TÜTÜN MAMULLERİ VE ALKOLLÜ İÇKİLERDE BANDROL DENETİMİ
ESASLARINA İLİŞKİN GENEL TEBLİĞİ
SERİ NO: 1
1. Giriş
Bilindiği üzere, 4733 sayılı "Tütün ve Alkol Piyasası
Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun"un 8 inci maddesinde
5752 sayılı Kanunla1 yapılan değişiklikle; tütün mamulleri ve
alkollü içkilerin ambalajlarına uygulanması gereken bandrol, etiket, hologram,
pul, damga veya benzeri işaretlerle ilgili olarak yürürlükteki düzenlemelere
uyulmaması ve/veya aykırı hareket edilmesi hususları adli suç kapsamına alınmış
ve bu suçlara ilişkin ceza hükümleri 15/5/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe
girmiş durumdadır.
Buna göre ilgili kurumlarca yapılacak bandrol
denetimlerinde, 4733 sayılı Kanunun 5752 sayılı Kanun ile değişik 8 inci
maddesi çerçevesinde adli suç konusu teşkil eden bazı eylemlerin tespit
edilmesi ve sonrasında yapılacak işlemlere yönelik açıklamalar bu Tebliğin
konusunu oluşturmaktadır.
2. Adli Cezayı Gerektiren Bandrol Suçları
2.1. Bandrollerin Usulsüz Temini, Dağıtılması ve
Kullanılması
4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci
fıkrasında, bandrolü mevzuatta belirlenen şekilde temin etmesine rağmen
ürettiği veya ithal ettiği ürünlerde kullanmaksızın bedelli veya bedelsiz
olarak yayanlar, bandrolleri alma veya kullanma hakkı olmadığı halde sahte
evrak veya dokümanlarla veya herhangi bir biçimde ilgili kuruluşu yanıltarak
temin edenler ile bandrolleri taklit veya tahrif ederek ya da konulduğu üründen
kaldırarak, değiştirerek ya da her ne suretle olursa olsun tedarik ederek amacı
dışında kullananların iki yıldan beş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî
para cezası ile cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.
(Ek:RG-25/6/2010-27622)
Tütün mamulleri ve alkollü içkiler
üzerinde bulunan bandrollerin gizli güvenlik özelliklerinde yer alan bandrol
teslimat veya aktivasyon yeri bilgilerinin ürünün üreticisi veya
ithalatçısından farklı olduğunun veya bandrollerin her ne suretle olursa olsun
tedarik edilerek amacı dışında kullanıldığının mobil denetim cihazı ile tespit
edilmesi de bu kapsamda değerlendirilecektir.
(Ek:RG-25/6/2010-27622)
Örneğin;
—
Seri üretim yapmayan alkollü içki üreticisi “A” firması tarafından üretilen “X”
ürünü üzerinde “A” firmasına ait aktive edilmiş bandrol bulunması gerekirken,
seri üretim yapan alkollü içki üreticisi, seri üretim yapmayan alkollü içki
üreticisi, veya alkollü içki ithalatçısı “B” firmasına ait aktive edilmiş
bandrolün kullanıldığının,
—
Seri üretim yapan alkollü içki üreticisi “A” firması tarafından üretimi yapılan
“X” ürününün, “B” firmasına ait bandrol kullanılarak “A” firmasının üretim
hattında aktive edildiğinin veya kullanıldığının,
—
Seri üretim yapan alkollü içki üreticisi “A” firması tarafından üretilen “X”
ürünü üzerindeki bandrolün seri üretim hattında aktive edilmesi gerekirken,
aktive edilmiş bandrol kullanıldığının,
—
Geçmiş yıllara ait ürün üzerinde kullanılmayan tütün mamulü veya alkollü içki
bandrollerinin, fire bandrolü tespit ve imha komisyonu tarafından tespit ve
imha edildiği tarihten sonra üreticiler, ithalatçılar, toptancılar,
perakendeciler veya satış noktalarında bulundurulduğunun,
—
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından izin verilen durumlar hariç; geçmiş yıllara
ait tütün mamulü veya alkollü içki bandrollerinin sonraki yıllarda üretilen
veya ithal edilen ürünler üzerine uygulandığının,
Mobil
denetim cihazı ile yapılan denetimde, cihaz denetleme (online) konumunda iken
tespit edilmesidir.
2.2. Taklit Bandrolün İmali, Ülkeye Sokulması ve
Satılması
4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü
fıkrasında, bandrollerin taklitlerini imal eden veya taklitlerini ülkeye sokanlar
ile taklit bandrolleri taklit olduklarını bilerek bulunduran, nakleden, satan
ya da kullananlar üç yıldan beş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para
cezası ile cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.
