GELİR VERGİSİ GENEL
TEBLİĞİ
(SERİ NO: 267)
1. Giriş
5766 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla1
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda yapılan değişikliklere ilişkin açıklamalar
bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
2. Kapı kapı dolaşmak suretiyle hurda
toplayanların vergi muafiyeti
2.1. Yasal düzenleme
5766 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (a)
bendi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci
fıkrasına (6) numaralı bentten sonra gelmek üzere aşağıdaki (7) numaralı bent
eklenmiş ve sonraki bentte yer alan "1-6 numaralı" ibaresi "1-7
numaralı" şeklinde değiştirilerek bent numarası buna göre teselsül
ettirilmiştir.
"7.Ticari işletmelere ait atıkları
mutad olarak veya belli aralıklarla satın alanlar hariç olmak üzere bir işyeri
açmaksızın kendi nam ve hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle her
türlü hurda maddeyi toplayarak veya satın alarak bu malların ticaretini
yapanlara veya tekrar işleyenlere satanlar;"
2.2. Muafiyetin kapsamı
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesine
eklenen bent hükmü uyarınca, hurda metal, hurda plastik, hurda naylon, atık
kağıt, hurda cam ile atık şişeleri ve benzerlerini geçimini sağlamak üzere bir
işyeri açmaksızın kendi nam ve hesabına münhasıran kapı kapı dolaşmak suretiyle
toplayan veya satın alan kişiler esnaf muaflığından yararlanacaklardır. Söz konusu
işlerin devamlı olarak yapılması ya da motorlu araç kullanılarak faaliyette
bulunulması muafiyetten yararlanmaya engel teşkil etmeyecektir.
Ancak söz konusu mükelleflerden;
- Ticari işletmelere ait atıkları mutad
olarak veya belli aralıklarla satın alanlar veya anlaşma yapmak suretiyle
toplayıp satan kişiler,
- Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerine
bağlılık arz edecek şekilde yapanlar
esnaf muaflığından yararlanamayacaktır.
2.3. Hurda alımlarında vergi tevkifatı
Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin
son fıkrasında, "Bu muaflığın, 94 üncü madde uyarınca tevkif suretiyle
kesilen vergiye şümulü yoktur." hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, esnaf
muaflığından yararlananlardan hurda mal alımlarında Gelir Vergisi Kanununun 94
üncü maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendinin (b) alt bendi
uyarınca, öteden beri % 2 oranında vergi tevkifatı yapılmaktadır.
Buna göre, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kişi veya kurumlar, aynı Kanunun 9
uncu maddesinin (7) numaralı bendi uyarınca esnaf muaflığından yararlananlara
yaptıkları ödemeler üzerinden, önceden olduğu gibi % 2 oranında vergi tevkifatı
yapmaya devam edeceklerdir.
Örnek 1: Bay (A), kamyoneti ile
kapı kapı dolaşmak suretiyle evlerden veya sokaklardan topladığı veya satın
aldığı hurdaları devamlı olarak hurda ticareti ile uğraşan (B) firmasına
satmaktadır. Bay (A), bu faaliyetinden dolayı esnaf muaflığından yararlanacak
olup (B) firması, Bay (A)'ya hurda bedeli karşılığı olarak yapacağı ödemeler
nedeniyle gider pusulası düzenlemesi ve Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendinin (b) alt bendi uyarınca da
% 2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapması gerekmektedir.
Bay (A) mal alış ve satışına ilişkin belgeleri
istenildiği zaman ibraz etmek üzere saklamak zorundadır.
3.Uçuş tazminatlarının
vergilendirilmesinde istisna uygulaması
3.1. Yasal düzenleme
5766 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin (b)
bendiyle Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (2)
numaralı bendinde yer alan "kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunan
müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilenlere; uçuş hizmetleri, deniz
altına dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı mahiyetteki
ödemeler;" ibaresi "kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan
müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle
görevli pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili sivil
havacılık otoritesince sertifikalandırılmış personele; fiilen uçuş hizmeti,
denizaltına dalış yapanlara fiilen dalış hizmetleri dolayısıyla yapılan aynı
mahiyetteki ödemeler;" şeklinde değiştirilmiş olup söz konusu değişikliğin
yürürlük tarihi 6/6/2008’dir.
