VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA
NO: 435)
Bankacılık kartları (Kredi
Kartı, Banka Kartı, Ön Ödemeli Kart) kullanılmak suretiyle gerçekleştirilen
perakende teslim ve hizmet ifalarına ilişkin yeni nesil ödeme kaydedici cihaz (ÖKC)
fişlerine dair usul ve esaslar ile (Değişik ibare:RG-12/6/2024-32574)[1]
21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve
Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında Türkiye'de kurulu finansman
şirketleri ve tasarruf finansman şirketlerine, 20/6/2013 tarihli ve 6493 sayılı
Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik
Para Kuruluşları Hakkında Kanun kapsamında faaliyet gösteren ödeme kuruluşları
ve elektronik para kuruluşlarına banka ve sigorta muameleleri vergisine
(BSMV) tâbi işlemleri nedeniyle fatura yerine geçmek üzere dekont düzenleme
zorunluluğu getirilmesi bu Tebliğin konusunu teşkil etmektedir.
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 227 nci maddesinin son fıkrasında “Maliye Bakanlığı
düzenlenmesi mecburi olan belgelerde bulunması gereken zorunlu bilgileri
belirlemeye ... yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Kanunun mükerrer 257 nci
maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde, Maliye Bakanlığının, mükellef
ve meslek grupları itibarıyla muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, mezkûr
Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını
veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva
etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya; bedeli
karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp dağıtmaya veya
dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya, bu defter ve belgelere tasdik,
muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, yine mezkûr Kanuna
göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi
zorunluluğunu kaldırmaya yetkili olduğu hükme bağlanmış, dördüncü bendinde ise
“Bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan
istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik
imza veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle internet de dahil olmak
üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi,
beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı
kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye veya zorunluluk getirmeye,
beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar
ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu
beyanname, bildirim veya bilgi çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet
konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya” Maliye Bakanlığının yetkili olduğu
hükmüne yer verilmiştir.
Mezkûr Kanunun 149 uncu
maddesinde de “Kamu idare ve müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve
kuruluşlar dahil) ile gerçek ve tüzel kişiler vergilendirmeye ilişkin olaylarla
ilgili olarak Maliye Bakanlığı ve vergi dairesince kendilerinden yazı ile
istenecek bilgileri belli fasılalarla ve devamlı olarak yazı ile vermeye
mecburdurlar.” hükmü mevcuttur.
Vergi Usul Kanununun yukarıda belirtilen
maddelerinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden yapılan düzenlemeler
aşağıda yer almaktadır.
1. Yeni Nesil Ödeme Kaydedici
Cihaz Fişleri
Mali bilgileri içeren yeni nesil
ÖKC fişleri ile bankacılık işlemine dair bilgileri içeren banka POS harcama
belgesi bilgileri bu Tebliğ ekinde yer alan şekilde birleştirilmiştir. Diğer
bir ifadeyle, bankacılık kartları ile yapılan teslim ve hizmet ifalarına dair
yeni nesil ÖKC fişlerinin müşteri nüshalarında, ÖKC fişlerinde yer alan mali
bilgilerin yanı sıra banka POS harcama belgelerinde olması gereken bankacılık
bilgileri de yer alacaktır. Yeni nesil ÖKC cihaz fişlerinin müşteri
nüshalarının, aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde Tebliğ ekindeki örneğe uygun
olarak düzenlenmesi ve müşterilere verilmesi gerekmektedir.