2.3. Bandrolsüz, Taklit Bandrollü veya Niteliğine Uygun
Olmayan Bandrollü Ürünlerle İlgili Suçlar
4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü
fıkrasında, ambalajlarında bandrol bulunmayan tütün mamulleri ve alkollü
içkiler ile ambalajlarında taklit ya da niteliğine uygun olmayan bandrol ihtiva
eden bu tür ürünleri ticari amaçla bulunduran, nakleden, satışa arz eden veya
satan şahısların iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para
cezası ile cezalandırılacağı hükme bağlanmıştır.
3.
(Değişik üçüncü bölüm:RG-25/6/2010-27622)
Taklit
veya Niteliğine Uygun Olmayan Bandrolün Tespiti
Ürün
izleme sistemi kapsamında kullanılmakta olan tütün mamulleri ve alkollü içki
bandrolleri açık ve gizli olmak üzere birçok güvenlik özelliğini bir arada
bulundurmaktadır. Tütün mamulleri ve alkollü içkilerde kullanılan bandrollerin
açık güvenlik özellikleri çıplak göz ve/veya özel filtre ile, gizli güvenlik
özellikleri ise sadece mobil denetim cihazı ile kontrol edilebilmektedir.
Bandrollerin
gizli güvenlik özellikleri, mobil denetim cihazı "denetleme" (online)
konumunda iken Paket Anahtarlamalı Radyo Hizmetleri (GPRS) ile Gelir İdaresi
Başkanlığı Veri Yönetim Sistemine bağlanmak suretiyle tamamen,
"izleyici" ve “denetleme” (offline) konumunda iken ise kısmen kontrol
edilebilmektedir.
Dolayısıyla,
tütün mamulleri ve alkollü içkilerde kullanılan bandrollerin açık güvenlik
özellikleri çıplak göz ve/veya özel filtre ile, gizli güvenlik özellikleri ise
mobil denetim cihazı ile kontrol edilmek suretiyle taklit veya niteliğine uygun
olmayan bandrol tespit edilebilmektedir.
Buna
göre, bandrolün açık ve gizli güvenlik özelliklerini kontrol etmek suretiyle,
4733 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde yer alan taklit veya niteliğine uygun
olmayan bandrol tespit edilirken aşağıda açıklanan hususların dikkate alınması
gerekmektedir.
3.1.
Taklit Bandrolün Tespiti
3.1.1.
Açık Güvenlik Özelliklerinin Kontrolü
Tütün
mamulleri ve alkollü içki bandrollerinin açık güvenlik özelliklerinin;
Çıplak
gözle yapılan kontrolünde;
—
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın renkli logosuna gözle iki farklı açıdan dik ve sağ
taraftan veya çapraz bakılmasına bağlı olarak çift renk arasında değişim
görülmesi (Örneğin 2009 yılı öncesi tütün mamulü ve alkollü içki bandrollerinde
turkuaz ve mor arasında geçiş, 2009 ve 2010 yılı tütün mamulü ve alkollü içki
bandrollerinde ise pembe ve yeşil arasında geçiş vardır.)
—
2008, 2009 ve izleyen yıllara ilişkin alkollü içki bandrollerinde; Gelir
İdaresi Başkanlığı logosunun üst kısmında fermente alkollü içki bandrolünde “F”
harfinin, distile alkollü içki bandrolünde ise “D” harfinin farklı açıdan
bakılmasına bağlı olarak görülmesi (GİB logosunun üst kısmına dik bakıldığında
bu harf görülmez iken, çapraz açıdan bakılınca görülür hale gelmektedir.),
—
Tütün mamulü bandrolünde, “TÜTÜN” ibaresinin bulunması,
—
2009 yılı ve sonrası alkollü içki bandrollerinde, Gelir İdaresi Başkanlığı
logosunun alt kısmında gözle görülür şekilde ürün ambalaj hacim bilgisi ve GTİP
grup bilgisi bulunması,
Özel
filtre ile yapılan kontrolünde;
—TAPDK
logosuna sol pencereden bakıldığında yeşil, sağ pencereden bakıldığında kırmızı
rengin görülmesi,
Gerekmekte
olup, her iki yöntemle yapılan kontroller neticesinde açık güvenlik
özelliklerinin herhangi birini sağlamadığı anlaşılan bandrolün taklit olduğu
sonucuna varılacaktır.
3.1.2.
