MİLLİ EMLAK GENEL
TEBLİĞİ
(SIRANO: 314)
(Değişik:RG-6/2/2018-30324)
25/2/1998
tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3 üncü maddesinin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.
A - Maddenin
uygulanacağı mera, yaylak ve kışlaklar
Mera, yaylak ve
kışlakların bu madde kapsamında değerlendirilebilmesi için aşağıda belirtilen
şartları taşıması gerekmektedir:
a) Meraların
3/5/2005 tarihi, yaylak ve kışlakların ise 20/6/2007 tarihi itibariyle belediye
ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunması gereklidir. Bu tarihler
itibariyle köy sınırları içerisinde bulunan veya bu tarihten sonra belediye ve
mücavir alan sınırları içerisine alınan mera, yaylak ve kışlaklarda bu madde
hükümleri uygulanmayacaktır.
b) Mera, yaylak ve
kışlakların 1/1/2003 tarihinden önce kesinleşmiş imar planı içerisinde kalması
gereklidir. Bu tarihten sonra imar planı içerisine alınan veya imar planı
bulunmayan yerlerdeki mera, yaylak ve kışlaklarda bu madde hükümleri
uygulanmayacaktır. İmar planından maksat her tür ve ölçekteki plan, yani nazım,
uygulama veya mevzi imar planıdır. İmar planlarında, mera, yaylak ve kışlak
olarak korunacak alanda kalan taşınmazlar, madde kapsamında
değerlendirilmeyecektir.
c) Mera, yaylak ve
kışlakların, yerleşim yeri olarak işgal edilmesi, yani bu şekilde kullanılması,
yerleşim ve işgal durumunun da 1/1/2003 tarihinden önce olması gereklidir. Bu
tarihten sonra işgal edilerek yerleşim yeri olarak kullanılan mera, yaylak ve
kışlaklarda, bu madde hükmü uygulanmayacaktır. Bu maddenin uygulanmasında
"yerleşim yeri" kavramı; konut, konaklama, turizm, sanayi, askeri ve
benzeri amaçlar için kullanılmak üzere planlanarak yapılaşmış veya eskiden beri
bu amaçlarla kullanılan şehir, kasaba ve beldelerin üzerinde yapılaşma bulunan
yerleşik alanlarını ifade etmektedir. (Ek cümle:RG-6/2/2018-30324) Yerleşik
alan içinde kalan ancak üzerinde yapılaşma olmayan parseller de bu kapsamda
değerlendirilir.
ç) Bu nitelikteki
taşınmazların mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımının teknik açıdan mümkün
olmaması gereklidir. Bu husus, Mera Kanununda belirtilen mera komisyonunca
tespit edilecektir.
Yukarıda belirtilen
dört temel şartı birlikte taşıyan mera, yaylak ve kışlaklar, Mera Kanununda
öngörülen ot bedeli alınmaksızın bu madde uyarınca Hazine adına tescil
edilecektir.
B - Kamu tüzel
kişileri hakkında yapılacak işlemler
Mera Kanununun
değişik geçici 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre; yukarıda belirtilen
şartları taşıyan mera, yaylak ve kışlaklardan, belediyeler ve diğer kamu kurum
ve kuruluşları adına tescil edilmiş olan taşınmazlar, bu kurum ve kuruluşların
mülkiyetine bırakılacaktır. Bu taşınmazlar için kamu tüzel kişilerinden herhangi
bir bedel alınmayacaktır. Buradaki temel şart, meraların 3/5/2005 tarihi,
yaylak ve kışlakların ise 20/6/2007 tarihi itibariyle belediyeler ile diğer
kamu kurum ve kuruluşları adına tescilli olmasıdır.
Yukarıda (A)
bölümünde belirtilen şartların tamamının gerçekleşmiş olması kaydı ile; bu
nitelikteki taşınmazlar hakkında açılacak davalar ile Hazinece açılan ve halen
derdest olan davalardan vazgeçilecek, açılan davalar sonucunda bu nitelikteki
taşınmazların Hazine adına tesciline ya da özel siciline yazılmasına ilişkin
olarak mahkemelerce verilen kararlar infaz edilmeyecektir.
