GELİR
VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 276)
23/7/2010 tarihli ve 6009
sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla1 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanununun2 geçici 69 uncu maddesinde yapılan değişiklik üzerine,
yatırım indirimi istisnası uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin
konusunu oluşturmaktadır.
1. Yasal Düzenleme
30/3/2006 tarihli ve 5479 sayılı Kanunun3 2 nci
maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun “Ticari ve Zirai Kazançlarda Yatırım
İndirimi İstisnası” başlıklı 19 uncu maddesi 1/1/2006 tarihinden geçerli olmak
üzere yürürlükten kaldırılmış olup anılan Kanunun 3 üncü maddesiyle de Gelir
Vergisi Kanununa geçici 69 uncu madde eklenmek suretiyle “Yatırım İndirimi
İstisnası”nın kaldırılmasına ilişkin geçiş hükümleri düzenlenmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 15/10/2009 tarihli ve 2006/95 Esas, 2009/144
Karar sayılı Kararıyla4 da 5479 sayılı Kanunun;
“B- 3. maddesiyle 193 sayılı Yasaya eklenen 69 uncu maddenin
birinci fıkrasının sonunda yer alan;
…
2- “… sadece 2006, 2007 ve 2008 yıllarına ait …” ibaresinin
Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,
C- 15. maddesinin;
…
2- (2) numaralı bendindeki “2” rakamının Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE,”
karar verilmiştir.
Öte yandan, 6009 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle Gelir Vergisi
Kanununun geçici 69 uncu maddesinde değişiklik yapılmış olup söz konusu
değişiklik sonrasında anılan geçici maddenin son hali aşağıda yer almaktadır.
“Geçici Madde 69 - Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri;
31/12/2005 tarihi itibarıyla mevcut olup, 2005 yılı kazançlarından
indiremedikleri yatırım indirimi istisnası tutarları ile;
a) 24/4/2003 tarihinden
önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen yatırım teşvik belgeleri
kapsamında, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9/4/2003 tarihli ve 4842 sayılı
Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki ek 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı maddeleri
çerçevesinde başlanılmış yatırımları için belge kapsamında 1/1/2006 tarihinden
sonra yapacakları yatırımları,
b) 193 sayılı Gelir
Vergisi Kanununun mülga 19 uncu maddesi kapsamında 1/1/2006 tarihinden önce
başlanan yatırımlarla ilgili olarak, yatırımla iktisadi ve teknik bakımdan
bütünlük arz edip bu tarihten sonra yapılan yatırımları,
nedeniyle, 31/12/2005
tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre hesaplayacakları yatırım
indirimi istisnası tutarlarını, yine bu tarihteki mevzuat hükümleri (bu Kanunun
geçici 61 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan vergi oranına ilişkin
hüküm dâhil) çerçevesinde kazançlarından indirebilirler. Şu kadar ki, vergi
matrahlarının tespitinde yatırım indirimi istisnası olarak indirim konusu
yapılacak tutar, ilgili kazancın % 25’ini aşamaz. Kalan kazanç üzerinden
yürürlükteki vergi oranına göre vergi hesaplanır.
Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usûl ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.”
Söz konusu değişiklik hükmü,
2010 takvim yılı kazançlarından itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde
yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.
2. Yatırım İndirimi İstisnasına Konu
Yatırım Harcamaları
6009
sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun geçici 69 uncu maddesinde yapılan
değişiklik sonrasında, yatırım indirimi istisnasına konu harcamalara ilişkin
açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
2.1.
31/12/2005 tarihi itibarıyla mevcut olup devreden yatırım indirimi istisnası
tutarları
Gelir
ve kurumlar vergisi mükellefleri, 31/12/2005 tarihi itibariyle mevcut olup,
kazancın yetersiz olması nedeniyle indiremedikleri devreden yatırım indirimi
istisnası tutarlarını (2006, 2007 ve 2008 yıllarında yararlandıkları
tutarlardan kalan kısmı), Tebliğin (3) numaralı bölümünde yapılan açıklamaları da dikkate alarak
ve endekslenmiş değerleri ile birlikte 2010 ve müteakip yıllarda elde ettikleri
kazançlarından indirebileceklerdir.
2.2.
1/1/2006
tarihinden sonra yapılan yatırımlar için yatırım indirimi istisnası
2.2.1.
