EV HİZMETLERİNDE
5510 SAYILI KANUNUN EK 9 UNCU MADDESİ
KAPSAMINDA SİGORTALI
ÇALIŞTIRILMASI
HAKKINDA TEBLİĞ
1 – AMAÇ, DAYANAK VE TANIMLAR
1.1 – Amaç
Bu Tebliğin amacı, 5510 sayılı
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun ek 9 uncu maddesine göre
ev hizmetlerinde ay içinde 10 günden az ve 10 gün ve daha fazla sigortalı
çalıştıran gerçek kişiler hakkında çalıştıran, işveren ve sigortalılara yönelik
yükümlülüklerin uygulama esaslarını düzenlemektir.
1.2 – Dayanak
Bu Tebliğ, 5510 sayılı Kanunun ek
9 uncu maddesinin beşinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
1.3 – Tanımlar
Bu Tebliğde geçen;
Çalıştıran : 5510 sayılı Kanunun
ek 9 uncu maddesi kapsamında ev hizmetlerinde ay içinde 10 günden az süreyle
sigortalı çalıştıran ve işveren sayılmayan gerçek kişiyi,
Ev : Aralarında aile bağı olup
olmadığına bakılmaksızın bireylerin içinde yaşadığı yapı ile bu yapının garaj,
depo, bahçe ve benzeri bölüm ve eklentilerini,
Ev hizmeti : Ev içerisinde
yaşayan aile bireyleri tarafından yapılabilecek temizlik, yemek yapma, çamaşır,
ütü, alışveriş, bahçe işleri gibi gündelik işler ile çocuk, yaşlı veya özel
bakıma ihtiyacı olan kişilerin bakım işlerinin aile bireyleri dışındaki kişiler
tarafından yapılmasını,
İşveren : 5510 sayılı Kanunun ek
9 uncu maddesi kapsamında ev hizmetlerinde ay içinde çalışma saati süresine
göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla süreyle sigortalı
çalıştıran gerçek kişiyi,
Kanun : 5510 sayılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununu,
Kurum : Sosyal Güvenlik Kurumunu,
Kısa Mesaj Servisi: (Ek:RG-29/12/2016-29933)
Kullanıcının herhangi bir telekomünikasyon cihazı aracılığıyla alma ya da
gönderme imkânı olan en fazla 160 karakterli kısa yazılı mesajları,
Mobil Ödeme Servisi: (Ek:RG-29/12/2016-29933)
SGK Tescil ve Tahsilat Hizmeti kapsamında müşterilerin Mobil İletişim Hizmet
Faturaları veya ön ödemeli hat aboneleri için hattında tanımlı olan mevcut
TL’leri üzerinden SGK Tescil ve Tahsilat Hizmeti bedelinin tahsil
edilebilmesine imkân sağlayan servisi,
Mobil Uygulama: (Ek:RG-29/12/2016-29933)
Akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlarda çalışması için tasarlanmış ve
mobil ödeme servisini kullanan yazılımları,
Ünite : Sosyal Güvenlik İl
Müdürlükleri ile Sosyal Güvenlik Merkezlerini,
ifade eder.
2 – EV HİZMETLERİ KAPSAMINDA
SİGORTALI SAYILANLAR
Ev hizmetlerinde çalışanların
sigortalılığı, Kanunun 1/4/2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren ek 9 uncu
maddesi ile bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve
çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan
çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olanlar ile aynı veya farklı gerçek
kişi yanında 10 günden az çalışanlar şeklinde ikiye ayrılmıştır. Kanunun ek 9
uncu maddesine tabi sigortalılar 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamında sigortalı sayılacaktır.
Kanunun 6 ncı maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi ile aynı konutta birlikte yaşayan ve üçüncü derece dahil
bu dereceye kadar hısımlar arasında ve aralarına dışardan başka kimse
katılmaksızın, yaşadıkları konut içinde yapılan işlerde çalışanlar sigortalı
sayılmadıklarından, aynı evde oturan üçüncü derece dahil bu dereceye kadar
hısımlar tarafından ev hizmeti işlerini yapanlar ek 9 uncu madde kapsamında
sigortalı sayılmayacaktır. Ancak, üçüncü dereceye kadar olan akrabalar dışından
olup ev hizmeti nedeniyle işe alınan, aynı evde yaşayanlar ek 9 uncu madde
kapsamında sigortalı sayılacaktır.
Kanunun ek 9 uncu maddesinden
evinde sigortalı çalıştıran gerçek kişiler yararlanacak olup, tüzel kişilik
adına bu madde kapsamında sigortalı çalıştırılması talepleri kabul
edilmeyecektir.
