Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği (Sıra No: 334)
Bakanlığımıza intikal eden
olaylardan, Vergi Usul Kanunu ile ilgili bazı konularda oluşan tereddütleri
gidermek ve uygulama birliği sağlamak amacıyla aşağıdaki açıklamaların
yapılması gerekli görülmüştür.
I. HAVA YOLU TAŞIMACILIĞINDA
KULLANILAN YOLCU BİLETLERİ
(Mülga:RG-25/12/2015-29573)(1)
II. ŞEHİRLER ARASI YOLCU
TAŞIMA İŞİYLE UĞRAŞANLARIN DÜZENLEYECEKLERİ YOLCU LİSTELERİ
173 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliğinin1 (C) bölümünün 5 inci maddesinde, şehirler
arası yolcu taşıma işiyle uğraşan otobüs işletmecilerinin, kendi otobüsleri ile
yaptıkları veya otobüs acenteleri (komisyoncuları) aracılığıyla bağımsız otobüs
sahiplerine yaptırdıkları yolcu taşıttırma hizmeti karşılığında düzenlenecek
yolcu listelerinin nasıl ve kimler tarafından düzenlenmesi gerekliği hususları
örnekleri ile açıklanmıştır.
Ancak, Bakanlığımıza intikal eden
bazı olaylardan, aynı şehir içinde birden fazla terminal veya yazıhaneden çıkış
olması durumunda yolcu listesinin nasıl düzenleneceği hususunda tereddütler
oluştuğu anlaşılmıştır.
Aynı şehir içinde birden fazla
terminalden veya yazıhaneden yolcu alınmasının söz konusu olduğu durumlarda,
taşıtın ilk hareket merkezinden çıktığı noktada taşıtta bulunan yolcular için
yolcu taşıma bileti düzenlenmiş olması şartıyla yolcuların alındığı en son
hareket noktası çıkışına kadar yolcu listesi düzenlenmemesi, en son çıkıştan
itibaren otobüste bulunan tüm yolcuları gösteren yolcu listesi düzenlenmesi
gerekmekledir.
III. KUR FARKLARI
163 sıra numaralı Vergi Usul
Kanunu Genel Tebliği2 ile yatırımların finansmanında kullanılan
kredilere ilişkin faiz giderleri ile yurt dışından döviz kredisi ile sabit kıymet
ithal edilmesi nedeniyle ortaya çıkan kur farklarının, aktifleştirme tarihine
kadar olan kısmının maliyete intikal ettirilmesi, aktifleştirildikten sonraki
döneme ilişkin olanların ise seçimlik hak olarak doğrudan gider yazılması veya
maliyete intikal ettirilmek sureliyle amortismana tabi tutulması gerektiği
açıklanmış bulunmaktadır.
Lehe oluşan kur farklarının
da aktifleştirme işleminin gerçekleştiği dönemin sonuna kadar oluşan kısmının
maliyetle ilişkilendirilmesi) aktifleştirildikten sonraki döneme ilişkin
olanların ise kambiyo geliri olarak değerlendirilmesi veya maliyetten düşülmek
suretiyle amortismana tabi tutulması gerekecektir. Ayrıca, daha sonraki
dönemlerde, seçimlik olarak hangi hak kullanılmışsa o yönteme göre işlem
yapılmasına devam edilecektir.
İV. FİNANSAL KİRALAMA
Vergi Usul Kanununa 4842 sayılı
Kanunla3 eklenen ve finansal kiralama işlemlerinde değerleme
hükümlerini düzenleyen mükerrer 290, inci maddeye ilişkin açıklamalara 319 sıra
numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yer verilmiştir.
319 sıra numaralı Genel Tebliğin
(I) Tanımlar bölümünün 5 numaralı bendinin (a) alt bendinde yer alan parantez
içi büküm bu Tebliğin Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlükten
kaldırılmıştır.
V. KATMA DEĞER VERGİSİ İÇİN
ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI
AYRILMASI
Bakanlığımıza yansıyan
olaylardan, kredili mal veya hizmet satışları üzerinden hesaplanan katına değer
vergisinin tahsilinin şüpheli hale geldiği durumda karşılık ayrılıp
ayrılamayacağı hususunda tereddüde düşüldüğü görülmüştür.
Vergi Usul Kanununun 323 üncü
maddesinde bir alacağın şüpheli alacak olarak değerlendirilmesinde aranılan
şartlar gösterilmiştir.
Katma değer vergisi, ekonomik
faaliyetlerin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan ve işletmenin alışları
sırasında ödediği, işletme alacaklarının bir unsurunu teşkil eden ve doğrudan
doğruya mal (veya hizmet) tesliminden (veya ifasından) kaynaklanan bir
alacaktır.
Bu itibarla, katma değer
vergisinden kaynaklanan alacak için şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi;
yukarıdaki madde hükmünde yer alan şartların mevcut olması, alacağın ilgili
dönemin kayıtlarına girmesi ve katma değer vergisi beyannamelerinde beyan
edilmesi halinde mümkün olacaktır.
VI. 2004 YILI İLK GEÇİCİ VERGİ
DÖNEMİNDE UYGULANACAK YENİDEN DEĞERLEME ORANI
Geçici vergi uygulamasına ilişkin
olarak 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120 nci maddesinde yer alan
geçici vergi dönemleri Uç ay, beyan süresi de üç aylık dönemi izleyen ikinci
ayın onuncu günü akşamı olarak belirlenmiştir.
Diğer taraftan, 5024 sayılı
Kanunun geçici I inci maddesinde, dileyen mükelleflerin enflasyon düzeltmesi
yapmayacakları belirtilmiştir. Bu. hükme göre, dileyen mükellefler 2004 yılı
ilk geçici vergilendirme dönemine münhasır olarak eski hükümlere göre işlem
yapabileceklerdir.
Bu nedenle, 2004 yılı ilk geçici
vergi döneminde 5024 sayılı Kanundan önceki hükümlere göre işlem yapmak isteyen
mükellefler için, üç aylık geçici vergi döneminde uygulanacak yeniden değerleme
oram % 3,4 (yüzde üç virgül dört) olarak tespit edilmiş lir.
Tebliğ olunur.
_________________________
(1)
Bu değişiklik
1/7/2016 tarihinde yürürlüğe girer.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.