dava dosyası için Kanun hükümlerinden
yararlanmak istediklerini belirteceklerdir.
Tüzel kişiler ya da tüzel
kişiliği haiz olmayan teşekküller tarafından açılan davalardan vazgeçme yetkisi
bunların kanuni temsilcilerinde bulunduğundan, madde hükmünden yararlanma
başvuruları kanuni temsilcileri tarafından yapılacaktır. Aynı şekilde, iflas
idaresi tarafından açılan ya da ihtilafı devam ettirilen davalardan da iflas
idaresince vazgeçilmesi gerekecektir. Kanuni temsilciler bu başvuruları
sırasında dilekçelerine temsilci sıfatlarını gösteren belgeyi ekleyeceklerdir.
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinden, 213 sayılı Kanun ile 6183 sayılı Kanunda yer alan sorumluluk
düzenlemeleri nedeniyle mirasçılar, kefiller, şirket ortakları ve kanuni
temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişilerin sorumlu oldukları tutar
dikkate alınarak yararlanması mümkün bulunmamaktadır.
B- ALACAK TUTARININ TESPİTİ
1- Kanunun Yayımlandığı
19/8/2016 Tarihi İtibarıyla Vergi Mahkemeleri Nezdinde Dava Açılmış veya Dava
Açma Süresi Geçmemiş Vergiler
Kanunun 3 üncü maddesinin birinci
fıkrası kapsamına, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilmiş olup, Kanunun
yayımlandığı tarih (bu tarih dâhil) itibarıyla vergi mahkemesi nezdinde dava
açılmış ya da dava açma süresi geçmemiş bulunan vergiler girmektedir.
Bu safhada vergiler henüz
tahakkuk etmemiş olduğundan, madde hükmünden yararlanmak üzere başvuruda
bulunulması hâlinde, dava konusu yapılmış olan vergiler, ilk tarhiyat tutarına
göre ihbarnamenin tebliğ edildiği tarih esas alınarak dava açma süresinin son
günü itibarıyla tahakkuk ettirilecek, bu tarihten itibaren 1 ay sonrası ise
vade tarihi olacaktır.
Madde hükmüne göre, vergi aslının
%50’si ile bu tutara; yukarıda belirtilen şekilde belirlenen tahakkuk ve vade
tarihleri esas alınarak hesaplanması gereken gecikme faizi ve gecikme zammı
yerine hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi, dava açılmaması ve açılan davalardan vazgeçilmesi şartıyla vergilerin
%50’sinin, gecikme faizi, gecikme zammı ile vergi aslına bağlı vergi cezaları
ve bu cezalara uygulanan gecikme zamlarının tamamının tahsilinden
vazgeçilecektir.
Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla vergi mahkemesinde dava açma süresi henüz geçmemiş olan vergilere,
gecikme faizi yerine hesaplanması gereken Yİ-ÜFE tutarı, Kanunun yayımlandığı
tarihe kadar hesaplanacaktır.
Madde hükmünden yararlanmak üzere
başvuruda bulunan mükelleflerin, vergi mahkemeleri nezdinde devam eden davaları
sırasında vergilerini tahakkuk etmeden önce ödemiş olmaları hâlinde, tahsil
edilen bu tutarlar Kanunun 10 uncu maddesinin onaltıncı fıkrasına dayanılarak 3
üncü madde hükmüne göre ödenmesi gereken vergi ve Yİ-ÜFE tutarına mahsup
edilecek, kalan tutar 6183 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi de göz önünde
bulundurularak red ve iade edilecektir.
Ayrıca, Kanunun 3 üncü maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan “Ancak, verilen en son kararın bozma kararı olması
hâlinde birinci fıkra hükmü, … uygulanır.” hükmü gereğince ilk derece
mahkemesince verilen kararın bozulması nedeniyle yeniden karar verilmek üzere
mahkemesine iade edilmiş davalara konu alacaklar için bu maddeden yararlanılmak
üzere yapılan başvurular üzerine alacaklar, bu bölümde açıklandığı şekilde
yapılandırılacak ve bu alacaklara karşılık Kanunun yayım tarihinden önce tahsil
edilmiş tutarlar da Kanunun 10 uncu maddesinin onaltıncı fıkrası hükmüne
istinaden ödenmesi gereken tutarlara mahsup edilerek bakiyesi red ve iade
edilecektir.
Örnek 1- Mükellefin defter
ve belgelerinin Nisan/2013 vergilendirme dönemi katma değer vergisi yönünden
incelenmesi sonucunda, mükellef adına 150.000,00 TL katma değer vergisi tarh
edilmesi ve bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
Bu tarhiyata ilişkin vergi/ceza
ihbarnamesi, 21/6/2015 tarihinde mükellefe tebliğ edilmiş, yapılan tarhiyata
süresinde vergi mahkemesi nezdinde dava açılmış ve Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla mahkemece bir karar verilmemiştir.
Kanundan yararlanmak üzere
başvuruda bulunan mükellefin, vergi aslının %50’si ile bu tutara tahakkuk ve
vade tarihleri esas alınarak gecikme faizi ve gecikme zammı yerine hesaplanacak
Yİ-ÜFE tutarını, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödemesi hâlinde, verginin
kalan %50’si ile gecikme faizi, gecikme zammı, vergi ziyaı cezası ile bu cezaya
uygulanan gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecektir.
Buna göre;
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı %50
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Faizi Yerine Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/5/2013 -21/7/2015
150.000,00
%35
52.500,00
75.000,00
%18,17
13.627,50
Gecikme zammının hesaplandığı
süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine hesaplanan Yİ-ÜFE aylık
değişim oranları ve Yİ-ÜFE tutarları ise aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı
(TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Zammı Yerine Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
22/8/2015 -18/8/2016
150.000,00
(KDV)
%16,7076
25.061,40
75.000,00
%3,9160
2.937,00
18/8/2015 -18/8/2016
150.000,00
(Vergi Ziyaı C.)
%16,7076
25.061,40
-----
------
------
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
75.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
13.627,50 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Zammı Yerine)
:
2.937,00 TL
TOPLAM
:
91.564,50 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Katma Değer Vergisi
:
75.000,00 TL
Gecikme Faizi
:
52.500,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
150.000,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
25.061,40 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı
:
25.061,40 TL
TOPLAM
:
327.622,80 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 91.564,50 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi hâlinde, toplam 327.622,80 TL tutarındaki alacağın tahsilinden
vazgeçilecektir.
2- Kanunun Yayımlandığı
19/8/2016 Tarihi İtibarıyla, İlgisine Göre İtiraz/İstinaf veya Temyiz Süreleri
Geçmemiş ya da Bu Yollara Başvurulmuş veya Karar Düzeltme Talep Süresi Geçmemiş
veya Karar Düzeltme Yoluna Başvurulmuş Vergiler
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin ikinci fıkrası kapsamına; ikmalen, re’sen ve idarece tarh edilmiş olup
Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgisine göre itiraz/istinaf veya temyiz
süreleri geçmemiş ya da bu yollara başvurulmuş ya da karar düzeltme talep
süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş vergiler girmektedir.
Bu fıkra hükmüne göre ödenecek
alacak asıllarının tespitinde Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla tarhiyatın
bulunduğu en son safhadaki tutar esas alınacaktır. Tarhiyatın bulunduğu en son
safhadaki tutar, Kanunun yayımından önce verilmiş ve taraflardan birine tebliğ
edilmiş kararlar dikkate alınarak tespit edilecektir.
a) Kanunun Yayımlandığı
Tarihten Önce Verilmiş En Son Kararın Terkin Kararı Olması
Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci
fıkrasının (a) bendine göre, madde hükmünden yararlanılması için terkin edilen
vergilerin ilk tarhiyat tutarı esas alınarak %20’si ile bu tutara ilişkin
gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; Kanunda belirtilen
süre ve şekilde tamamen ödenmesi gerekmektedir. Bu takdirde, verginin kalan
%80’inin, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen
vergi cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden
vazgeçilecektir.