3 – EV HİZMETLERİNDE İŞVEREN
YANINDA 10 GÜN VE DAHA FAZLA SÜRE İLE ÇALIŞANLARIN SİGORTALILIĞI, BİLDİRİMİ,
TESCİLİ VE PRİMLERİN ÖDENMESİ
3.1 – Ev hizmetlerinde işveren
yanında ay içinde 10 gün ve daha fazla süreyle çalışanlar
Ev hizmetlerinde işveren yanında
10 gün ve daha fazla süreyle çalışanlar, Kanunun ek 9 uncu maddesinin birinci
fıkrası gereğince 1/4/2015 tarihinden itibaren ücretle ve sürekli çalışma şartı
aranmadan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi
sigortalılara sağlanan haklardan aynı şekilde yararlanacaktır. Bu sigortalılar
hakkında Kanunun uzun ve kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası
ve 4447 sayılı Kanunun 46 ncı maddesine göre işsizlik sigortası hükümleri
uygulanacaktır.
3.2 – Sigortalılık başlangıç
tarihi ve bildirimi
Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha
fazla süre ile çalışanların bildirimi “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla
Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge” (Ek 1) ile yapılır. Bildirgedeki işe giriş
tarihi sigortalılık başlangıç tarihidir. İşverenlerin bu bildirgeyi çalışmanın
başladığı ayın sonuna kadar ikamet ettikleri yere en yakın üniteye vermeleri
zorunludur. “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin
Bildirge” dışında yapılan bildirimler Kurumca geçerli sayılmayacaktır.
3.3 – Ev hizmetlerinde ay
içinde 10 gün ve daha fazla süreyle sigortalı çalıştıran işverenler
Ev hizmetlerinde ay içerisinde 10
gün ve daha fazla süre ile çalışan sigortalıların bildirimi ve sigorta primlerinin
ödenmesi ile ilgili olarak işveren açısından “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha
Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge”nin doldurulup sigortalı ile birlikte
imzalandıktan sonra ünitelere müracaat edilmesi yeterli olacaktır. İşverenin,
Kanunun ek 9 uncu maddesi ile yapılacak işlemlerle sınırlı olarak vekalet
verdiği kişiler de noter onaylı vekalet ile işveren adına müracaat
edebilecektir.
Ev hizmetinde birden fazla kişi
çalıştırılması halinde her bir sigortalı için “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha
Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge” düzenlenecektir.
Kurumca işveren için işyeri
numarası oluşturulmayacak, işveren kayıtları T.C. kimlik numarası ile takip
edilecektir. “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin
Bildirge” ile beyan edilen işe giriş tarihine göre sigortalı tescili de
yapılacaktır. Bildirgedeki çalışma gün sayısı ve prime esas günlük kazanç
beyanına göre prim tahakkukları gerçekleştirilecek olup, aylık prim ve hizmet
belgesi düzenlenmeyecektir.
Prime esas kazanç beyanı Kanunun
82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazancın alt ve üst sınırı arasında
olmak üzere işverenin sigortalıya ödediği brüt ücrete göre belirlenecektir.
İşverenler sigortalı ile ilgili
herhangi bir değişiklik olmadığı sürece, sigortalı için yaptıkları bildirime
göre adlarına tahakkuk edecek sigorta primlerini sigortalı çalıştırdıkları ayı
takip eden ayın sonuna kadar Kuruma ödeyecektir.
3.3.1 – İşkolu kodu
Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha
fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenler için “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve
Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge” ile yapılan müracaatlarda
işkolu kodu “9700 Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hane halklarının
faaliyetleri” olarak dikkate alınacaktır.
3.3.2 – İdari para cezası
“Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha
Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge”nin işverence çalışmanın başladığı
ayın sonuna kadar Kurum ünitelerine verilmesi gerekmektedir. Bildirgenin yasal
süresinde verilmemesi halinde işverene her bir sigortalı için Kanunun 102 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında
asgari ücret tutarında,
İşverenlerin yasal süresi dışında
“Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge”yi
ünitelere vermeleri halinde Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş
memurları aracılığı ile gerekli inceleme yapıldıktan sonra işleme alınması
gerektiğine karar verilenler hakkında, sigortalı çalıştırılan her ay ve her bir
sigortalı için ayrı ayrı olmak ve aylık asgari ücretin iki katını geçmemek
üzere, işveren hakkında ayrıca Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının
(c) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca asgari ücretin beşte biri, ev
hizmetinde sigortalı çalıştıran işverenin çalıştırdığı sigortalıya ilave olarak
çalıştırdığı sigortalı/sigortalılar için verildiğinin anlaşılması halinde ise
(2) numaralı alt bendi uyarınca, her ay ve her bir sigortalı için ayrı ayrı
olmak ve aylık asgari ücretin iki katını geçmemek üzere, asgari ücretin sekizde
biri tutarında,
İşverence herhangi bir bildirimde
bulunulmaksızın, Kanunun ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrası kapsamında
sigortalı çalıştırıldığının mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile
görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin
denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma,
denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar,
kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve
belgelerden tespit edilmesi, hizmetlerin veya kazançların Kuruma bildirilmediği
veya eksik bildirildiğinin anlaşılması halinde ise işverene Kanunun 102 nci
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (4) numaralı alt bendi uyarınca
asgari ücretin iki katı tutarında,
Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha
fazla süre ile çalıştırılan sigortalının işten ayrılması halinde “Ev
Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge”nin bu
Tebliğin “3.4.6- Sigortalılığı Sona Ermesi” başlıklı bölümünde belirtilen
sürede verilmemesi halinde Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (j)
bendi uyarınca asgari ücretin onda biri tutarında,
idari para cezası uygulanacaktır.
