VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 379)
Bakanlığımıza
intikal eden olaylardan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile ilgili bazı konularda
tereddütler oluştuğu anlaşılmış olup, söz konusu tereddütleri gidermek ve
uygulama birliği sağlamak amacıyla aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli
görülmüştür.
1-
Kıymetli Maden Alım/Satımında Belge Düzeni
Türk
Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin 2006-32/32 No.lu
Tebliğ1 ile yetkili müesseselere; Kıymetli Madenler Borsasına üye olmak kaydıyla,
ilgili yönetmelik ve mevzuat hükümleri çerçevesinde işlenmemiş kıymetli
madenler ile barlar veya külçeler halindeki işlenmiş kıymetli madenlerin
ithalini, ihracını ve söz konusu Borsada sürdürülmekte olan kıymetli madenlere
ilişkin işlemleri yapma ve Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü
tarafından üretilen basılı altınlar (milli ziynet, meskük vb.) ile bir
kilogramdan küçük külçe şeklindeki standart altınların alım satımını yapma
yetkisi verilmiştir.
3065
sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-g maddesi uyarınca (dahilde ve
ithalde) külçe altın ve külçe gümüş teslimleri katma değer vergisinden
müstesnadır. Ancak altın ve gümüşten mamul veya altın ve gümüş ihtiva eden
ziynet eşyaları ile sikke altın ve gümüşlerin teslim ve ithali genel oranda
(%18) katma değer vergisine tabi olup, aynı Kanunun 23 üncü maddesine göre söz
konusu mamullerin teslim ve ithalinde matrah, külçe altın ve külçe gümüş bedeli
düşüldükten sonra kalan tutardır.
Vergi
Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı
bendi ile Maliye Bakanlığı, mükellef ve meslek grupları itibariyle muhasebe
usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve
belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü
defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri
belirlemeye ve bunlarda değişiklik yapmaya yetkili kılınmıştır.
Anılan
hükmün Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, Türk Parası Kıymetini Koruma
Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin 2006-32/32 No.lu Tebliğ ile kendilerine
kıymetli maden alım/satım yapma yetkisi
verilen yetkili müesseselere; 1/3/2008 tarihinden geçerli olmak üzere,
kıymetli maden alımında "Kıymetli Maden Alım Belgesi", satımında da
"Kıymetli Maden Satım Belgesi" düzenleme zorunluluğu getirilmiş ve bu
belgelerin Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmesi gereken belgeler kapsamına
alınması uygun görülmüştür. Dileyen mükelleflerin anılan tarihten önce de söz
konusu belgeleri düzenlemeleri mümkün bulunmaktadır.
Birer
örneği Tebliğ ekinde bulunan (EK: 1, 2) Kıymetli Maden Alım/Satım Belgelerinde;
düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası, belgeyi düzenleyen yetkili
müessesenin iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
kıymetli madeni alan/satan kişinin veya kuruluşun adı-soyadı/unvanı ve vergi
kimlik numarası, kıymetli madenin cinsi, fiyatı, miktarı, tutarı ve bu tutara
isabet eden katma değer vergisinin bulunması zorunludur.
Kıymetli
Maden Alım/Satım Belgeleri en az bir asıl bir örnek olarak düzenlenecek ve
aslı, kıymetli maden alan ya da satan kişiye verilecektir. Bu belgelerin ikiden
fazla örnek olarak düzenlenmesi halinde her birinin kaçıncı örnek olduğu
belirtilecektir.
Yukarıda
sayılan bilgileri taşıması şartıyla belgelerin bilgisayar kullanmak suretiyle
düzenlenmesi de mümkün bulunmaktadır.
Bilgisayarla
düzenlenenler de dahil olmak üzere anılan belgeler, vergi dairesi
başkanlıklarıyla veya defterdarlıklarla anlaşması bulunan matbaalara
bastırılmak ya da noterlere tasdik ettirilmek suretiyle kullanılacak ve
belgelerde belirli bir ebat aranılmayacaktır.
Matbaa
işletmecileri, noterler ve yetkili müesseseler; Kıymetli Maden Alım/Satım
Belgelerinin basımında, Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri
Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmelik2
hükümlerine ve bu konuda Bakanlıkça belirlenmiş olan diğer esaslara
uyacaklardır.
