5225
SAYILI KÜLTÜR YATIRIMLARI VE GİRİŞİMLERİNİ TEŞVİK KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SERİ
NO: 1)
1.
Giriş
5225
sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanununda1 yer
alan gelir vergisi stopajı indiriminin uygulanmasına yönelik açıklamalar bu
Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2.
Yasal Düzenleme
5225
sayılı Kanunun;
-
5 inci maddesinin (b) bendinde,
“Gelir
vergisi stopajı indirimi; bu Kanun uyarınca belge almış kurumlar vergisi
mükellefi yatırımcı veya girişimcilerin, ilgili idareye verecekleri aylık
sigorta prim bordrolarında bildirdikleri, münhasıran belgeli yatırım veya
girişimde çalıştıracakları işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir
vergisinin, yatırım aşamasında üç yılı aşmamak kaydıyla % 50'si, işletme
aşamasında ise yedi yılı aşmamak kaydıyla % 25'i, verilecek muhtasar beyanname
üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir.
Bu
bendin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.”
-
6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında,
“5
inci maddenin (b), (c) ve (d) bentlerindeki teşvik ve indirim unsurlarından
yararlanan kültür yatırım ve girişimleri için başka bir teşvik mevzuatında da
benzer teşvik ve indirimlerin bulunması halinde, yatırımcı veya girişimcinin
lehine olan hükümler uygulanır.”
-
10 uncu maddesinde,
“Belgeli
yatırımı veya girişimi Bakanlığın izni ile devralanlar da kalan süre için bu
Kanun hükümleri çerçevesinde teşvik ve indirim uygulamasından yararlanırlar.
Yatırım
veya girişimlere 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebeplerle
son verilmesi halleri hariç olmak üzere, bu Kanun uyarınca belge alan
yatırımcılar veya girişimcilerin, faaliyetlerini sona erdirmeleri ve bir yıl
içinde tekrar başlamamaları halinde, yatırım aşamasında yararlandıkları
istisna, muafiyet ve hakların parasal tutarını ilgili mevzuat hükümleri
gereğince ödemekle yükümlüdürler. İstisna hallerinde ödeme yükümlülüğünün
kaldırılmasına Maliye Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının
uygun görüşü alınarak Bakanlıkça karar verilir.”
hükmü
yer almaktadır.
Kanunun
5 ve 6 ncı maddeleri ile “Kültür Yatırım ve Girişimlerinin Nitelikleri ve
Nicelikleri Yönetmeliği”2 ve “Kültür Yatırım ve Girişimlerine Gelir
Vergisi Stopajı, Sigorta Primi İşveren Payı ve Su Bedeli İndirimi ile Enerji
Desteği Uygulamasına Dair Yönetmelik”3 hükümlerine dayanılarak
yayımlanan, “Kültür Yatırımı ve Girişimlerinde Teşvik Kapsamında Çalıştırılacak
Personele İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ”4 de yatırım veya
işletmenin niteliğine göre mükelleflerin indirim kapsamında çalıştırabileceği
azami işçi sayısı belirlenmiştir.
Kanunun
5/b maddesindeki yetkiye istinaden gelir vergisi stopajı indirimi uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
3.
İndirim Uygulamasından Yararlanacak Mükellefler
Gelir
vergisi stopajı indiriminden, kültür yatırımı ve kültür girişimi belgesi almış
kurumlar vergisi mükellefleri yararlanacaklardır.
İndirimin
uygulanmasında tam veya dar mükellefiyet esasında vergilendirilmenin bir önemi
bulunmamakta olup kamu kurum ve kuruluşlarına ait iktisadi işletmeler kurumlar
vergisi mükellefi olması koşuluyla bu indirimden yararlanacaktır.
4.
Gelir Vergisi Stopajı İndiriminden Yararlanma Süresi ve Oranları
Mükelleflerin
gelir vergisi stopajı indiriminden yararlanabilmeleri için bu Kanun uyarınca
kültür yatırımı belgesi veya kültür girişimi belgesi almış olmaları
gerekmektedir.
