GELİR VERGİSİ GENEL
TEBLİĞİ
(SERİ NO: 288)
1. Giriş
Gelir Vergisi Kanununun 54 üncü
maddesinde yer alan, zirai kazancın gerçek usulde tespiti bakımından bir takvim
yılı içinde dikkate alınacak zirai işletme büyüklüğü ölçülerini aşmayan ancak
kamyon gibi araçlara sahip olan çiftçilerin mükellefiyet durumlarına ilişkin
açıklamalar bu tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Yasal düzenleme
Gelir Vergisi Kanununun 53 üncü
maddesinde "… 54 üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan
çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on
yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek
usulde (zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde bilanço esasına göre)
tespit edilerek vergilendirilir." hükmü yer almaktadır.
3. Kamyon gibi araçlara sahip
olan çiftçilerin mükellefiyet durumları
Gelir Vergisi Kanununun 53 üncü
maddesine göre, 54 üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşmayan
ancak, bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına
kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek usulde
tespit olunarak vergilendirilmektedir.
Anılan hükümde yer alan “bir
biçerdöver veya bu mahiyetteki bir motorlu araç” ifadesinden, biçerdöver gibi,
tek başına motorlu bir araç vasfını haiz olma özelliği taşıyan ve doğrudan
doğruya zirai faaliyetin icrasında kullanılan araçların anlaşılması
gerekmektedir. Dolayısıyla, biçerdöver veya bu mahiyetteki bir motorlu araca
veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçiler, zirai işletme
büyüklüğü ölçülerini aşmasalar dahi, bunların zirai kazançlarının gerçek usulde
vergilendirilmesi gerekmektedir.
Ancak, zirai işletmenin yapısı ve
yapılan işin önem ve genişliğinin kamyon gibi araçlara sahip olmayı
gerektirmesi, sahip olunan bu araçların sadece çiftçinin kendi zirai
faaliyetlerinde kullanılması şartıyla; zirai işletme büyüklüğü ölçülerini
aşmayan ancak kamyon gibi araçlara sahip çiftçiler, zirai faaliyetlerinden elde
ettikleri zirai kazançları için beyanname vermeyeceklerdir. Öte yandan, bu
çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançlar, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesine göre hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle
vergilendirilmeye devam edecektir.
Bu açıklamalara göre;
- Zirai işletme büyüklüğü
ölçülerini aşmayan ancak kamyon gibi araçlara sahip olmaları nedeniyle
haklarında gerçek usulde gelir vergisi mükellefiyeti tesis ettirilen
çiftçilerin, söz konusu mükellefiyetlerinin bu tebliğin yayım tarihi itibarıyla
terkin edilmesi,
- Bu durumda olan çiftçilerden,
vergi dairelerince düzenli aralıklarla yapılan yoklamalar sonucunda, kamyon
gibi araçlarını kendi zirai faaliyetleri dışında başkalarına da hizmet verecek
şekilde kullandığı ve/veya nakliyecilik yaptığı hususunda tespit bulunanların
vergilendirilmelerinin ise ticari kazanç hükümlerine göre değerlendirilmesi
gerekmektedir.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.