Yukarıda
belirtilen şartlara uygun olarak belge düzenlenmediğinin veya gerçeğe aykırı
olarak düzenlendiğinin tespiti halinde, mükellefler adına Vergi Usul Kanununun
353 üncü maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilecektir.
2-
Serbest Meslek Faaliyetinde Bulunan Hekimler (Diş Hekimleri ile Veteriner
Hekimler Dahil) Tarafından Kullanılacak Kredi Kartı Okuyucuları
Vergi
Usul Kanununun 227 nci maddesinin son fıkrasında Maliye Bakanlığının
düzenlenmesi mecburi olan belgelerde bulunması gereken zorunlu bilgileri
belirlemeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır.
Anılan
Kanunun Mükerrer 257 nci maddesinin birinci fıkrasının 1 numaralı bendinde de
Maliye Bakanlığının, tutulması veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve
belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye,
bunlarda değişiklik yapmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek
belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya; 6 numaralı
bendinde ise vergi güvenliğini sağlamak amacıyla niteliklerini belirleyip
onayladığı elektrikli, elektronik, manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri
kullandırmaya, uygulamaya dair usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu
belirtilmiştir.
Söz
konusu hükümlerle Bakanlığımıza tanınan yetkilere dayanılarak, serbest meslek
faaliyeti icra eden hekimlerin (diş hekimleri ile veteriner hekimler dahil), iş
yerlerinde bu Tebliğde belirtilen özellikleri haiz kredi kartı okuyucularından
(bundan böyle POS -Point of Sale- olarak anılacaktır) bulundurmaları ve kredi
kartı ile yapılan ödemelerde bu cihazları kullanmaları zorunluluğu getirilmiş
ve bu cihazlarla düzenlenecek POS fişlerinin, anılan mükelleflerce yürütülen
serbest meslek faaliyetlerinde Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmiş
"serbest meslek makbuzu" olarak kabul edilmesi uygun görülmüştür.
2.1-
Cihazların ve Belgelerin Özellikleri
Anılan
hekimlerce kullanılacak POS cihazları ve bunlar tarafından üretilen belgelerin,
serbest meslek faaliyeti kapsamında elde edilen kazancın Vergi Usul Kanununa
göre belgelendirilmesini sağlayacak şekilde aşağıda sayılan özellikleri haiz
olması gerekmektedir.
a)
Ek 3’teki örnekte belirtildiği şekilde belge üzerinde; mükellef bilgileri,
tarih, saat, sıra no, hizmetin cinsi, vergi dahil tutarı vb. bilgiler ve
"Bu belge V.U.K. uyarınca serbest meslek makbuzu yerine geçen belge
hükmündedir." ibaresi yer alacaktır.
b)
POS’lardan her günün sonunda günlük kapanış raporu (Z raporu) alınabilecektir.
POS’lar,
yukarıda sayılan özellikleri haiz olup olmadığının tespitine yönelik olarak
Bakanlığımızca herhangi bir onay işlemine tabi tutulmayacaktır. Ancak şekil ve
muhtevası itibariyle Ek 3’teki örneğe uygun olmayan POS fişleri, Vergi Usul
Kanunu uyarınca düzenlenmiş belge hükmünde sayılmayacaktır.
2.2-
POS Cihazlarında Kullanılacak Kağıt Rulolar
Yukarıda
özellikleri belirtilen POS cihazları kullanılmak suretiyle düzenlenen
belgelerdeki bilgiler tam (anlaşılabilir kısaltmalar olabilir) ve açık olacak,
silik ve okunaksız belge verilmeyecektir.
Piyasadaki
POS’ların bir kısmında halen kullanılmakta olan mikrokapsüllü karbonsuz
kopyalama kağıtları (Dekaform Self Contained vb.) darbe, katlanma, kırışma gibi
etkilerle kolaylıkla kararıp silinmekte ve fişler okunamaz hale gelmektedir. Bu
nedenle, Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmiş belge hükmünde belge verme
özelliğine sahip POS’larda, üzerindeki bilgiler kolaylıkla kararıp silinen mikrokapsüllü
karbonsuz kopyalama kağıt ruloları kullanılmayacaktır.