3.3.3 – Damga vergisi
“Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha
Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge”den 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa
ekli (I) sayılı tablonun IV/2-e bendi kapsamında bir defaya mahsus damga
vergisi kesilecektir. Damga vergisi işverenin ilk prim ödemesine ilave edilerek
tahsil edilecektir.
3.3.4 – Eksik gün bildirimi
“Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha
Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge” ile belirtilen gün sayısında
değişiklik olması halinde bu değişikliğin işveren tarafından değişikliğin
olduğu ay içinde Kuruma bildirilmesi gerekmekte olup, Kurum kayıtları buna göre
düzeltilecektir.
3.4 – Ev hizmetinde 10 gün ve
daha fazla süre ile sigortalılığı bulunanların diğer sigortalılık statüleri ile
çakışması
3.4.1 – Sigortalıların Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışmaları
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar bir veya birden fazla işveren
yanında çalışabildiklerinden, 10 gün ve daha fazla süreyle ev hizmetinde
çalışan sigortalılar da gerek Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendi gerekse ek 9 uncu madde kapsamında aynı anda bir veya birden fazla
işveren yanında sigortalı olabileceklerdir.
3.4.2 – Sigortalıların Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi çalışmaları
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılığı bulunanların ev hizmetlerinde 10
gün ve daha fazla çalışması halinde bu sürelerde Kanunun 53 üncü maddesine göre
öncelikle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki
sigortalılığı geçerli sayılacak, (b) bendi kapsamındaki sigortalılık geçerli
sayılmayacaktır. Ancak, ev hizmetlerinde çalışma gün sayısı ayda 10 günden
fazla 30 günden az olanların ayın kalan günlerinde Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları yeniden
başlatılacaktır.
3.4.3 – Sigortalıların Kanunun
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi çalışmaları
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendine tabi sigortalılığı olanlar ev hizmetlerinde 10 günden
fazla çalışmaları nedeniyle ayrıca sigortalı sayılmayacaktır.
3.4.4 – Kanunun 50 nci, ek 5
inci ve ek 6 ncı maddeleriyle 2925 sayılı Kanuna tabi çalışılması ve 10 günden
fazla 30 günden az çalışılan sürelerin borçlandırılması
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında isteğe bağlı sigortalı olanların ek 9 uncu
maddeye göre 10 gün ve daha fazla süre ile çalışmaları halinde isteğe bağlı
sigortalılıkları sona erdirilecektir. Çalışma gün sayısı ayda 10 günden fazla
30 günden az olanlar kalan süreler için Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü
fıkrasına göre 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre isteğe bağlı
sigortalı olabileceklerdir.
Kanunun ek 5 inci ve ek 6 ncı
maddelerine tabi sigortalılar ile 2925 sayılı Kanuna tabi olanların ev hizmetlerinde
10 gün ve daha fazla süre ile çalışması halinde bu kapsamdaki sigortalılıkları
sona erdirilecek, ek 9 uncu madde kapsamında sigortalılığı sona erenlerin ek 5
inci madde ile 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılıkları herhangi bir talep
alınmadan yeniden başlatılacaktır.
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında 10 gün ve daha fazla süreyle çalışması bulunanların ay içindeki
çalışmalarının toplamının 30 günden az olması halinde kalan süreler
sigortalılar ya da hak sahipleri tarafından talepte bulunulması halinde Kanunun
41 inci maddesinin (i) bendine göre borçlanılabilecektir.
3.4.5 – Kurumdan aylık ve
gelir alanların ek 9 kapsamında çalışması
Yaşlılık ve emekli aylığı alan
sigortalılar aşağıda açıklanan şartlar ile Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamında
ev hizmetlerinde ayda 10 gün ve daha fazla süreyle çalıştırılabileceklerdir.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendine tabi çalışması nedeniyle yaşlılık aylığı alanların ek 9
uncu madde kapsamında çalışması halinde “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla
Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge” ile yapılacak müracaatlarda sigortalıların
sosyal güvenlik destek primine ya da tüm sigorta kollarına tabi olup
olmayacaklarını tercih etmeleri gerekmektedir.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamında yaşlılık, emekli aylığı ve adi
malullük aylığı alanların ek 9 uncu madde kapsamında çalışmaları halinde
bunları çalıştıran işverenler tarafından sosyal güvenlik destek primi
ödenecektir.
Sürekli iş göremezlik geliri
alanların ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre ile çalışmaları halinde
bağlanan gelir kesilmeyecek, sigortalılar hakkında “3- Ev Hizmetlerinde İşveren
Yanında 10 Gün ve Daha Fazla Süreyle Çalışanların Sigortalılığı, Bildirimi,
Tescili ve Primlerin Ödenmesi” başlıklı bölüm doğrultusunda işlem yapılacaktır.
Malullük aylığı alanların Kanunun
ek 9 uncu maddesi kapsamında çalışması halinde bağlanan malullük aylığı
kesilecektir.