Gizli Güvenlik Özelliklerinin Kontrolü
Mobil
denetim cihazı ile yapılan denetimde, bandrolün içindeki gizli kodun
görülememesi durumunda bandrolün taklit olduğu sonucuna varılacaktır. Bandrol
üzerindeki gizli kodun mevcut olup olmadığı, mobil denetim cihazı
"izleyici" konumundayken görülebilmektedir.
3.2.
Niteliğine Uygun Olmayan Bandrolün Tespiti
3.2.1.
Açık Güvenlik Özelliklerinin Kontrolü
Alkollü
içki bandrolleri üzerinde bulunan açık güvenlik özelliklerinden kod tipi (F:
Fermente; D: Distile), GTİP grup bilgisi veya ürün hacim bilgisinden herhangi
birisinin, bandrolün üzerinde bulunduğu ürünün özelliklerine uygun olmaması
durumunda kullanılan bandrolün niteliğine uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
Örneğin
2009 ve izleyen yıllarda çıplak gözle yapılan kontrollerde;
—
Fermente alkollü içki ürünlerinden şarap, meyve şarabı, vermut, köpüren şarap
ve benzerlerinin dış ambalajında “Distile Alkollü İçki Bandrolünün”, distile
alkollü içki ürünlerinden rakı, viski, cin, likör, rom, votka ve benzerlerinin
dış ambalajında ise “Fermente Alkollü İçki Bandrolünün”,
—
Fermente alkollü içki ürünü olan şarap grubu üzerinde “2204” GTİP grup bilgisi yazılı bandrol yerine “2206” GTİP grup bilgisi bulunan meyve şarabı grubu
veya “2208” GTİP grup bilgisi bulunan viski ve rom grubu bandrolünün,
—
“70 cl” distile alkollü içki ürünü olan rakı üzerinde “70 cl” hacim bilgisi
yazılı bandrol yerine “35 cl” hacim bilgisi bulunan bandrolün,
Kullanıldığının
tespit edilmesi halinde ürün üzerinde kullanılan bandrolün niteliğine uygun
olmadığı sonucuna varılacaktır.
2007
ve 2008 yılı alkollü içki bandrolleri üzerinde bulunan açık güvenlik
özelliklerinden sadece kod tipinin bandrolün üzerinde bulunduğu ürünün
özelliklerine uygun olmaması durumunda kullanılan bandrolün niteliğine uygun
olmadığı sonucuna varılacaktır.
Tütün
mamulü bandrolü üzerinde bulunan açık güvenlik özelliklerinden kod tipinin
(TÜTÜN) bandrolün üzerinde bulunduğu ürünün özelliklerine uygun olmaması
durumunda kullanılan bandrolün niteliğine uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
3.2.2.
Gizli Güvenlik Özelliklerinin Kontrolü
Alkollü
içki bandrolleri üzerinde bulunan gizli güvenlik özelliklerinden ürün grup
bilgisi, kod tipi (F: Fermente; D: Distile), GTİP grup bilgisi veya ürün hacim
bilgisinden, herhangi birisinin bandrolün üzerinde bulunduğu ürünün
özelliklerine uygun olmaması durumunda kullanılan bandrolün niteliğine uygun
olmadığı sonucuna varılacaktır.
Alkollü
içki bandrolleri üzerinde bulunan gizli güvenlik özelliklerinden ürün grup
bilgisi ve GTİP grup bilgisi, alkollü içkilerin GTİP numarası esas alınmak
üzere aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
Sıra
GTİP GRUBU
GTİP NUMARASI
ÜRÜN GRUBU
1
2203
2203.00
Bira Grubu
2
2204
22.04
Şarap Grubu
2204/10
2204.10
Köpüren Şarap Grubu
3
2205
22.05
Vermut Grubu (%18< --
≤%22)
2205/10
2205.10.10.00.00
Vermut Grubu (≤%18)
2205/90
2205.10.90.00.12
Vermut Grubu (>%22)
4
2206
2206.00
Meyve Şarabı vb. Grubu
5
2208
22.08
Viski ve Rom Grubu
2208/20
2208.20
Konyak, Brendi vb. Grubu
2208/50
2208.50
Cin Grubu
2208/60
2208.60
Votka Grubu (≤%45)
2208/6
2208.60.91.00.00
Votka Grubu (>%45)
2208.60.99.00.00
2208/70
2208.70
Likör Grubu
2208/90
2208.90
Uzo, Tekila vb. Grubu
2208/9
2208.90.48.00.11
Rakı Grubu
2208.90.71.00.11
Örneğin,
2009 yılında seri üretim yapan alkollü içki üreticisi “A” firması tarafından
üretilen;
—
“Votka grubu” ürün üzerinde kullanılan bandrolün, mobil denetim cihazı ile
yapılan denetiminde, cihaz denetleme (online) konumunda iken, yine aynı firma
tarafından üretimi yapılan “rakı grubu” ürün bilgisi ile aktive edildiğinin,
—
“Şarap grubu” ürün üzerinde bulunan “2204” GTİP grup bilgisi yazılı fermente alkollü içki bandrolünün; mobil denetim cihazı ile yapılan denetiminde, cihaz
“denetleme” (online) konumunda iken, “meyve şarabı grubu”na ait “2206” GTİP grup bilgisi ile fermente üretim hattında veya “2208” GTİP grup bilgisi ile distile üretim hattında aktive edildiğinin,
—
75 cl “şarap grubu” ürün üzerinde bulunan “75 cl” hacim bilgisi yazılı fermente
alkollü içki bandrolünün; mobil denetim cihazı ile yapılan denetiminde, cihaz
“denetleme” (online) konumunda iken, “37,5 cl” hacim bilgisi ile aktive
edildiğinin,
Tespit
edilmesi hallerinde ürün üzerinde kullanılan bandrolün niteliğine uygun
olmadığı sonucuna varılacaktır.
