GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 275)
1. Giriş
5258
sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun¹ uyarınca görevlendirilen aile hekimlerinin temizlik,
sekreterlik, şoförlük gibi hizmetler için yanlarında çalıştıracakları hizmet
erbabına yapılacak ücret ödemeleri, serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan
ödemeler ile işyerine ilişkin kira ödemeleri ve esnaf muaflığından
yararlananlardan mal ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden 193
sayılı Gelir Vergisi Kanunu2 uyarınca yapılacak gelir vergisi tevkifatına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu
oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme ve Tevkifat Uygulaması
Aile
Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun
amacı; Sağlık Bakanlığının pilot olarak belirleyeceği illerde, birinci basamak
sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, birey ihtiyaçları doğrultusunda koruyucu
sağlık hizmetlerine ağırlık verilmesi, kişisel sağlık kayıtlarının tutulması ve
bu hizmetlere eşit erişimin sağlanması amacıyla aile hekimliği hizmetlerinin
yürütülebilmesini teminen görevlendirilecek veya
çalıştırılacak sağlık personelinin statüsü ve malî hakları ile hizmetin
esaslarını düzenlemektir.” hükmüne yer verilmiştir.
Aynı
Kanunun 3 üncü maddesinde de “Sağlık Bakanlığı; Bakanlık veya diğer kamu
kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve aile sağlığı
elemanı olarak çalıştırılacak sağlık personelini, kendilerinin talebi ve
kurumlarının veya Bakanlığın muvafakatı üzerine, 657
sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel
çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, sözleşmeli olarak
çalıştırmaya veya bu nitelikteki Bakanlık personelini aile hekimliği
uygulamaları için görevlendirmeye yetkilidir.
…
Sözleşme
yapılan aile hekimi ve aile sağlığı elemanlarına, 657 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin (B) bendine göre belirlenen en yüksek brüt sözleşme ücretinin aile
hekimi için (6) katını, aile sağlığı elemanı için (1,5) katını aşmamak üzere
tespit edilecek tutar, çalışılan ay sonuçlarının ilgili sağlık idaresine
bildiriminden itibaren onbeş gün içerisinde
ödenir...” denilmiştir.
Konu ile
ilgili olarak yayımlanan Aile Hekimliği Pilot
Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan Personele Yapılacak
Ödemeler ve Sözleşme Şartları Hakkında Yönetmeliğin3 17 nci maddesinde aile hekimlerine yapılan ödemelerin
unsurları sayılarak, maddenin (C) bendinde, “Aile sağlığı merkezi giderleri:
Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine hizmet verdiği merkezin kira, elektrik,
su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük
onarım ve tıbbi sarf malzemeleri gibi giderleri için her ay tavan ücretin
%100’ü ödenir.” açıklamasına yer verilmiştir.
Ayrıca, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin4 4 üncü maddesinin
(1) numaralı bendinde, “Aile hekimi, aile sağlığı merkezini yönetmek,
birlikte çalıştığı ekibi denetlemek ve hizmet içi eğitimlerini sağlamak,
Bakanlıkça yürütülen özel sağlık programlarının gerektirdiği kişiye yönelik
sağlık hizmetlerini yürütmekle yükümlüdür.”, 18 inci maddesinin (4)
numaralı bendinde “Aile hekimleri, sağlık hizmetlerine yardımcı olmak
amacıyla ebe, hemşire, sağlık memuru, tıbbi sekreter gibi ilave sağlık
hizmetleri personeli ile güvenlik, temizlik, kalorifer, sekretarya vb.
hizmetler için ferden veya müştereken personel çalıştırabilir ya da hizmet
satın alabilirler.”, 22 nci
maddesinde de “Aile sağlığı merkezinde birden çok aile hekimi
hizmet veriyor ise, aile hekimleri kendi aralarında bir yönetim planı
oluşturarak yönetici belirler ve yönetici ismini müdürlüğe bildirirler.” açıklamaları yer almaktadır.
Buna göre, aile hekimleri
ile aile sağlığı elemanlarının Sağlık Bakanlığının emir ve talimatları
doğrultusunda ücretli olarak çalıştırıldıkları, ayrıca aile hekimliği
hizmetlerinin yürütülmesi sırasında yapılacak giderlerin karşılanması ve aile
sağlığı merkezinin yönetimine ilişkin yükümlülüğün de Sağlık Bakanlığınca aile
hekimlerine verildiği anlaşılmaktadır.
Gelir Vergisi
Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kamu idare ve
müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş
ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi
işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan
etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço
veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler maddede bentler
halinde sayılan ödemeleri nakden veya hesaben
yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları hükme bağlanmış olup,
maddenin devamında da hangi mal ve hizmetlerden hangi oranda tevkifat yapılacağı sayılmıştır. Ayrıca, aynı maddenin son fıkrasında, “Maliye
Bakanlığı, vergiye tâbi işlemlere taraf veya aracı olanları verginin
ödenmesinden sorumlu tutabilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hüküm ve
düzenlemelere göre, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin son fıkrasının
Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye istinaden, aynı maddenin birinci fıkrasında
tevkifat yapacaklar arasında sayılmayan aile hekimlerinin,
aile hekimliği hizmetlerinin verilmesiyle ilgili olarak temizlik, sekreterlik,
şoförlük gibi hizmetler için yanlarında çalıştıracakları hizmet erbabına
yapılacak ücret ödemeleri, serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemeler
ile işyerine ilişkin kira ödemeleri ve esnaf muaflığından yararlananlardan mal
ve hizmet alımları karşılığında yapılan ödemelerden maddede belirtilen
oranlarda tevkifat yapmaları uygun bulunmuştur. Birden çok aile hekiminin görev yaptığı aile sağlığı
merkezlerinde ise bu yükümlülük yönetici olarak belirlenen aile hekimi
tarafından yerine getirilecektir.
3. Diğer Hususlar
Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi
kapsamında yapacakları ödemelerden vergi tevkifatı
yapmak zorunda olan aile hekimlerinin, ilgili vergi dairesinde muhtasar
yönünden mükellefiyet kaydı yaptırmaları ve yapmış oldukları tevkifat tutarlarını muhtasar beyanname ile beyan ederek
ödemeleri gerekmektedir.
Aile hekimlerinin bu Tebliğ uyarınca
yapacakları tevkifatlara ilişkin olarak verecekleri
muhtasar beyannamelerinin, 3405 ve 3466 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliğlerinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda elektronik ortamda
verilmesi zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlara, 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun mükerrer 355 inci maddesi uyarınca durumlarına uygun özel usulsüzlük
cezası kesilecektir.
Bu Tebliğle getirilen
düzenlemeler, Tebliğin Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihi takip eden ay başından geçerli olmak üzere yürürlüğe girer.
Tebliğ olunur.
_________________________________________________________
¹ 9/12/2004
tarih ve 25665 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
² 6/1/1961
tarih ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
³ 12/8/2005
tarih ve 25904 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
4 25/5/2010 tarih ve 27591 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
5 30/9/2004 tarih ve 25599 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
6 3/3/2005 tarih ve 25744 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.