Kurumdan hak sahibi eş, çocuk,
ana ve baba olarak gelir/aylık alıp ev hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre
ile çalışanlar hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendine tabi olan sigortalılar gibi işlem yapılacaktır.
3.4.6 – Sigortalılığın sona
ermesi
Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha
fazla süreyle çalışanların sigortalılıkları bu kapsamdaki çalışmalarının sona
erdiğinin Kuruma bildirilmesi veya sigortalının ölümü halinde sona
erdirilecektir.
Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha
fazla süre ile çalıştırılan sigortalının işten ayrılması halinde işten
ayrılışını takip eden on gün içerisinde “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla
Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge”nin “F- Sigortalının İşten Ayrılma/Durum
Değişiklikleri” kısmının doldurulması suretiyle Kuruma verilmesi gerekmektedir.
3.4.7 – Genel sağlık
sigortalılığı ve yararlanma şartları
Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha
fazla süre ile sigortalılığı bulunanlar Kanunun 60 ıncı maddesinin (a) bendinin
(1) numaralı alt bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılacaktır. Sağlık
yardımlarından yararlanılabilmesi için Kanunun 67 nci maddesinde sayılan diğer
haller dışında sigortalının sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten
önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün
sayısının olması yeterlidir.
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında 10 gün ve daha fazla süreyle çalışması bulunanlardan ay içindeki
çalışması 30 günden az olanların kalan sürelerine ait genel sağlık sigortası
primlerini Kanunun 88 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre, Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi veya (g)
bendi kapsamında ödemeleri gerekmektedir. Ancak; ay içinde 30 günden eksik
kalan günlerini Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında isteğe
bağlı sigortalı olarak tamamlayanlar hakkında eksik kalan günler için ayrıca genel
sağlık sigortası hükümleri uygulanmayacaktır.
3.4.8 – İş kazası ve meslek
hastalığı bildirimi ve sağlanan yardımlar
Ev hizmetlerinde 10 gün ve daha
fazla süre ile çalıştırılacak sigortalılara ilişkin iş kazası ve meslek
hastalığı bildirimi, Kanunun 13 üncü maddesinde belirtilen sürede Kuruma
doğrudan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan İş Kazası ve
Meslek Hastalığı Bildirim Formunu düzenleyerek ya da www.turkiye.gov.tr
adresinin “e-hizmetler” menüsünün altında bulunan “Ev Hizmetleri” kısmını
seçerek “İş kazası bildirimi” menüsünden yapılacaktır.
Ev hizmetlerinde bir veya birden
fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay
içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 gün ve daha
fazla olan sigortalıların iş kazası ve meslek hastalığı hallerinde haklarında
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki
sigortalılara ilişkin hükümler uygulanacaktır.
3.4.9 – Ev hizmetlerinde 10
gün ve fazla süre ile çalışanların prim oranları
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında ayda 10 gün ve daha fazla süre ile sigortalılığı olanların % 34,5
oranındaki primleri gerçek kişi işverenler tarafından ödenir. Bu primin % 20’si
uzun vadeli sigorta kolları, % 12,5’i genel sağlık sigortası, % 2’si iş kazası
ve meslek hastalıkları sigortası primidir. İşverenler ayrıca sigortalı ve
işveren hissesi ile birlikte % 3 oranında işsizlik sigortası primi de
ödeyeceklerdir.
3.4.10 – Ev hizmetlerinde 10
gün ve fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenlere uygulanacak sigorta prim
teşvikleri
Kanunun ek 9 uncu maddesinde 10
gün ve daha fazla sigortalı çalıştıran gerçek kişi işverenler;
– Kanunun 81 inci maddesinin
birinci fıkrasının (ı) bendinde,
– 4447 sayılı Kanunun geçici 10
uncu maddesinde,
– 4447 sayılı Kanunun 50 nci
maddesinde,
belirtilen şartları sağlamaları
halinde ilgili kanunlarda öngörülen teşviklerden yararlanabileceklerdir.
4 – EV HİZMETLERİNDE
ÇALIŞTIKLARI KİŞİ YANINDA 10 GÜNDEN AZ ÇALIŞANLARIN SİGORTALILIĞI, BİLDİRİMİ,
TESCİLİ VE PRİMLERİN ÖDENMESİ
4.1 – Ev hizmetlerinde ay
içinde 10 günden az çalışanlar
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında ev hizmetlerinde 10 günden az sigortalı olarak çalışanlar iş kazası
ve meslek hastalığı sigortası kapsamında sigortalı sayılacaktır. Bu şekilde sigortalı
çalıştıranlar 10 güne (10 hariç) kadar çalıştırdıkları sigortalılar nedeniyle
işveren sayılmayacaklar, bu kapsamda sigortalı çalıştırdıkları her gün için
sigortalı çalıştıranlar prime esas günlük kazanç alt sınırının % 2’si oranında
iş kazası ve meslek hastalığı primi ödeyeceklerdir.