Birleşik yeni nesil ÖKC
fişlerinde yer alan bilgilerden sadece mali olanlarının ilgili mevzuata uygun
şekilde yazar kasanın elektronik kayıt ünitesine (EKÜ) kaydedilmesi, banka POS
harcama belgesine dair bilgilerin ise EKÜ’ye kaydedilmeksizin yalnızca kâğıt
ruloya basılması gerekmektedir. Bu Tebliğde açıkça ifade edilen hususlar
haricinde, banka POS cihazlarından üretilen belgelerin (slip) işyeri
nüshalarıyla ilgili herhangi bir değişiklik bahis mevzuu olmayıp bu konuya dair
ulusal ve uluslararası kartlı ödeme sistemleri kurallarına uygun şekilde
hareket edilmesi icap etmektedir. Bankacılık uygulamaları gereği müşterinin
talebi üzerine banka POS harcama belgelerinin müşteri nüshalarının birden fazla
basılmasının gerekmesi hâlinde, ikinci çıktı mali bilgileri içermeyecek ve
üzerinde “mali değeri yoktur” ibaresi yer alacaktır. Bu çıktıda bankacılık
uygulamalarının gerektirdiği tüm bilgilerin yer alacağı tabiidir.
ÖKC fişi müşteri nüshasında
bulunacak bilgiler aşağıda sayılmaktadır.
a) Baş tarafta mükellefin
faaliyetinde kullandığı ve bankacılık sistemlerinde kayıtlı olan işletme adı
(tabela unvanı), adı soyadı/unvanı, adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi
kimlik/T.C. kimlik numarası ile telefon numarasının kolaylıkla yazılabileceği
ve gerektiğinde güncellenebilecek bir kısım yer alır.
b) Diğer bilgilerden ayrı olarak
tarih, müteselsil fiş numarası ve saat (“Fiş No” ve “Saat” ibareleri de olacak)
bulunmalıdır.
c) Tarih ve müteselsil fiş
numarası bir satıra, saat bir alt satıra veya aynı sıra dâhilinde alt alta
yazılmalıdır.
ç) Müteselsil fiş numarası,
belli bir limite kadar (en az bir milyon) devam edecek veya her günün sonunda
“Z” raporu alındıktan sonra sıfırlanıp tekrar 1’den başlayarak ilerleyecek
tarzda olmalıdır.
d) Katma değer vergisi (KDV)
oranları dikkate alınarak departmanlara programlanan mal cinsleri ve vergi
oranları ile vergi dâhil satış tutarları yer almalıdır.
e) Mal cinsleri en az beş harfle
(karakterle) kısaltılarak, ancak anlaşılır bir şekilde gösterilmelidir.
f) Vergi oranları ile satış
bedelinin birbirine karışmaması için bedelin sol başına (*) işareti
konulmalıdır.
g) Alınan toplam katma değer
vergisi “TOPKDV” veya “KDV”, bunun hemen altında, vergi dâhil toplam satış
tutarı “TOPLAM” veya “TOP” olarak gösterilir.
h) “TOPLAM” ve “TOPKDV”
ifadeleri diğer bilgilerden ayırdedilebilmesi bakımından, büyük harflerle (çift
yazılımlı), değişik renklerde veya iki çizgi arasında gösterilmelidir.
ı) Ödeme şekilleri (Nakit,
Hediye Çeki, Kredi Kartı vesaire.) ile para üstü, “TOPLAM” dan sonra gelecek
şekilde ayrıca gösterilmelidir.
i) Mükellefin Türk Ticaret
Kanunu ve ilgili mevzuatına göre tacir sayılması hâlinde, Merkezi Tüzel Kişilik
Bilgi Sistemi (MERSİS) numarası ile tescilli internet sitesinin adresi ekteki
örneğe uygun olarak fişin orta kısmındaki alana yazılır. Bu durumda baş tarafta
unvan olarak ticaret unvanının yer alması gerekir. Ticaret unvanı ve işletme
adının tescili bakımından ilgili mevzuat hükümlerinin geçerli olduğu tabiidir.
j) Son kısımda mali sembol,
firma kodu ve en az altı rakamdan oluşacak cihaz sicil numarası bulunmalıdır.
k) Bankacılık işlem bilgileri,
fişin mali sembolden sonraki satırından itibaren başlayacak ve bu bölümde
ulusal ve uluslararası kartlı ödeme kurallarına göre yazılması gereken bilgiler
ile bankacılık uygulamalarının gerektirdiği bilgiler yer alacaktır. Bankaların
kendi ihtiyaçları doğrultusunda ilave bilgilerin de yer alması mümkün
bulunmaktadır. Mükellefin faaliyetinde kullandığı işletme adı (tabela unvanı),
unvanı, adres ve tarih bilgileri, fişin mali bilgilerin yer aldığı baş
tarafında bulunduğundan, bankacılık bilgilerinin bulunduğu bölümünde tekrar yer
almamalıdır.
