HARCIRAH
KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 39)
Bilindiği üzere 6360 sayılı “On
Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile Aydın,
Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu,
Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa, Van il belediyeleri, sınırları il mülki sınırları
olmak üzere büyükşehir belediyesine dönüştürülmüş, Adana, Ankara, Antalya,
Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya,
Mersin, Sakarya ve Samsun illerindeki büyükşehir belediyelerinin sınırları da
il mülki sınırı haline getirilmiştir. Sözkonusu Kanun ile tüm büyükşehir
belediyelerinde belediye sınırının il mülki sınırı haline getirilmesi 6245
sayılı Harcırah Kanununun uygulanması açısından memuriyet mahalli tanımının
büyükşehir belediyelerinde farklı bir şekilde tanımlanması gereğini ortaya
çıkarmış olup, uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilebilmesi ve
uygulamada birliğin sağlanması amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması
gerekli görülmüştür.
6245 sayılı Harcırah Kanununun 3
üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “memuriyet mahalli”
tanımı 11/9/2014 tarihli ve 29116 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
6552 sayılı “İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair
Kanun”un 89 uncu maddesi ile;
“Memur ve hizmetlinin asıl görevli
olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları
içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim
özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup
belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde
ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli
olduğu veya ikametgahının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve
yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları
dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki
mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen
yerleri,”
şeklinde değiştirilmiş, 144 üncü
maddesinin (b) fıkrası ile 6245 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi
yürürlükten kaldırılmış ve 145 inci maddesinin (e) fıkrasında da maddenin
31/3/2014 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği
hüküm altına alınmıştır.
Yapılan düzenleme ile büyükşehir
belediyeleri dışında kalan belediyelerde eski uygulamanın devamı sağlanmış,
büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde görev yapan memur ve hizmetliler için
yeni bir memuriyet mahalli tanımı yapılmıştır.
Söz konusu düzenleme ile
büyükşehir belediyelerinde il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla;
1. Memur ve hizmetlinin asıl
görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde
kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler,
2. İlçe belediye sınırları dışında
kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı
niteliğindeki mahaller,
3. Kurumlarınca sağlanan taşıt
araçları ile gidilip gelinebilen yerler,
memuriyet mahalli olarak
belirlenmiştir.
Böylece büyükşehir olan illerde;
ilçe sınırları içinde ilçe belediye merkezi ile yerleşim özellikleri bakımından
bütünlük arz eden yerler memuriyet mahalli olarak kabul edilmiş, aynı ilçe
sınırları içinde belediye merkezi ile yerleşim özellikleri itibarıyla bütünlük
arz etmeyen yerler ise memuriyet mahalli dışı kabul edilerek harcırah ödenmesi
imkanı getirilmiş, ayrıca ilçe belediyelerinin yerleşim yerlerinin birbirlerine
yakınlaşması hatta birbirleri ile sınır oluşturacak şekilde iç içe girmesi
nedeniyle ilçe sınırları dışına çıkmakla birlikte birinci fıkrada belirtilen
yerler ile bütünlük arz eden ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından
ayrım bulunmayan yerler de memuriyet mahalli olarak kabul edilmiştir.
Bu nedenle; 30/3/2014 tarihinden
sonra yapılan görevlendirmelere ilişkin olarak, idarelerce yerleşim özellikleri
bakımından bütünlük arz eden yerler ile bu yerlerin devamı niteliğinde olan
yerlerin belirlenmesinde; yerleşim özellikleri bakımından konut, işyeri,
meydan, okul, kamu binaları gibi resmi ve özel bütün yapıların topluca
bulunduğu ve insanların yerleşmek amacıyla bir arada yaşadığı aralarında boşluk
bulunmayan yerler ile bu bütünlüğün kesintisiz olarak devam ettiği yerlerin
dikkate alınması ayrıca bu yerlerin dışında kalmakla birlikte kurumlarınca
sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşım sağlanan
(her gün gidiş dönüş olmak üzere) yerlerin de memuriyet mahalli olarak belirlenmesi
gerekmektedir.
Buna göre idareler harcırah
verilmesi veya verilmemesini icap ettirecek olan çeşitli illere ait uygulama
örneklerini de göz önünde bulundurarak yukarıda yapılan açıklamalar
doğrultusunda uygulamalarına devam edecekler, ihtiyaç duyulması halinde o il
genelinde farklı uygulamaların önüne geçilebilmesi amacıyla defterdarlıklardan
yol gösterici mahiyette görüş alacaklardır.
Tebliğ olunur.