Mükelleflerin
ilgili idareye verecekleri aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri,
münhasıran belgeli yatırım veya işletmede çalıştıracakları işçilerin ücretleri
üzerinden hesaplanan gelir vergisinin;
- Yatırım
aşamasında üç yılı aşmamak kaydıyla % 50'si,
- İşletme
aşamasında ise yedi yılı aşmamak kaydıyla % 25'i,
verilecek
muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilecektir.
Kültür
yatırımı belgesi veya kültür girişimi belgesi, yatırım veya işletmenin nitelik
ve nicelikleri esas alınarak düzenleneceğinden, yatırım veya girişim belgesi
yukarıda belirtilen sürelerden daha kısa olması halinde, belgede yer alan süre
kadar yararlanılabilecektir. Ancak, belgelerde yer alan sürenin daha uzun
olması durumunda, indirimden yararlanılacak süre her halükarda yatırım aşaması
için üç yılı, işletme aşaması için de yedi yılı aşamayacaktır.
Örnek
15 :
Mardin
ilinde 1/2/2009 tarihinde belgeli kültür yatırımına başlamış olan (X) Limited
Şirketi, aylık prim ve hizmet belgesinde 20 işçi istihdam ettiğini
bildirmiştir.
Mükellefin
yatırım aşamasında istihdam ettiği 20 işçinin 2009 Şubat ayı ücretleri
üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarı 1.700 TL’dir.
Bu
durumda, mükellefin indirim kapsamında olan 20 işçi dolayısıyla muhtasar
beyanname (Şubat ayına ait olup Mart ayında verilen muhtasar beyanname)
üzerinden tahakkuk eden vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin edilebilecek
azami tutar, işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan vergi tutarının %50’si
(850 TL) olacaktır.
İndirimin
devam ettiği süreler içinde işçi çıkarılması veya emeklilik nedenleriyle işçi
sayısında azalma olması halinde, terkin edilecek vergi tutarının tespitinde,
işyerinde kalan ve fiilen çalışan işçi sayısı dikkate alınacaktır.
5.
Fiilen Çalışma Zorunluluğu
Gelir
vergisi stopajı indirimi, sadece kültür yatırımı ve girişimi belgesi olan
yerlerde fiilen çalıştırılan işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir
vergisi açısından geçerlidir. Bu işyerlerine ilişkin bordrolarda gösterilmiş
olsa dahi, fiilen bu işyerlerinde çalışmayan işçiler açısından indirimden
yararlanılması mümkün değildir.
Ancak,
izin, hastalık ve benzeri nedenlerle fiilen çalışılmaması bu şartın ihlali
anlamına gelmez.
6.
Gelir Vergisi Stopajı İndiriminde Asgari Geçim İndirimi Uygulaması
5225 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendi
kapsamında gelir vergisi indiriminden yararlanan işverenlerce istihdam edilen
ücretlilerle ilgili asgari geçim indirimi, Gelir Vergisi Kanununun 32 nci
maddesi ile 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde6
belirtilen usul ve esaslara göre hesaplanacaktır.
İşçilerin
ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi esas alınarak terkin edilecek
azami tutarlar belirlendikten sonra asgari geçim indirimi tutarı mahsup
edilecektir.