Banka POS harcama belgesinin
(slip) işyeri nüshası, mevcut durumda olduğu gibi (EKÜ’ye kaydedilmeksizin)
yeni nesil ÖKC fişinden ayrı bir belge olarak kâğıt ruloya basılacak ve
bankacılık uygulamalarının gerektirdiği bilgileri ihtiva edecektir. Ancak bu
belgenin işyeri nüshasının üzerinde, ilgili ÖKC’nin firma kodu, sicil numarası
ve aynı işlemle ilgili üretilen ÖKC fişinin (hem mali bilgiler hem de
bankacılık bilgilerini ihtiva eden müşteri nüshası) sıra numarasının da
bulunması zorunludur. Ayrıca banka POS harcama belgelerinin üzerinde kolayca
görülecek şekilde “mali değeri yoktur” ibaresinin yer alması gerekmektedir.
İşyeri nüshasında, mal cinsleri, vergi oranları, KDV tutarı gibi mali bilgiler
(toplam tutar hariç) yer verilmemelidir.
(Değişik:RG-3/6/2015-29375) Bu
Tebliğ ile ihdas edilen ve bankacılık bilgilerini de ihtiva eden ÖKC fişleri
ile banka POS harcama belgesinin işyeri nüshası sadece yeni nesil ÖKC’nin
yazıcısından basılacaktır.
(Değişik:RG-3/6/2015-29375) Bankacılık
kartları ile yapılan ödeme karşılığında ÖKC fişi yerine fatura düzenlenmesinin
söz konusu olduğu durumlarda, mali değeri olan ÖKC fişi yerine, satışın
faturalı satış olduğunu belirten bir bilgi fişinin ÖKC’den düzenlenerek
müşteriye verilmesi ve bu bilgi fişinde banka POS harcama bilgilerinin de
gösterilmesi gerekmektedir. Bilgi fişinde bulunması gereken asgarî bilgiler ile
bilgi fişinin düzenlenme usul ve esaslarına ilişkin hususlara Gelir İdaresi
Başkanlığı Mesajlaşma Protokolü dokümanlarında yer verilir.
ÖKC fişleriyle ilgili işbu
Tebliğde açıkça düzenlenen hususlar haricinde, 6/12/1984 tarihli ve 3100 sayılı
Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları
Mecburiyeti Hakkında Kanunun ilgili mevzuatında yer alan düzenlemeler
geçerlidir.
1.1.
(Değişik:RG-3/6/2015-29375) Uygulamaya Geçiş Süresi
Yetkili ÖKC firmalarının,
1/8/2014 tarihinden itibaren satacakları EFT-POS özellikli yeni nesil ÖKC’lerin
yukarıda açıklandığı şekilde belge düzenleyecek özellikte olması zorunludur.
Mezkûr tarihten evvel satılan ve anılan özellikleri ihtiva etmeyen EFT-POS
özellikli yeni nesil ÖKC’leri kullanan mükellefler, cihazlarının üretici veya
ithalatçısı olan yetkili ÖKC firmalarına müracaat ederek cihazlarını en geç
1/8/2014 tarihine kadar yukarıda sayılan özellikleri haiz hale getirtmeleri
mecburidir. Yetkili firmaların bu talepleri yerine getirmeleri zorunludur. Yetkili
ÖKC firmaları, basit/bilgisayar bağlantılı yeni nesil ÖKC’ler için söz konusu
zorunluluğu en geç 1/1/2016 tarihine kadar yerine getireceklerdir.
