VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 418)
1. Giriş
15/6/2012 tarihli ve 28324 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 31/5/2012 tarihli ve 6322 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun bazı maddelerinde yapılan
değişikliklerle ilgili izahat; sağlık hizmeti sunucuları ile optisyenlik
müesseselerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna düzenledikleri faturalarda süre; 213 sayılı Kanunun 315 inci maddesine istinaden
Bakanlığımızca faydalı ömürleri belirlenen amortismana tâbi iktisadî kıymetler;
4/2/2010 tarihli ve 27483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği (Sıra No: 396)’nin ekinde yer alan form Ba ve form Bs ile bildirim
ödevlerine ilişkin açıklamalar ile yürürlükten kaldırılan tebliğler bu Tebliğin
konusunu teşkil etmektedir.
2. 6322 sayılı Kanunla, Vergi Usul
Kanununda Yapılan Değişiklikler
2.1. 112 nci Maddede Yapılan Değişiklik
213 sayılı Kanunun 112 nci maddesinin
dördüncü fıkrasında yer alan “Fazla veya yersiz olarak tahsil edilen veya vergi
kanunları uyarınca iadesi gereken vergilerin, ilgili mevzuatı gereğince
mükellef tarafından tamamlanması gereken bilgi ve belgelerin tamamlandığı
tarihi takip eden üç ay içinde iade edilmemesi halinde, bu tutarlara üç aylık
sürenin sonundan itibaren düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe
kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil
faizi oranında hesaplanan faiz, 120 nci madde hükümlerine göre red ve iadesi
gereken vergi ile birlikte mükellefe ödenir.” hükmü, 6322 sayılı Kanunun 14
üncü maddesi ile aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş, maddeye aşağıdaki (5)
numaralı fıkra eklenmiş ve mevcut (5) numaralı fıkra (6) numaralı fıkra olarak
teselsül ettirilmiştir.
“4. Fazla veya yersiz olarak tahsil
edilen vergiler, fazla veya yersiz tahsilâtın mükelleften kaynaklanması halinde
düzeltmeye dair müracaat tarihi, diğer hallerde verginin tahsili tarihinden
düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı
dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz
ile birlikte, 120 nci madde hükümlerine göre mükellefe red ve iade edilir.
5. Vergi kanunları uyarınca iadesi
gereken vergilerin, ilgili mevzuatı gereğince mükellef tarafından tamamlanması
gereken bilgi ve belgelerin tamamlandığı tarihi takip eden üç ay içinde iade
edilmemesi halinde, bu tutarlara üç aylık sürenin sonundan itibaren düzeltme
fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde
6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz, 120
nci madde hükümlerine göre red ve iadesi gereken vergi ile birlikte mükellefe
ödenir.”
Diğer taraftan mezkûr Kanunun 1 inci
maddesinde, “Bu kanun hükümleri ikinci maddede yazılı olanlar dışında, genel
bütçeye giren vergi, resim ve harçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere
ait vergi, resim ve harçlar hakkında uygulanır.
Yukarıda yazılı vergi, resim ve harçlara
bağlı olan vergi, resim ve zamlar da bu kanuna tabidir.” hükmü, 375 inci
maddesinde ise “Vergi cezalarında yapılan
hatalar, bu kanunda vergi hataları için belli edilen usul ve şartlara göre
düzeltilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, 213 sayılı Kanun
kapsamında olan vergi, resim ve harçlar ile bunlara bağlı olarak hesaplanan
gecikme faizi, gecikme zammı ve pişmanlık zammının, ayrıca vergi cezalarının
112 nci maddenin dördüncü fıkrasına göre iade edilmesi sırasında mükelleflere
faiz ödenmesi söz konusu olacaktır. 213 sayılı Kanun kapsamına dâhil olmayan
ancak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil
edilen diğer amme alacaklarının iadesinde ise 112 nci maddeye istinaden faiz
hesaplanması mümkün değildir.
Buna göre, 213 sayılı Kanunun 116 ncı
maddesinde tarif edilen, 117 ile 118 inci maddelerinde de sayılan vergi
hataları sebebiyle mükelleflerden fazla veya yersiz tahsil edilen vergilerin
iadesinde 112 nci maddenin dördüncü fıkrasına göre faiz hesaplanması gerekmekte
olup, faiz hesaplanmasına dair yeni durum aşağıda izah edilmektedir.
Değişiklikten önceki hükme göre, fazla
veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin, ilgili mevzuatı gereğince mükellef
tarafından tamamlanması gereken bilgi ve belgelerin tamamlandığı tarihi takip
eden üç ay içinde iade edilmemesi halinde, bu vergilerin üç aylık sürenin
sonundan itibaren düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen
süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında
hesaplanan faizi ile birlikte iade edilmesi icap etmekteydi. Maddenin yeni
hâline göre ise, fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergiler, fazla veya
yersiz tahsilatın mükelleften kaynaklanması hâlinde müracaat tarihinden, diğer
hallerde tahsil tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe
kadar hesaplanacak faiz ile iade edilecektir.