3/5/2005 tarihinden
önce Hazine adına tescil edilmiş ya da mera olarak sınırlandırılmış taşınmazlar
ile 20/6/2007 tarihinden önce Hazine adına tescil edilmiş ya da yaylak ve
kışlak olarak sınırlandırılmış taşınmazlar hakkında bu hükümler
uygulanmayacaktır.
Ayrıca, bu
hükümler, mülkiyetin tespiti amacıyla açılan ve 29/6/1938 tarihli ve 3533
sayılı Kanuna göre tahkim yolu ile görülen davalar sonucunda tapu kütüklerinin
malik haneleri boşaltılan ve bu tarihler itibariyle belediyeler ile diğer kamu
kurum ve kuruluşları adına tescilli olmayan taşınmazlar hakkında da
uygulanmayacaktır.
C - Gerçek
kişilerle özel hukuk tüzel kişileri hakkında yapılacak işlemler
a) Devredilebilecek
taşınmazlar
Yukarıda (A)
bölümünde belirtilen şartların tamamının gerçekleşmiş olması ve Mera Kanununun
değişik geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen bedelin
ilgililerince Hazineye ödenmiş olması kaydı ile; bu nitelikteki taşınmazlardan
Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri
adına tescil edilmiş olanlar hakkında açılacak davalar ile Hazinece bu kişiler
aleyhine açılan ve halen derdest olan davalardan vazgeçilecek, açılan davalar
sonucunda bu nitelikteki taşınmazların Hazine adına tesciline ya da mera,
yaylak ve kışlak vasfı ile özel siciline yazılmasına ilişkin olarak
mahkemelerce verilen kararlar infaz edilmeyecek, infaz yapılmış ise, Hazine
adına tescilli taşınmazlar doğrudan, özel siciline yazılmış olan taşınmazlar
ise vasıfları kaldırılarak Hazine adına tescilleri sağlandıktan sonra
ilgililerine devredilecektir.
b) Devredilebilecek
kişiler
Bu nitelikteki
taşınmazlar; geçerli bir hukuki işlemle bu taşınmazları edinen (Mülga ibare:RG-6/2/2018-30324)
(...) gerçek kişilere, bunların kanuni mirasçılarına ve özel hukuk tüzel
kişilerine bedeli karşılığında devredilebilecektir. Mera Kanununun değişik
geçici 3 üncü maddesinde akdi mirasçılardan söz edilmediği için, bunlara
taşınmaz devri yapılmayacaktır.
c) Bedelin
hesaplanması
Bu nitelikteki
taşınmazların bedelleri, Mera Kanununun değişik geçici 3 üncü maddesine göre
emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısıdır. Emlak değeri, 29/7/1970
tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre hesaplanacaktır. Rayiç değer
ise, Hazine taşınmazlarının satışına yetkili satış komisyonu tarafından
8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile bu Kanunun 74 üncü
maddesine göre çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik
hükümlerine göre belirlenecektir.
ç) Bedelin tahsili
(Değişik:RG-28/12/2010-27799)
Mera Kanununun değişik geçici 3 üncü
maddesinde; taşınmazların bedelinin ödenmesi şart koşulduğundan ve bu
taşınmazlarla ilgili olarak dava açmama, açılmış davalardan ve mahkemece
verilen ve infaz edilmeyen kararların infazından vazgeçme veya devir
işlemlerinin yapılması bedelin tamamının ödenmesine bağlı olduğundan, bu
işlemler; bu taşınmazların bedelinin peşin ödenmesi halinde hemen, taksitle
ödenmesi halinde ise; taksit tutarlarının tamamının ödenmesi veya kalan taksit
tutarları ile bunların kanuni faizlerini karşılayacak miktarda kesin ve süresiz
banka teminat mektubu verilmesi ya da Hazine lehine ipotek tesis edilmesi
halinde yapılacaktır.