10 günden az sigortalı
çalıştıranlardan işyeri bildirgesi, sigortalı işe giriş bildirgesi ile aylık
prim ve hizmet belgesi, işten ayrılış bildirgesi düzenlenmesi istenmeyecektir.
10 günden az çalışmanın
tespitinde günlük 7,5 saatin altındaki çalışmalar 1 gün olarak kabul
edilecektir. 10 günden az çalışılan süreler birbirini takip eden günler
olabileceği gibi ayın farklı günleri de olabilecektir.
4.2 – Sigortalılık başlangıç
tarihi ve bildirimi
4.2.1 – Kuruma doğrudan,
internet, Kısa Mesaj Servisi ya da Mobil Uygulama yoluyla müracaat (Değişik
başlık:RG-29/12/2016-29933)
Ev hizmetlerinde 10 günden az
sigortalı olarak çalışanların bildirimi “Ev Hizmetlerinde 10 Günden Az
Sigortalı Çalıştırılacaklara İlişkin Başvuru Formu” (Ek 2) ile yapılacaktır.
Form çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar, ay sonunun hafta sonu genel ve resmi
tatil günlerine denk gelmesi halinde ise bu günleri takip eden ilk iş günü
sonuna kadar ünitelere verilecektir.
“Ev Hizmetlerinde 10 Günden Az
Sigortalı Çalıştırılacaklara İlişkin Başvuru Formu”nda çalışan ve çalıştıran kişinin
imzası, kaç gün çalıştırıldığına dair bildirim ile e-posta adresleri ile cep
telefon numarası bilgileri bulunmakta olup, Formun bu şekilde doldurulması
halinde ayın diğer günleri için çalıştırılan kişinin değişmemesi halinde yeni
Formun düzenlenmesi istenmeyecektir. 10 günden az çalışmanın takip eden aylarda
da devam etmesi ve bu durumun Formda belirtilmesi halinde her ay için ayrıca
bildirim yapılması istenmeyecektir.
Ev hizmetlerinde 10 günden az
sigortalı olarak çalışanların bildirimi bu kişileri çalıştıranlar yönünden
internet (Ek ibare:RG-29/12/2016-29933) , Kısa Mesaj Servisi ve Mobil
Uygulama aracılığı ile de yapılabilecektir. Sigortalı çalıştıranlar
www.turkiye.gov.tr adresinin “e-hizmetler” menüsünün altında bulunan “Ev
Hizmetleri” kısmını seçerek bildirimde bulunabilecektir. Bu şekilde yapılan
bildirim sonucunda sigortalının cep telefonu numarasına Kanunun ek 9 uncu
maddesinde sigortalı tescili yapıldığı, uzun vadeli sigorta kolları ve genel
sağlık sigortası primini takip eden ayın sonuna kadar ödeyebileceği hakkında
bilgilendirme mesajı gönderilecektir.
(Ek:RG-29/12/2016-29933) Sigortalı
bildirimini Kurumca belirlenecek numaraya kısa mesaj göndermek suretiyle
yapacak olanlar, öncelikle bir defaya mahsus kısa mesaj ile kendi T.C. kimlik
numarasını yazıp kendini “çalıştıran” olarak kaydettirecek, daha sonra
çalıştıracağı kişinin T.C. kimlik numarası ve ayın hangi gününde çalıştıracağı
bilgisini göndererek sigortalı için tescil kaydını oluşturacaktır. Sigortalı
çalıştıran kişiye sigortalının kaydının yapıldığı ve % 2 oranındaki iş kazası
ve meslek hastalığı sigorta priminin telefon faturasına yansıtılacağı yönünde
cevap mesajı dönülecek ve sigortalı çalıştıran tarafından bunun onaylanması
halinde sigortalı tescili tamamlanacaktır.
4.2.2 – Primlerin ödenmesi
Kuruma “Ev Hizmetlerinde 10
Günden Az Sigortalı Çalıştırılacaklara İlişkin Başvuru Formu” ile müracaat
edenlerin çalıştıran ve sigortalılar yönünden tescili yapıldıktan sonra
çalıştıran kişiler % 2 oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primini
banka aracılığı ya da www.sgk.gov.tr adresinin “e-sgk” menüsünden “Kart ile
Prim Ödeme”, “Diğer Ödemeler” seçeneğinden (Değişik ibare:RG-29/12/2016-29933)
kredi kartları, banka kartları ile kısa mesaj servisi veya mobil uygulama
ile yapılan bildirimlere ilişkin ödemeler için de Mobil Ödeme Servisleri aracılığıyla
Kuruma ödeyebileceklerdir.
4.3 – Çalıştırılan kişinin
çalışma gün sayısının 9 günü geçmesi
Ev hizmetlerinde 10 günden az
sigortalı çalıştıranlar 10 günden az süre ile çalıştırdıkları sigortalının iş
kazası ve meslek hastalığı sigortası primini ödeyecektir. Gerçek kişinin ay
içinde aynı sigortalıyı çalıştırdığı gün sayısının 9 günü geçmesi halinde
bunlar hakkında 10 gün ve daha fazla sigortalı çalıştıran işverenlere yönelik
işlemler başlatılacaktır.
