5746 SAYILI ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ
HAKKINDA KANUN GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 3)
1. Giriş
Bu Tebliğin konusunu, 28/2/2008 tarihli ve 5746
sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunda1
belirtilen damga vergisi istisnası uygulamasına ilişkin usul ve esaslar
oluşturmaktadır.
2. Yasal Düzenleme
1/4/2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere
yürürlüğe giren 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin
Desteklenmesi Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin 1/a, 1/b, 1/f ve 1/g
fıkraları, 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrası ile 4 üncü maddesinin dördüncü ve
altıncı fıkraları aşağıdaki gibidir:
“Madde 2- (1) Bu Kanunun uygulamasında;
a) Araştırma ve geliştirme faaliyeti (Ar-Ge):
Araştırma ve geliştirme, kültür, insan ve toplumun bilgisinden oluşan bilgi
dağarcığının artırılması ve bunun yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak
üzere kullanılması için sistematik bir temelde yürütülen yaratıcı çalışmaları,
çevre uyumlu ürün tasarımı veya yazılım faaliyetleri ile alanında bilimsel ve
teknolojik gelişme sağlayan, bilimsel ve teknolojik bir belirsizliğe odaklanan,
çıktıları özgün, deneysel, bilimsel ve teknik içerik taşıyan faaliyetleri,
b) Yenilik: Sosyal ve ekonomik ihtiyaçlara cevap
verebilen, mevcut pazarlara başarıyla sunulabilecek ya da yeni pazarlar
yaratabilecek; yeni bir ürün, hizmet, uygulama, yöntem veya iş modeli fikri ile
oluşturulan süreçleri ve süreçlerin neticelerini,
…
f) Ar-Ge personeli: Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan
görevli araştırmacı ve teknisyenleri;
1) Araştırmacı: Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı
kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım
veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az
lisans mezunu uzmanları,
2) Teknisyen: Mühendislik, fen ve sağlık bilimleri
alanlarında yüksek öğrenim görmüş ya da meslek lisesi veya meslek yüksek
okullarının teknik fen ve sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim
sahibi kişileri,
g) Destek personeli: Ar-Ge faaliyetlerine katılan
veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant,
sekreter, işçi ve benzeri personeli,
ifade eder.”
“Madde 3-
…
(4) Damga vergisi istisnası: Bu Kanun kapsamındaki
her türlü Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen
kağıtlardan damga vergisi alınmaz.”
“Madde 4-
…
(4) Bu Kanunda öngörülen şartların ihlali veya teşvik
ve destek unsurlarının amacı dışında kullanılması halinde, zamanında tahakkuk
ettirilmemiş vergiler yönünden vergi ziyaı doğmuş sayılır. Sağlanan vergi dışı
destekler ise 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümlerine göre ve gecikme zammı uygulanmak suretiyle tahsil
edilir.
…
(6) Bu Kanunun uygulamasına ve denetimine ilişkin
usul ve esaslar, TÜBİTAK’ın görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı ile
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından birlikte çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.”
5746 sayılı Kanun kapsamındaki destek ve teşviklere
yönelik uygulama ve denetim usul ve esasları 31/7/2008 tarihli ve 26953 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin
Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
3. Ar-Ge ve Yenilik Faaliyeti ile İlgili Damga
Vergisi İstisnası Uygulaması
3.1. Uygulama Esasları
5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (4) numaralı
fıkrası uyarınca, bu Kanun ve ilgili yönetmelikte kapsam ve sınırları
belirtilen Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen kağıtlar
damga vergisinden müstesna olacaktır.
Bu çerçevede, Kanun ve yönetmelik kapsamındaki Ar-Ge
ve yenilik faaliyetlerinde istihdam edilen personele münhasıran bu görevleri
ile ilgili olarak yapılan ücret ödemeleri nedeniyle düzenlenen kağıtlara da
istisna uygulanacaktır.
