VERGİ USUL KANUNU
GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 453)
1. Giriş ve Yetki
Günümüzde gittikçe artan ve
karmaşıklaşan mükellef ve mükellefiyete ilişkin faaliyetlerin etkin ve hızlı
şekilde kavranması ve kayıt altına alınması tüm vergi idareleri açısından büyük
önem arz etmektedir. Bu nedenle yoklama faaliyetlerinin etkinliğinin ve
verimliliğinin artırılması için gelişen bilgi ve iletişim teknolojilerinin
kullanılması, bu faaliyetlerin dinamik ve organize bir yapıda yürütülmesi ve
gelişen teknolojiye uygun yeni usul ve esaslarının belirlenmesi zorunluluk
haline gelmiştir.
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 127 nci maddesinde mükellefleri ve mükellefiyetle ilgili
maddî olayları, kayıtları ve mevzuları araştırmak ve tespit etmek olarak
tanımlanan yoklama faaliyetlerinin elektronik ortamda yapılabilmesi ve
sonuçlarının etkin bir şekilde izlenebilmesi amacıyla 27/3/2015 tarihli ve 6637
sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile Vergi Usul Kanununa aşağıda hükümlerine yer
verilen 132/A maddesi eklenmiştir.
“Vergi Usul Kanunu Madde 132/A-
Yoklama neticeleri, yoklama
yerinde bu Kanunun 131 inci maddesinde yer alan yoklama fişi ile aynı mahiyette
olan, elektronik ortamda tanzim olunan "yoklama fişi" ile de kayıt altına
alınabilir. Bu fiş, nezdinde yoklama yapılan veya yetkilisi tarafından
elektronik imza araçlarıyla imzalanır. Yoklama fişinin elektronik imza
araçlarıyla imzalanmaması durumunda yoklama fişini temsil eden ve yoklama fiş
muhteviyatının değiştirilemeyeceğini güvence altına alan benzersiz bir kodun
üzerine yazıldığı bir form imzalanır.
Maliye Bakanlığı elektronik
ortamda kayıt altına alınan yoklama fişleri ile birinci fıkrada belirtilen
formların şekil ve muhteviyatını tespit etmeye, bunların şifre, elektronik imza
veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle imzalanması usul ve esaslarını
belirlemeye, bunları internet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi
iletişim araç ve ortamında ilgili kişilere göndermeye ve elektronik ortamda
yürütülecek yoklama faaliyetlerine ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.”
Söz konusu hükümlerin Maliye
Bakanlığına tanıdığı yetkilere istinaden, elektronik yoklamaya ilişkin
belirlenen usul ve esaslar aşağıda açıklanmaktadır.
2. Tanımlar ve Kısaltmalar
Bu Tebliğde geçen;
Başkanlık: Gelir İdaresi
Başkanlığını,
Benzersiz Kod: Elektronik ortamda
düzenlenen e-yoklama fişinin değiştirilemeyeceğini güvence altına alan ve
sadece düzenlenen fişe ait tekil numarayı,
E-Yoklama Fişi: Elektronik
ortamda yapılan yoklama faaliyetleri sonucunda düzenlenen fişi,
E-Yoklama İmza Formu: Seri-sıra
numarası ihtiva eden, e-yoklama fişini temsil eden, benzersiz kodun üzerine
yazıldığı formu,
Elektronik İmza Araçları:
E-yoklama fişinin nezdinde yoklama yapılan veya yetkilisi tarafından elektronik
ortamda imzalanmasını sağlayan nitelikli elektronik sertifika veya mali mührü,
Elektronik Yoklama Sistemi:
Yoklama faaliyetlerine ilişkin süreçlerin elektronik ortamda yürütülmesini,
yoklama faaliyeti sonucunda kayıt altına alınan delil niteliğindeki verilerin
(resim, video, koordinat vs. dahil) Başkanlık ve ilgilisine elektronik ortamda
iletilmesini sağlayan sistemi,
Mali Mühür: 5/3/2010 tarihli ve
27512 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 397 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliği çerçevesinde Başkanlık için TÜBİTAK-BİLGEM KamuSM bünyesinde
oluşturulan elektronik sertifika alt yapısını,
Nitelikli Elektronik Sertifika:
15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununun 9 uncu maddesinde
tanımlanan elektronik imzayı,
ifade eder.
3. Elektronik Yoklama Sistemi
Elektronik Yoklama Sistemi ile
yoklama talebinin oluşturulması, oluşturulan talebin yoklamaya yetkililere
iletilmesi, yoklama fişinin oluşturulması, kayıt altına alınması ve onaylanması
ile yoklama fişinin ilgilisine iletilmesi işlemleri elektronik ortamda
gerçekleştirilecektir.