4.4 – Ev hizmetlerinde 10
günden az çalışanlarla ilgili uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık
sigortası uygulaması
4.4.1 – Uzun vadeli sigorta
kolları yönünden sigortalılık ve primlerin ödenmesi
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında 10 günden az sigortalı çalışanlar % 32,5 oranındaki uzun vadeli
sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primini takip eden ayın sonuna kadar
ödemeleri halinde, uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası
yardımlarından da yararlanabilecektir.
Uzun vadeli sigorta kolları ve
genel sağlık sigortası tescilinde sigortalılardan herhangi bir müracaat
alınmayacak, tescil ve tahakkuk kaydı Kurumca elektronik ortamda
oluşturulacaktır. Sigortalılığın sona ermesinde de aynı şekilde işlem
yapılacaktır.
Sigortalıların uzun vadeli
sigorta kolları ve genel sağlık sigortası priminin kendileri tarafından
ödenebilmesi için ev hizmetlerinde aynı ya da farklı çalıştıran yanında en az 1
gün, en fazla 9 gün süre ile çalışması yeterli olacaktır.
Uzun vadeli sigorta kolları ve
genel sağlık sigortası priminin takip eden ayın sonuna kadar sigortalı
tarafından ödenmesi gerekmekte olup, primin ödenmemesi halinde uzun vadeli
sigorta kolları ve genel sağlık sigortası kaydı kapatılacak, primin ödenme
hakkı düşecektir. Uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası tescili
aylık olarak yapılacak, takip eden ayda sigortalının ev hizmetlerinde ayda 10
günden az çalışmasının bulunmaması halinde uzun vadeli sigorta kolları ve genel
sağlık sigortası tescili oluşturulmayacaktır.
4.4.2 – Genel sağlık
sigortalılığı ve yararlanma şartları
Ev hizmetlerinde 10 günden az
çalışıp iş kazası ve meslek hastalığı tescili oluşturulan sigortalının takip
eden ayın sonuna kadar uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası
yönünden tescili oluşturulacak, sigortalının bu süreye ilişkin primlerini
ödemesi halinde bir aylık süre ile Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendi kapsamında ayrıca genel sağlık sigortalısı sayılacaktır.
Sigortalının, Kanunun 60 ıncı
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile kendi çalışması dolayısıyla (f)
bendi kapsamında aylık alması nedeniyle genel sağlık sigortalılığının bulunması
halinde ayrıca genel sağlık sigortası tescili oluşturulmayacaktır.
Kanunun 60 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (b) bendi, (c) bendinin (1), (2), (3), (4), (5), (6), (7),
(8), (9) ve (10) numaralı alt bentleri ile (e) ve (g) bentleri kapsamında genel
sağlık sigortalılığının bulunması halinde ise tescili bir aylık süre ile
oluşturulabilecektir. Genel sağlık sigortası tescili yapılanların bir aylık
süre sonunda uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası primi
ödememeleri halinde genel sağlık sigortalılıkları önceki kapsamdan dolayı devam
ettirilecektir. Bu kişilerden sadece iş kazası ve meslek hastalığı
sigortalılığına ilişkin tescili olanlar, bakmakla yükümlü olunan kişi
kapsamında olması halinde bu statüleri devam edecektir. Ev hizmetlerinde 10
günden az çalışması nedeniyle uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık
sigortası yönünden bir ay süre ile tescili yapılanların prim ödemeleri
isteklerine bağlı olup, prim ödemeleri halinde Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamından genel sağlık sigortası yardımlarından yararlanacak, prim
ödememeleri halinde ise Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamından önceki
sigortalılık statüsü devam ettirilecektir.
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanlar için iş kazası ve meslek
hastalığı sigortası yanında uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık
sigortası primi ödemeleri halinde genel sağlık sigortası yardımlarından
yararlanabilmesi için sağlık hizmet sunucusuna başvurduğu tarihte bu kapsamda
tescilinin olması ve primi ödemesinin bulunması ile son bir yıl içinde toplam
30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması gerekmektedir.
4.5 – Ev hizmetinde 10 günden
az süre ile sigortalılığı bulunanların diğer statülerdeki sigortalılığı
Ev hizmetlerinde ayda 10 günden
az süre ile çalışan sigortalıların ay içinde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi kapsamında 30 gün sigortalılığının bulunması halinde uzun
vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası yönünden ayrıca tescil ve
tahakkuk kaydı oluşturulmayacaktır. Sigortalının Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 30 günden az sigortalı çalışması
halinde ev hizmetlerindeki çalışması ile ilgili olarak uzun vadeli sigorta
kolları ve genel sağlık sigortası yönünden yapılacak tescil kalan süre için
oluşturulacaktır.
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılığı olanlar ile yaşlılık, emekli
aylığı veya sürekli iş göremezlik geliri alanların ev hizmetlerinde 10 günden
az çalışmaları halinde iş kazası ve meslek hastalığı sigortası yönünden tescil
kaydı bu Tebliğin “4.2- Sigortalılık başlangıç tarihi ve bildirimi” başlıklı
bölümde belirtilen şekilde oluşturulur. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların tescil kaydı oluşturulmaz.