3.2. Uçuş ve dalış hizmetleri
istisnasının kapsamı
Gelir Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin
birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "Subay, astsubay, erbaş
ve erlere ve Ordu hizmetinde bulunan sivil makinistlere, uçuş, dalış gibi
hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler,
zamlar" hükmü, 5766 sayılı Kanunla herhangi bir değişikliğe uğramadığından
bu ödemelerin vergilendirilmesi hakkında mevcut uygulama devam etmektedir.
Söz konusu bentte yer alan ikinci
cümlecikte yapılan düzenlemeye göre, uçuş maksadıyla görevlendirilenlere uçuş
hizmetleri, deniz altına dalış yapanlara dalış hizmetleri dolayısıyla verilen
tazminatlar, gündelikler, ikramiyeler ve zamlar aşağıdaki koşulları taşıması
kaydıyla gelir vergisinden müstesna tutulmuştur:
• Ödemeyi yapanın Türk Hava Kurumu ya da kanuni
veya iş merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerden olması,
• Ödeme yapılanın uçuş maksadıyla
görevlendirilen, hava aracının sevk ve idaresiyle görevli pilotlar ile uçuş
esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili sivil havacılık otoritesince sertifikalandırılmış
personel olması,
• Ödemenin, uçuş ve dalış gibi hizmetler
dolayısıyla fiilen gerçekleştirilen uçuş ve dalış süreleri ile sınırlı
bulunması.
Türk Hava Kurumu ya da kanuni veya iş
merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerce yapılan ancak, anılan bentte yer alan
şartların tamamını bir arada taşımayan ücret ve ücret sayılan ödemeler, Gelir
Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi
kapsamında olmadığından anılan Kanunun 94, 103 ve 104 üncü maddelerine göre
vergiye tabi tutulacaktır.
Türk Hava Kurumu ya da kanuni veya iş
merkezi Türkiye’de bulunan kurumların gerek hizmet sözleşmelerini düzenlerken
gerekse uçuş hizmeti satın alırken yapacakları uçuş tazminatı ödemelerini,
fiilen uçuş maksadıyla görevlendirilen hava aracının sevk ve idaresiyle görevli
pilotlar ile uçuş esnasında uçak içinde hizmet veren yetkili sivil havacılık
otoritesince sertifikalandırılmış personele yapmaları ve tahakkuk belgelerinde
bu hususa açıkça yer vermeleri gerekmektedir.
3.3. Yasa değişikliği öncesi uygulama
ve yapılacak işlemler
Yasa değişikliği öncesi 128 Seri No.lu
Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan düzenleme uyarınca, uçuş
tazminatlarının vergilendirilmesinde fiili uçuş süreleri esas alınarak bu
sürelere isabet eden ve uçuş hizmetleri dolayısıyla verilen tazminatlar,
gündelikler, ikramiyeler ve zamlar gelir vergisinden istisna edilmekte, fiili
uçuş süreleri dışındaki hizmetler dolayısıyla yapılan ödemeler ise gelir
vergisine tabi bulunmaktadır.
Müstakar hal alan Danıştay kararlarında;
istisnanın fiilen uçuşun yapıldığı sürelere ilişkin ödemelere uygulanacağı
yolunda açık bir düzenlemenin yer almadığı, buna karşın tebliğ ile istisna
şartından yararlanabilmek için fiilen uçuşun yapılması gibi ek bir şart
getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığına hükmedilmektedir. Bu kararlar
uyarınca 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin I/k-1 bölümünün ikinci
paragrafı tebliğin yayım tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır.