Madde hükmüne göre ödenecek vergi
aslı ve Yİ-ÜFE tutarının tespitinde bu Tebliğin (III-B/1) bölümünde yapılan
açıklamalar dikkate alınacaktır. Bu safhadaki vergilere karşılık daha önce
tahsilat yapılmış olması hâlinde de Kanunun 10 uncu maddesinin onaltıncı
fıkrasında yer alan “Ancak, bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası
kapsamında olup dava konusu edilen tarhiyatlara karşılık bu Kanunun
yayımlandığı tarihten önce ödeme yapılmış olması hâlinde, … vergi mahkemesince
verilmiş terkin kararları üzerine red ve iade edilebilir.” hükmü dikkate
alınarak aynı bölümdeki açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
Örnek 2- Örnek 1’de
vergi mahkemesince davanın kabul edilerek tarhiyatın terkinine karar verildiği
ve 21/3/2016 tarihinde vergi dairesi kayıtlarına intikal eden karara karşı
temyiz yoluna gidildiği ve Kanunun yayımlandığı tarihten önce temyiz talebine
ilişkin herhangi bir kararın verilmediği kabul edildiğinde ise yapılandırılan
alacak tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Kanunun yayımlandığı tarihte
verilmiş en son karar tarhiyatın terkinine ilişkin olduğundan ödenecek vergi
aslı ilk tarhiyata esas olan vergi aslının %20’si olacak ve Kanun hükmü gereği
bu tutara tahakkuk ve vade tarihleri esas alınarak gecikme faizi ve gecikme
zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Yapılandırılan bu alacak tutarının,
Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, verginin %80’i ile gecikme
zammı ve gecikme faizi ile vergi ziyaı cezası ve bu cezaya uygulanan gecikme
zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
Buna göre;
Gecikme Faizi Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Faizi Oranı
Gecikme Faizi Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı %20
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Faizi Yerine Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/5/2013 -21/7/2015
150.000,00
%35
52.500,00
30.000,00
%18,17
5.451,00
Gecikme zammının hesaplandığı
süre, gecikme zammı tutarı, gecikme zammı yerine hesaplanan Yİ-ÜFE oranları ve
Yİ-ÜFE tutarları ise aşağıdaki şekilde olacaktır.
Gecikme Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Toplam Gecikme Zammı Oranı
Gecikme Zammı Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı (TL)
Toplam Yİ-ÜFE Oranı
Gecikme Zammı Yerine Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
22/8/2015 -18/8/2016
150.000,00
(KDV)
%16,7076
25.061,40
30.000,00
%3,9160
1.174,80
22/8/2015 -18/8/2016
150.000,00
(Vergi Ziyaı C.)
%16,7076
25.061,40
-----
------
------
Ödenecek Tutar
Katma Değer Vergisi
:
30.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Faizi Yerine)
:
5.451,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Gecikme Zammı Yerine)
:
1.174,80 TL
TOPLAM
:
36.625,80 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Katma Değer Vergisi
:
120.000,00 TL
Gecikme Faizi
:
52.500,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
150.000,00 TL
Vergi Aslına Uygulanan Gecikme Zammı
:
25.061,40 TL
Vergi Ziyaı Cezasına Uygulanan Gecikme Zammı
:
25.061,40 TL
TOPLAM
:
372.622,80 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 36.625,80 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi hâlinde, toplam 372.622,80 TL’nin tahsilinden vazgeçilecektir.
6736 sayılı Kanunun yayımlandığı
tarih itibarıyla, ilk derece mahkemesinin tarhiyatı terkin ettiği kararın üst
yargı merciince onaylanmış ve ihtilafın karar düzeltme aşamasında olması
hâlinde de bu bölümdeki açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
Örnek 3- Örnek 2’de
belirtilen ihtilafla ilgili olarak Danıştay tarafından vergi mahkemesinin
terkine ilişkin kararının onandığı ve Danıştay’ın söz konusu kararına karşı
vergi dairesince yapılan karar düzeltme başvurusu hakkında Kanunun yayımlandığı
tarih itibarıyla herhangi bir karar verilmediği kabul edildiğinde de ödenecek
vergi aslı ilk tarhiyata esas olan vergi aslının %20’si olacak ve Kanun hükmü
gereği bu tutara tahakkuk ve vade tarihleri esas alınarak gecikme faizi ve
gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE tutarı hesaplanacaktır. Yapılandırılan bu alacak
tutarının, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmesi hâlinde, verginin %80’i
ile gecikme faizi, gecikme zammı ile vergi ziyaı cezası ve bu cezaya uygulanan
gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
b) Kanunun Yayımlandığı
Tarihten Önce Verilmiş En Son Kararın Tasdik veya Tadilen Tasdik Kararı Olması
Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci
fıkrasının (b) bendine göre, tasdik edilen vergilerin tamamı ile terkin edilen vergilerin %20’si ayrıca bu tutara
ilişkin gecikme faizi ve gecikme zammı yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar
Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; Kanunda
belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla, terkin edilen vergilerin
kalan %80’i ile gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak
kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının
tahsilinden vazgeçilecektir.
Tadilen tasdike ilişkin
kararlarda tasdik edilmiş alacak tutarının tamamı ile
terkin edilmiş tutarın %20’si esas alınarak madde hükümlerine göre
yapılandırılacak alacak aslı tutarı belirlenecektir.
Vergi mahkemesinin tasdik veya
tadilen tasdik kararı üzerine hesaplanmış olan vergilerin Kanunun yayımlandığı
tarihten önce kısmen veya tamamen ödenmiş olması hâlinde, Kanun hükmüne göre
ödenecek tutar, Kanunun 10 uncu maddesinin onaltıncı fıkrası da dikkate alınmak
suretiyle aşağıdaki açıklamalara göre tespit edilecektir.
Buna göre, vergi mahkemesinin;
- Tasdik kararına göre ödenmesi
gereken tutarların tamamının Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olması
hâlinde, bu Kanuna göre ödenmesi gereken bir tutar bulunmadığından, Kanundan
yararlanılması söz konusu olmayacaktır.
- Tasdik kararına göre Kanunun
yayımlandığı tarihten önce kısmen ödeme yapılmış olması hâlinde ödenmemiş kısım
esas alınarak Kanun hükümlerine göre yapılandırılacak tutar tespit edilecektir.
- Tadilen tasdik kararı üzerine
Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmesi gereken tutarın tamamı ödenmiş ise,
tasdik edilen bu kısım ile ilgili herhangi bir red ve iade yapılmayacak, ancak
mükellefin Kanundan yararlanmak istemesi hâlinde terkin edilen kısım için Kanun
hükümlerinden yararlanılacaktır.
- Tadilen tasdik kararı üzerine
Kanunun yayımlandığı tarihten önce tasdik edilen tutara karşılık kısmen ödeme
yapılmış olması hâlinde, tasdik edilen tutarın ödenmemiş kısmı ile terkin
edilen kısım Kanun kapsamında yapılandırılarak ödenebilecektir.
c) Kanunun Yayımlandığı
Tarihten Önce Verilmiş En Son Kararın;
- Bozma kararı olması hâlinde, ödenecek tutar,
bu Tebliğin (III/B-1) bölümüne göre tespit edilecektir.
- Onama kararı (tarhiyatı tasdik eden karar)
olması hâlinde, ödenecek tutar, bu Tebliğin (III/B-2-b) bölümüne göre
tespit edilecektir.
- Kısmen onama, kısmen bozma
kararı olması hâlinde, onanan kısım için ödenecek tutar, bu Tebliğin
(III/B-2-b) bölümündeki, bozulan kısım için bu Tebliğin (III/B-1) bölümündeki
açıklamalara göre tespit edilecektir.
6736 sayılı Kanun uygulamasında;
- Bozma kararları, üst yargı
mercilerinin ilk derece mahkemelerinin tarhiyata ilişkin olarak verdikleri
kararların bir bütün olarak bozulmasını sağlayan,
- Kısmen onama, kısmen bozma
kararları ise, üst yargı mercilerince ilk derece mahkemesinin tarhiyata ilişkin
verdiği tasdik veya tadilen tasdike ait kararın bir kısmının onaylanması bir
kısmının ise bozulmasına ilişkin
kararlardır.
