MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ
GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 30)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun1,
25/5/1997 tarihli ve 22999 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4262 sayılı
Kanunun 2 nci maddesi ile değiştirilen 20 nci maddesinin (d) bendinin 197
sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu2 hükümleri açısından
uygulanmasına ilişkin açıklamalar 13 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel
Tebliği3 ile yapılmıştır.
Bakanlığımıza intikal eden olaylardan;
- Söz konusu değişikliğin yapıldığı
25/5/1997 tarihinden önce noter satış senedi ile satışı yapılan taşıtların
alıcıları tarafından ilgili trafik tescil şube veya bürolarında adlarına tescil
kaydı yaptırılmaması nedeniyle, bu taşıtlara ilişkin motorlu taşıtlar
vergilerinin satıcılar adına tahakkuk ettirilmeye devam edildiği ve
satıcılardan cebren tahsil edilmesi yoluna gidildiği, yapılan tahakkuklar ile
cebri takibatların satıcılar tarafından dava konusu edildiği,
- 13 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi
Genel Tebliğinin "III- İLGİLİ VERGİ DAİRELERİNCE YAPILACAK İŞLEMLER"
başlıklı bölümünde yer alan açıklamalara göre yapılan işlemlerde, başka bir
yere nakil giden taşıtların trafik tescil kaydı ile bu taşıtlardan dolayı tesis
edilen motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydının farklı yerlerde bulunması
nedeniyle sorunlar yaşandığı,
anlaşılmaktadır.
Karayolları Trafik Kanununun 20 nci
maddesinin (d) bendinde değişiklik yapılmadan önceki dönemlerde noter satış
senedi ile satışı yapılan taşıtlardan dolayı yaşanan sorunlar ile anılan Kanun
maddesinde değişikliğin yapıldığı 25/5/1997 tarihinden itibaren noter satış
senedi ile satışı yapılan taşıtlara ait motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet
kaydına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
1. 25/5/1997 Tarihinden Önce Noter
Satış Senedi ile Satışı Yapılan Taşıtlara İlişkin İşlemler
1.1. Mükellefiyetin Başlaması ve Sona
Ermesine İlişkin Mevzuat
Karayolları Trafik Kanununun 20 nci
maddesinin 4262 sayılı Kanunla değişmeden önceki (d) bendinde;
"Tescil edilmiş araçların her çeşit
satış ve devirleri, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak
noterlerce yapılır.
Bu satış noterlerce tescil belgesine tarih
konularak ve tasdik edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca, tescil edilmiş araçların
satış ve devir işlemleri noterler tarafından siciline işlenmek üzere işlemin
tekemmülünü müteakip en geç yedi iş günü içinde ilgili tescil kuruluşuna
bildirilir."
hükmü yer almaktaydı.
Karayolları Trafik Kanununun 20 nci
maddesinin 4262 sayılı Kanunla değişik (d) bendinde,
"d) Tescil edilmiş araçların her
çeşit satış ve devirleri, aracın motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmadığına
dair belgenin ibrazı halinde araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas
alınarak noterlerce yapılır.
Bu satış, noterlerce tescil belgesine
tarih konularak ve tasdik edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca, tescil edilmiş
araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından siciline işlenmek üzere
işlemin tamamlanmasını müteakip en geç 15 iş günü içinde ilgili tescil kuruluşu
ile Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne bildirilir. Noterlerin vergi dairesi
müdürlüklerine satış işlemlerini bildirmesi üzerine, intikal eden araçların
vergi kayıtları, satış sözleşmesinin düzenlendiği tarih itibariyle, 197 sayılı
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca önceki malikin vergi
mükellefiyetine son verilir. Ayrıca, yeni malik adına vergi mükellefiyeti tesis
edilir.
Tescil sürelerini geçirdiği tespit edilen
araçlar trafikten men edilir. Aracın trafikten men edildiği yer tescil
kuruluşunda, aracın alıcı adına tescil işlemleri yaptırılır. Bu süre içinde
araçta veya taşınan yükte meydana gelecek zararlar, yeni araç sahibine aittir.
Noterlerce yapılmayan her çeşit satış ve
devirler geçersizdir."
hükmü yer almaktadır.
Söz konusu maddenin (e) bendinde ise,
tescilli araçları satın veya devir alanların, gerekli bilgi ve belgeleri
sağlayarak ilgili tescil kuruluşundan bir ay içinde adlarına tescil belgesi
almak zorunda oldukları belirtilmiştir.
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 3 üncü
maddesinde, motorlu taşıtlar vergisinin mükellefinin; trafik, belediye veya
liman sicili ile Ulaştırma Bakanlığınca tutulan sivil hava vasıtaları sicilinde
adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş olan gerçek ve tüzel kişiler
olduğu hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun 7 ve 8 inci maddeleri
uyarınca, motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti, taşıtın ilgili sicile
kaydıyla başlamakta, tescil kaydının silinmesiyle de sona ermektedir.