Yoklama fişlerinin elektronik
ortamda oluşturularak kayıt altına alınması, bunların elektronik imza araçları
ile onaylanması ya da formun ıslak olarak imzalanması, bu şekilde hazırlanacak
olan bilgi ve belgelerin internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik
bilgi iletişim araç ve ortamında ilgili kişilere gönderilmesi esas olmakla
birlikte, yoklama faaliyetinin herhangi bir nedenle elektronik ortamda
yürütülememesi halinde söz konusu işlemler genel hükümler doğrultusunda yerine
getirilecektir.
3.1. E-Yoklama Fişi
3.1.1. E-Yoklama Fişinin
Oluşturulması ve İmzalanarak Onaylanması
E-yoklama fişleri, yoklamaya
yetkililer tarafından yoklama faaliyetinin amaç ve içeriğine göre belirlenmiş
iş kuralları çerçevesinde, mobil cihazlar aracılığıyla elektronik ortamda
oluşturulur.
Yoklama sırasında tespit edilen
hususlar, nezdinde yoklama yapılana veya yetkilisine mobil cihaz ekranında ön
izleme yaptırılmak suretiyle okutulur ve doğruluğu noktasında karşılıklı olarak
mutabık kalınması halinde;
a. Nezdinde yoklama
yapılanın elektronik imza aracı bulunması durumunda; nezdinde yoklama yapılan
kişi veya yetkilisi tarafından elektronik imza aracı kullanılarak e-yoklama
fişi imzalanır,
b. Nezdinde yoklama
yapılanın elektronik imza aracı bulunmaması durumunda; yoklamaya ilişkin özet
bilgilerle benzersiz kodun üzerine yazıldığı e-yoklama imza formu, tarih
yazılmak suretiyle yoklamaya yetkililer ve nezdinde yoklama yapılan kişi veya
yetkilisi ile birlikte karşılıklı olarak ıslak imza ile imzalanır.
Yukarıda belirtildiği şekilde
nezdinde yoklama yapılan veya yetkilisi tarafından imzalanan e-yoklama fişi
yoklamaya yetkililer tarafından elektronik ortamda onaylanarak imzalanma süreci
tamamlanır.
3.1.2. E-Yoklama Fişinin
İmzalanmadan Onaylanması
Elektronik ortamda yoklama
fişinin tanzimi sırasında, nezdinde yoklama yapılan veya yetkilisi bulunmaz
veya imzadan imtina ederlerse bu durum mobil cihaz üzerinde ve e-yoklama imza
formunda kayıt altına alınır. Bu durumda yoklama fişi yoklamaya yetkili memur
tarafından başka bir işleme gerek kalmaksızın tek taraflı olarak onaylanır ve
e-yoklama imza formunun bir örneği ilgilisine bırakılır.
3.2. Elektronik Yoklama
Fişlerinin İletilmesi
E-yoklama fişi, internet vergi dairesi
üzerinde yer alan “Elektronik Yoklama Görüntüleme” menüsünden görüntülenebilir
ve çıktısı alınabilir. Aynı şekilde bağlı bulunulan vergi dairesi/mal
müdürlüğüne mükellef ya da yetkilisi tarafından başvurulması halinde kağıt
ortamında bir örneği verilir. Elektronik ortamda yoklama fişinin tanzimi
sırasında nezdinde yoklama yapılana veya yetkilisine ulaşılamazsa, e-yoklama
fişinin çıktısı alınarak mükellefin bilinen adresine 7 gün içerisinde
gönderilir.
4. Yoklama Faaliyetinin
Elektronik Ortamda Yapılamaması
Yoklama faaliyetinin teknik
imkansızlık ya da yapılacak işin niteliği gereği elektronik ortamda
yapılamaması halinde, yoklama fişi kağıt ortamında üç örnek olarak düzenlenir
ve nezdinde yoklama yapılana veya yetkilisine imzalatılır. Nezdinde yoklama
yapılan veya yetkilisi bulunmaz veya imzadan imtina ederse durum fişe yazılır.
Yoklama fişlerinin birinci örneği nezdinde yoklama yapılana veya yetkilisine
bırakılır. Bunlar bulunmazsa ilgilisine 7 gün içerisinde gönderilir.
5. Uygulamanın Başlama Zamanı
Elektronik Yoklama Sisteminin
uygulanmasına 1/9/2015 tarihinde başlanılacaktır.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.