Bu itibarla, tarhiyata ilişkin
verilen kararların yukarıda yapılan açıklamalara göre değerlendirilmesi
gerekmektedir.
3- Kanunun Yayımlandığı Tarih
İtibarıyla Sadece Vergi Cezalarına Karşı Açılan Davalar
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasında, Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla sadece
vergi cezalarına karşı açılan davalara konu alacakların Kanun kapsamında ne
şekilde yapılandırılacağına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.
a) Kanunun 3 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi hükmüne göre, Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla açılmış olan davanın sadece vergi aslına bağlı cezalara ilişkin
olması hâlinde, bu cezaların bağlı olduğu vergilerin, Kanunun yayımlandığı
tarihten önce ödenmiş olması ya da Kanunun 2 nci maddesine göre ödenmesi
şartına bağlı olarak vergi aslına bağlı ceza ve bunlara ilişkin gecikme
zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
b) Kanunun 3 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi hükmüne göre, ihtilaf konusunun sadece
vergi aslına bağlı olmayan ceza olması hâlinde Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla;
- Vergi mahkemeleri nezdinde dava
açılmış veya dava açma süresi geçmemiş olan cezaların %25’inin,
- Verilmiş en son kararın terkin
kararı olması hâlinde cezaların %10’unun,
- Verilmiş en son kararın tasdik
veya tadilen tasdik kararı olması hâlinde tasdik edilen ceza tutarının
%50’sinin, terkin edilen ceza tutarının %10’unun
bu Kanunda belirtilen süre ve
şekilde tamamen ödenmesi şartıyla kalan cezaların tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü
fıkrasının (c) bendi hükmüne göre, sadece vergi aslına bağlı olmayan cezalara
yönelik açılmış davalarda üst yargı mercilerince Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla verilmiş bulunan en son kararın;
- Bozma kararı olması hâlinde cezanın %25’i,
- kısmen onama kısmen bozma
kararı olması hâlinde, onanan kısmın tasdik veya tadilen tasdike ilişkin karar
olması hâlinde tasdik edilen cezanın %50’si, terkin edilen kısmın %10’u,
bozulan kısmın %25’i
esas alınarak Kanun hükmünden
yararlanılacaktır.
c) Tarh edilen vergi ile
birlikte dava konusu edilen asla bağlı olmaksızın kesilen vergi cezaları için
de yukarıdaki (b) alt bölümünde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
ç) Kanunun 3 üncü
maddesinin beşinci fıkrasında, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak
Kanunun yayımlandığı tarihten önce pişmanlık talebi ile verilip, ödeme yönünden
şartların ihlal edildiği beyannameler ile kendiliğinden verilen beyannameler
için kesilen ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla dava açma süresi geçmemiş
olan vergi cezaları için de mükelleflerin Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü
fıkrasından yararlanabilecekleri düzenlenmiştir. Bu durumda, kesilen cezanın
türüne göre bu bölümün (a) veya (b) alt bölümlerinde yapılan açıklamalara göre
işlem yapılacaktır.
4- İştirak Nedeniyle Kesilen
Vergi Ziyaı Cezaları
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin altıncı fıkrasında, iştirak nedeniyle kesilen ve Kanunun
yayımlandığı tarih itibarıyla yargı mercilerinde ihtilaf konusu olan vergi
ziyaı cezalarına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Buna göre, iştirak nedeniyle
cezaya muhatap olan ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla bu konuda yargı
mercilerinde ihtilaf oluşturmuş olan kişiler bu Tebliğin (III/B-3-b) bölümünde
yapılan açıklamalara göre Kanun hükmünden yararlanabileceklerdir.
5- Kanunun Yayımlandığı Tarih
İtibarıyla Uzlaşma Talepli Alacaklar
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin sekizinci fıkrasında, Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla 213
sayılı Kanunun uzlaşma hükümlerinden yararlanılmak üzere başvuruda bulunulmuş,
uzlaşma günü verilmemiş veya uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış
ancak, dava açma süresi geçmemiş alacaklar için Kanunun 3 üncü maddesi
hükmünden yararlanılacağına yönelik düzenleme yapılmıştır.
Bu safhada bulunan alacaklar için
Kanun hükmünden yararlanılmak istendiği takdirde, bu Tebliğin (III/B-1 ve III/B-3-a) bölümünde belirtilen şekilde işlem
yapılacaktır.
Bu takdirde, madde hükmünden
yararlanmak isteyen mükelleflerin uzlaşma talebinden vazgeçmeleri ve dava
açmamaları şarttır.
6- Kanunun Yayımlandığı
Tarih İtibarıyla Dava Açma Süresi Geçmemiş veya İhtilaf Konusu Olan İdari Para
Cezaları
6736 sayılı Kanunun 3 üncü
maddesinin dördüncü fıkrasında, Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla yargı
mercilerinde ihtilaf konusu olan veya dava açma süresi geçmemiş bulunan ve
Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamına giren idari
para cezalarına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Madde hükmüne göre, Kanunun
yayımlandığı tarih itibarıyla Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi kapsamına giren idari para cezalarına ilişkin olarak;
- Dava açma süresi geçmemiş veya
ilk derece yargı merciinde dava açılmış olması hâlinde cezanın %50’si,
- İlk derece yargı merciinin
cezayı kaldırdığı ancak itiraz veya temyiz merciinde yargılamanın devam ettiği
safhada olanlarında cezanın %20’si,
- İlk derece yargı merciinin
kısmen veya tamamen onayladığı cezalarda onaylanan kısmın tamamı, terkin edilen
cezanın %20’si,
- Verilen en son kararın bozma
kararı olması hâlinde cezanın %50’si,
- Verilen en son kararın kısmen
onama kısmen bozma kararı olması hâlinde; onanan kısmın tasdik veya tadilen
tasdike ilişkin karar olması hâlinde tasdik edilen cezanın tamamı, terkin
edilen cezanın %20’si, bozulan kısmın %50’si
esas alınarak düzenleme yapılmış
olup ihtilafın bulunduğu safhaya göre ödenecek idari para cezası tutarı belirlenmiştir.
Madde hükmünden yararlanılması hâlinde ödenecek tutar bu Tebliğin (III/B-1 ve
2) bölümlerinde yapılan açıklamalara göre hesaplanacaktır.
C- ÖDEME SÜRESİ VE ŞEKLİ
6736 sayılı Kanunun
3 üncü maddesine göre yapılandırılan alacakların, 30
Kasım 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar tamamen ya da Kanunun 10 uncu
maddesi uyarınca yapılan taksitlendirmeye istinaden ilk taksit aynı
tarihte olmak üzere ikişer aylık dönemler hâlinde azami onsekiz eşit taksitte
ödenmesi gerekmektedir. Bu ödemelerde, bu Tebliğin (II/C) ve (II/D-10 ve 11)
bölümünde yapılan açıklamalara göre işlem yapılacaktır.
Ç- MADDE HÜKMÜNDEN
YARARLANMANIN DİĞER ŞARTLARI
1- 6736 sayılı Kanunun;
3 üncü maddesinin dokuzuncu
fıkrasında, yıllık gelir veya kurumlar vergileri, gelir (stopaj) vergisi,
kurumlar (stopaj) vergisi, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi için
Kanunun 3 üncü maddesi hükmünden yararlanmak üzere başvuruda bulunan
mükelleflerin, taksit ödeme süresince bu vergi türleri ile ilgili verilen
beyannameler üzerine tahakkuk eden vergileri, çok zor durum olmaksızın her bir
vergi türü itibarıyla bir takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödememeleri ya
da eksik ödemeleri hâlinde yapılandırılan borçlarına ilişkin kalan taksitlerini
ödeme haklarını kaybedecekleri,
10 uncu
maddesinin yedinci fıkrasında ise, 3 üncü maddenin dokuzuncu fıkrasında
vadesinde ödenmesi öngörülen alacakların veya taksit tutarının %10’unu aşmamak
şartıyla 5 Türk lirasına (bu tutar dâhil) kadar yapılmış eksik ödemeler için bu
Kanun hükümlerinin ihlal edilmiş sayılmayacağı
hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümlerin uygulanması ile
ilgili açıklamalar bu Tebliğin (II/Ç-1 ve 2) bölümlerinde yapılmış olup bu
madde uygulamasında da aynı şekilde işlem yapılacaktır.