Örnek
2:
Bayburt
ilinde kurumlar vergisi mükellefi (A) Limited Şirketi yapılmakta olan kültür
girişimi nedeniyle toplam 2 işçi istihdam etmektedir. Şubat-2009 döneminde
çalışanlarından tevkif ettiği gelir vergisi ve asgari geçim indirimi tutarları
her işçi için aşağıdaki şekildedir:
Brüt Ücret (TL)
Gelir Vergisi Tutarı (TL)
Asg. Geç. İnd. Tutarı (TL)
Birinci işçi
666
84,91
74,92
İkinci işçi
3.000
382,5
67,43
Toplam
3.666
467,41
142,35
Buna göre, (A) Limited Şirketi'nin 2
işçi için yararlanacağı terkin tutarı şöyle hesaplanacaktır:
Birinci işçi (TL)
İkinci
işçi (TL)
Toplam (TL)
a
Hesaplanan gelir vergisi tutarı
84,91
382,50
467,41
b
Terkin edilecek azami tutar (a x%25=)
21,23
95,63
116,86
c
Mahsup edilecek asgari geçim indirimi
74,92
67,43
142,35
d
Asgari geçim indiriminin mahsubundan sonra kalan
tutar (a-c=)
9,99
315,07
325,06
e
Terkin edilecek tutar (b veya d
satırlarındaki tutarlardan küçük olanından fazla olamaz)
9,99
95,63
105,62
f
Vergi dairesine ödenecek tutar [a-(c+e)=]
-
219,44
219,44
İndirim,
teşvik kapsamında çalıştırılacak azami personel sayısı dikkate alınarak çalıştırılan
işçi bazında uygulanmaktadır. Bu nedenle, örnekte her bir çalışanın ücret
gelirleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinden öncelikle teşvik kapsamında
yararlanılabilecek azami tutar hesaplanmıştır. Hesaplanan gelir vergisinden;
önce asgari geçim indirimi sonra terkin edilebilecek indirim tutarı mahsup
edilmiştir. Mahsup sonucu kalan gelir vergisi tutarı vergi dairesine
ödenecektir.
7.
İndirimin Uygulanması
7.1.
Mükellefler Tarafından Yapılacak İşlemler
Gelir
vergisi stopajı indiriminden yararlanacak olan mükellefler, ilgili döneme
ilişkin verecekleri muhtasar beyannamelerinde, çalıştırdıkları tüm işçilere ait
ücret matrahlarını beyan ederek bunlara ilişkin vergilerin tahakkuk
ettirilmesini sağlayacaktır.
Gelir
vergisi stopajı indiriminden yararlanabilmek için muhtasar beyanname ile
birlikte bu Tebliğin ekinde yer alan “Kültür Yatırımları ve Girişimleri
Teşvikine Ait Gelir Vergisi Stopajı İndirimine İlişkin Bildirim” ile kültür
belgesinin tasdikli örneğini de muhtasar beyannamenin verildiği vergi dairesine
vermeleri gerekmektedir. Kültür belgesinin tasdikli örneği indirimden
faydalanmaya başlanılan ilk ay verilecektir. Bu bildirimin, muhtasar
beyannameyi e-beyanname şeklinde verenler tarafından elektronik ortamda, diğer
mükelleflerce ise kağıt ortamında verilmesi gerekmektedir.
5225
sayılı Kanun gereğince gelir vergisi stopajı indiriminden yararlanacak olan
mükellefler, bildirimde yer alan terkine konu olacak vergi tutarını verecekleri
muhtasar beyannamenin Tablo-1 “Matrah ve Vergi Bildirimi” bölümünün (18/b)
no’lu satırında (Ücret Ödemeleri Üzerinden Yapılan Tevkifatın 5225 sayılı Kanun
Gereği Terkin Edilen Tutarı) göstereceklerdir. Bu tutar, (17/b) no’lu satırda
gösterilen gelir vergisi kesintisi toplamından indirilerek terkin sonrası kalan
gelir vergisi tutarı (19) no’lu satırda gösterilecektir.
İndirimden
yararlanacak işçi sayısının tespitinde esas alınacak olan belgeler (Yatırıma
veya işletmeye başlandığı tarihte ilgili idareye verilmiş olan aylık prim ve
hizmet belgeleri), en geç muhtasar beyannamenin verileceği tarihe kadar bu
beyannamenin verildiği vergi dairesine, birden fazla vergi dairesine muhtasar
beyanname verilmesi halinde ise kurumlar vergisi bakımından bağlı olunan vergi
dairesine verilecektir.
7.2.