25/5/1997 tarihinden önce noter satış
senediyle satışı yapılan, ancak trafik tescil kaydı halen satıcı adına devam
eden taşıtlara ilişkin olarak yapılacak motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet
kaydı değişiklikleri ile satıcının mükellefiyetinin noter satış senedi tarihi
itibarıyla sona ereceği yönünde verilmiş mahkeme kararı üzerine vergi
dairelerince yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.
1.2. Mükellefiyetin Başlatılması ve Sona
Erdirilmesine İlişkin Vergi Dairelerince Yapılacak İşlemler
Satıcı adına olan trafik tescil kaydının
noter satış senedi tarihi itibarıyla silinip aynı tarih itibarıyla alıcı adına
yapıldığını bildirir formun, trafik tescil şube veya bürosu tarafından taşıtın
trafik tescil kaydının bulunduğu yerdeki vergi dairesine intikal ettirilmesi
halinde, noter satış senedinin düzenlendiği tarih esas alınarak satıcının
mükellefiyetine son verilecek, aynı plaka numarasında alıcı adına motorlu
taşıtlar vergisi mükellefiyeti başlatılacak ve motorlu taşıtlar vergisine
ilişkin tahakkuklar verilecektir.
Alıcının iş veya ikametgâh adresinin,
taşıtın trafik tescil kaydının bulunduğu yerden farklı bir yerde olması halinde
de yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde işlem tesis edilecektir. Bu
aşamada alıcının iş veya ikametgâh adresinin bulunduğu yer vergi dairesince
herhangi bir işlem yapılmayacaktır.
Ayrıca, motorlu taşıtlar vergisi
mükellefiyetlerine ilişkin değişiklikler alıcı ve satıcının bilinen adreslerine
tarih belirtilmek suretiyle bildirilecektir.
İhtilaf konusu yapılmış olaylarda, noter
satış senedinin düzenlendiği tarih itibarıyla satıcının mükellefiyetinin sona
erdirileceğine ilişkin mahkeme kararının ilgili vergi dairesine intikal etmesi
halinde ise, mahkeme kararının gereği yapıldıktan sonra taşıta ait trafik
tescil kaydının alıcı adına yapılabilmesi amacıyla yetkili trafik tescil şube
veya bürosuna başvurması gerektiği hususunda satıcıya bilgi verilecektir.
Noter satış senedinde beyan ettiği adresi,
taşıtın tescilli olduğu yerden farklı bir yerde bulunan alıcının, bulunduğu
yerdeki trafik tescil şube veya bürosuna daha sonra başvurarak taşıtı kendi
adına tescil ettirmesi halinde, ilgili trafik tescil şube veya bürosu
tarafından yeni plaka numarasına göre düzenlenecek olan formun ilgili vergi
dairesine gönderilmesi üzerine, vergi dairesince alıcı adına tescilin yapıldığı
tarih itibarıyla motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti başlatılacak, durum
taşıtın nakil geldiği (önceki plakasının bulunduğu) yerdeki vergi dairesine
bildirilecektir.
Taşıtın nakil geldiği yerdeki vergi
dairesi ise alıcıya ait motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydını, taşıtın
nakil gittiği yerdeki yeni tescil tarihini takip eden dönemin başından itibaren
sona erdirecektir.
1.3. Zamanaşımı, Mahsup ve İade İşlemleri
Yapılan açıklamalar doğrultusunda alıcı ve
satıcı adına yapılacak olan motorlu taşıtlar vergisi tarh, tahakkuk, tahsil,
düzeltme ve iade işlemlerinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu4 ve 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda5 yer alan
zamanaşımı sürelerine ilişkin hükümler göz önünde bulundurulacaktır.
Re’sen değiştirilen tescil kaydına bağlı
olarak yapılan mükellefiyet değişikliği işlemi tarihinden önce ödenen motorlu
taşıtlar vergilerinin;
- Satıcılar tarafından ödenmiş olması ve
bu durumun tevsik edilerek başvurulması kaydıyla 6183 sayılı Kanunun 23 üncü madde
hükmü de dikkate alınmak suretiyle satıcılara red ve iade edilmesi,
- Satıcıların kendileri tarafından
ödenmediğinin bildirilmesi halinde, alıcılar tarafından ödendiğinin kabul
edilerek, alıcı adına tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi borçlarına ödeme
tarihi itibarıyla mahsup edilmesi,
gerekmektedir.