2- 6736 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin yedinci fıkrası
uyarınca, 3 üncü madde kapsamında yapılandırılan alacak tutarına yönelik olarak
borçlular, ayrıca 213 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklar için anılan Kanunun
uzlaşma ve vergi cezalarında indirim hükümlerinden yararlanamayacaklardır.
Diğer taraftan, aynı fıkrada
Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamına giren idari
para cezalarının 3 üncü maddeden yararlanılarak ödenmek istenmesi durumunda,
30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinde
düzenlenmiş olan peşin ödeme indiriminden yararlanılamayacağı düzenlenmiştir.
D- DİĞER HUSUSLAR
1- 6736 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin onuncu fıkrasında,
bu madde hükmünden yararlanılması için madde kapsamına giren alacaklara karşı
dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına
başvurulmamasının şart olduğu belirtilmiştir. Mükelleflerce Kanun hükümlerinden
yararlanılmak üzere davadan vazgeçilmesi hâlinde idarece de ihtilaflar
sürdürülmeyecektir.
2- Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunan ve açtıkları
davalardan vazgeçen borçluların bu ihtilaflarıyla ilgili olarak karar
tarihine bakılmaksızın Kanunun yayımlandığı
tarihten sonra tebliğ edilen yargı kararları
uyarınca işlem yapılmayacak ve bu kararlara ilişkin hükmedilmiş yargılama
gideri, avukatlık ücreti ve bu alacakların fer’ilerinin bulunması hâlinde bu
tutarlar karşılıklı olarak talep edilmeyecektir.
Ayrıca, söz konusu yargılama
gideri, avukatlık ücreti ve bu alacakların fer’ileri için icra takibi
yapılamayacak ve vazgeçme tarihinden önce ödenmiş olan yargılama gideri ve
avukatlık ücreti geri alınmayacaktır.
3- Kanunun 3 üncü
maddesine göre yapılandırılan alacak tutarının tespitinde esas alınacak olan en
son karar, tarhiyata ilişkin verilen ve Kanunun yayımlandığı tarihten önce (bu
tarih dâhil) taraflardan birine tebliğ edilmiş karar olacaktır.
4- Kanunun 3 üncü
maddesinden yararlanmak için başvuruda bulunan ancak Kanunda belirtilen ödeme
şartını yerine getirmeyen borçlulardan;
- 213 sayılı Kanun kapsamındaki
alacaklar için ilk tarhiyata esas teşkil eden vergi ve ceza tutarları ile
gecikme zammı ve gecikme faizleri,
- Kanunun 1 inci maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamına giren idari para cezaları için idari
yaptırım kararında yer alan tutar ile bunlar üzerinden hesaplanan fer’ileri
6183 sayılı Kanun hükümlerine
göre takip ve tahsil edilecektir.
Ancak, Kanunun yayımlandığı
tarihten önce verilmiş olan en son yargı kararının tarhiyatın tasdikine ilişkin
olması hâlinde bu karar üzerine tahakkuk eden alacak tutarları esas
alınacaktır. Bir başka anlatımla, tasdik kararı üzerine yapılan tahakkuk
işleminde herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.
213 sayılı Kanun kapsamındaki
alacaklardan ilk tarhiyat tutarı esas alınarak takip edilecek olanlar,
vergi/ceza ihbarnamesinin tebliğ edildiği tarih esas alınarak dava açma
süresinin son günü itibarıyla tahakkuk ettirilecek, bu tarihten itibaren 1 ay
sonrası ise alacakların vade tarihi olacaktır. Gecikme zamlarının, amme
alacağının vade tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için hesaplanacağı
tabiidir.
Kanunun 1 inci maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamına giren idari para cezaları ise idari yaptırım
kararının tebliğine bağlı olarak oluşan vade tarihleri esas alınmak suretiyle
ve özel kanunlarında düzenlenmiş olan fer’i alacakları da dikkate alınarak
takip edilecektir.
5- Ödeme emrine karşı
açılan davalar ile ilgili olarak, Kanunun yayımlandığı tarihten önce dava
konusu ödeme emri ile istenilen amme alacağının tarhiyatına ilişkin karar
verilmiş olması ve ihtilafın Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihi
itibarıyla devam ediyor olması hâlinde, bu mükellefler söz konusu davalara konu
amme alacakları ile ilgili olarak Kanunun 3 üncü maddesinden
yararlanabileceklerdir. Ancak, bu yönde bir kararın bulunmaması hâlinde ödeme
emrine karşı açılan davalara konu alacaklar Kanunun 2 nci maddesi kapsamında
değerlendirilecektir.
6- 6736 sayılı Kanunun
yayımlandığı tarihten önce tarhiyata karşı açılmış olan ve 19/8/2016 tarihi
itibarıyla devam eden dava ile ilgili olarak ilk derece mahkemesinin veya üst
yargının verdiği tasdike veya tadilen tasdike ilişkin kararlar üzerine tahakkuk
eden vergiler ile vergi cezaları ve bunlara hesaplanan gecikme faizi ve gecikme
zammının 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tecil edilmiş ve Kanunun
yayımlandığı tarih itibarıyla tecil şartlarına uygun olarak ödenmekte olması
durumunda da mükellefler isterlerse Kanunun 3 üncü maddesi hükmünden
yararlanabileceklerdir. Bu takdirde, mükelleflerin yararlanabileceği tutarların
tespitinde bu Tebliğin (III/B-2-b) bölümünde yapılan açıklamalara göre işlem
yapılacaktır.
7- Kesinleşmemiş ve
dava safhasında bulunan alacaklarla ilgili olarak bu bölümde yapılan
açıklamalar saklı kalmak kaydıyla, bu Tebliğin (II/D) bölümünde yapılan
açıklamalar da dikkate alınarak işlem yapılacaktır.
IV– İNCELEME VE TARHİYAT SAFHASINDA BULUNAN
İŞLEMLERE İLİŞKİN HÜKÜMLER
6736 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin;
- Birinci ila sekizinci
fıkralarında, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak kapsama giren vergi ve
vergi cezaları açısından, Kanunun yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı hâlde
bu tarihe kadar tamamlanamamış olan vergi incelemeleri ile takdir, tarh ve
tahakkuk işlemlerine devam edileceği ve bu işlemlerin tamamlanmasından sonra
tarh edilen vergi ve kesilen cezaların Kanun kapsamında yapılandırılmasına,
- Dokuzuncu fıkrasında, 213
sayılı Kanunun 371 inci maddesinde düzenlenen pişmanlık ve ıslah hükümlerinden
yararlanmak üzere ya da aynı Kanunun 30 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre
kanuni süresinden sonra kendiliğinden verilen beyannameler üzerine tahakkuk
edecek alacaklar ile 2016 yılı ve önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin
olarak verilecek emlak vergisi bildirimleri
üzerine tahakkuk edecek alacakların yapılandırılmasına,
-
Onuncu fıkrasında, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun 64 üncü maddesinde sayılan diğer ücrete tabi mükelleflerin gelir
vergisi mükellefiyetlerine,
ilişkin hükümlere yer
verilmiştir.
A- KANUNUN YAYIMLANDIĞI
TARİHTEN ÖNCE BAŞLANILDIĞI HÂLDE BU TARİHE KADAR TAMAMLANAMAMIŞ OLAN VERGİ
İNCELEMELERİ İLE TAKDİR, TARH VE TAHAKKUK İŞLEMLERİ
6736 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci ila sekizinci fıkraları, matrah artırımına ilişkin hükümler
saklı kalmak şartıyla, Kanunun yayımlandığı tarihten önce başlayan ancak
tamamlanmamış bulunan vergi incelemeleri, takdir, tarh ve tahakkuk işlemlerine
devam edileceğini öngördüğünden; bu madde hükmünden yararlanmak için başvuru
süresi, söz konusu işlemlerin tamamlanmasına bağlı olarak düzenlenmiştir.
