GELİR VERGİSİ GENEL
TEBLİĞİ
(SERİ NO: 290)
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü
maddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar
ile 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2015
takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak
indirim oranı uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturur.
1. Yeniden değerleme oranında
artırılan had ve tutarlar
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer
123 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer
80, 82 ve 86 ncı maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir
önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle
uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların %5’ini aşmayan
kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen
had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü
yer almaktadır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında da 103 üncü maddede yer alan
vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları hakkında da yukarıdaki hükmün uygulanacağı
öngörülmüştür.
Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir
Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncü
maddelerinde yer alıp, 2015 yılında uygulanan had ve tutarların 10/11/2015
tarihli ve 29528 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliği (Sıra No: 457) ile 2015 yılı için %5,58 (beş virgül elli sekiz) olarak
tespit edilen yeniden değerleme oranında arttırılması suretiyle belirlenen ve
2016 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit
edilmiştir.
1.1. Gayrimenkul sermaye
iratlarında uygulanan istisna tutarı
Gelir Vergisi Kanununun 21 inci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan
istisna tutarı, 2016 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 3.800 TL
olarak tespit edilmiştir.
1.2. Hizmet erbabına işyeri
veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde yemek verilmek suretiyle
sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı
Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan, işverenlerce
işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek
verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2016 takvim
yılında uygulanmak üzere 13.70 TL olarak tespit edilmiştir.
1.3. Engellilik indirimi
tutarları
Gelir Vergisi Kanununun 31 inci
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan engellilik indirimi tutarları, 2016
takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece engelliler için 900 TL, ikinci
derece engelliler için 460 TL, üçüncü derece engelliler için 210 TL olarak
tespit edilmiştir.
1.4. Basit usule tabi olmanın
genel şartlarından olan işyeri kira bedeline ilişkin tutar
Gelir Vergisi Kanununun 47 nci
maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli
toplamı, 2016 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları
içinde 6.300 TL, diğer yerlerde 4.200 TL olarak tespit edilmiştir.
1.5. Basit usule tabi olmanın
özel şartlarını belirleyen hadler
Gelir Vergisi Kanununun 48 inci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan hadler, 2016 takvim yılında uygulanmak
üzere;
- 1 numaralı bent için 88.000 TL
ve 126.000 TL,
- 2 numaralı bent için 42.000 TL,
- 3 numaralı bent için 88.000 TL,
olarak tespit edilmiştir.
1.6. Değer artışı kazançlarına
ilişkin istisna tutarı
Gelir Vergisi Kanununun mükerrer
80 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin
istisna tutarı, 2016 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 11.000 TL olarak
tespit edilmiştir.
1.7. Arızi kazançlara ilişkin
istisna tutarı
Gelir Vergisi Kanununun 82 nci
maddesinin ikinci fıkrasında yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı,
2016 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 24.000 TL olarak tespit
edilmiştir.
1.8. Tevkifata ve istisnaya
konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme
sınırı
Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı
maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin (d) alt bendinde yer alan
tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına
ilişkin beyanname verme sınırı, 2016 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere
1.580 TL olarak tespit edilmiştir.
1.9. Gelir vergisine tabi
gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife
Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinin
birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin
vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2016 takvim yılı gelirlerinin
vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden
belirlenmiştir.
12.600 TL'ye kadar
%
15
30.000 TL'nin 12.600 TL'si için
1.890 TL, fazlası
% 20
69.000 TL'nin 30.000 TL'si için
5.370 TL, (ücret gelirlerinde
110.000 TL'nin 30.000 TL'si için
5.370 TL), fazlası
%
27
69.000 TL'den fazlasının 69.000
TL'si için 15.900 TL, (ücret
gelirlerinde 110.000 TL'den
fazlasının 110.000 TL'si için
26.970 TL),
fazlası
%
35
2. Basit usulde
vergilendirmeyle ilgili hususlar
2.1. Kar hadleri emsallerine
göre düşük olarak tespit edilmiş bulunan emtia için özel hadler
Milli piyango bileti, akaryakıt,
şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmiş
bulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48
inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2015
yılı için 30/12/2014 tarihli ve 29221 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gelir
Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 287) ile belirlenen tutarlar yeniden
artırılmıştır.
Buna göre, anılan maddelerin
ticaretini yapanların, 2016 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri
için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2015 tarihi itibariyle aşağıda
belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.
Emtianın
Cinsi
Büyükşehir
Belediye Sınırları
Dışında Kalan Yerlerde
Büyükşehir
Belediye Sınırları
İçinde Kalan Yerlerde
Yıllık Alım
Ölçüsü (TL)
Yıllık Satış
Ölçüsü (TL)
Yıllık Alım
Ölçüsü (TL)
Yıllık Satış
Ölçüsü (TL)
Değerli Kağıt
137.000
158.000
179.000
200.000
Şeker – Çay
110.000
137.000
126.000
168.000
Milli Piy. Bileti, Hemen
Kazan, Süper Toto vb.
110.000
137.000
126.000
168.000
İçki (Bira ve Şarap Hariç) - İspirto–
Sigara–Tütün
110.000
137.000
126.000
168.000
Akaryakıt ( LPG hariç )
158.000
168.000
200.000
230.000
Belirtilen bu malların alım satımı
ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki
hadler dikkate alınmak suretiyle, 2/5/1982 tarihli ve 17682 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 136)’ndeki
hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.
2.2. Basit usule tabi
mükelleflerde gün sonunda toplu belge düzenleme uygulaması
Basit usulde vergilendirilen
mükelleflerle ilgili 6/12/1998 tarihli ve 23545 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 215) ile getirilen, belge
vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine
ilişkin uygulamanın, 31/12/2016 tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul
Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden
uygun görülmüştür.
3. 2015 takvim yılında elde
edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim
oranı uygulaması
Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı
maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci
fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5),
(6), (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına
(döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına
veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç
edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim
oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanı sırasında
indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.
Gelir Vergisi Kanununun indirim
oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006 tarihinden
itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten
kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin dokuzuncu
fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil
ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005
tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması
ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.
İndirim oranı; Vergi Usul
Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynı
dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama
faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.
Vergi Usul Kanunu hükümlerine
göre 2015 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı %5,58'dir. Bu
dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama
faiz oranı ise %9,24'tür.
Buna göre, 2015 yılında elde
edilen bir kısım menkul sermaye iradının beyanında uygulanacak indirim oranı
(%5,58/%9,24 =) %60,39 olmaktadır.
Bu kapsamda, 2015 takvim yılında
elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilmiş
olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5)
numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu
Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan
gelirler indirim oranı uygulanmak suretiyle beyan edilecektir.
Dövize, altına veya başka bir
değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul
kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı
uygulanmayacaktır.
Ayrıca, ticari işletmelere dahil
kazanç ve iratlar için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.
Diğer taraftan, geçici 67 nci
maddenin dördüncü fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7),
(12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006
tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu
gelirlerin beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu
değildir.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.