Diğer taraftan, noter, resmi daireler, diğer kamu
kurum ve kuruluşları gibi kurum ve kuruluşlarca, 5746 sayılı Kanun kapsamında
Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile ilgili olarak düzenlenen kağıtlara damga
vergisi istisnası uygulanabilmesi için,
- Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında yapılacak
işlemleri belirten ve desteği veren kamu kurum ve kuruluşu,
- Ar-Ge merkezleri ile rekabet öncesi işbirliği
projeleri için başvuru yapılan kamu kurumu,
- Teknoloji merkezi işletmeleri için Teknoloji
Geliştirme Merkezi (TEKMER) Müdürlüğü,
- Uluslararası fonlarca desteklenen ya da Türkiye
Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından yürütülen Ar-Ge ve
yenilik projeleri için TÜBİTAK,
tarafından onaylı listenin, mükellef tarafından işlem
esnasında bu işlemi yapacak kurum ve kuruluşlara ibraz edilmesi yeterli olup
söz konusu kurum ve kuruluşlarca başkaca bir belge aranmayacaktır. Ancak,
işleme konu edilecek kağıtların Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında olduğunun
onaylı listeden anlaşılması gerekmektedir. Onaylı listenin işlem esnasında
ibraz edilmemesi halinde, işlem yapanlarca istisna uygulanması mümkün
bulunmamaktadır.
3.2. İstisna Uygulamasının Başlangıcı
1/4/2008 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere
yürürlüğe giren 5746 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulama usul ve esaslarını
düzenleyen ilgili yönetmelik çerçevesinde;
- Ar-Ge merkezlerinde, Ar-Ge merkezi belgesinin
düzenlendiği,
- Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, proje
sözleşmesinin yürürlüğe girdiği,
- Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge ve yenilik
projesinin onaylandığı,
- Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan
vakıflar tarafından desteklenen veya TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik
projelerinde, bu projelere yönelik destek karar yazısının düzenlendiği veya
proje sözleşmesinin yürürlüğe girdiği,
- Uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik
projeleri için TÜBİTAK’ın onay yazısının düzenlendiği,
- Teknogirişim sermaye desteklerinde, kamu idaresi
tarafından iş planının onaylandığı,
tarihten itibaren Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile
ilgili olarak düzenlenen kağıtlara damga vergisi istisnası uygulanabilecektir.
Ancak, söz konusu kağıtların, noter, resmi daire, diğer kamu kurum ve
kuruluşları gibi kurum ve kuruluşlar nezdinde işlem görmesi durumunda, bu kurum
ve kuruluşlarca damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için onaylı listenin
ibrazının aranılacağı tabiidir.
3.3. İstisna Uygulamasının Sona Erdiği Haller
5746 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümleri
uyarınca,
- Ar-Ge merkezi hüviyetini haiz işletmeler
bakımından, Ar-Ge merkezi olma şartlarının kaybedilmesi, şartların ihlal
edilmesi veya destek ve teşviklerin amacı dışında kullanılması halinde,
şartların kaybedildiği, ihlalin gerçekleştiği veya destek ve teşviklerin amacı
dışında kullanıldığı tarihten,
- Rekabet öncesi işbirliği projesinde, projenin
herhangi bir nedenle sona ermesi halinde bu tarihten, proje sözleşmesinin iptal
edilmesi halinde ise denetimin başlama tarihinden,
- KOSGEB teknoloji merkezi işletmelerinde yürütülen
projelerin herhangi bir nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son
bulması hallerinde, Ar-Ge ve yenilik faaliyeti de son bulacağından bu tarihten,
- Ar-Ge ve yenilik projelerinde, projenin herhangi
bir nedenle sona ermesi veya projeye verilen desteğin son bulması hallerinde,
Ar-Ge ve yenilik faaliyeti bitmiş sayılacağından bu tarihten,
- Teknogirişim sermaye desteklerinde, onaylanan iş
planına kamu idaresi tarafından verilen desteğin son bulduğu tarihten,
itibaren damga vergisi istisnasından
yararlanılamayacaktır.