Mahkemeler tarafından satıcının
mükellefiyetinin noter satış senedi tarihi itibarıyla sona erdirilmesine karar
verilmesi halinde, noter satış senedi tarihinden sonra satıcı adına tahakkuk
eden motorlu taşıtlar vergileri ile gecikme zamlarının satıcıdan aranılmayacağı
tabiidir.
1.4. Düzeltme Yapılamayacak Dönemlere
İlişkin Yapılacak İşlemler
Düzeltme zamanaşımına uğramış olan
dönemlere ilişkin tahakkuk ve düzeltme işlemleri yapılamayacağından, re’sen yapılan
tescil değişikliğine bağlı olarak gerçekleşen mükellefiyet değişikliği
işlemlerinde;
- Bu dönemler için alıcı adına motorlu
taşıtlar vergisi tahakkuk ettirilmemesi,
- Satıcı adına tahakkuk ettirilmiş ancak
tahsil zamanaşımına uğramamış olan vergilerin de terkin edilmemesi
gerekmektedir.
2. 25/5/1997 Tarihinden Sonra Noter
Satış Senedi İle Satışı Yapılan Taşıtlara İlişkin İşlemler
Noterler tarafından ilgili vergi
dairelerine gönderilen noter satış senedinde yer alan, alıcının iş veya
ikametgah adresine bakılmaksızın taşıtın motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet
kaydının bulunduğu vergi dairesi tarafından noter satış senedinin düzenlendiği
tarih esas alınarak aynı plaka numarasından alıcının motorlu taşıtlar vergisi
mükellefiyeti başlatılacak, satıcının mükellefiyetine son verilecektir.
Noterler tarafından ilgili vergi
dairelerine gönderilen noter satış senedinde, alıcının adresinin bulunduğu yer
ile satıcının adresinin bulunduğu yerin farklı olduğu durumlarda, alıcının
adresinin bulunduğu yerin ilgili vergi dairesine gönderilen noter satış senedi
üzerine alıcı adına motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti başlatılmayıp, o
yerin trafik tescil şube veya bürosundan alıcı adına kayıt ve tescilin
yapıldığını belirten formun gelmesi beklenecektir. Söz konusu formda yer alan
bilgiler doğrultusunda tescil kaydının yapıldığı tarih itibarıyla alıcı adına
motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti tesis edilecektir.
Vergi daireleri, kendilerine gönderilen
noter satış senedine istinaden yapmış oldukları mükellefiyetin başlaması ve
sona erdirilmesi işlemlerine esas olan bilgileri, Karayolları Trafik
Yönetmeliğinin6 30 uncu maddesinin (ğ) bendinde yer alan açıklamalar
gereğince, taşıtın tescilini yapan trafik tescil şube veya bürosunca gönderilen
formlardaki bilgilerle karşılaştıracaklar ve motorlu taşıtlar vergisi kütüğüne
işleyeceklerdir.
Trafik tescil şube veya bürolarından
gönderilen formlardaki bilgiler ile vergi dairelerindeki bilgiler arasında
herhangi bir farklılığın olması halinde, ilgili trafik tescil şube veya
bürosundan çelişkinin giderilmesi istenecek ve kayıtlar arasında uygunluk
sağlanacaktır.
Mükellefiyetin başlatılması ve sona
erdirilmesi işlemlerinde, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 7 ve 8 inci
maddelerinde belirtilen dönemler dikkate alınacaktır.
Bu bölümde yapılan açıklamalar, 25/5/1997
tarihinden bu Tebliğin yayımı tarihine kadar noter satış senedi ile satışı
yapılıp da henüz motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydı başlatılmayan
taşıtlar için de geçerlidir.
13 Seri No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi
Genel Tebliğinin;
- "I - NOTERLER TARAFINDAN YAPILACAK
İŞLEMLER" başlıklı bölümünün (2/c) kısmı "Alıcı tarafından taşıtın
hangi il trafiğine kayıt ve tescil ettirileceğini, Karayolları Trafik
Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin (b) bendindeki;
"Araç sahiplerinin araçlarını iş veya
ikametlerinin bulunduğu yerdeki tescil kuruluşunda tescil ettirmeleri
esastır." şeklinde,
- "II - TRAFİK ŞUBE VEYA BÜROLARINCA
YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı bölümünün birinci paragrafında yer alan
"Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin 9 uncu
bendindeki" ifadesi "30 uncu maddesinin (ğ) bendindeki" şeklinde
değiştirilmiş,
- "III - İLGİLİ VERGİ DAİRESİNCE
YAPILACAK İŞLEMLER" başlıklı bölümü yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur.
———————————
1 18/10/1983
tarihli ve 18195 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2 23/2/1963
tarihli ve 11342 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
3 26/7/1997
tarihli ve 23061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4 10/1/1961
tarihli ve 10703 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
5 28/7/1953
tarihli ve 8469 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
6 18/7/1997
tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.