Yeni dava açılmasında ve mevcut
ihtilafların sürdürülmesinde Hazine yararı görülmediğinden, yasa değişikliğinin
yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemde uçuş hizmetleri dolayısıyla ödenen
tazminatların vergilendirilmesinde,
• Türk Hava Kurumu ya da kanuni veya iş
merkezi Türkiye’de bulunan müesseselerde uçuş maksadıyla görevlendirilenlere,
• Ödemenin uçuş veya dalış hizmetleri
dolayısıyla yapılması,
• Ödeme yapılanın ilgili mevzuatta
tanımlanan "uçucu ekip" kapsamında olması,
kaydıyla fiili uçuş süreleri dikkate
alınmaksızın gelir vergisinden istisna edilmesi gerekmektedir. Uçuşun
gerçekleşebilmesinde fiilen hiçbir katkısı bulunmayan ve idari veya yer
hizmetlerinde görevli olanlara (uçucu ekibe dahil olmayanlara) yapılan
ödemeler, uçuş tazminatı adı altında yapılsa dahi, yargı kararları da bu yönde
olduğundan, gelir vergisinden istisna tutulmayacaktır.
Buna göre, yasa değişikliğinin yürürlüğe
girdiği tarihten önceki dönemlerle ilgili olarak bu şartların tamamını bir
arada taşıyanlardan;
a) Uçuş tazminatı olarak yapılan
ödemelerden kesilen gelir vergisini dava konusu yapmayanların dilekçe ile
ilgili vergi dairesine başvurmaları halinde, zamanaşımı süresi dikkate alınarak
Vergi Usul Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca tahakkuk etmiş olan
gelir vergisinin tahakkuktan terkin edilmesi, tahsil edilen gelir vergisinin
ise red ve iade işlemlerinin yapılması,
b) Mahkemelerde ihtilafı devam eden (henüz
mahkeme aşaması sonuçlanmayan) mükelleflerin, davalarından feragat etmeleri ve
buna ilişkin ilgili mahkemeden feragat ettiklerini gösterir şerhli dilekçe
örneğini veya bu belge temin edilemediği takdirde mahkemenin feragat nedeniyle
davanın reddine dair vereceği karar örneğini tarha yetkili vergi dairesine
ibraz etmeleri kaydıyla, görülmekte olan dava sonucunda verilecek yargı kararı
beklenmeksizin haklarında zamanaşımı süresi de dikkate alınarak Vergi Usul
Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca tahsil edilen gelir vergisinin
red ve iade işlemlerinin yapılması
uygun görülmüştür.
İade işleminin yapılabilmesi için dilekçe
ile birlikte, mükelleflerin çalıştıkları kurumlardan alacakları; yukarıdaki
şartları taşıdıklarına ve söz konusu dönemlere ilişkin vergi tevkifatı
tutarları ile ücretlilere vergi indirimi (vergi iadesi) tutarlarına ilişkin
bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri zorunludur.
Öte yandan, uçuş tazminatı olarak yapılan
ödemelerden gelir vergisi tevkifatı yapılması nedeniyle dava açanlardan,
haklarında lehlerine veya aleyhlerine kesinleşmiş yargı kararı
bulunanların ise konu hakkında verilen yargı kararları uyarınca işlem yapılması
gerekmektedir.
Yapılacak iade işlemi sırasında, Gelir
Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde yer alan ücretlilere vergi
indirimi tutarlarının mahsup edilmesi gerekmektedir.
4. Sporculara yapılan ücret ve ücret
sayılan ödemelerin vergilendirilmesi
4.1. Yasal düzenleme
Gelir Vergisi Kanununun geçici 64 üncü
maddesine göre, sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerde % 15
oranında tevkifat yapmak suretiyle vergilendirilmesine ilişkin hükmün uygulama
süresi 31/12/2007 tarihinde sona ermiştir.
Kanuna eklenen geçici 72 nci maddeyle
sporcu ücretlerinin vergilendirilmesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 72- (1) 31/12/2017
tarihine kadar sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemelerden aşağıdaki
oranlarda gelir vergisi tevkifatı yapılır.
a) Lig usulüne tabi spor dallarında;
1) En üst ligdekiler için %
15,
2) En üst altı ligdekiler için %
10,
3) Diğer liglerdekiler için %
5,
b) Lig usulüne tabi olmayan spor
dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası
müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden % 5.
