GELİR
VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 274)
1. Giriş
6009 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla1,
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisi
tarifesi 1/1/2010 tarihinden geçerli olmak üzere değiştirilmiş olup, 1/1/2010
tarihi ile 6009 sayılı Kanunun Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih olan 1/8/2010
arasındaki ücret ödemeleri için 6009 sayılı Kanunun yayımından önceki tarifeye
göre yapılmış olan ancak, yeni tarifeye göre fazla kesilen gelir vergisi
tevkifat tutarlarının ödenecek vergilerden mahsubu veya red ve iadesi ile eksik
kesildiği tespit edilen vergilerin ilave olarak kesilmek suretiyle ödenmesi
işlemlerinin nasıl yerine getirileceği hususları bu Tebliğin konusunu
oluşturmaktadır.
2. Konu ile İlgili Mevzuat
6009 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü
maddesi yeniden düzenlenmiş ve yapılan değişiklikle gelir vergisine tabi
gelirlerin;
8.800 TL’ye kadar
%15
22.000 TL’nin 8.800 TL’si için 1.320 TL, fazlası
%20
50.000 TL’nin 22.000 TL’si için 3.960 TL
(ücret gelirlerinde 76.200 TL'nin 22.000 TL’si için
3.960 TL), fazlası
%27
50.000 TL’den fazlasının 50.000 TL'si için 11.520 TL
(ücret gelirlerinde 76.200 TL’den fazlasının 76.200
TL’si için 18.594 TL), fazlası
%35
oranında vergilendirileceği belirtilmiştir.
Öte yandan, 6009 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa
eklenen Geçici 78 inci maddede, "2010 takvim yılına ilişkin olarak
yapılmış ücret ödemeleri için bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar yapılmış
olan gelir vergisi tevkifat tutarlarının, 103 üncü maddede bu Kanunla yapılan
değişiklik hükmü uyarınca hesaplanan vergiden fazla olması halinde, fark vergi
tutarı terkin edilir, tahsil edilmişse mükelleflerin sonraki dönemlerde
ödeyecekleri gelir vergisinden mahsup edilir, mahsup imkânının olmaması halinde
ise red ve iade olunur. Eksik olması halinde ise bu fark, vergi sorumluları
tarafından bu Kanunun yayımlanmasından sonra yapılacak ilk ücret ödemesinden
kesilerek bu ödemenin ait olduğu döneme ilişkin muhtasar beyannamenin verilme
ve ödeme süresi içinde topluca (muhtasar beyanname verme yükümlülüğü olmayanlar
hariç) verilecek ayrı bir beyanname ile beyan edilir ve ödenir. Bu beyanname
için ayrıca damga vergisi hesaplanmaz. Anılan sürede düzeltilen söz konusu fark
için gecikme faizi ve vergi cezası aranmaz; eksik tahakkuk etmiş olan verginin
bu süre içinde tamamlanmaması halinde bu tarihte vergi ziyaı doğmuş olur. Bu
hükmün uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.”
hükmüne yer verilmiş olup, bu hükmün vermiş olduğu yetkiye istinaden aşağıdaki
açıklamaların yapılmasına gerek duyulmuştur.
3. Mahsup İşleminin Yapılması
3.1. 2010 Yılı Temmuz Ayına Ait Olup Ağustos Ayında
Muhtasar Beyanname Verecek Olan Mükellefler
Temmuz ayına ait olup Ağustos ayında muhtasar
beyannameyi verecek olan mükellefler, yeni tarifeye göre 1/1/2010 tarihinden
itibaren kendi hesapları üzerinde gerekli düzeltmeyi yaparak, beyanname ekinde
toplam çalışan bazındaki tevkifat ve fazla yapılan tevkifat tutarları ile
aradaki farkı gösteren Ek-1’deki listeyi ekleyecek ve sadece ödenmiş vergileri,
beyannamenin Tablo-1 "Matrah ve Vergi Bildirimi" bölümünün
"Mahsup Edilen Vergiler" kısmının (20) no'lu satırından (KVK 34/8
Mad. Uyarınca KVK 15/3 Maddeye Göre Yapılan Vergi Kesintisinden Mahsup Edilecek
Kesinti Tutarları) sonra gelmek üzere "GVK Geçici 78 inci maddeye göre
yapılan mahsuplar" ifadesi ile göstererek mahsup etmek suretiyle
beyannameleri düzeltilmiş tutarlara göre vereceklerdir. Ödenmiş olan verginin
ilk muhtasar beyannameden mahsup edilememesi durumunda, kalan tutarın sonraki
dönemlerde de aynı şekilde mahsup edilebileceği tabiidir.