Vergi Dairelerince Yapılacak İşlemler
Mükellefler
tarafından verilen muhtasar beyannameler üzerinden ilgili vergi dairesince
gerekli tahakkuk işlemi yapılacaktır. 5225 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde
terkine konu edilen tutar muhtasar beyannamenin (18/b) no’lu satırında gösterilmiş
olduğundan, vergi dairesince ayrıca bir terkin işlemi yapılmayacaktır.
Bildirimin
verildiği vergi dairesinin sınırları içerisinde yer almayan işyerlerindeki
istihdam dolayısıyla indirimden yararlanılmışsa, bildirimin bir örneği vergi
dairesi tarafından gerekli kontrollerin yapılması açısından işyerinin bulunduğu
ilgili vergi dairesine ayrıca gönderilecektir.
8.
Diğer Hususlar
8.1.
Başka Bir Teşvik Mevzuatında Benzer Teşvik ve İndirimlerin Bulunması Hali
5225
sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, gelir vergisi stopajı
indiriminden yararlananlar için başka bir teşvik mevzuatında da benzer teşvik
ve indirimlerin bulunması halinde, lehe olan hükümler uygulanır.
8.2.
Belgeli Kültür Yatırımı veya İşletmelerinin Devri veya Faaliyetinin Sona
Ermesi
Hali
Kanunun
10 uncu maddesi gereği belgeli kültür yatırımlarını veya işletmelerini Kültür
ve Turizm Bakanlığının izni ile kiralayan veya devralan kurumlar vergisi
mükellefleri de kalan süre için indirim uygulamasından yararlanacaklardır.
Belge
sahibi tüzel kişiliğin şirket ana sözleşmesinin, ortaklık statüsü veya
yapısının Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ile değiştirilmesi hali de kalan
süre için indirimden yararlanılmasına engel değildir.
Yukarıda
belirtilen esaslar çerçevesinde yatırım veya işletmeyi kiralayan veya
devralanların indirimden kalan süre kadar yararlanmaları için, bu durumun
Kültür ve Turizm Bakanlığından alınan belgelerle tevsik edilmesi gerekmektedir.
İndirimin,
kültür belgeli işletmelere tanınması nedeniyle Kanunda belirtilen sürelerin
tamamlanması halinde işletmeleri devralan kurumlarca indirimden faydalanılamaz.
8.3.
Yatırımların veya İşletmelerin Tamamlanamaması
5225
sayılı Kanunun amacı bir yandan kültür yatırımı ve işletmelerinde bulunan kurumlar
vergisi mükellefleri için istihdamın maliyetinin azaltılması, diğer yandan da
bu tür yatırımların devamlılığını sağlamak olduğundan yatırım ve işletmelerin
tamamlanması gerekmektedir. Yatırım aşamasında gelir vergisi stopajı
indiriminden yararlanan mükelleflerin yatırımlarını işletme aşamasına
geçirmemeleri durumunda yararlanılan indirim tutarları kendilerinden tahsil
edilecektir.
Kanunun
10 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gelir vergisi stopajı indiriminden
yararlanmaya başlayan girişimci veya yatırımcıların yatırım ve işletmelere;
-
Vergi Usul Kanununda belirtilen mücbir sebepler dışında son vermeleri halinde,
-
Bir yıl içinde tekrar başlamamaları halinde,
yatırım
aşamasında indirim konusu yapılan tutarlar, 213 sayılı Kanun ile 6183 sayılı
Kanun hükümleri çerçevesinde gerekli müeyyideler uygulanarak tahsil
edilecektir.
8.4.
Geçmiş Döneme Ait Belge Sahiplerinin Gelir Vergisi Stopajı İndiriminden
Faydalanmaları
Kültür
yatırımı ve girişimlerinde indirim kapsamında çalıştırılacak personelin azami
sayısı, nitelikleri ve seçimine ilişkin usul ve esaslar; Kültür Yatırımı ve
Girişimlerinde Teşvik Kapsamında Çalıştırılacak Personele İlişkin Usul ve
Esaslara Dair Tebliğ ile belirlenmesi nedeniyle gelir vergisi stopajı indirimi
uygulanabilir hale gelmiştir.