4. İşlem Yapan Kurum ve Kuruluşların Sorumluluğu
Damga vergisi istisnası uygulayarak işlem yapan
noter, resmi daireler, diğer kamu kurum ve kuruluşları gibi kurum ve
kuruluşların; Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine ilişkin olarak düzenlenen
kağıtlarla ilgili olup istisna uygulanması sebebiyle ilgililerine
ödettirilmeyen veya ödeme sırasında tevkif edilmeyen damga vergilerine ilişkin olarak
vergiye tabi kağıdın düzenlendiği tarihi takip eden 1 ay içinde bu Tebliğin
ekinde yer alan “Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetleri ile İlgili Olarak Damga Vergisi
İstisnasından Yararlananlara Ait Bildirim”i doldurmak suretiyle, ilgililerin
gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı bulundukları vergi dairesine
vermeleri zorunludur. Damga vergisi istisnası uygulanan kağıtların, düzenlenme
tarihinden itibaren 1 aylık sürenin geçirilmemesi kaydıyla, aynı bildirim ile
toplu olarak bildirilmesi mümkün bulunmaktadır.
5746 sayılı Kanun uyarınca gelir vergisi stopajı
teşviki kapsamında yer alan Ar-Ge ve destek personeline yapılan ücret ödemeleri
için gelir vergisi stopajı teşvikine ilişkin bildirim verilmesi halinde, damga
vergisi istisnası da uygulanan bu ücret ödemeleri nedeniyle düzenlenen kağıtlar
için ayrıca bildirim verme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak, gelir vergisi
stopajı teşvikine ilişkin bildirime dahil edilmeyen personele ödenen ücretlere
dair kağıtlara damga vergisi istisnası uygulanması durumunda, bu kağıtlar için
muhtasar beyannamenin verildiği vergi dairesine ayrıca bildirim verilecektir.
5. Diğer Hususlar
5746 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih ile bu
Tebliğin yayımlandığı tarih arasında, anılan Kanun ve yönetmelik hükümleri
çerçevesinde damga vergisi istisnası uygulayarak işlem yapan kurum ve
kuruluşlar tarafından, Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında düzenlenen bu
kağıtlara ilişkin bildirim Tebliğin yayımlandığı tarihi takip eden 3 ay içinde
verilecektir.
Destek ve teşvik unsurlarının amacı dışında
kullanılması, şartların ihlali veya projelere yönelik değerlendirme
raporlarının olumsuz olmasının tespit edilmesi halinde, Ar-Ge ve yenilik
faaliyetlerine ilişkin zamanında tahakkuk ettirilmemiş damga vergisi yönünden
vergi ziyaı doğmuş sayılır ve ziyaa uğratılmış vergiler gecikme faizi ve vergi
ziyaı cezasıyla birlikte tahsil edilir.
Tebliğ olunur.
EK: Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetleri ile İlgili
Olarak Damga Vergisi İstisnasından Yararlananlara Ait Bildirim
———————
1
12/3/2008 tarihli ve 26814 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
EK
Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetleri ile
İlgili Olarak Damga Vergisi İstisnasından Yararlananlara Ait Bildirim
………………. Vergi Dairesi Müdürlüğüne
Mükellefin
Adı
Soyadı (Unvanı)
Vergi
Kimlik Numarası (*)
Gelir/Kurumlar
Vergisi Bakımından Kayıtlı Olduğu Vergi Dairesi
Adresi
İşlemin Hangi Konuda Yapıldığı
Ar -Ge Faaliyeti
Yenilik Faaliyeti
Onaylı
Liste
Liste
Konusu Faaliyet
Listenin
Onay Tarih/Sayısı
Onaylayan
Kurum/Kuruluşun Adı
Damga Vergisine Konu Kağıtlara İlişkin Tablo (**)
Sıra
No
Düzenlendiği Tarih
Mahiyeti
Tarafları
İhtiva Ettiği Belli Para
(TL)
Damga Vergisi Tutarı (TL)
(***) Bildirimi Yapan
…/.../….
İmza – Mühür
(İmza Sahiplerinin İsim ve Unvanı, Kaşeleri)
------------------------------
(*)
Gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası yazılacaktır.
(**)Bu
bölümün yetersiz kalması durumunda tabloya satır eklenecektir.
(***)Temsile
yetkililer tarafından imzalanacaktır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.