GELİR
VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 272)
1. Giriş
16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla1 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun2 25 inci ve 32 nci maddelerinde yapılan
değişikliklere ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. İşe Başlatmama Tazminatlarının
Vergilendirilmesinde İstisna Uygulaması
2.1. Yasal düzenleme
16/06/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 1 inci
maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (1)
numaralı bendinde yer alan ‘ve işsizlik sebepleriyle verilen tazminat’ ibaresi
‘ve işsizlik sebepleriyle (işe başlatmama tazminatı dahil) verilen tazminat’
şeklinde değiştirilmiş ve Kanunun 4 üncü maddesi ile de Gelir Vergisi Kanununa
aşağıdaki geçici 77 nci madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 77- Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten önceki dönemlerle ilgili olarak 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş
Kanununun3 21 inci maddesi uyarınca işverenlerce işçiye ödenen işe
başlatmama tazminatları, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi
tutulmaz. Anılan dönemlere ilişkin işe başlatmama tazminatı gelir vergisi
tevkifatına tabi tutulan mükelleflerin; tarha yetkili vergi dairelerine
başvurmaları ve dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri şartıyla 213
sayılı Vergi Usul Kanununun4 düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca
tahsil edilen gelir vergisinin red ve iade işlemleri yapılır.
Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esası
belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir."
Bu hükümler, Kanunun yayımı tarihi olan 3/7/2009’da
yürürlüğe girmiştir.
2.2. İstisnanın kapsamı
Gelir Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin birinci
fıkrasının (1) numaralı bendinde yapılan ibare değişikliği ile 22/5/2003 tarihli
ve 4857 sayılı İş Kanununun 21 inci maddesi uyarınca işverenlerce işçilere
ödenen işe başlatmama tazminatları, yapılan düzenlemenin yürürlüğe girdiği
(3/7/2009) tarihten itibaren damga vergisi hariç gelir vergisinden istisna
edilmiştir.
İstisna kapsamındaki tutar, iş sözleşmesi feshinin
geçersizliğine karar veren mahkeme veya özel hakemin kararında belirlediği
işçinin işe başlatılmaması nedeniyle ödenecek tazminat miktarı ile sınırlıdır.
2.3. Yasa değişikliği öncesi uygulama ve yapılacak
işlemler
5904 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa eklenen
geçici 77 nci madde hükmüyle, 3/7/2009 tarihinden önceki dönemlere ilişkin
olarak işverenlerce işçilere ödenen işe başlatmama tazminatlarının, damga
vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaması; anılan dönemlere ilişkin
söz konusu tazminatı gelir vergisi tevkifatına tabi tutulan mükelleflerin ise
tarha yetkili vergi dairelerine başvurmaları, dava açmamaları veya açılmış
davalardan vazgeçmeleri şartıyla 213 sayılı Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin
hükümleri uyarınca tahsil edilen gelir vergisinin red ve iade işlemlerinin
yapılması gerekmektedir.
Buna göre, yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği
tarihten önceki dönemlerle ilgili olarak;
a) Kesilen gelir vergisini dava konusu yapmayan
mükelleflerin,
b) Kesilen gelir vergisiyle ilgili 5904 sayılı
Kanunun yayım tarihi itibarıyla mahkemelerde ihtilafı devam eden mükelleflerin,
davalarından feragat etmeleri ve buna ilişkin ilgili mahkemeden feragat
ettiklerini gösterir şerhli dilekçe örneğini veya bu belge temin edilemediği
takdirde mahkemenin feragat nedeniyle davanın reddine dair vereceği karar
örneğini tarha yetkili vergi dairesine ibraz etmeleri kaydıyla,
c) Kesilen gelir vergisi nedeniyle dava açan ve
aleyhine kesinleşmiş yargı kararı bulunan mükelleflerin,
tarha yetkili vergi dairesine dilekçeyle başvurmaları
halinde, tahsil edilen gelir vergisinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
düzeltmeye ilişkin hükümleri de dikkate alınarak red ve iade işlemlerinin
yapılması uygun görülmüştür.
Yapılacak iade işlemi sırasında, Gelir Vergisi
Kanununun mükerrer 121 inci maddesine göre işe başlatmama tazminatı
tutarlarıyla ilgili vergi indirimi uygulamasından faydalananların indirim
tutarlarının mahsup edilmesi ve mükelleflerin dilekçe ile birlikte çalıştıkları
işverenlerinden alacakları söz konusu dönemlere ait vergi tevkifatı tutarlarına
ilişkin bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri zorunludur.
3. Asgari Geçim İndirimi ile Teşvik Amaçlı Diğer
İndirim ve İstisnaların Birlikte Uygulanması
3. 1. Yasal düzenleme ve uygulama
16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 2 nci
maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun 32 nci maddesine dördüncü fıkrasından
sonra gelmek üzere; “Ücretlerin vergilendirilmesinde asgari geçim indirimi
uygulandıktan sonra, varsa teşvik amaçlı diğer indirim ve istisnalar dikkate
alınır.” fıkrası eklenmiş olup bu hüküm 1/1/2009 tarihinden geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenleme uyarınca, gelir vergisi stopajı
teşviki öngörülen yerlerde ücretli olarak çalışan işçilerin ücret gelirleri
üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, öncelikle 265 seri no.lu Gelir Vergisi
Genel Tebliğinde5 belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanan
asgari geçim indirimi mahsubu yapılacak olup bu mahsup uygulandıktan sonraki
tutar, ilgili kanunlarda yer alan teşvik amaçlı indirim ve istisna
uygulamasında dikkate alınacaktır.
Tebliğ olunur.
––––––––––––––––––
1 3/7/2009 tarihli ve
27277 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2 6/1/1961 tarihli ve
10700 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
3 10/6/2003 tarihli ve
25134 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4 10/1/1961 tarihli ve
10703 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
5 4/12/2007 tarihli ve
26720 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.