Faaliyetlerinde seyyar EFT-POS
(banka POS) cihazı kullanan mükelleflere 1/10/2013 tarihinden itibaren EFT-POS
özellikli yeni nesil ÖKC kullanma mecburiyeti getirildiğinden, bu mükelleflerin
seyyar kullanım özelliği olan banka POS cihazı bulundurmamaları ve
kullanmamaları gerekmektedir.
Basit/bilgisayar bağlantılı yeni
nesil ÖKC kullanan mükelleflerin ise, işletmelerindeki harici banka POS
cihazlarını 1/1/2016 tarihine kadar yetkili ÖKC firmaları aracılığıyla yeni
nesil ÖKC’lere (Gelir İdaresi Başkanlığı Mesajlaşma Protokollerine uygun
olarak) bağlatmaları zorunlu olup, bu tarihten sonra yeni nesil ÖKC’den bağımsız
banka POS cihazlarını kullanmaları mümkün bulunmamaktadır.
1.2. Cezai Müeyyide
Tebliğin bu bölümünde belirlenen
usul ve esaslara riayet edilmemesi halinde ilgililere Vergi Usul Kanununda yer
alan cezalar tatbik edilir.
2. (Değişik başlık:RG-12/6/2024-32574)1 Finansman Şirketleri, Tasarruf
Finansman Şirketleri, Ödeme Kuruluşları ve Elektronik Para Kuruluşlarının
Düzenleyeceği Belge
(Mülga birinci fıkra:RG-12/6/2024-32574)1
6361 sayılı Kanun kapsamında
faaliyet gösteren (Değişik ibare:RG-12/6/2024-32574)1 finansman ve tasarruf finansman şirketleri ile 6493
sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları
banker kapsamında BSMV mükellefi olup, bunların yaptığı 13/7/1956 tarihli ve
6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 28 inci maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen işlemler BSMV’ye, bu işlemlerin dışında kalan diğer işlemleri ise
KDV’ye tâbidir.
2.1. 6361 sayılı Kanun
kapsamında faaliyet gösteren (Değişik ibare:RG-12/6/2024-32574)1 finansman ve tasarruf finansman şirketleri ile 6493 sayılı
Kanun kapsamında faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları
BSMV’ye tâbi bütün hizmet veya satışlarını fatura yerine geçmek üzere aşağıdaki
şartlara uygun olarak düzenleyecekleri dekontlarla tevsik ederler.
a) Dekontun önyüzünün, üst orta
kısmına gelecek şekilde “Dekont (Finansman Şirketi)” (Ek ibare:RG-12/6/2024-32574)1, “Dekont (Tasarruf Finansman Şirketi)”,
“Dekont (Ödeme Kuruluşu)” ya da “Dekont (Elektronik Para Kuruluşu)” başlığı
bulunur.
b) Dekontlar en az iki örnek
olarak düzenlenir, ikiden fazla örnek olarak düzenlendiği takdirde her birinin
kaçıncı örnek olduğu belirtilir.
c) Dekontu düzenleyen her şube
veya birim itibariyle her hesap dönemi başından itibaren 1’den başlamak üzere
düzenleme sırasına göre müteselsil sıra numarası verilir.
ç) Düzenlenecek dekontlarda en
az aşağıdaki bilgilere yer verilir.
1) Finansman şirketinin (Ek
ibare:RG-12/6/2024-32574)1 ,
tasarruf finansman şirketinin, ödeme veya elektronik para kuruluşunun (ve
şube) unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
2) Müşterinin adı-soyadı/unvanı,
adresi, vergi dairesi ve T.C. kimlik numarası (vergi kimlik numarası),
3) Düzenleme tarihi,
4) İşin nev’i, miktarı, fiyatı
ve tutarı,
5) Belgeyi düzenleyen finansman şirketi
(Ek ibare:RG-12/6/2024-32574)1
, tasarruf finansman şirketi, ödeme veya elektronik para kuruluşu yetkilisinin
imzası.