1- Başvuru Süresi ve Şekli
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
ila sekizinci fıkraları hükmünden yararlanmak isteyen mükelleflerin, bu
işlemlerin tamamlanmasından sonra tarh edilen vergi ve kesilen cezalara ilişkin
ihbarnamelerin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde bu Tebliğ ekinde
yer alan dilekçe (Ek:4/A) örneğine uygun şekilde yazılı olarak
başvurmaları gerekmektedir.
Kanunun 10 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde sayılan borçluların bu fıkralar kapsamında
yaptıkları başvuru üzerine yapılandırılan alacak tutarını anılan bentte yer
alan sürede ödeme taleplerini başvuru sırasında belirtmeleri icap etmektedir.
Mükellefler bu madde hükmünden,
adlarına yapılan tüm tarhiyatlar için yararlanabilecekleri gibi sadece talep
edecekleri tür ve dönemler için de yararlanabileceklerdir.
2- Alacak Tutarının Tespiti
6736 sayılı Kanunun yayımlandığı
19/8/2016 tarihinden önce başlanıldığı hâlde bu tarihe kadar
tamamlanamamış bulunan vergi incelemeleri ile takdir ve tarh işlemlerinin
tamamlanması sonucu hesaplanan vergi ve ceza tutarı dikkate alınarak
yapılandırılacak alacak tutarı tespit edilecektir.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
ila sekizinci fıkralarına göre, bu işlemlerin tamamlanmasından sonra tarh
edilen verginin %50’si ile bu tutara hesaplanan gecikme faizi yerine Kanunun
yayımlandığı tarihe kadar hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarı ve Kanunun yayım
tarihinden sonra (bu tarih dâhil) ihbarnamenin tebliği üzerine dava açma
süresinin bitim tarihine kadar hesaplanacak gecikme faizi tutarının, ilk taksit
ihbarnamenin tebliğini izleyen aydan başlamak üzere
peşin veya ikişer aylık dönemler hâlinde 6 eşit taksitte tamamen ödenmesi
şartıyla, kalan vergi aslı ile bu vergilere uygulanan gecikme faizi ve vergi
aslına bağlı cezaların tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Öte
yandan, bu işlemlerin sonucunda vergi aslına bağlı olmayan bir cezanın veya
iştirak nedeniyle kesilecek vergi ziyaı cezasının bulunması hâlinde bu cezalar
için madde hükmünden, cezanın %25’inin; ilk taksit ihbarnamenin tebliğini
izleyen aydan başlamak üzere peşin veya ikişer aylık dönemler hâlinde 6 eşit
taksitte tamamen ödenmesi şartıyla yararlanılacak ve cezanın kalan %75’inin
tahsilinden vazgeçilecektir.
Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü
fıkrası gereğince, Kanunun kapsadığı dönemlere ilişkin olarak Kanunun
yayımlandığı tarihten önce pişmanlık talebi ile verilip, ödeme yönünden
şartların ihlal edildiği beyannameler ile kendiliğinden verilen beyannameler
için kesilen ve Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla tebliğ edilmemiş olan
vergi aslına bağlı olmayan cezalar da bu madde hükümlerine göre
yapılandırılarak ödenebilecektir.
Vergi aslına bağlı vergi
cezalarının anılan fıkralar kapsamında tahsilinden vazgeçilebilmesi için
verginin Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olması veya bu Kanunun 2
nci maddesine göre ödenmesi gerekmektedir. Bu durumda, pişmanlık hükümlerinin
ihlali üzerine kesilmesi gereken vergi ziyaı cezasına ilişkin ihbarname tanzim
edilerek mükellefe tebliğ edilecek ve mükellefin anılan fıkraların öngördüğü
şartları (vergi aslının ödenmesi) yerine getirmesi hâlinde kesilen ceza terkin
edilecektir.
Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla, 213 sayılı Kanunun tarhiyat öncesi uzlaşma hükümlerine göre uzlaşma
talebinde bulunulmuş, ancak uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış
olmakla birlikte vergi/ceza ihbarnameleri mükellefe tebliğ edilmemiş alacaklar
da Kanunun 4 üncü maddesinin bir ila sekizinci fıkra hükümlerine göre
yapılandırılarak ödenebilecektir.
Bu takdirde, Kanunun yayımlandığı
tarih itibarıyla, tarhiyat öncesi uzlaşma temin edilememiş veya uzlaşma
müzakeresinde uzlaşmaya varılamamış ya da mükelleflerin tarhiyat öncesi uzlaşma
talebinden vazgeçmiş olması hallerinde düzenlenen inceleme raporunun vergi
dairesine intikali üzerine anılan fıkra hükümleri uygulanacaktır. Bu safhada da
ödenecek tutarın tespitinde, tarhiyata ilişkin olarak düzenlenen vergi/ceza
ihbarnamelerinde belirtilen tutarlar dikkate alınacaktır.
Kanun kapsamına giren dönemlere
ilişkin olarak Kanunun yayımlandığı 19/8/2016 tarihinden önce tamamlandığı
halde, bu tarihte ya da bu tarihten sonra vergi dairesi kayıtlarına intikal
eden takdir komisyonu kararları ve vergi inceleme raporları üzerine gerekli
tarh ve tebliğ işlemleri yapılacaktır.
Yapılan tarhiyat üzerine maddenin
birinci fıkrasında öngörülen süre ve şekilde ödeme yapılması hâlinde madde
hükümlerinden yararlanılabilecektir.
Diğer taraftan, vergi inceleme
raporlarına veya takdir komisyonu kararlarına dayanmamakla birlikte, Kanunun
kapsadığı dönemlere ilişkin olarak, Kanunun yayımlandığı tarihten önce
başlanılmış, ancak bu tarih itibarıyla tamamlanamamış olan tarh işlemlerine de
devam edilecek ve Kanunun yayımlandığı tarihten sonra yapılan bu tarhiyatlar
için de 4 üncü maddenin bir ila sekizinci fıkra hükümlerinden
yararlanılabilecektir.
İnceleme raporu veya takdir
komisyonu kararı üzerine sadece vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği hallerde
ise (Örneğin, mahsup dönemi geçtikten sonra yapılan geçici vergi incelemeleri
sonucu kesilen vergi ziyaı cezası gibi) vergi aslına uygulanan gecikme faizi
yerine Kanuna göre hesaplanacak tutarın, Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi hâlinde bu cezanın tahsilinden vazgeçilecektir.
Örnek 1- Mükellefin defter
ve belgeleri Mart/2014 vergilendirme dönemine ilişkin katma değer vergisi
yönünden incelemeye başlanılmış ve 6736 sayılı Kanunun yayımlandığı tarih
itibarıyla inceleme sonuçlanmamıştır. Ayrıca mükellef tarafından bu Kanun
uyarınca söz konusu vergi türünden matrah artırımında da bulunulmamıştır.
İnceleme sonucu düzenlenen vergi
inceleme raporunun 4/5/2017 tarihinde vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği,
rapor üzerine mükellef adına 2.500.000,00 TL katma değer vergisi tarh edildiği,
2.500.000,00 TL vergi ziyaı cezası kesildiği ve tarhiyata ilişkin vergi/ceza
ihbarnamesinin 14/6/2017 tarihinde mükellefe tebliğ edildiği varsayıldığında,
mükellef Kanunun 4 üncü maddesinden aşağıda belirtilen şekilde
yararlanabilecektir.
Mükellef, ihbarnamenin tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde Kanundan yararlanmak üzere yazılı başvuruda
bulunacaktır.
Bu durumda, mükellefin Kanuna
göre ödeyeceği tutar aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
Vergi aslının % 50’si
:
2.500.000,00/2
:
1.250.000,00
Yi-ÜFE Tutarı
:
1.250.000,00 x %9,59 (Normal vade tarihinden
Kanunun yayımlandığı tarihe kadar)
119.875,00 TL’dir.