24/4/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik
belgeleri kapsamında yapılan yatırımlar için yatırım indirimi istisnası
uygulaması
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri,
- 24/4/2003
tarihinden önce yapılan müracaatlara istinaden düzenlenen yatırım
teşvik belgeleri kapsamında, Gelir Vergisi Kanununun 4842 sayılı Kanunla
yürürlükten kaldırılmadan önceki ek 1-6 ncı maddeleri çerçevesinde başlanılmış
yatırımları için, belge kapsamında 1/1/2006 tarihinden sonra yapmış oldukları
yatırım harcamaları dolayısıyla 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat
hükümlerine göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarından,
31/12/2008 tarihi itibarıyla mevcut olup kazancın yetersizliği nedeniyle
indiremedikleri yatırım indirimi istisnası tutarları ile
- Bu yatırımlar kapsamında olup halen devam eden yatırım
harcamaları dolayısıyla 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat
hükümlerine göre hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını
Tebliğin (3) numaralı bölümünde yapılan açıklamaları da dikkate
alarak ve endekslenmiş değerleri ile birlikte 2010 ve müteakip yıllarda elde
ettikleri kazançlarından indirebileceklerdir.
2.2.2.
Gelir
Vergisi Kanununun mülga 19 uncu maddesi kapsamında yapılan yatırımlar için
yatırım indirimi istisnası uygulaması
- Gelir Vergisi Kanununun mülga 19 uncu maddesi kapsamında
1/1/2006 tarihinden önce yatırıma başladığını belgeleyen gelir ve kurumlar
vergisi mükellefleri, komple ya da entegre tesisler gibi tamamlanması belli bir
süreci gerektiren yatırımlar ile ilgili ve bu yatırımlarla iktisadi ve teknik
bakımdan bütünlük arz edip bu tarihten sonra yaptıkları yatırım harcamaları
için, 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde
hesapladıkları yatırım indirimi istisnası tutarlarından 31/12/2008 tarihi
itibarıyla mevcut olup kazancın yetersizliği nedeniyle indiremedikleri yatırım
indirimi istisnası tutarları ile
- Bu yatırımlar kapsamında olup bu yatırımlarla iktisadi ve
teknik bakımdan bütünlük arz edip halen devam eden yatırım harcamaları
dolayısıyla 31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre
hesaplayacakları yatırım indirimi istisnası tutarlarını
Tebliğin (3) numaralı bölümünde yapılan açıklamaları da dikkate
alarak ve endekslenmiş değerleri ile birlikte 2010 ve müteakip yıllarda elde
ettikleri kazançlarından indirebileceklerdir.
2.3. 1/1/2006–8/4/2006 tarihleri arasında yeni başlamış
yatırımların durumu
Anayasa Mahkemesinin 15/10/2009 tarihli ve 2006/95 Esas, 2009/144
Karar sayılı Kararıyla, 5479 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (2) numaralı
bendindeki “2” rakamı iptal edilmiş bulunmaktadır.
Bu
çerçevede, 1/1/2006–8/4/2006 tarihleri arasında Gelir Vergisi Kanununun mülga
19 uncu maddesi kapsamında yeni başlayan ve bu tarihler arasında yapılan
yatırımlar nedeniyle hesaplanan yatırım indirimi tutarları da yatırım indirimi
istisnasından yararlanabilecektir. Bu kapsamda olan yatırım harcamaları
nedeniyle hesaplanan yatırım indirimi istisnası tutarlarının, ilgili dönemlerde
kazancın bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, 2010 hesap döneminden itibaren
Tebliğin (3) numaralı bölümünde yapılan açıklamalar da dikkate alınarak ve
endekslenmiş değerleri ile birlikte indirim konusu yapılması mümkün
bulunmaktadır.
Ancak, 8/4/2006 tarihinden sonra yeni başlayan yatırımlar
nedeniyle yapılan harcamaların ya da 1/1/2006-8/4/2006 tarihinde başlamakla
birlikte bu süre içinde tamamlanmayıp devam eden yatırımlar için 8/4/2006
tarihinden sonra yapılan harcamaların, yatırım indiriminden yararlanması mümkün
değildir.
3. Yatırım İndirimi
İstisnası Uygulaması
3.1.
İndirime konu yatırım indirimi istisnasının hesaplanması
Bu Tebliğin (2) numaralı
bölümünde yer alan yatırım indirimi tutarları, 31/12/2005 tarihinde yürürlükte
bulunan mevzuat hükümleri (Gelir Vergisi Kanununun geçici 61 inci maddesinin
ikinci fıkrasında yer alan vergi oranına ilişkin hüküm dâhil) çerçevesinde 2010
ve müteakip yılların kazançlarından indirilebilecektir.
Şu kadar ki, vergi
matrahlarının tespitinde yatırım indirimi istisnası olarak indirim konusu
yapılacak tutar, ilgili kazancın % 25’ini aşamayacaktır. İlgili dönemde yatırım
indirimi istisnası uygulanacak kazanç ise yatırım indirimi uygulanmadan önceki
zarar mahsubu ile tüm indirim ve istisnalar düşüldükten sonraki tutar
olacaktır.