10/7/2008
tarihi öncesindeki seri üretim hattında aktive edilen alkollü içki bandrolleri
ile 15/1/2009 tarihi öncesindeki aktive edilmiş alkollü içki bandrollerinin
gizli güvenlik özelliklerinden sadece kod tipinin bandrolün üzerinde bulunduğu
ürünün özelliklerine uygun olmaması durumunda kullanılan bandrolün niteliğine
uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
10/7/2008
ile 15/1/2009 tarihleri arasında seri üretim hattında aktive edilen alkollü
içki bandrollerinin gizli güvenlik özelliklerinden ürün grup bilgisi, kod tipi,
GTİP grup bilgisi veya ürün hacim bilgisinden, herhangi birisinin bandrolün
üzerinde bulunduğu ürünün özelliklerine uygun olmaması durumunda kullanılan
bandrolün niteliğine uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
15/1/2009
tarihi ile 1/1/2010 tarihleri arasında aktive edilmiş alkollü içki
bandrollerinin gizli güvenlik özelliklerinden ise kod tipi, GTİP grup bilgisi
veya ürün hacim bilgisinden, herhangi birisinin bandrolün üzerinde bulunduğu
ürünün özelliklerine uygun olmaması durumunda kullanılan bandrolün niteliğine
uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
1/11/2010
tarihinden itibaren seri üretim hattında aktive edilen tütün mamulleri bandrolü
üzerinde bulunan gizli güvenlik özelliklerinden, marka ve ayırt edici ibare
bilgisinden herhangi birisinin bandrolün üzerinde bulunduğu ürünün marka ve
ayırt edici ibare bilgisine uygun olmaması durumunda kullanılan bandrolün
niteliğine uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
Örneğin,
2010 yılında seri tütün mamulleri üreticisi “A” firması tarafından üretilen;
—
“X” marka ve “A” ayırt edici ibaresine sahip ürün üzerindeki bandrolün “Y”
marka bilgisi ve “A” ayırt edici ibaresi ile;
—
“L” marka ve “B” ayırt edici ibaresine sahip ürün üzerindeki bandrolün “L”
marka bilgisi ve “C” ayırt edici ibaresi ile;
—
“X” marka ve “A” ayırt edici ibaresine sahip ürün üzerindeki bandrolün “L”
marka bilgisi ve “B” ayırt edici ibaresi ile;
Aktive
edildiğinin mobil denetim cihazı ile yapılan denetimde, cihaz denetleme
(online) konumunda iken tespit edilmesi hallerinde ürün üzerinde kullanılan
bandrolün niteliğine uygun olmadığı sonucuna varılacaktır.
4. Bandrolsüz, Taklit veya Niteliğine Uygun Olmayan
Bandrollü Ürün Tespit Edilmesi Durumunda Yapılacak İşlemler
Bandrolsüz, taklit veya niteliğine uygun olmayan
bandrollü ürünün kolluk kuvvetleri dışındaki bir personel tarafından tespit
edilmesi durumunda, söz konusu ürünlere el konulması ve adli soruşturma
başlatılmasını teminen derhal kolluk kuvvetlerine haber verilmesi
gerekmektedir.
Tebliğ olunur.
1
15/4/2008 tarih ve 26848 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.