Gecikme Faizi*
:
1.250.000,00 x %14
175.000,00 TL’dir.
* Gecikme faizi Kanunun
yayımlandığı tarihten, ihbarnamenin tebliği üzerine dava açma süresinin son
gününe kadar ve Kanunun yayımı tarihi itibarıyla uygulanmakta olan gecikme
zammı oranı esas alınarak hesaplanmıştır.
Buna göre;
Ödenecek Tutar
Vergi Aslının %50’si
:
1.250.000,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı
:
119.875,00 TL
Gecikme Faizi
:
175.000,00 TL
TOPLAM
:
1.544.875,00
TL’dir.
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Vergi Aslının %50’si
:
1.250.000,00 TL
Gecikme Faizi
:
1.330.000,00 TL
Vergi Ziyaı Cezası
:
2.500.000,00 TL
TOPLAM
:
5.080.000,00 TL’dir.
Bu örneğe göre mükellefin
ihbarnamenin tebliğ tarihini izleyen ayda (Temmuz/2017) yapılandırılan alacak
tutarını defaten ödemesi hâlinde bu tutara faiz ya da katsayı
uygulanmayacağı gibi ödenecek toplam tutar içerisinde yer alan Yİ-ÜFE tutarı
ile gecikme faizi toplam tutarı olan 294.875,00 TL üzerinden ayrıca %50 indirim
yapılacak ve Yİ-ÜFE tutarı ile gecikme faizi için 147.437,50 TL
olmak üzere toplam 1.397.437,50 TL ödeyecektir.
Ancak, mükellefin Kanunun 4 üncü
maddesi hükmüne göre yapılandırılan alacağı ikişer aylık dönemler hâlinde azami
6 eşit taksitte ödemesi mümkün olup, bu takdirde taksitler hâlinde ödenecek
alacağa Kanunun 10 uncu maddesi gereğince (1,045) katsayısı uygulanacaktır.
Mükellefin yapılandırılan alacağı
taksitle ödemek istemesi hâlinde taksit ayları; Temmuz/2017, Eylül/2017, Kasım/2017,
Ocak/2018, Mart/2018, Mayıs/2018 ayları olacaktır.
3- Ödeme Süresi ve Şekli
6736 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci ila sekizinci fıkra hükümlerinden yararlanmak isteyen
mükelleflerin ihbarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yazılı
başvuruda bulunmaları ve anılan fıkralara göre yapılandırılan tutarı, ilk
taksit ihbarnamenin tebliğini izleyen aydan başlamak üzere peşin veya ikişer
aylık dönemler hâlinde 6 eşit taksitte ödemeleri gerekmektedir.
Örneğin,
anılan fıkraların kapsamına giren bir tarhiyata ilişkin ihbarnamenin 15/11/2016
tarihinde tebliğ edildiği varsayıldığında, Kanun hükmüne göre ödenecek tutarın
ilk taksiti Aralık/2016 ayında, diğer taksitleri ise 2017 yılının Şubat, Nisan,
Haziran, Ağustos ve Ekim aylarında ödenecektir.
Kanunun 10 uncu maddesinin
üçüncü fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde sayılan borçluların bu madde
kapsamında yaptıkları başvuru üzerine yapılandırılan alacak tutarını
ihbarnamenin tebliğini izleyen aydan başlamak üzere anılan bentlerde yer alan
süre ve şekilde ödemeleri mümkündür.
4- Madde Hükmünden
Yararlanmanın Diğer Şartları
1- 6736 sayılı Kanunun
4 üncü maddesinin birinci ila sekizinci fıkraları kapsamında yapılandırılacak
alacaklara ilişkin olarak vergi incelemesinin başladığı tarihin belirlenmesinde
213 sayılı Kanunun 140 ıncı maddesi esas alınacaktır.
2- Mükelleflerin bu madde
hükümlerinden yararlanabilmeleri için anılan fıkralar kapsamında ödeme
başvurusunda bulundukları alacağa ilişkin dava açmamaları şarttır.
3- Anılan fıkra
hükümlerinden yararlanmak isteyen mükellefler, ayrıca 213 sayılı Kanunun
uzlaşma, tarhiyat öncesi uzlaşma ve vergi cezalarında indirim hükümlerinden
yararlanamazlar.
4- Düzeltme taleplerine
ilişkin incelemelere devam edilecektir. Ancak, mükelleflerin düzeltme istediği
yıl için 6736 sayılı Kanunun 5 inci maddesine göre matrah ve vergi artırımında
bulunmaları hâlinde, düzeltme talebinden vazgeçtikleri kabul edilerek bu tür
incelemeler sürdürülmeyecektir.
B- PİŞMANLIKLA YA DA
KENDİLİĞİNDEN YAPILAN BEYANLARA İLİŞKİN HÜKÜMLER
6736 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin dokuzuncu fıkrasının;
- (a) bendinde, 213 sayılı
Kanunun 371 inci maddesinde düzenlenen pişmanlık ve ıslah hükümlerinden
yararlanmak üzere ya da aynı Kanunun 30 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre
kanuni süresinden sonra kendiliğinden verilen beyannameler,
- (b) bendinde 2016 yılı ve
önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak verilecek emlak vergisi bildirimleri
üzerine tahakkuk edecek
alacakların ne şekilde yapılandırılacağı
düzenlenmiştir.
1- Pişmanlıkla Beyan
6736 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin dokuzuncu fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde, Kanunun
kapsadığı dönemlere ilişkin olarak 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih
dâhil) kadar 213 sayılı Kanunun 371 inci maddesine göre beyan edilen matrahlar
üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilen vergilerin tamamı ile hesaplanacak
pişmanlık zammı yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık
değişim oranları esas alınarak hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının; Kanunda
belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla pişmanlık zammı ve vergi
cezalarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği hüküm altına alınmıştır.
a) Başvuru Süresi ve Şekli
Fıkra hükmünden yararlanmak
isteyen mükelleflerin bu Tebliğin ekinde yer alan (Ek:4/B) örneğe uygun başvuru
dilekçesiyle birlikte kapsama giren dönemlere ilişkin vergi beyannamelerini 31
Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar bağlı oldukları vergi dairelerine
vermeleri gerekmektedir.
6736 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin dokuzuncu fıkrası çerçevesinde pişmanlık hükümlerine göre verilecek
beyannamelerden elektronik ortamda gönderilebilenlerin; yıllık gelir veya
kurumlar ile katma değer vergisi beyannamelerini ya
da muhtasar beyannamelerini elektronik ortamda göndermek zorunda olan
mükellefler tarafından 30/9/2004 tarihli ve 25599 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 3/3/2005 tarihli
ve 25744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 346 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda elektronik ortamda
gönderilmesi zorunludur.
Kanunun
10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde sayılan borçluların
bu fıkra kapsamında yaptıkları başvuru üzerine yapılandırılan alacak tutarını,
anılan bentlerde yer alan sürede ödeme taleplerini başvuru sırasında
belirtmeleri gerekmektedir.
b) Alacak Tutarının Tespiti
Fıkra hükmünden, pişmanlık
talebiyle verilen beyannameler üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilen vergilerin
tamamı ile hesaplanacak pişmanlık zammı yerine Kanunun yayımlandığı tarihe
kadar hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde
tamamen ödenmesi suretiyle yararlanılacaktır.
Örnek 1- (A) Ltd. Şti.
tarafından 23 Ekim 2015 tarihine kadar verilmesi gereken Eylül 2015
dönemine ait gelir (stopaj) vergisi beyannamesi 6736 sayılı Kanun hükümlerinden
yararlanmak suretiyle 2 Eylül 2016 tarihinde pişmanlıkla vergi dairesine
verilmiştir. Pişmanlıkla verilen beyannameye istinaden ödenmesi gereken gelir
(stopaj) vergisi 1.800,00 TL damga vergisi ise 31,50 TL’dir.