Termal
kağıt ruloların kullanılması halinde ise bu ruloların;
a)
Türk Standartları Enstitüsünce onaylanmış,
b)
Arka ortasına birbirinden en fazla 50 milimetre aralıkta ve rulo
uzunluğu boyunca, kağıdı üreten firmanın logosunun (kısa adı veya baş harfleri)
ve kağıdın numarasının basılmış,
c)
Yine arkasında ve kağıdın kenarına 20 milimetreyi geçmeyen aralıklarla
aşağıdaki sıra dahilinde,
-
Onaylayan kurumun kısa adının (en fazla 4 karakter),
-
Onayın tarih ve sayısının,
-
Başına "SKT" işareti konularak, 7 yıldan az olmamak üzere son
kullanma tarihinin (ay/yıl) yazılmış,
olması
şarttır.
Mükelleflerin
söz konusu termal kağıt rulolarını, belgelerin muhafaza ve ibraz mecburiyetine
ilişkin yükümlülüklerinin de gereği olarak, ısısı +35 dereceyi geçmeyen, nem
oranı % 80'in altında olan ortamlarda, ışık geçirmeyen ve kağıda zarar vermeyen
kutularda saklanmaları gerekmektedir.
2.3-
Uygulama Usul ve Esasları
a)
Anılan mükellefler, 1/6/2008 tarihinden itibaren işyerlerinde bu Tebliğde
belirtilen özelliklere sahip POS’ları bulunduracaklar ve kullanacaklar; söz
konusu şartları taşımayan POS’ları kullanamayacaklardır. Bahsi geçen
mükellefler gerekli şartları taşımayan POS’ları 1/6/2008 tarihinden itibaren
mevcut halleri ile kullanamayacaklarından, bu cihazlar sahipleri (bankalar,
katılım bankaları vb.) tarafından ya toplanacak ya da bu Tebliğde yer alan esas
ve usullere uygun hale getirilecektir.
b)
Söz konusu mükellefler, bu Tebliğ ile bulundurma ve kullanma zorunluluğu
getirilen POS’ları kullanmak suretiyle yaptıkları tahsilatlarda müşterilerine
bu POS’lardan çıkan belgeleri verecekler, müşteri tarafından talep edilse dahi
başkaca bir belge düzenlemeyeceklerdir.
c)
Bahsi geçen POS cihazlarının özelliğinden ve kredili satışlara ilişkin
mevzuattan dolayı belgenin birinci nüshasının mükellefte kalması durumunda,
müşteriye verilen ikinci nüsha, vergi uygulamalarında asıl belge gibi mütalaa
edilecektir.
d)
Anılan mükellefler, bu POS’ları kullanmak suretiyle hizmet ifasında
bulundukları her günün sonunda kapanış raporu almak ve bu raporları
gerektiğinde Bakanlığımız görevlilerine ibraz etmek üzere muhafaza etmek
zorundadırlar.
e)
Mükelleflerin işyerlerinde bu Tebliğde öngörülen POS'ları kullanıyor olmaları
serbest meslek makbuzu düzenleme mecburiyetlerini kaldırmamaktadır. Zira bedeli
kredi kartı kullanılmaksızın ödenen hizmetler için POS’ların kullanılması söz
konusu olmamaktadır. Bu durumda, anılan mükelleflerin bedelini kredi kartı
kullanılmaksızın (nakit, çek, havale vb. olarak) tahsil ettikleri hizmetler
için Vergi Usul Kanununa göre serbest meslek makbuzu düzenlemeleri
gerekmektedir.
2.4-
Ceza
Bu
Tebliğ kapsamındaki mükelleflerden 1/6/2008 tarihinden itibaren;
a)
Bu Tebliğde belirtilen özellikleri haiz POS cihazlarını iş yerlerinde
bulundurmayan veya iş yerinde bulundurmakla beraber Tebliğde öngörülen şartları
taşımayan cihazları kullandıkları tespit edilenlere, Vergi Usul Kanununun
mükerrer 355/1 inci maddesine göre özel usulsüzlük,
b)
Tebliğde belirtilen özellikleri haiz POS cihazlarını kullanmakla birlikte
bunlarda 3 üncü bölümde açıklanan özellikleri taşımayan kağıt ruloları
kullandığı veya günlük kapanış raporu almadığı tespit edilen mükelleflere ise
her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere, Vergi Usul Kanununun 352/II-7 nci
maddesine göre ikinci derece usulsüzlük,
cezası
kesilecektir.