Fazla yapılan tevkifat tutarlarının tahakkuk etmesine
rağmen ödenmemiş olması halinde ise mahsup söz konusu olmayacak, muhtasar
beyanname ekinde verilecek olan her bir aya ilişkin toplam çalışan bazında
yapılan tevkifat ile fazla yapılan tevkifat tutarı ve aradaki farkı gösteren
Ek-1’deki listeye dayanılarak, vergi dairelerince ilgili dönem tahakkuklarında
gerekli düzeltme yapılacaktır.
Örnek:
Aylık muhtasar beyan mükellefiyeti olan (A) Ltd.
Şti.’nin çalıştırdığı 2 işçinin ücretlerine ait aylık vergi matrahı tutarları
40.000 TL olup, aylar itibariyle kanuni düzenlemenin yapıldığı tarihten önce ve
sonra geçerli olan tarifeler üzerinden yaptığı tevkifat tutarları aşağıdaki
gibidir:
(TL)
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Değişiklik öncesi hükme göre kesilen gelir vergisi
7.120
10.520
12.400
14.000
14.000
14.000
-
Yeni hükme göre hesaplanan gelir vergisi
7.120
10.520
10.800
11.408
14.000
14.000
14.500
FARK
0
0
1.600
2.592
0
0
0
(A) Ltd. Şti. Mart ve Nisan aylarına ilişkin olarak
ücretlilerden fazladan kesilip vergi dairesine beyan edilen ve tahakkuk
ettirilerek ödenen 4.192 TL'yi, Ağustos ayında verilecek muhtasar beyannamede,
ödenecek vergiden mahsup ederek kalan tutar olan (14.000 – 4.192=) 9.808 TL’yi
vergi dairesine ödeyecektir. Dolayısıyla, Temmuz ayında ücretlilerden yapılacak
tevkifat tutarı toplamı 9.808 TL olacaktır.
3.2. 2010 Yılı Temmuz Ayına Ait Muhtasar Beyannamesini
Vermiş Ancak Tahakkuk Eden Vergiyi Henüz Ödememiş Olan Mükellefler
Muhtasar beyannameyi vermiş ancak tahakkuk eden
vergiyi henüz ödememiş olan mükellefler tarafından beyanname verme süresinin
sonuna kadar düzeltme beyannamesi verilmesi halinde; bu beyannameye Ocak,
Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran 2010 aylarına ilişkin beyannamelerdeki
tutarları ayrıntılı olarak gösteren Ek-1’deki liste eklenecek ve bu Tebliğin
3.1. bölümünde açıklandığı şekilde işlem yapılacaktır.
3.3. 2010 Yılı Temmuz Ayına Ait Muhtasar Beyannamesini
Vermiş ve Tahakkuk Eden Vergiyi Ödemiş Olan Mükellefler
Muhtasar beyannameyi vermiş ve tahakkuk eden vergiyi
ödemiş olan mükelleflerin fazladan ödemiş oldukları vergi tutarları, sonraki
dönemlerde verecekleri muhtasar beyannamelere göre ödenecek gelir vergisinden
mahsup edilecektir.
Sonraki dönemlerde verilecek muhtasar beyannamelerde,
çalışanlara ait ücret matrahları beyan edilerek bunlara ilişkin yeni tarife
üzerinden hesaplanan vergilerin tahakkuk ettirilmesi sağlanacaktır. Her bir aya
ilişkin toplam çalışan bazında yapılan tevkifat ile fazla yapılan tevkifat
tutarı ve aradaki farkı gösteren Ek-1’deki liste muhtasar beyanname ekinde
verilecek ve fazla hesaplanması nedeniyle mahsup edilecek tutar, muhtasar
beyannamenin Tablo-1 "Matrah ve Vergi Bildirimi" bölümünün
"Mahsup Edilen Vergiler" kısmının (20) no'lu satırından (KVK 34/8
Mad. Uyarınca KVK 15/3 Maddeye Göre Yapılan Vergi Kesintisinden Mahsup Edilecek
Kesinti Tutarları) sonra gelmek üzere "GVK Geçici 78 inci maddeye göre
yapılan mahsuplar" ifadesi ile gösterilecektir.