(2) Bu ödemeler üzerinden 94 üncü madde
kapsamında ayrıca tevkifat yapılmaz. Bu gelirler için yıllık beyanname
verilmez, diğer gelirler dolayısıyla beyanname verilmesi halinde de bu gelirler
beyannameye dahil edilmez.
(3) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce yapılmış olan ücret ve ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde
31/12/2007 tarihinde yürürlükte olan hükümler uygulanır.
(4) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul
ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir."
4.2. Ödemelere uygulanacak vergi
oranları ve beyan
31/12/2017 tarihine kadar sporculara
yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler üzerinden;
a) Lig usulüne tabi spor dallarında;
1) En üst ligdekiler için %
15,
2) En üst altı ligdekiler için %
10,
3) Diğer liglerdekiler için %
5,
b) Lig usulüne tabi olmayan spor
dallarındaki sporculara yapılan ödemeler ile milli sporculara uluslararası müsabakalara
katılmaları karşılığında yapılan ödemelerden % 5.
oranları dikkate alınarak 1/7/2008
tarihinden itibaren gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
Bu ödemeler nihai vergileme niteliğinde
olduğundan ayrıca Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü madde kapsamında tevkifat
yapılmayacak ve ücret gelirini elde edenler tarafından bu gelirleri için yıllık
beyanname verilmeyecek, diğer gelirleri için beyanname verilmesi halinde de bu
gelirler beyannameye dahil edilmeyecektir.
4.3. Ücretlerin nakit dışındaki ödeme araçları
vasıtasıyla yapılması
Sporcu ücretleri, nakit olarak
ödenebildiği gibi ayın olarak da ödenebilmektedir.
Sporcu ücretlerine ilişkin ödemelerin
nakit dışında örneğin gayrimenkul veya taşıt ve benzeri ayın şekilde yapılması
halinde, Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca
ücretin safi tutarı;
• Verilen ayınlar, verildiği gün ve
yerdeki ortalama perakende fiyatlarına göre,
• Konut tedariki ve sair suretle sağlanan
menfaatler ise, konutun emsal kirasına veya menfaatin emsal bedeline göre
tespit edilmek suretiyle değerlenecek ve
bu ödeme tutarları toplamı üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
4.4. 1/7/2008 tarihine kadar sporculara
yapılan ücret ödemeleri
Kanuna eklenen geçici 72 nci maddenin
üçüncü fıkrasında yer alan "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce
yapılmış olan ücret ve ücret sayılan ödemelerin vergilendirilmesinde 31/12/2007
tarihinde yürürlükte olan hükümler uygulanır." hükmü uyarınca, 01/01/2008
tarihinden geçici 72 nci maddenin yürürlüğe girdiği 1/7/2008 tarihine kadar
sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler üzerinden, geçici 64 üncü
maddedeki hükümler çerçevesinde % 15 oranında tevkifat yapılmak suretiyle
vergilendirilecektir.
Bu dönem içinde yapılan ücret
ödemelerinden genel hükümlerin uygulanması nedeniyle fazla kesilen verginin,
ödenmiş olması kaydıyla, hak sahibi olan sporcuların talebi üzerine Vergi Usul
Kanununun düzeltmeye ilişkin hükümleri uyarınca red ve iade edileceği tabiidir.
İade işleminin yapılabilmesi için dilekçe
ile birlikte, mükelleflerin çalıştıkları kurumlardan alacakları söz konusu
dönemlere ilişkin vergi tevkifatı tutarları ile ücretlilere vergi indirimi
(vergi iadesi) tutarlarına ilişkin bilgileri içeren bir belgeyi de vermeleri
zorunludur.
5. 5084 sayılı Kanun kapsamında gelir
vergisi stopajı teşvikinden yararlanan işverenlerce istihdam edilen
ücretlilerin asgari geçim indirimi karşısındaki durumu
5.1. Yasal düzenleme
5615 sayılı Kanunun2 2 nci
maddesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun yeniden düzenlenen mülga 32 nci
maddesinde 1/1/2008 tarihinden geçerli olmak üzere asgari geçim indirimine
ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
Asgari geçim indirimi uygulaması ile
ilgili açıklamalar 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde3
yapılmıştır.
