VERGİ
USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA
NO: 449)
1. Giriş:
Geçmişe yönelik mükellefiyet tesis
edilenlere elektronik beyanname ve bildirimleri vermemeleri nedeniyle kesilen
özel usulsüzlük cezaları bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.
2. Özel Usulsüzlük ve
Usulsüzlük Cezalarına İlişkin Açıklamalar:
Bilindiği üzere, 4/1/1961 tarihli
ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun1 mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza
verdiği yetkiye dayanılarak vergi beyannamelerinin ve belirli bir haddi aşan
mal ve hizmet alımlarının Form Ba (Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim
Formu), mal ve hizmet satışlarının ise Form Bs (Mal ve Hizmet Satışlarına
İlişkin Bildirim Formu) ile elektronik ortamda gönderilmesine ilişkin
yükümlülükler getirilmiş ve bu yükümlülüklere ilişkin usul ve esaslar konuyla
ilgili yayımlanan genel tebliğlerle duyurulmuştur. Söz konusu yükümlülüklere
uyulmaması durumunda anılan Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre özel
usulsüzlük cezası kesilmektedir.
Vergi mükellefiyeti, mükelleflerin
başvurusu üzerine tesis edilebildiği gibi vergi inceleme raporları, vergi
dairesi tespitleri veya sair tespitler dikkate alınarak idare tarafından da
tesis edilebilmektedir. Mükellefiyet tesisini gerektiren yükümlülük meydana
gelmesine rağmen mükellefiyetin süresinde tesis edilmediği hallerde durumun
tespitini müteakip geçmişe yönelik mükellefiyet tesis edilmekte ve mükelleflere,
elektronik ortamda yerine getirilmesi gereken söz konusu yükümlülüklerini
süresinde yerine getirmemeleri nedeniyle özel usulsüzlük cezaları tatbik
edilmektedir.
Kesilen bu cezalara karşı açılan
davalarda, yargı mercilerince, geriye yönelik mükellefiyet kaydı tesis
edildikten sonra mükellefiyete bağlı sorumlulukların ancak ileriye yönelik
olarak yerine getirilmesinin beklenebileceği, işe başlama tarihi ile
mükellefiyetin tesis edildiği tarih arasındaki dönemlerde elektronik ortamda
beyanname verilmesinin hukuken ve fiilen mümkün olmadığı, elektronik ortamda
beyanname vermesi gerektiğinden haberdar olmayan davacı adına beyanname
vermediğinden hareketle ceza kesilemeyeceği gibi gerekçelerle bu cezaların
kaldırılması yönünde verilen kararlar müstakar hale gelmiştir.
Müstakar hale gelen yargı
kararları sonucu kaldırılan söz konusu cezalarla ilgili olarak, idare ile
mükellefler arasında ihtilaflara ve idarenin gereksiz yere yargılama gideri
ödemesine mahal vermemek için bundan sonra geçmişe yönelik mükellefiyet tesis
edilenlere elektronik ortamda beyanname ve bildirimlerin verilmemesi nedeniyle,
söz konusu beyanname ve bildirim verilmeyen dönemlere ilişkin olarak Kanunun
mükerrer 355 inci maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası veya 352 nci maddesi
uyarınca usulsüzlük cezası kesilmeyecektir.
Diğer taraftan, beyanname
verilmemesi nedeniyle söz konusu mükellefler hakkında geçmişe yönelik olarak
verginin tarh edilmesine, süresinde tahakkuk etmeyen vergiler için vergi ziyaı
cezası kesilmesine ve işe başlamanın süresinde bildirilmemesi nedeniyle Kanunun
352/I-7 maddesi hükmü uyarınca usulsüzlük cezası kesilmesine yönelik işlemlerin
yapılmasına devam edileceği tabiidir.
3. Beyanname ve Bildirimlerin
Verilmesi Gerektiğine İlişkin Mükelleflere Yapılacak Bildirim:
Geçmişe yönelik olarak
mükellefiyet tesis edilen mükelleflerden beyannamelerini ve Form Ba ile Form Bs
bildirimlerini elektronik ortamda göndermek zorunda olanlara, vergi dairesince;
haklarında (vergi türleri de belirtilmek suretiyle) mükellefiyet tesis edildiği,
340 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği2 ve 15 Sıra Numaralı Vergi
Usul Kanunu Sirkülerinde yer alan esaslar çerçevesinde beyanname ve
bildirimlerini elektronik ortamda vermelerini sağlayacak işlemleri yerine
getirmeleri için kendilerine 15 günlük süre verildiği hususu bir yazı ile
tebliğ edilir.
Mükellefe tebliğ edilen bu yazıda;
a) Beyanname ve bildirim verme
süresinin son günü bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içindeki
tarihlere denk gelen beyanname ve bildirimlerin, sürelerinde ve duruma göre
elden, posta vasıtasıyla veya elektronik ortamda verilmesi gerektiği,
b) Beyanname ve bildirim verme
süresinin son günü, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren 15 gün geçtikten
sonraki tarihlere denk gelen beyanname ve bildirimlerin ise sürelerinde,
mutlaka elektronik ortamda verilmesi gerektiği,
c) Söz konusu yükümlülüklerin
yerine getirilmemesi durumunda haklarında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ceza
hükümlerinin tatbik edileceği
hususlarına da yer verilecektir.
4. Uygulanacak Cezalar:
Beyanname ve bildirim verme
süresinin son günü, vergi dairesince yazılan yazının tebliğ tarihinden itibaren
15 gün içindeki tarihlere denk gelen beyanname ve bildirimlerin sürelerinde
elden, posta vasıtasıyla veya elektronik ortamda verilmemesi durumunda, vergi
dairesince Kanunun 352 nci maddesine göre usulsüzlük cezaları kesilecektir.
Ayrıca, beyannamenin süresinde verilmemesi nedeniyle vergi ziyaı cezasını
gerektiren durumlarda Kanunun 336 ncı maddesine göre vergi ziyaı cezası ile
usulsüzlük cezası karşılaştırılacak ve ağır olan ceza uygulanacaktır.
Beyanname ve bildirim verme
süresinin son günü, vergi dairesince yazılan yazının tebliğ tarihinden itibaren
15 gün geçtikten sonraki tarihlere denk gelen beyanname ve bildirimlerin
sürelerinde elektronik ortamda verilmemesi durumunda ise vergi dairesince
Kanunun mükerrer 355 inci maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası, ayrıca,
beyannamenin süresinde verilmemesi nedeniyle vergi ziyaı cezasını gerektiren
durumlarda vergi ziyaı cezası kesilecektir.
Tebliğ olunur.
––––––––––––––––––––
1 10/1/1961 tarihli ve
10703 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2 30/9/2004 tarihli ve 25599 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.