MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ (TÜRK LİRASI
VE KURUŞ KULLANIMINDA ÖZEL KESİM MUHASEBE SİSTEMİNE İLİŞKİN OLARAK İŞLETMELER
TARAFINDAN UYULACAK ESASLAR HAKKINDA)
SIRA NO: 15
1 - Yasal Düzenleme:
Bilindiği üzere, 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun 31/1/2004 tarihli ve 25363 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanmıştır.
Söz konusu Kanunun 1 inci maddesinde “Türkiye
Cumhuriyeti Devletinin para birimi Yeni Türk Lirasıdır. Yeni Türk Lirasının alt
birimi Yeni Kuruştur. Bir Yeni Türk Lirası (YTL) yüz Yeni Kuruşa (YKR) eşittir.
Bakanlar Kurulu, Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruşta yer
alan yeni ibarelerini kaldırmaya ve uygulamaya ilişkin esasları belirlemeye
yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 5/5/2007 tarihli ve 26513 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan 4/4/2007 tarihli ve 2007/11963 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararının,
- 1 inci maddesinde, Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruşta
yer alan “Yeni” ibarelerinin kaldırıldığı,
- Geçici 1 inci maddesinde, bu kararın uygulanmasına
ilişkin çalışmalarda ve uygulanmasında karşılaşılan tereddütleri gidermeye ve
gerekli düzenlemeleri yapmaya Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan; görev
alanlarına giren konularda düzenleme yapmaya Maliye Bakanlığı, Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası,
Sermaye Piyasası Kurulu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun yetkili
olduğu,
- 3 üncü maddesinde ise, bu Kararın geçici 1 inci
maddesinin yayımı tarihinde, diğer maddelerinin ise 1/1/2009 tarihinde
yürürlüğe gireceği,
hükümleri bulunmaktadır.
Buna göre, 4/4/2007 tarihli ve 2007/11963 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruşta yer alan “Yeni”
ibarelerinin kaldırılması ve Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesinin
yürürlük tarihinin 1/1/2009 olması sebebiyle özel kesim muhasebe sistemine
ilişkin olarak işletmeler tarafından uyulacak esaslar konusunda aşağıdaki
açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
2 - Türk Lirası ve Kuruş Kullanımında Özel Kesim
Muhasebe Sisteminde Uyulacak Esaslar:
2.1 - 31/12/2008 tarihi sonuna kadar yapılacak dönem
sonu işlemleri dahil muhasebe kayıtları Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruş
üzerinden olacaktır. 1/1/2009 tarihinden itibaren yapılacak muhasebe kayıtları
ise Türk Lirası ve Kuruş üzerinden olacaktır.
2.2 - Maliye Bakanlığınca özel hesap dönemi tayin
edilen mükellefler de 1/1/2009 tarihinden itibaren normal vergilendirme
dönemine sahip diğer mükellefler gibi muhasebe kayıtlarını Türk Lirası ve Kuruş
üzerinden yapacaklardır. Ancak, Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruş üzerinden
yapılmış olunan muhasebe kayıtları neticesinde elde edilen 31/12/2008 tarihli
geçici mizanda yer alan hesaplardaki para birimleri 1/1/2009 tarihi itibari ile
Türk Lirası ve Kuruş olarak düzeltilecektir.
2.3 - Bilanço esası dışında serbest meslek kazancı ve
işletme hesabı esasına göre defter tutan diğer mükellefler de 1/1/2009
tarihinden itibaren Türk Lirası ve Kuruş para birimine göre defter
tutacaklardır.
3 - Türk Lirası ve Kuruş Kullanımında Beyanname, Belge
ve Bildirim Düzeni İle İlgili Uyulacak Esaslar:
3.1 - 31/12/2008 tarihi sonuna kadar düzenlenecek tüm
belgeler (fatura, sevk irsaliyesi, vb) Yeni Türk Lirası ve Yeni Kuruş üzerinden
düzenlenecektir. 1/1/2009 tarihinden itibaren düzenlenecek tüm belgeler ise
Türk Lirası ve Kuruş üzerinden olacaktır.
3.2 - 2008 yılı vergilendirme dönemine ilişkin olmakla
birlikte, 1/1/2009 tarihinden sonra verilecek KDV, Muhtasar, Geçici Vergi ve
Kurumlar Vergisi gibi beyannameler ile belgelerin düzenlenmesinde Türk Lirası
ve Kuruş para birimi esas alınacak ve söz konusu beyannameler ve belgeler Türk
Lirası ve Kuruş üzerinden düzenlenecektir.
3.3 - 2008 mali yılı işlemlerine ilişkin olarak
düzenlenen ancak, 1/1/2009 tarihinden sonra verilmesi gereken (Gelir ve
Kurumlar Vergisi Beyannameleri ekinde yer alan ) mali tablolarda kullanılacak
para birimi Türk Lirası ve Kuruş olacaktır.
3.4 - Mükellefler, kullanmakta oldukları bazı matbu
fatura veya fatura yerine geçen vesikalarda tutarın yazı ile belirtildiği
bölümde yer alan YTL ve YKR ibarelerindeki “Y” nin üstünü çizmek suretiyle eski
belgelerini kullanmaya devam edebileceklerdir.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.