3.4. Muhtasar Beyannameyi Üç Aylık Olarak Veren
Mükellefler
Muhtasar beyannameyi üçer aylık olarak veren
mükellefler, fazladan ödenmiş olan vergi tutarlarını Ekim ayında verilecek
muhtasar beyannameden, Tebliğin 3.1. bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde
mahsup edeceklerdir.
3.5. Beyannamelerini Elektronik Ortamda Verecek
Mükelleflerin Yapacakları İşlemler
Beyannamelerini elektronik ortamda veren mükellefler
fazla ödedikleri tutarları Tebliğin 3.1. bölümünde açıklanan şekilde tespit
ederek, e-beyannamede bu işleme münhasır olmak üzere açılmış bulunan
"Mahsup Edilen Vergiler" kısmının "GVK Geçici 78 inci maddeye
göre yapılan mahsuplar" satırında göstereceklerdir.
Ayrıca, her bir aya ilişkin toplam çalışan bazında
yapılan tevkifat ile fazla yapılan tevkifat tutarı ve aradaki farkı gösteren
Tebliğ ekinde yer alan liste (EK:1), elektronik ortamda muhtasar beyanname
ekinde verilecektir.
4. Yapılmış Olan Gelir Vergisi Tevkifat Tutarının Yeni
Hükme Göre Hesaplanan Vergiden Az Olması Durumunda Yapılacak İşlemler
1/1/2010 - 1/8/2010 tarihleri arasındaki ücret
ödemelerinden, yeni tarifeye göre hesaplanması gerekenden daha düşük tutarda
tevkifat yapılmış olması durumunda oluşan fark tutarlar, vergi sorumluları
tarafından 6009 sayılı Kanunun Resmî Gazetede yayımlanmasından sonra yapılacak
ilk ücret ödemesinden kesilerek, bu ödemenin ait olduğu döneme ilişkin muhtasar
beyannamenin verilme ve ödeme süresi içinde topluca (muhtasar beyanname verme
yükümlülüğü olmayanlar hariç) verilecek ayrı bir muhtasar beyanname ile beyan
edilecek ve ödenecektir. Söz konusu beyanname e-beyanname vermek zorunda
olanlarca elektronik ortamda verilecektir.
Bu düzeltme beyannamelerinde de mevcut muhtasar
beyanname kullanılacak ve söz konusu beyanname için ayrıca damga vergisi
hesaplanmayacaktır. Süresinde düzeltilen söz konusu fark için gecikme faizi ve
vergi cezası aranmayıp, eksik tahakkuk etmiş olan verginin bu süre içinde
tamamlanmaması halinde ise bu tarihte vergi ziyaı doğmuş olacaktır.
Birden fazla ayda oluşan farklarda her bir ay için
ayrı ayrı muhtasar beyanname verilmeyecek, tek bir beyanname ile kesilen
vergiler beyan edilerek ödenecektir.
5. Emeklilik, İşten Ayrılma, İşyerinin Kapanması, Ölüm
vb. Durumlarda Fazla Kesilen Vergi Tutarlarının İadesi
Emeklilik, işten ayrılma, işyerinin kapanması, ölüm
gibi haller nedeniyle fazla kesilen vergi tutarlarının hak sahiplerine iadesi,
vergi dairelerince yerine getirilecektir. Söz konusu mükellefler, işverenden
alacakları ve kendilerinden yapılan tevkifat tutarlarını ayrıntılı olarak
gösteren bir yazı ile en son çalıştıkları işverenin muhtasar beyanname yönünden
bağlı olduğu vergi dairesine başvuracak olup, gerekli düzeltme işlemleri ilgili
vergi dairesince yerine getirilecektir.
Tebliğ olunur.
EK-1
GELİR VERGİSİ KANUNUNUN
GEÇİCİ 78 İNCİ MADDESİ KAPSAMINDA VERİLECEK LİSTE
Aylar
Yapılan Tevkifat
Yapılması
Gereken Tevkifat
Fark
————————————
1 1/8/2010
tarih ve 27659 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.