d) Dekontlar BSMV’ye tâbi hizmet
veya satışlarda BSMV yükümlülüğünün doğduğu anda düzenlenir. Bu şekilde
düzenlenmeyen dekontlar hiç düzenlenmemiş sayılır.
e) Dekontların anlaşmalı
matbaalara bastırılması veya notere tasdik ettirilmesi zorunlu bulunmamaktadır.
f) Bir ay içinde düzenlenen
dekontlara ilişkin bilgilerin, takip eden ayın on beşinci günü sonuna kadar
internet üzerinden, www.gib.gov.tr adresinde hizmet veren İnternet Vergi
Dairesine, kullanıcı kodu, parola ve şifre kullanarak giriş yapmak suretiyle
Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.
2.2. Dekontlara sıra
numarası verildikten sonra işlemden vazgeçilmesi veya düzenlenen belgede hatalı
bilgilere yer verildiğinin anlaşılması halinde aşağıdaki şekilde işlem yapılır.
a) Belgenin hatalı düzenlendiği,
işlemin muhasebe kayıtlarına alınmasından önce tespit edildiği takdirde belge iptal
edilir. Ancak iptal edilen belge muhafaza edilerek talep halinde yetkili
mercilere ibraz edilir.
b) Belge muhteviyatının muhasebe
kayıtlarına alınmasından sonra düzeltmenin icap ettiği hallerde ise belge iptal
edilmeyip bu kaydı düzeltici mahiyette yeni bir belgeye istinaden düzeltme
kayıtları yapılır.
2.3. (Değişik:RG-12/6/2024-32574)1 6361 sayılı Kanun kapsamında
faaliyet gösteren finansman ve tasarruf finansman şirketleri ile 6493 sayılı
Kanun kapsamında faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları BSMV'ye
tâbi işlemleri için dekont, BSMV’ye tabi olan işlemleri dışında kalan KDV'ye
tâbi teslim ve hizmetleri için fatura düzenleyecektir. Ödeme ve elektronik para
kuruluşları ise, faaliyetlerine göre bir, üç, altı ay veya bir yıl gibi belirli
hesap devreleri itibariyle, devre sonlarında düzenlenen hesap bildirim cetveli
(ekstre) ile bildirilmesi mutad olan BSMV’ye tabi işlemleri için dekont yerine
aynı bilgileri taşımak şartı ile hesap bildirim cetveli (ekstre)
düzenleyebilecektir.
2.4. Tebliğin bu bölümü
ile düzenlenme zorunluluğu getirilen (Değişik ibare:RG-12/6/2024-32574) belgelerin düzenlenmediğinin, kullanılmadığının,
aslı ile örneğinde farklı tutara yer verildiğinin veya gerçeğe aykırı olarak
düzenlendiğinin tespiti halinde, her belge için ayrı ayrı olmak üzere Vergi
Usul Kanununun 353/2 nci maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası, bir ay içinde
düzenlenen (Değişik ibare:RG-12/6/2024-32574) söz konusu belgelere ilişkin bilgilerin yukarıda belirtildiği
şekilde gönderilmemesi veya süresinde gönderilmemesi veyahut eksik veya
yanıltıcı bilgi gönderilmesi halinde de Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci
maddesine göre özel usulsüzlük cezası kesilir.
3. Yürürlük
Bu Tebliğin birinci bölümü
yayımı tarihinde, ikinci bölümü ise 1/4/2014 tarihinden geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Tebliğ olunur.
Eki için tıklayınız.
Tebliğin Yayımlandığı Resmî
Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
3/4/2014
28961
Tebliğde Değişiklik Yapan
Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
3/6/2015
29375
2.
12/6/2024
32574
[1] Bu değişikliklerin
tasarruf finansman şirketlerine ilişkin hükümleri Tebliğin yayımını izleyen
ayın başında (1/7/2024), ödeme ve elektronik para kuruluşlarına ilişkin
hükümleri 1/1/2025 tarihinde yürürlüğe girer.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.