Kanunun 50 nci maddesine göre 4
üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında isteğe bağlı sigortalı
olanların ek 9 uncu maddesi kapsamında uzun vadeli sigorta kolları ve genel
sağlık sigortası primini ödemeleri halinde prim ödedikleri aya ait isteğe bağlı
sigortalılığı durdurulur. İsteğe bağlı sigortalılığı durdurulanların Kanunun ek
9 uncu maddesine tabi sigortalılığının sona erdiği tarihten itibaren 12 ay
içerisinde prim ödemesinin bulunması halinde isteğe bağlı sigortalılığı zorunlu
sigortalılığın sona erdiği tarihten bir gün sonra başlatılacaktır. 12 ay
içerisinde prim ödemesi olmayanların isteğe bağlı sigortalılıkları ise talep
etmeleri halinde başlatılacaktır.
Ay içerisinde 30 günden az
çalışan veya Kanunun 80 inci maddesi uyarınca prim ödeme gün sayısı, ay
içindeki toplam çalışma saatinin 4857 sayılı Kanuna göre belirlenen günlük
normal çalışma saatine bölünmesi suretiyle hesaplanan sigortalılardan aynı
zamanda ek 9 uncu madde kapsamında haklarında iş kazası ve meslek hastalığı
sigortası primi ödenenler, aynı ay içerisinde 30 günden az kalan süreleri için
Kanunun 51 inci maddesi üçüncü fıkrası kapsamında isteğe bağlı sigortaya prim
ödeyebileceklerdir. Bu şekilde primi ödenen süreler zorunlu sigortalılığa
ilişkin prim ödeme gün sayısına otuz günü geçmemek üzere eklenecek ve eklenen
bu süreler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında
sigortalılık süresi olarak kabul edilecektir.
Kanunun ek 5 inci ve ek 6 ncı
maddelerine tabi sigortalılar ile 2925 sayılı Kanuna tabi olanların ev
hizmetlerinde 10 günden az çalışmaları halinde uzun vade ve genel sağlık
sigortası tescili oluşturulmaz, ek 9 uncu madde kapsamında 10 günden az
çalışmaları nedeniyle bu sigortalılıkları durdurulmaz.
4.6 – İş kazası ve meslek
hastalığı sigortasından yararlanma şartları ve bildirim
Ev hizmetlerinde ayda 10 günden
az çalışanlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası dışında hastalık
ve analık sigortası hükümleri uygulanmayacaktır.
İş kazası ve meslek hastalığı
sigortasından yararlanmak için sigortalının iş kazasının olduğu tarihten en az
on gün önce tescil edilmiş olması ve sigortalılığının sona ermemiş olması iş
kazası veya meslek hastalığından dolayı geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi
veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için prim ve prime ilişkin her
türlü borçların ödenmiş olması şarttır.
Ev hizmetlerinde 10 günden az
süre ile çalıştırılacak sigortalılara ilişkin iş kazası ve meslek hastalığı
bildirimi Kuruma doğrudan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan
İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formunu düzenleyerek ya da
www.turkiye.gov.tr adresinin “e-hizmetler” menüsünün altında bulunan “Ev
Hizmetleri” kısmını seçerek “İş kazası bildirimi” menüsünden yapılacaktır.
4.7 – Ev hizmetlerinde 10
günden az çalışanların prim oranları ve tutarları
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında 10 günden az sigortalı olanları çalıştıranlar;
Kanunun 82 nci maddesine göre
belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının % 2’si oranında iş kazası ve
meslek hastalığı sigortası primi ödeyecektir.
Uzun vade ve genel sağlık
sigortası primi ödemek isteyen sigortalılar % 20’si malullük, yaşlılık ve ölüm
sigortası primi, % 12,5’i genel sağlık sigortası primi olmak üzere Kanunun 82
nci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç günlük kazanç alt sınırının 30
katı üzerinden % 32,5 oranında prim ödeyeceklerdir.
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında 10 günden az sigortalı olanları çalıştıranlar;
1/4/2015-30/6/2015 tarihleri
arasında günlük asgari ücret üzerinden 40,05 x % 2 = 0,80 Krş,
1/7/2015-31/12/2015 tarihleri
arasında günlük asgari ücret üzerinden 42,45 x % 2 = 0,85 Krş
iş kazası ve meslek hastalığı
sigortası primi ödeyecektir.
Uzun vade ve genel sağlık
sigortası primi ödemek isteyen sigortalılar;
1/4/2015-30/6/2015 tarihleri
arasında aylık 1.201,50 x % 32,5 = 390,49 TL,
1/7/2015-31/12/2015 tarihleri
arasında aylık 1.273,50 x % 32,5 = 413,89 TL
prim ödeyeceklerdir.
Prime esas kazançlar yürürlükteki
asgari ücrete göre belirleneceğinden asgari ücretteki artışlara göre ödenecek
prim tutarları değişecektir.