5766 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanununa
eklenen geçici 73 üncü maddede;
"GEÇİCİ MADDE 73 – (1) 29/1/2004
tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda
Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi kapsamında gelir vergisi stopajı
teşviki uygulanan ücretlerin vergilendirilmesinde, öncelikle Kanunun 32 nci
maddesinde yer alan asgari geçim indirimi dikkate alınır.
(2) Bu madde hükümlerinin uygulanmasına
ilişkin esas ve usulleri belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir."
hükmüne yer verilmiştir.
5.2. Uygulamanın esasları
5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi
kapsamında istihdam edilen ücretlilerle ilgili asgari geçim indirimi, 265 Seri
No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslara göre
hesaplanacaktır.
Asgari geçim indirimi tutarı, yapılan
düzenleme uyarınca ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden öncelikle
mahsup edilecektir. Asgari geçim indirimi mahsubu yapıldıktan sonra kalan gelir
vergisi tutarı işveren tarafından terkin edilecek tutar olacaktır.
Ancak, terkin edilecek tutar, 5084 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi
tutarından fazla olamayacağından asgari ücret üzerinden hesaplanan tutardan
asgari geçim indiriminin mahsup edilmesi sonucu kalan tutar terkine konu
edilecektir.
Öte yandan, Yatırımların ve İstihdamın
Teşviki Genel Tebliğleri ekinde yer alan bildirim yerine bu Tebliğin yayım
tarihinden itibaren Tebliğ ekinde yer alan "Gelir Vergisi Stopajı
Teşvikine İlişkin Bildirim" doldurulacaktır. İlgili tebliğlerin ekinde yer
alan "Gelir Vergisi Stopajı Teşviki Kapsamında İstihdam Edilen Ücretlilere
İlişkin Bilgiler" tablosu ise doldurulmaya devam edilecektir.
Örnek 2:
Nevşehir ili Organize Sanayi Bölgesinde
(OSB) 11 kişi istihdam eden Kurumlar Vergisi mükellefi (A) Ltd. Şti.’nin Ocak
2008 döneminde çalışanlarından tevkif ettiği gelir vergisi tutarı 953 YTL’dir.
11 işçi için Asgari Geçim İndirimi Bordrosunda hesaplanan asgari geçim indirimi
ise 663,93 YTL’dir.
Buna göre, (A) Ltd. Şti.’nin 11 işçi için
yararlanacağı terkin tutarı şöyle hesaplanacaktır:
- Ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisi 953,00
YTL
- Asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi (11
x 77,57=) 853,27 YTL
- Hesaplanan asgari geçim indirimi4 663,93
YTL
- 5084 sayılı Kanun kapsamında terkin edilebilecek
tutar (853,27-663,93=) 189,34 YTL
- Vergi dairesine ödenecek tutar
[953-(663,93+189,34)=] 99,73 YTL
Örnekte, ücretlilerin yararlanabileceği
asgari geçim indirimi tutarları toplamı, asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir
vergisinden mahsup edilmiştir. Asgari ücret üzerinden tevkif edilen vergi
tutarından; asgari geçim indirimi tutarının mahsubu sonucu kalan tutar, asgari
ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin organize sanayi veya endüstri
bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamından, diğer yerlerdeki iş yerleri
için ise yüzde sekseninden fazla olmamak kaydıyla 5084 sayılı Kanun uyarınca
terkin edilecektir.
Gerçek ücretler üzerinden tevkif edilen
vergi tutarından, asgari geçim indirimi ile 5084 sayılı Kanun uyarınca terkin
edilecek tutarın toplamı arasındaki fark vergi dairesine ödenecektir.
Örnek 3:
Mardin ilinde organize sanayi bölgesi
dışında faaliyet gösteren (B) A.Ş. 30 işçi istihdam etmektedir. Ocak 2008
döneminde çalışanlarından tevkif ettiği Gelir Vergisi tutarı 3.000 YTL’dir. 30
işçi için Asgari Geçim İndirimi Bordrosunda hesaplanan asgari geçim indirimi
ise 1.900 YTL’dir.