Bu durumda; gelir (stopaj) vergisinin
tamamı ile pişmanlık zammı yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar
hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının ödenmesi hâlinde, pişmanlık zammı ve vergi aslına
bağlı olmayan cezanın tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
Buna göre;
Pişmanlık Zammı Hesaplanan Süre
Alacak Tutarı
(TL)
Pişmanlık Zammı Oranı
Pişmanlık Zammı Tutarı
(TL)
Tahsili Gereken Alacak Aslı
(TL)
Toplam
Yİ-ÜFE Oranı
Yİ-ÜFE Tutarı
(TL)
27/10/2015-18/8/2016
1.800,00
14%
252,00
1.800,00
%1,42
25,56
Ödenecek Tutar
Gelir (stopaj) Vergisi
:
1.800,00 TL
Yİ-ÜFE Tutarı (Pişmanlık Zammı Yerine)
:
25,56 TL
Damga Vergisi
:
31,50 TL
TOPLAM
:
1.857,06 TL
Tahsilinden Vazgeçilen Alacaklar
Pişmanlık Zammı
:
252,00 TL
Özel Usulsüzlük Cezası
:
1.370,00 TL
TOPLAM
:
1.622,00 TL
Yukarıda belirtilen şekilde
hesaplanan toplam 1.857,06 TL’nin Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödenmesi durumunda, toplam 1.622,00 TL tutarın tahsilinden
vazgeçilecektir.
c) Ödeme Süresi ve Şekli
Kanunun 4 üncü maddesinin
dokuzuncu fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca
yapılandırılan alacaklar, bu Tebliğin (II/C) ve (II/D-10 ve 11) bölümlerinde
yapılan açıklamalara göre ödenecektir.
ç) Diğer Hususlar
Mükelleflerce Kanun kapsamında
pişmanlıkla beyan edilen vergilerin Kanunda öngörülen süre ve şekilde tamamen
ödenmemesi hâlinde pişmanlık hükümleri ihlal edilmiş sayılacak ve 213 sayılı
Kanun hükümleri uyarınca gerekli işlemler tesis edilecektir.
Kanunun 10 uncu maddesinin
sekizinci fıkrasında, borçluların Kanun kapsamında taksitlendirilen tutarların
tamamının ödenmemesi hâlinde ödedikleri tutarlar kadar Kanun hükümlerinden
yararlanacağı hüküm altına alınmış olmakla birlikte, Kanunun 4 üncü maddesinin
dokuzuncu fıkrasında düzenlenen pişmanlıkla beyan hükümleri 213 sayılı Kanunun
“Pişmanlık ve ıslah” başlıklı 371 inci maddesi hükümleri esas alınarak düzenlendiğinden
6736 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasının (a) bendinin (1)
numaralı alt bendi kapsamında yapılan kısmi ödemelerde pişmanlık hükümleri
ihlal edilmiş sayılacak ve kısmen pişmanlık ihlali söz konusu olamayacağından
mükellefler ödedikleri tutar kadar bu madde hükmünden yararlanamayacaktır. Bu
takdirde yapılan ödemeler ödeme tarihleri esas alınarak bu kapsamda beyan
edilen alacaklara mahsup edilecektir. Bu Tebliğin (II/B-2-c) bölümünde
belirtilen alacaklar için de bu açıklamaya göre işlem yapılacaktır.
Kanunun 4 üncü maddesinin
dokuzuncu fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında beyan
edilen vergilere, ödeme yönünden şartların ihlali hâlinde, kesilmesi gereken
vergi cezaları için 213 sayılı Kanunun 374 üncü maddesinde yer alan zamanaşımı
süreleri, Kanunun 10 uncu maddesinin onbeşinci fıkrası gereğince taksit ödeme
süresince işlemeyeceğinden, pişmanlık hükümlerinin ihlali üzerine kesilecek
cezalarda zamanaşımı süresi bu hüküm dikkate alınarak tayin edilecektir.
Mükelleflerce,
6736 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasının (a) bendinin (1)
numaralı alt bendi kapsamında, matrah ve vergi artırımı kapsamına girmeyen
vergi türleri de dâhil olmak üzere bütün vergi türleri itibarıyla beyanda
bulunulması mümkündür.
Ancak,
6736 sayılı Kanun hükümlerine göre pişmanlıkla beyanname verilmesi, bu
beyannameler hakkında, 5 inci maddede yer alan matrah ve vergi artırımına
ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, vergi incelemesi ve tarhiyat
yapılmasına engel teşkil etmemektedir.
2- Kendiliğinden Yapılan
Beyanlar
Kanunun 4 üncü maddesinin
dokuzuncu fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi ile Kanunun kapsadığı
dönemlere ilişkin olarak 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar
213 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre kendiliğinden
verilen beyannameler üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilen vergilerin tamamı ile
hesaplanacak gecikme faizi yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE
aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda belirtilen
süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla gecikme faizi ve vergi cezalarının
tamamının tahsilinden vazgeçileceği belirtilmiştir.
a) Başvuru Süresi ve Şekli
Fıkra hükmünden yararlanmak
isteyen mükelleflerin bu Tebliğin ekinde yer alan (Ek:4/C) örneğe uygun
başvuru dilekçesiyle birlikte kapsama giren dönemlere ilişkin vergi
beyannamelerini 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar bağlı
oldukları vergi dairelerine vermeleri gerekmektedir.
6736 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin dokuzuncu fıkrası çerçevesinde kendiliğinden verilecek
beyannamelerden elektronik ortamda gönderilebilenlerin; yıllık gelir veya
kurumlar ile katma değer vergisi beyannamelerini ya
da muhtasar beyannamelerini elektronik ortamda göndermek zorunda olan
mükellefler tarafından 340 ve 346 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda elektronik ortamda
gönderilmesi zorunludur.
Kanunun
10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde sayılan borçluların
bu fıkra kapsamında yaptıkları başvuru üzerine yapılandırılan alacak tutarını,
anılan bentlerde yer alan sürede ödeme taleplerini başvuru sırasında
belirtmeleri gerekmektedir.
b) Alacak Tutarının Tespiti
Fıkra hükmünden, 213 sayılı
Kanunun 30 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre kanuni süresinden sonra
kendiliğinden verilen beyannameler üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilen
vergilerin tamamı ile gecikme faizi yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar
hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının, Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi
suretiyle yararlanılacaktır. Bu hükme göre yapılan ödemeler üzerine vergi
cezalarının ve gecikme faizinin tahsilinden vazgeçilecektir.
213 sayılı Kanun hükümlerine göre
bu şekilde verilen beyannameler üzerine gerekli vergi cezaları kesilerek
mükellefe tebliğ edilecek ve mükellefin Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödeme
yapmasını müteakip terkin edilecektir.
c) Ödeme Süresi ve Şekli
Kanunun 4 üncü maddesinin
dokuzuncu fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca
yapılandırılan alacaklar, bu Tebliğin (II/C) ve (II/D-10 ve 11) bölümlerinde
yapılan açıklamalara göre ödenecektir.
ç) Diğer Hususlar
(1) 6736 sayılı Kanuna
göre kendiliğinden beyanname verilmesi, bu beyannameler hakkında, 5 inci
maddede yer alan matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümler saklı kalmak
kaydıyla, vergi incelemesi ve yapılan inceleme sonucu mükellefler adına vergi
ve ceza tarhiyatı yapılmasına engel teşkil etmeyecektir.
(2) 6736 sayılı Kanun
vergiler açısından, 30/6/2016 tarihinden önceki dönemleri, beyana dayanan vergilerde
bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannameleri kapsamaktadır.
Buna göre, 2016 takvim yılı 1
inci geçici vergi dönemi ile daha önceki dönemler Kanunun kapsamına girmekte,
2016 takvim yılı 2, 3 ve 4 üncü geçici vergi dönemleri girmemektedir.