Dolayısıyla
bu Tebliğin yayımından önce kültür belgesi almış olanlar, kültür yatırımı veya
girişimi belgeleri kapsamında çalışan azami personel sayısının, Kültür ve
Turizm Bakanlığınca belgelerine işlendiği tarihi takip eden aydan itibaren yatırım
aşamasında üç yıl, işletme aşamasında yedi yılı aşmamak kaydıyla bu Tebliğin
“6. İndirimin Uygulanması” bölümündeki esaslar çerçevesinde gelir vergisi
stopajı indiriminden faydalanacaklardır.
Tebliğin
yayımından önce düzenlenen kültür belgesine azami personel sayısının işlenmiş
olması halinde, azami süreler bu Tebliğin yayımından itibaren uygulanacaktır.
Tebliğ
olunur.
—————————————
1 21/7/2004 tarihli ve 25529 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
2 16/8/2005 tarihli ve 25908 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
3 14/8/2006 tarihli ve 26228 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
4 28/1/2009 tarihli ve 27124 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
5 Bu örnekte, asgari geçim indirimi uygulaması
ihmal edilmiştir.
6 4/12/2007 tarihli ve 26720 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
EK
KÜLTÜR
YATIRIMLARI VE GİRİŞİMLERİNE AİT GELİR VERGİSİ STOPAJI İNDİRİMİNE İLİŞKİN
BİLDİRİM
MÜKELLEFE
İLİŞKİN BİLGİLER
Mükellefin
İşyeri
Sicil Numarası
Vergi
Kimlik Numarası
Bildirimin
Ait Olduğu Dönem
Vergi
Dairesi
Bildirimin
Verildiği Vergi Dairesi
Bulunduğu
İl / İlçe
Unvanı
Tarih
....../......./200..
İmza
Çalıştırılan
Toplam İşçi Sayısı
Kültür
Yatırımı / Kültür Girişimi Belgesinin Tarih ve Sayısı
İşyerinin
Adresi ve Tel. No
KÜLTÜR YATIRIMI BELGESİ
KAPSAMINDA TERKİN EDİLECEK GELİR VERGİSİ STOPAJI İNDİRİMİNE İLİŞKİN BİLGİLER
Sıra
Adı Soyadı
T.C. Kimlik Numarası
Sigorta Numarası
Brüt Ücreti
Hesaplanan Gelir Vergisi
(a)
Terkin Edilecek Azami Tutar *
(b)=(a x %50)
Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi **
( c )
Asgari Geçim İndiriminin Mahsubundan Sonra Kalan
Tutar
(d)=(a-c)
Terkin Edilecek Tutar ***
( e )
TOPLAM
KÜLTÜR GİRİŞİMİ BELGESİ KAPSAMINDA TERKİN EDİLECEK
GELİR VERGİSİ STOPAJI İNDİRİMİNE İLİŞKİN BİLGİLER
Sıra
Adı Soyadı
T.C. Kimlik Numarası
Sigorta Numarası
Brüt Ücreti
Hesaplanan Gelir Vergisi
(a)
Terkin Edilecek Azami Tutar *
(b)=(a x %25)
Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi
**
( c )
Asgari Geçim İndiriminin Mahsubundan Sonra Kalan
Tutar
(d)=(a-c)
Terkin Edilecek Tutar ***
( e )
TOPLAM
* İndirim, toplam işçi sayısı
dikkate alınmak suretiyle değil, yatırım ve girişim belgesinde belirtilen sayı
ile sınırlı çalıştırılan işçi bazında uygulandığından
kişi başına ücret üzerinden
hesaplanan gelir vergisinin yatırım aşamasında %50’si, girişim aşamasında %25
olarak hesaplanacaktır.
** 265 seri No.lu Gelir Vergisi
Genel Tebliğinde yer alan hükümler dikkate alınacaktır. (Asgari Geçim İndirimi
Bordrosunda yer alan tutarlar)
*** Bu satıra yazılacak tutar, (b) veya (d)
satırlarındaki tutarlardan küçük olanından fazla olamaz.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.