Buna göre, (B) A.Ş.’nin 30 işçi için
yararlanacağı terkin tutarı şöyle hesaplanacaktır.
- Ücretler üzerinden hesaplanan gelir vergisi
3.000,00 YTL
- Asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi (30 x
77,57=) 2.327,10 YTL
- Hesaplanan asgari geçim indirimi5
1.900,00 YTL
- 5084 sayılı Kanun kapsamında terkin edilebilecek
tutar (2.327,10-1.900=)6 427,10 YTL
- Vergi dairesine ödenecek tutar
[3.000-(1.900+427,1)=] 672,90 YTL
Örnekte, ücretlilerin yararlanabileceği
asgari geçim indirimi tutarları toplamı, asgari ücret üzerinden hesaplanan
gelir vergisinden mahsup edilmiştir. Asgari ücret üzerinden tevkif edilen vergi
tutarından; asgari geçim indirimi tutarının mahsubu sonucu kalan tutar, asgari
ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinin organize sanayi veya endüstri
bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamından, diğer yerlerdeki iş yerleri
için ise yüzde sekseninden fazla olmamak kaydıyla 5084 sayılı Kanun uyarınca
terkin edilecektir.
Gerçek ücretler üzerinden tevkif edilen
vergi tutarından (3.000 YTL); asgari geçim indirimi (1.900 YTL) ile 5084
sayılı Kanun uyarınca terkin edilecek tutarın (427,10 YTL) toplamı arasındaki
fark olan 672,90 YTL vergi dairesine ödenecek tutardır.
5.3. Ocak, Şubat, Mart ve Nisan 2008
dönemlerine ilişkin uygulama
Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 73
üncü madde hükmü 1/1/2008 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.
Anılan maddede yer alan yetkiye istinaden Ocak ila Nisan 2008 dönemleri
aşağıdaki şekilde düzeltilecektir.
Asgari geçim indirimi uygulamasının
yürürlüğe girdiği 1/1/2008 tarihinden geçici 73 üncü maddenin yürürlüğe girdiği
tarihe kadar geçen sürede 5084 sayılı Kanun kapsamındaki yerlerde uygulanan
asgari geçim indirimi işlemleri, bu Tebliğde yapılan açıklamalar dikkate
alınarak düzeltilecektir.
Mükelleflerin yapacakları düzeltme işlemi,
5084 sayılı Kanun kapsamında terkine konu edilen tutarların terkin kapsamından
çıkartılarak asgari geçim indirimi mahsubuna dönüştürülmesi suretiyle hak
sahibi ücretlilere ödenmesini gerektirmektedir. Dolayısıyla söz konusu düzeltme
işlemi, ilgili dönemlerin tahakkuk tutarlarını etkilemeyeceğinden bu dönemlere
ilişkin düzeltme beyannamesi verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Buna göre, işverenler tarafından 1/1/2008
tarihinden itibaren işçilere ait asgari geçim indirimi tutarı; ödenmesi gereken
asgari geçim indirimi tutarı, ödenen tutar ve ödenecek fark tutar olarak tespit
edilerek fark tutarların hak sahiplerine ödendiğine ilişkin ilgililerin
imzasını taşıyan bir bordro düzenlenecektir. Aylık dönemler itibarıyla
düzenlenecek bordronun istenildiğinde ibraz edilmek üzere "Asgari geçim
indirimi bordrosu" ekinde saklanması gerekir. Geçmiş döneme ilişkin asgari
geçim indirimi tutarları, ilgili aydaki ücrete ilave olarak bir defada hak
sahiplerine ödenebileceği gibi 31/12/2008 tarihine kadar eşit tutarlar halinde
ödenmesi de mümkün bulunmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde,
çalışanlara ilişkin eksik ödenmiş olan asgari geçim indirimi tutarlarını
belirtilen süreler içinde çalışanlara yansıtmayan işverenler hakkında, 265 Seri
Numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "10.2. Ödenmesi Gereken Gelir
Vergisinin Eksik Hesaplanması Halinde Uygulanacak Cezai Müeyyideler"
başlıklı bölümünde yer alan hükümler uyarınca işlem yapılacaktır.