5 – DİĞER DÜZENLEMELER
5.1 – Kanunun ek 9 uncu
maddesi kapsamında aynı ayda 10 günden az ve 10 gün ve daha fazla süre ile
çalışma
Sigortalılar aynı ay içinde
birden fazla gerçek kişi yanında ay içinde 10 günden az ve/veya 10 gün ve daha
fazla süre ile çalışabilecektir.
5.2 – Ev hizmetlerinde çalışan
yabancı uyruklular
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında 10 gün ve daha fazla süre ile yabancı uyruklu sigortalılarda
çalıştırılabilecektir. Yabancıların Ülkemizde çalıştırılması çalışma iznine
bağlı olduğundan gerçek kişi işverenler “Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla
Sigortalı Olarak Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge” ile müracaatlarında
sigortalıların çalışma iznini de bildirgeye ekleyeceklerdir.
Ev hizmetlerinde 10 günden az
süre ile yabancı uyruklu sigortalı çalıştırılamayacak, bu şekilde
çalıştırıldığı tespit edilen yabancı uyruklular hakkında ev hizmetlerinde 10
gün ve daha fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenlere ilişkin hükümler
uygulanacak ay içinde çalışma gün sayısı 30 gün olarak alınacaktır.
5.3 – 1/4/2015 tarihinden önce
ev hizmetlerinde sigortalı çalıştıran gerçek kişiler hakkında yapılacak
işlemler
1/4/2015 tarihinden önce ev
hizmetlerinde 10 gün ve daha fazla süre ile sigortalı çalıştıran işverenler
işyeri dosyasını kapattıktan sonra Kanunun ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrası
kapsamında bu Tebliğin “3- Ev Hizmetlerinde İşveren Yanında 10 Gün ve Daha
Fazla Süre ile Çalışanların Sigortalılığı, Bildirimi, Tescili ve Primlerin
Ödenmesi” başlıklı bölümde belirtilen usul ve esaslara göre müracaat
edebileceklerdir. İşverenlerin Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamında yapacakları
müracaatlarda önceki işyeri tesciline esas iş kolu kodunun “9700” olması
gerekmektedir. Bu şekilde müracaat eden gerçek kişi işverenler, bu Tebliğin
3.4.10 no’lu bölümünde belirtilen kanunlarda öngörülen şartları sağlamış
olmaları kaydıyla sigorta primi teşviklerinden yararlanabileceklerdir. Ancak,
4447 sayılı Kanunun 50 nci ve geçici 10 uncu maddelerinde öngörülen teşvikten
yararlanma yönünden, sigortalının “9700” iş kolu kodundaki işyerinden Kuruma
verilen aylık prim ve hizmet belgesi ile yapılan bildirimdeki işten çıkış
tarihi ile Kanunun ek 9 uncu maddesine istinaden bu Tebliğ eki “Ev
Hizmetlerinde 10 Gün ve Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge”de belirtilen
işe başlama tarihi arasında boşluk olmaması gerekmektedir. Kanunun ek 9 uncu
maddesine müracaat etmeyen işverenler hakkında mevcut uygulama doğrultusunda
işlem yapılmaya devam edilecektir.
5.4 – Sigortalıların
kendilerini bildirmesi
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamındaki sigortalılar, çalışmaya başladıklarını, çalışmaya başladıkları
tarihten itibaren en geç bir ay içinde, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği
ekinde yer alan “Sigortalı Bildirim Belgesi” ile doğrudan veya internet ya da
benzeri ortamda Kuruma bildirebilirler. Kurumca, sigortalının ilgili işveren
tarafından bildirilmediğinin ya da bildirildiği halde sigortalı bildirimi
arasında farklılık bulunduğunun tespiti halinde, durum, taahhütlü bir yazıyla
sigortalıya, gerekirse işverene bildirilir. Yapılan bildirimlerin sonucunda
farklılık giderilemezse, kontrol ve denetim sonucuna göre işlem yapılır.
Sigortalının kendini bildirmemesi, sigortalı aleyhine delil teşkil etmez.
5.5 – Belgelerin Kuruma
doğrudan verilmesi halinde esas alınan tarih
Kanunun ek 9 uncu maddesi
kapsamında sigortalı çalıştıranların, adi posta, kargo veya Kuruma doğrudan
yapılan başvuru ve bildirimlerinde başvuru veya bildirimin Kurumun gelen evrak
kayıtlarına intikal tarihi; taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi,
PTT-Alo Post veya PTT-Kargo ile yapılan başvuru ve bildirimlerde ise başvuru
veya bildirimin postaya verildiği tarih; başvuru veya bildirim tarihi olarak
kabul edilecektir.
Tebliğ olunur.
Ekler :
1- Ev Hizmetlerinde 10 Gün ve
Daha Fazla Çalıştırılacaklara İlişkin Bildirge
2- Ev Hizmetlerinde 10 Günden Az
Sigortalı Çalıştırılacaklara İlişkin Başvuru Formu
Ekleri
için tıklayınız.
Tebliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
1/4/2015
29313
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin
Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
29/12/2016
29933
2.
3.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.