3-
Anlaşmalı Eczanelerce Sosyal Güvenlik Kurumu Adına Düzenlenen Faturalarda Süre
336
Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde3 eczanelerin, çalışanlarının
reçetelerini karşılamak üzere sözleşme yaptıkları kamu kuruluşları ile sınırlı
olmak üzere, ilgili kuruluşların çalışanlarına yaptıkları ilaç teslimlerinde
kamu kuruluşlarınca karşılanacak paya ilişkin tutarı içeren faturayı, ay
sonunda tüm çalışanlar için ve tek bir fatura şeklinde düzenleyebilecekleri
belirtilmişti.
Bu
Tebliğin yayımı tarihinden itibaren, Sosyal Güvenlik Kurumunun da 336 Sıra No.lu
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uygulamasında, eczanelerle anlaşma yapılan kamu
kuruluşları kapsamında değerlendirilmesi uygun görülmüştür.
Anılan
Kurumla anlaşmalı eczanelerce de söz konusu Kuruma (anılan Tebliğde yer alan
usul ve esaslar çerçevesinde, çalışanlar, emeklileri ve bunların bakmakla
yükümlü oldukları kişilere ait ilaç teslimleri için) ay sonunda tek bir fatura
düzenlenebilecektir.
4-
İlaç Satış Mümessilleri Tarafından Taşınan Promosyon Ürünleri ile Numune
İlaçlarda Sevk İrsaliyesi Düzenlenip Düzenlenmeyeceği
Bakanlığımıza
yansıyan olaylardan, ilaç satış mümessillerinin hekimlere verilmek üzere,
tanıtım amaçlı olarak beraberlerinde bulundurdukları ve ticari mal kapsamında
olmayan promosyon ürünleri ile numune ilaçlar için sevk irsaliyesi düzenlenip
düzenlenmeyeceği hususunda tereddüde düşüldüğü anlaşılmıştır.
Vergi
Usul Kanununun 230 uncu maddesinin 5 numaralı bendi uyarınca, satılan malların
alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı
hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya
taşıttırılması halinde alıcının, taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk
irsaliyesi düzenlenmesi ve taşıtta bulundurulması zorunludur.
Bu
itibarla, ticari mal niteliğinde olmayan broşür, bloknot, kalem gibi promosyon
ürünleri ile numune ilaçların, hekimlere verilmek üzere firmaların satış
mümessilleri tarafından taşınması sırasında (ticari mal sevkiyatı izlenimi
verecek büyüklükte veya mahiyette olmamak şartıyla) sevk irsaliyesi
düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.
5-
3568 Sayılı Kanununa Göre Yetki Almış Meslek Mensuplarına ve Avukatlık Kanununa
Göre Yetki Verilen Avukatlara Uzlaşma Görüşmelerinde İbraz Etme Zorunluluğu
Getirilen Belgeler
Uzlaşma
Yönetmeliğinin4 10 uncu maddesinde, mükelleflerin uzlaşma talebinin kabul
edilmesi üzerine yapılacak uzlaşma görüşmelerinde, 3568 sayılı Serbest
Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik
Kanununa göre kurulan meslek odalarından bir meslek mensubunun da (Serbest
Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir veya Yeminli Mali Müşavir)
bulundurulabileceği, ancak bu kişilerin uzlaşma ile ilgili tutanaklara imza
atamayacakları belirtilmiştir.
Uygulamada,
uzlaşma görüşmelerine mükellefle birlikte hukuki yardımda bulunmak üzere
avukatların da katılmaları mümkün bulunmaktadır.
Bundan
böyle (Bu Tebliğin yayımı tarihine kadar uzlaşma günü tayin edilmemiş uzlaşma
talepleri dahil olmak üzere) anılan meslek mensupları ile avukatların, uzlaşma
görüşmelerine katılabilmelerinin hukuki bir belgeye (sözleşme, vekaletname
vb.) dayandırılması ve söz konusu belgenin aslı veya onaylı bir örneğinin
uzlaşma görüşmesi sırasında komisyona ibraz edilmesi uygun görülmüştür.
Söz
konusu belge, mükellefin uzlaşma komisyonundaki dosyasında muhafaza edilecek;
birer fotokopisi de meslek mensubu ve/veya avukatın tarh dosyasına konulmak
üzere ilgili vergi dairelerine gönderilecektir.
Tebliğ
olunur.
1
22/9/2006 tarih ve 26297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
2
2/2/1985 tarih ve 18654 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
3
29/7/2004 tarih ve 25537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
4
3/2/1999 tarih ve 23600 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Ekleri İçin Tıklayınız
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.