UYGULAMA ÖRNEKLERİ:
A) Farklı ilçeler arasında
görevlendirme yapılması:
Örnek 1. Ankara’nın Çankaya
İlçesinin İlker Mahallesinde görev yapan memura; Yenimahalle İlçesinin Ostim
Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin yerleşim özellikleri
bakımından İlker mahallesi ile bütünlük arz etmesi ve bu yerin devamı
niteliğinde olması nedeniyle kendisine harcırah ödenmemesi, aynı memurun
yerleşim özellikleri bakımından İlker Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen
Yenimahalle İlçesinin Karacakaya Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi
halinde ise harcırah ödenmesi,
Örnek 2. Adana’nın Seyhan
İlçesinin Yeşiloba Mahallesinde görev yapan memura; Sarıçam İlçesinin Balcalı
Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin yerleşim özellikleri
bakımından Yeşiloba mahallesi ile bütünlük arz etmesi ve bu yerin devamı
niteliğinde olması nedeniyle kendisine harcırah ödenmemesi, aynı memurun
yerleşim özellikleri bakımından Yeşiloba Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen
Sarıçam İlçesinin Kılıçlı Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi halinde ise
harcırah ödenmesi,
Örnek 3. İstanbul’un Tuzla
İlçesinin Yayla Mahallesinde görev yapan memura; Başakşehir İlçesinin
Altınşehir, Başak Mahallelerinde bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin
yerleşim özellikleri bakımından Yayla mahallesi ile bütünlük arz etmesi ve bu
yerin devamı niteliğinde olması nedeniyle kendisine harcırah ödenmemesi, aynı
memurun yerleşim özellikleri bakımından Yayla Mahallesi ile bütünlük arz
etmeyen Başakşehir İlçesinin Şamlar Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi
halinde ise harcırah ödenmesi,
Örnek 4. Balıkesir’in
Altıeylül İlçesinin Bahçelievler Mahallesinde görev yapan memura; Karesi
İlçesinin Paşaalanı Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin
yerleşim özellikleri bakımından Bahçelievler Mahallesi ile bütünlük arz etmesi
ve bu yerin devamı niteliğinde olması nedeniyle kendisine harcırah ödenmemesi,
aynı memurun yerleşim özellikleri bakımından Bahçelievler Mahallesi ile
bütünlük arz etmeyen Karesi İlçesinin Kocaavşar Mahallesinde bir yerde
görevlendirilmesi halinde ise harcırah ödenmesi,
Örnek 5. Samsun’un İlkadım
İlçesinin Kale Mahallesinde görev yapan memura; Canik İlçesinin Gazi
Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin yerleşim özellikleri
bakımından Kale Mahallesi ile bütünlük arz etmesi ve bu yerin devamı
niteliğinde olması nedeniyle kendisine harcırah ödenmemesi, aynı memurun
yerleşim özellikleri bakımından Kale Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen Canik
İlçesinin Gökçepınar Mahallesinde bir yerde görevlendirilmesi halinde ise
harcırah ödenmesi,
B) Aynı ilçe içerisinde
görevlendirme yapılması:
Örnek 1. Ankara’nın
Altındağ İlçesinin Aydınlıkevler Mahallesinde görev yapan memura; yine Altındağ
İlçesinde Siteler, Karapürçek gibi yerleşim özellikleri bakımından
Aydınlıkevler Mahallesi ile bütünlük arz eden bir yerde görevlendirilmesi
halinde bu yerin memuriyet mahalli kapsamı içerisinde kalması nedeniyle
harcırah ödenmemesi, aynı memurun Kavaklı, Peçenek gibi yerleşim özellikleri
bakımından Aydınlıkevler Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen bir yerde
görevlendirilmesi halinde ise harcırah ödenmesi,
Örnek 2. Adana’nın Pozantı
İlçesinin Cumhuriyet Mahallesinde görev yapan memura; yine Pozantı İlçesinde
İstiklal, Kurtuluş, Gökbez gibi yerleşim özellikleri bakımından Cumhuriyet
Mahallesi ile bütünlük arz eden bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin
memuriyet mahalli kapsamı içerisinde kalması nedeniyle harcırah ödenmemesi,
aynı memurun Alpu, Fındıklı gibi yerleşim özellikleri bakımından Cumhuriyet
Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen bir yerde görevlendirilmesi halinde ise
harcırah ödenmesi,
Örnek 3. İstanbul’un Beykoz
İlçesinin Kanlıca Mahallesinde görev yapan memura; yine Beykoz İlçesinde
Gümüşsuyu, Yalıköy gibi yerleşim özellikleri bakımından Kanlıca Mahallesi ile
bütünlük arz eden bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin memuriyet
mahalli kapsamı içerisinde kalması nedeniyle harcırah ödenmemesi, aynı memurun
Poyraz, Göllü, Paşamandıra gibi yerleşim özellikleri bakımından Kanlıca
Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen bir yerde görevlendirilmesi halinde ise
harcırah ödenmesi,
Örnek 4. Balıkesir’in
Altıeylül İlçesinin Gümüşçeşme Mahallesinde görev yapan memura; yine Altıeylül
İlçesinde Gaziosmanpaşa gibi yerleşim özellikleri bakımından Gümüşçeşme
Mahallesi ile bütünlük arz eden bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin
memuriyet mahalli kapsamı içerisinde kalması nedeniyle harcırah ödenmemesi,
aynı memurun Pamukçu, Selimiye gibi yerleşim özellikleri bakımından Gümüşçeşme
Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen bir yerde görevlendirilmesi halinde ise
harcırah ödenmesi,
Örnek 5. Samsun’un Alaçam
İlçesinin Yenicami Mahallesinde görev yapan memura; yine Alaçam İlçesinde Çeşme
gibi yerleşim özellikleri bakımından Yenicami Mahallesi ile bütünlük arz eden
bir yerde görevlendirilmesi halinde bu yerin memuriyet mahalli kapsamı
içerisinde kalması nedeniyle harcırah ödenmemesi, aynı memurun Soğukçam gibi
yerleşim özellikleri bakımından Yenicami Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen bir
yerde görevlendirilmesi halinde ise harcırah ödenmesi,
Örnek 6. Mardin’in
Onüçmart Mahallesinde görev yapan memura; Artuklu İlçesinde Yalım gibi yerleşim
özellikleri bakımından Onüçmart Mahallesi ile bütünlük arz eden bir yerde
görevlendirilmesi halinde bu yerin memuriyet mahalli kapsamı içerisinde kalması
nedeniyle harcırah ödenmemesi, aynı memurun Gökçe gibi yerleşim özellikleri bakımından
Onüçmart Mahallesi ile bütünlük arz etmeyen bir yerde görevlendirilmesi halinde
ise harcırah ödenmesi,
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.