Örneğin, mükellef daha evvel vermiş
olduğu gayrimenkul sermaye iradına ilişkin gelir vergisi beyannamesinde beyan
ettiği vergiyi ödemiş ve bilahare vergi hatası sebebiyle fazla vergi beyan
ettiği gerekçesiyle düzeltme beyannamesi verip durumu
açıklayan yazılı izahata, ilgili vergi dairesine vereceği dilekçede yer vererek
ödediği verginin iadesini (mahsuben veya nakden) talep etmişse, düzeltme
talebinin kabul edilmesi halinde, mükellefe iade edilecek vergi için vergi
dairesine müracaat tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe
kadar faiz hesaplanacaktır. Diğer taraftan, fazla veya yersiz tahsil edilen
vergilerin iade edilebilmesi için varsa gerekli bilgi ve belgelerin
tamamlanmasının ve vergi dairesine verilecek dilekçeye ilave edilmesinin icap
ettiği tabiidir.
Düzeltme fişinin 213 sayılı Kanunun
tebligata dair hükümlerine göre bilinen adresinde, ilanen veya mükellefin
rızası dâhilinde dairede tebliğ edilmesi gerekmektedir. Düzeltme fişinin ilanen
tebliğinde, 345 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin1
(A) bölümünde yapılan açıklamalar dikkate alınacaktır. Madde hükmüne göre
mükellefe ödenecek faizin nispetine dair bir değişiklik yapılmadığından 6183
sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında ve tecil faizi için
belirlenen usule göre faiz hesaplanmasına devam edilecektir.
Vergi kanunları uyarınca iadesi gereken
vergilerin (örneğin katma değer vergisi iadeleri) iadesinde ise 6322 sayılı
Kanunla herhangi bir değişiklik yapılmadığından uygulamaya aynı şekilde devam
edilecek ve vergilerin gerekli bilgi ve belgelerin tamamlandığı tarihi takip
eden üç ay içinde iade edilmemesi hâlinde, bu tutarlara üç aylık sürenin
sonundan düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre
için faiz ödenecektir.
2.2. Vergi Usul Kanununa Eklenen Geçici
29 uncu Madde
6322 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle
213 sayılı Kanuna eklenen Geçici 29 uncu maddede “Bu Kanunun 112 nci maddesinin
(4) numaralı fıkrası, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra fazla veya
yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde uygulanır.” hükmüne yer
verilmiştir.
Buna göre, 213 sayılı Kanunun 112 nci
maddesinin (4) numaralı fıkrasındaki değişiklik sonrası hüküm, 6322 sayılı
Kanunun yürürlüğe girdiği 15/6/2012 tarihinden sonra fazla veya yersiz olarak
tahsil edilmiş olup da iadesi söz konusu olan vergiler için tatbik edilecektir.
3. Sağlık Hizmeti Sunucuları ile
Optisyenlik Müesseselerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Düzenledikleri Faturalarda
Süre
336 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliğinde2 eczanelerin, çalışanlarının reçetelerini
karşılamak üzere sözleşme yaptıkları kamu kuruluşları ile sınırlı olmak üzere,
ilgili kuruluşların çalışanlarına yaptıkları ilaç teslimlerinde kamu
kuruluşlarınca karşılanacak paya ilişkin tutarı içeren faturayı, ay sonunda tüm
çalışanlar için ve tek bir fatura şeklinde düzenleyebilecekleri ifade edilmiş,
379 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde3 ise Sosyal
Güvenlik Kurumunun da 336 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği
uygulamasında, eczanelerle anlaşma yapılan kamu kuruluşları kapsamında
değerlendirilmesinin uygun görüldüğü belirtilmişti.
213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci
maddesinin birinci fıkrasının 1 nci bendinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye
istinaden sağlık sektöründe faaliyet gösteren ve Sosyal Güvenlik Kurumu ile
sözleşme/protokol imzalayan sağlık hizmeti sunucuları ile optisyenlik
müesseselerinin çalışanlar, emekliler ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kişilere
verdikleri sağlık hizmetleri nedeniyle adı geçen Kuruma ay sonunda tek bir
fatura düzenleyebilmeleri uygun bulunmuştur.
4. Amortisman Listesine Yeni Eklenen
İktisadi Kıymetler
Mükelleflerce 1/1/2004 tarihinden
itibaren aktife alınan amortismana tâbi iktisadî kıymetler 339, 365, 389, 399
ve 406 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 sıra
numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin4 ekinde yer alan listede
(bundan böyle “Amortisman Listesi” olarak anılacaktır) belirtilen faydalı
ömürleri dikkate alınmak suretiyle amortismana tâbi tutulmaktadır. Listedeki
herhangi bir sınıflandırmada yer almayan amortismana tâbi iktisadî kıymetlerin
faydalı ömürleri ve amortisman oranları, mükelleflerce yapılan başvurular
üzerine, 213 sayılı Kanunun 5024 sayılı Kanunla değişik 315 inci maddesinin
verdiği yetkiye istinaden Bakanlığımızca belirlenmekte olup, belirlenen ömür ve
oranlar dikkate alınarak amortisman ayırabilecekleri, başvuruda bulunan
mükelleflere yazı ile duyurulmaktadır.