6. 5706 sayılı Kanun kapsamında
indirilecek bağış ve yardımlar ile sponsorluk harcamaları
5766 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi
Kanununa eklenen geçici 74 üncü maddede;
"GEÇİCİ MADDE 74- (1) 2/11/2007
tarihli ve 5706 sayılı İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Hakkında Kanun
uyarınca kurulan Ajansa yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış ve yardımlar ile
sponsorluk harcamalarının tamamı; gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek
gelirlerden, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla
kurum kazancından indirilir."
hükmüne yer verilmiştir.
Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 74
üncü madde ile, 5706 sayılı Kanun uyarınca 1/1/2008 tarihinden itibaren,
İstanbul’un 2010 yılı Avrupa kültür başkenti olarak hazırlamasına yönelik
yapılacak proje ve etkinliklere destek sağlamak amacıyla her türlü aynî ya da
nakdî bağış ve yardımlarla sponsorluk harcamalarının tamamı, yıllık gelir
vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirim konusu
yapılabilecektir.
Tebliğ olunur.
———————————————
1 6/6/2008
tarihli ve mükerrer 26898 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2 4/4/2007
tarihli ve 26483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
3 4/12/2007
tarihli ve 26720 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4 265 seri
numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre hesaplanan tutar (Asgari Geçim
İndirimi Bordrosunda yer alan tutar)
5 265 seri
numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre hesaplanan tutar
6 4 seri numaralı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki
Genel Tebliğine göre hesaplanan tutar, (5084 sayılı Kanun uyarınca terkin
edilecek tutar, işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken gelir
vergisinin çarpımı sonucu bulunacak değer üzerinden organize sanayi veya
endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer yerlerdeki iş
yerleri için yüzde seksenidir.)
GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİKİNE
İLİŞKİN BİLDİRİM
MÜKELLEFE İLİŞKİN BİLGİLER
Mükellefin;
T.C. Kimlik/Vergi Kimlik
Numarası
Bildirimin Ait Olduğu
Dönem
Vergi Dairesi
Bildirimin Verildiği
Vergi Dairesi
Soyadı (Unvanı)
İmza
Adı
Tarih
....../......./200..
BİLDİRİM KAPSAMINDA BULUNAN İŞYERLERİNE İLİŞKİN
BİLGİLER
Bulunduğu İl
İlçe
İlgili Vergi Dairesi
Çalıştırılan Toplam İşçi Sayısı
SSK İşyeri Sicil Numarası
İşyerinin Adresi
TERKİN EDİLECEK TUTARA İLİŞKİN BİLGİLER
İşçi Sayısı
(1)
Ücretler üzerinden Hesaplanan Vergi Tutarı
(2)
Asgari ücret üzerinden Hesaplanan Vergi Tutarı
Toplamı *
(3)
Terkin Oranı
(4)
Terkin
Edilebilecek Azami Tutar
(5=3x4)
Mahsup Edilebilecek Asgari Geçim İnd. **
(6)
Terkin Edilecek Tutar ***
(7=3-6)
Organize Sanayi veya
Endüstri Bölgesi
%100
Diğer
%80
TOPLAM
* İşçi
sayısı ile asgari ücret üzerinden hesaplanan verginin çarpımı sonucu bulunacak
tutar bu satıra yazılacaktır.
** Bu satırda, 265 seri
numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre düzenlenen Asgari Geçim İndirimi
Bordrosunda teşvik kapsamındaki işçiler için hesaplanan asgari geçim indirimi
tutarı toplamı gösterilecektir.
*** Asgari ücret üzerinden
hesaplanan tutardan asgari geçim indiriminin mahsup edilmesi sonucu kalan tutar
terkine konu edilecektir. Terkin edilebilecek azami tutar (5) numaralı
sütundaki tutardan fazla olamaz.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.