3.2.
Yatırım indirimi istisnası uygulayan mükelleflerin kazançlarına uygulanacak
vergi oranı
İlgili dönemler itibarıyla yatırım
indirimi istisnası uygulayan mükelleflerin, istisna uygulaması sonucu kalan
kazançları üzerinden yürürlükteki vergi oranına göre vergi hesaplanacaktır.
Dolayısıyla, yatırım indirimi istisnası uygulaması sonucunda
kalan kazanç tutarına gelir vergisi mükellefleri, yatırım indirimi istisnası
uygulayacakları dönemde yürürlükte bulunan vergi tarifesini; kurumlar vergisi
mükellefleri ise 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun5 32 nci
maddesinde yer alan % 20 kurumlar vergisi oranını uygulamak suretiyle yatırım
indirimi istisnasından yararlandıkları dönemlere ait gelir veya kurumlar
vergilerini hesaplayacaklardır.
Diğer taraftan, 24/4/2003 tarihinden önce yapılan müracaatlara
istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında Gelir Vergisi Kanununun 4842 sayılı
Kanunla yürürlükten kaldırılmadan önceki ek 1-6 ncı maddeleri çerçevesinde
yapılan yatırımlar için yatırım indirimi istisnasından yararlanılması halinde,
Gelir Vergisi Kanununun geçici 61 inci maddesi uyarınca yatırım indiriminden
yararlanan kazançlar üzerinden dağıtılsın dağıtılmasın %19,8 oranında vergi
kesintisi yapılacağı tabiidir.
4. 2010 Hesap Dönemi I.
ve II. Geçici Vergi Dönemlerinde Uygulanan Yatırım İndirimi İstisnası Sonucunda
Yapılacak İşlemler
Anayasa Mahkemesince
verilen 15/10/2009 tarihli ve 2006/95 Esas, 2009/144 Karar sayılı Karar
sonrasında, 2010 hesap döneminin I. ve II. geçici vergi dönemlerinde yatırım indirimi istisnasından yararlanan gelir ve
kurumlar vergisi mükellefleri, geçici vergi beyannamelerinde beyan etmiş
oldukları kazançlarının tamamı üzerinden yatırım indirimi istisnasından
yararlanıp, istisna uygulaması sonucunda kalan kazanç tutarı üzerinden ise
31/12/2005 tarihinde yürürlükte bulunan vergi oranları üzerinden
vergilendirilmiş bulunmaktadırlar.
Anılan dönemlerde bu şekilde yatırım
indirimi istisnasından yararlanan mükelleflerin ilgili geçici vergi beyanlarını
düzeltmeleri söz konusu değildir. Söz konusu mükellefler, 2010 hesap döneminin
III. geçici vergi dönemiyle birlikte, bu dönemde beyan etmiş oldukları kazançları
üzerinden Tebliğin (3) numaralı bölümünde
yapılan açıklamalar çerçevesinde yatırım indirimi istisnasından
yararlanabileceklerdir.
5.
Kazancın Bulunmasına Rağmen Herhangi Bir Dönemde Yatırım İndirimi İstisnasından
Yararlanılmaması Durumu
Yatırım indirimi istisnasından, kazancın
elverişli olduğu yılda yararlanılabilmekte, ilgili yıl kazancı elverişli olduğu
halde yatırım indirimi istisnasından yararlanılmaması halinde, mükelleflerce
yararlanılmayan bu indirim tutarlarının daha sonraki yıllara ait kazançlardan
indirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu nedenle, mükelleflerin önceki yıllarda (2006, 2007 ve 2008)
kendi istekleriyle yararlanmadıkları yatırım indirimi istisnası tutarlarını,
yatırım indirimi uygulamasının tercih edildiği diğer yıllarda indirim konusu
yapabilmeleri mümkün değildir. Kazanç yetersizliği nedeniyle indirimi fiilen
mümkün olmayan kısmın ise müteakip dönemlerde indirilebileceği tabiidir.
Ancak, 2009 hesap dönemine ilişkin olarak kazanç beyan etmekle
birlikte önceki yıllardan devreden yatırım indirimi istisnası tutarlarından
yararlanamayan mükelleflerin, bu kazanç tutarlarına isabet eden yatırım
indirimi tutarlarını, endekslenmiş değerleri ile birlikte daha sonraki
dönemlerin kazançlarından indirebilmeleri mümkün bulunmaktadır.
Tebliğ olunur.
‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
1
1/8/2010 tarihli ve 27659 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
2
6/1/1961 tarihli ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
3 8/4/2006
tarihli ve 26133 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
4 8/1/2010 tarihli ve 27456 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
5 21/6/2006 tarihli ve 26205 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.