Söz konusu listede yer almayan iktisadi
kıymetlere ilişkin olarak uygulama birliğini sağlamak amacıyla, 333 sıra
numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin ekinde yer alan Amortismana Tabi
İktisadi Kıymetler listesine Ek-1’de yer alan satırlar eklenmiştir.
4.1. Bakır ve Bakır Alaşımlarından
Ekstrüzyon ve Soğuk Çekme Kalıplarına Amortisman Ayrılmaması
213 sayılı
Kanunun 313 üncü maddesinde “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve
yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269
uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet,
edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara
göre tespit edilen değerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman
mevzuunu teşkil eder.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre,
bir iktisadi kıymetin amortismana tabi tutulabilmesi için, işletmede bir yıldan
fazla kullanılması, yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması
ve işletmenin aktifinde kayıtlı bulunması gerekmektedir.
Bu itibarla,
kullanıldıkları süreç gereği faydalı ömürleri bir yıldan fazla olmayan bakır ve
bakır alaşımlarından ekstrüzyon ve soğuk çekme kalıplarının amortismana tabi
iktisadi kıymet olarak dikkate alınmaması ve işletme malzemesi olarak
değerlendirilip muhasebe kayıtlarına doğrudan gider olarak intikal ettirilmesi
mümkün bulunmaktadır.
5. 396
Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde Yapılan Değişiklikler
4/2/2010 tarihli ve 27483 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 396 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;
- 1-KAPSAM bölümüne aşağıdaki madde
eklenmiştir.
“1.1.7. İflas eden mükellefler için
bildirim yükümlülüğü iflasın açıldığı tarihi ihtiva eden dönemden sonra sona
erecektir. İflasın kaldırılması durumunda ise bildirim yükümlülüğü, kaldırılma
tarihini ihtiva eden dönemden itibaren tekrar başlayacaktır.”
- 3.2.2 numaralı maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“3.2.2. İthalat işlemlerinin form Ba ile
bildirilmesinde gümrük giriş beyannamesinin kapanış tarihi, ihracat
işlemlerinin form Bs ile bildirilmesinde ise, fiili ihracatın gerçekleştiği
tarih dikkate alınacaktır.
Ayrıca serbest bölgelerde faaliyette
bulunan mükelleflerin yurt içiyle yaptıkları alış-satış işlemlerinin
bildirilmesinde; gümrük giriş veya çıkış beyannamesi düzenlenmesi hallerinde bu
beyannamelerin kapanma tarihleri ve tutarları, gümrük giriş veya çıkış
beyannamesi düzenlenmemesi durumlarında ise serbest bölge işlem formu tarihi ve
tutarı dikkate alınacaktır.
İthalat işlemlerinin form Ba ile
bildirilmesinde tutar alanına; 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer
Vergisi Kanununun 21 inci maddesi gereğince gümrük vergisi tarhına esas olan
kıymet, malın gümrük vergisinden muaf olması durumunda ise katma değer vergisi
matrahını oluşturan katma değer vergisi hariç bedel yazılacaktır.
Ayrıca, malın gümrük sahasına
getirildikten sonra kısım kısım ithalatın gerçekleşmesi durumunda, her bir
işlemin gerçekleştiği tarih dikkate alınarak bu Tebliğde belirtilen haddi
aşması halinde form Ba bildirimine dâhil edilecektir.
Bildirim formlarında alıcı veya
satıcının vergi kimlik numarası, ithalat işlemlerinde “1111111111”, ihracat
işlemlerinde ise “2222222222” olarak kodlanacaktır.”
- 3.2.3 numaralı maddesine aşağıdaki
paragraf eklenmiştir.
“Diğer taraftan,
serbest bölgelerden yapılan mal ve/veya hizmet alım-satım işlemlerinin
bildirilmesinde; serbest bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin Türkiye’deki
merkez veya şubelerinden de alım-satım yapılması hallerinde, Türkiye’den
yapılan alım-satım işlemleri ile serbest bölgedeki şubeden yapılan alım-satım
işlemleri ayrı satırlar şeklinde bildirilecektir. Bu kapsamda yapılan
bildirimlerde serbest bölgelerden yapılan alım-satım işlemlerinin bildirildiği
satırların ülke kodu kısmında “Serbest Bölge” ifadesinin seçilmesi
gerekmektedir.”
6. Yürürlükten Kaldırılan Tebliğ ve
Yürürlük
191 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği5 ile 336 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğinin6 (2) numaralı bölümü yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Tebliğ olunur.
-----------------------------
[1]
28.02.2005 tarihli ve 25741 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2 29.07.2004
tarihli ve 25537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
3 05.01.2008
tarihli ve 26747 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4 28.04.2004 tarihli
ve 25446 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
510.05.1989
tarihli ve 20161 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
6 29.07.2004
tarihli ve 25537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Tebliğin
ekini görmek için tıklayınız
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.