Kanun kapsamına giren döneme
ilişkin geçici vergi beyannamesinin kanuni süresinde verilmemiş olması veya
eksik beyanda bulunulmuş olması hâlinde de mükelleflerin Kanunun 4 üncü
maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmünden yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. Bu
takdirde, ödenecek taksit tutarları içerisinde 2016 takvim yılı 1 inci döneme
ilişkin geçici vergi asılları yer alacak, yıllık gelir ve kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi şartına bağlı olarak, bu beyannamelerin verildiği
tarih esas alınarak ödenecek taksitler içerisinde yer alan geçici vergi
asılları terkin edilecektir.
3) Emlak Vergisi Bildirimi
6736 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, 2016 yılı ve önceki
vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak emlak vergisi bildiriminde bulunmayan
veya bildirimde bulunduğu hâlde vergisi eksik tahakkuk eden mükelleflerce,
bildirimde bulunulması ve tahakkuk eden vergi ve taşınmaz kültür varlıklarının
korunmasına katkı payının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme
zammı yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları
esas alınarak hesaplanacak Yİ-ÜFE tutarının, bu Kanunda belirtilen süre ve
şekilde tamamen ödenmesi şartıyla, bu alacaklara bağlı gecikme faizi, gecikme
zammı ve vergi cezalarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.
a) Başvuru Süresi ve Şekli
Fıkra hükmünden yararlanmak
isteyen mükelleflerin başvuru dilekçesiyle birlikte kapsama giren dönemlere
ilişkin vergi bildirimlerini 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil)
kadar ilgili belediyelere vermeleri gerekmektedir.
b) Alacak Tutarının Tespiti
Fıkra hükmünden, 2016 yılı ve
önceki vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak emlak vergisi bildiriminde
bulunmayan veya bildirimde bulunduğu hâlde vergisi eksik tahakkuk eden
mükelleflerce bildirimde bulunulması ve tahakkuk eden vergi ve taşınmaz kültür
varlıklarının korunmasına katkı payının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi
ve gecikme zammı yerine Kanunun yayımlandığı tarihe kadar hesaplanacak Yİ-ÜFE
tutarının; Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi suretiyle
yararlanılacaktır.
Bu hükme göre, yapılan ödemeler
üzerine vergi cezalarının ve gecikme faizinin taşınmaz kültür varlıklarının
korunmasına katkı payına ilişkin gecikme zammının tahsilinden vazgeçilecektir.
213 sayılı Kanun hükümlerine göre
bu şekilde verilen bildirimler üzerine gerekli vergi cezaları kesilerek
mükellefe tebliğ edilecek ve mükellefin Kanunda öngörülen süre ve şekilde
ödemelerini yapmasını müteakip terkin edilecektir.
c) Ödeme Süresi ve Şekli
Kanunun 4 üncü maddesinin
dokuzuncu fıkrasının (b) bendi uyarınca yapılandırılan alacaklar, bu Tebliğin
(II/C) ve (II/D-10) bölümlerinde yapılan açıklamalara göre ilgili belediyelere
ödenecektir.
C- DİĞER
ÜCRET GELİRİ ELDE EDENLERİN BEYANI
6736 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin onuncu fıkrası uyarınca, 193 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde sayılan diğer ücret
mükelleflerinin; 31 Ekim 2016 tarihine (bu tarih dâhil) kadar vergi dairelerine başvurarak, 2016 takvim yılına
ilişkin gelir vergilerini tarh ettirmeleri ve karnelerine işlettirmeleri
kaydıyla önceki dönemlere ilişkin olarak herhangi bir vergi ve ceza
aranmayacağı hükme bağlanmıştır. İşverenlerin diğer ücretlilere ait kimlik bilgileri ve
vergi karnesi ile yapacakları başvurular da bu kapsamda değerlendirilecektir.
Diğer taraftan, diğer ücret geliri elde edenlerden daha
önce mükellefiyet kaydını yaptırmamış olanların işe başlama tarihi olarak bu
Kanuna göre yaptıkları müracaat tarihi esas alınacaktır. Daha önceki yıllarda
başka vergi dairelerine karnelerini ibraz ederek vergilerini tarh ettiren
mükellefler, başvurularında bu vergi dairelerini de belirteceklerdir.
Öte yandan, 2016 yılı kanuni tarh süresinde (Şubat 2016)
vergilerini tarh ettiren mükelleflerin bu Kanun kapsamında yeniden başvuru
yapmalarına gerek bulunmamaktadır.
V– MATRAH VE
VERGİ ARTIRIMINA İLİŞKİN HÜKÜMLER
6736 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinde yer alan gelir vergisi, kurumlar vergisi ve katma
değer vergisinde matrah ve vergi artırımı uygulamasına ilişkin açıklamalar
aşağıda yer almaktadır.
A- MATRAH VE
VERGİ ARTIRIMINDA BULUNABİLECEK MÜKELLEFLER
Yıllık gelir
veya kurumlar vergisi beyannamesi vermek mecburiyetinde olan gelir ve kurumlar
vergisi mükellefleri ile katma değer vergisi mükellefleri 2011, 2012, 2013,
2014 ve 2015 takvim yılları için 6736 sayılı Kanunun 5 inci maddesine göre
matrah ve vergi artırımından yararlanabileceklerdir.
Aynı
şekilde,
- Hizmet
erbabına ödenen ücretlerden,
- Serbest meslek
ödemelerinden,
- Yıllara sari
inşaat ve onarım işlerine ait ödemelerden,
- Kira
ödemelerinden,
- Çiftçilerden
satın alınan zirai mahsuller ve hizmetler için yapılan ödemelerden,
- Esnaf
muaflığından yararlananlara yapılan ödemelerden
gelir veya
kurumlar vergisi tevkifatı yapmakla sorumlu olanlar da bu ödemelerine ilişkin
olarak bu yıllarla ilgili vergi artırımında bulunabileceklerdir.
Adi ortaklıklar
ve kollektif şirketlerde ortaklar, komandit şirketlerde komandite ortaklar ile
adi komandit şirketlerde komanditer ortaklar da anılan yıllar için matrah ve
vergi artırımından yararlanabileceklerdir.
Sözü edilen
yıllara ilişkin vergi matrahlarının takdiri için takdir komisyonlarına sevk
edilmiş ve/veya haklarında vergi incelemesine başlanılmış olan mükellefler de
matrah ve vergi artırımından faydalanabileceklerdir.
Beyanname
vermekle birlikte zarar, indirim ve istisnalar nedeniyle matrah ve vergi beyan
etmeyen ya da ilgili yıllarda faaliyette bulunmuş veya gelir elde etmiş olup da
bu faaliyetlerini ve gelirlerini vergi dairesinin bilgisi dışında bırakanlar da
dahil olmak üzere hiç beyanname vermemiş olan gelir ve kurumlar vergisi
mükellefleri de matrah ve vergi artırımı yapabileceklerdir.
Kurumlar vergisi
mükellefleri, anılan yıllarla ilgili olarak vermiş oldukları beyannamelerinde
kurum kazancından indirilen ve 193 sayılı Kanunun geçici 61 inci maddesine göre
tevkifata tabi tutulmuş olan kazanç ve iratlarının bulunması hâlinde, bu
tevkifat tutarlarını da artırabileceklerdir.
Diğer taraftan,
5520 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendine göre
kurumlar vergisinden muaf bulunan ve bu nedenle kurumlar vergisi beyannamesi
ile muhtasar beyanname vermemiş olan kooperatifler de 6736 sayılı Kanunun
matrah ve vergi artırımı hükümlerinden yararlanabileceklerdir.
B- MATRAH VE
VERGİ ARTIRIMINDAN YARARLANABİLMEK İÇİN YAPILACAK BAŞVURUNUN SÜRESİ VE ŞEKLİ
1- Başvurunun
Süresi
6736 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinde başvuru süresi, Kanunun yayımlandığı tarihi
izleyen ikinci ayın sonu olarak belirlenmiş bulunmaktadır.
Buna göre,
matrah ve vergi artırımında bulunmak isteyen gelir veya kurumlar
vergisi mükellefleri ile katma değer vergisi mükellefleri, bu Tebliğde
belirtilen usul ve esaslar dahilinde, 31 Ekim 2016 tarihine (bu
tarih dahil) kadar gelir, kurumlar ve katma değe
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.