Bu madde kapsamında yapılan özel nitelikli
satışlardan elde edilecek gelirlerden 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun
5 inci maddesine göre belediyelere pay verilmeyecek ve 20/7/1966 tarihli ve 775
sayılı Gecekondu Kanununa göre oluşturulan fon hesabına pay aktarılmayacaktır.
d) Uygulamanın
talebe bağlı olması
Sözü edilen maddenin
ikinci fıkrasında, uygulamanın talebe bağlı olarak yapılması öngörülmüştür. Bu
nedenle, gerçek kişilerle özel hukuk tüzel kişilerine, talep halinde ve bedeli
karşılığında taşınmaz devredilebilecektir.
Ancak, Hazinece
dava açılması gereken durumlarda, dava açılmadan önce ilgililere yazılı
tebligat yapılarak, bu maddeden yararlanmak isteyip istemediğinin sorulması ve
verilecek otuz günlük sürede talep olmaması halinde, dava açılması
gerekmektedir.
e) Maddenin dördüncü
fıkrası gereğince yapılacak uygulama (Ek:RG-6/2/2018-30324)
Maddenin birinci
fıkrasında nitelikleri belirtilen taşınmazları belediyeler, il özel idareleri
veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarından bedeli karşılığında satın alan gerçek
ve özel hukuk tüzel kişileri ile bunların kanuni ve akdi haleflerinden bedel
istenilmeyecektir.
Bu taşınmazlar
hakkında dava açılmayacak, devam eden davalardan vazgeçilecek, açılan davalar
sonucunda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak
sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve
henüz tapuda infaz edilmeyen kararlar uygulanmayacaktır.
Kesinleşen kararlar
gereğince doğrudan tapuda Hazine adına tescil edilen veya mera özel siciline
yazılan fakat daha sonra bu Kanun hükümlerine göre meralık vasfı değiştirilerek
Hazine adına tescil edilen taşınmazlardan herhangi bir kamu hizmeti için
gerekli olmayan, Hazinece herhangi bir tasarrufa konu edilmeyen ve halen tapuda
Hazine adına kayıtlı olanların tapuları da talep etmeleri halinde bedelsiz
olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilecektir.
Ç - Maddenin üçüncü
fıkrası gereğince yapılacak uygulama
Bu fıkra; maddenin
birinci fıkrasında nitelikleri belirtilen taşınmazlardan, Hazine adına tescil
edilmesi gerekirken sadece belediyeler adına tescil edilen ve belediyelerce
konut veya işyeri yapılmak üzere bedelsiz olarak veya bedeli karşılığında gerçek
ve özel hukuk tüzel kişilerine tahsis edilen, daha sonra Hazine tarafından
ilgili belediye aleyhine açılan davalar sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak
sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilerek mera, yaylak
ve kışlak özel siciline yazılan, fakat daha sonra Mera Kanunu hükümlerine göre
mera, yaylak ve kışlak vasfı değiştirilerek Hazine adına tescil edilen (Ek
ibare:RG-6/2/2018-30324) taşınmazlar ile doğrudan Hazine adına tesciline
karar verilen taşınmazlardan; herhangi bir kamu hizmeti için gerekli
olmayan, Hazinece herhangi bir tasarrufa konu edilmeyen ve halen tapuda Hazine
adına kayıtlı olan taşınmazlar hakkında uygulanacaktır.
Bu fıkra gereğince
uygulama yapılabilmesi için, bu nitelikteki taşınmazların herhangi bir kamu
hizmeti için gerekli olmaması, Hazinece herhangi bir tasarrufa konu edilmemesi
ve halen tapuda Hazine adına kayıtlı olması gereklidir.
(Değişik:RG-28/12/2010-27799)
Bu
nitelikteki taşınmazların tahsis tarihindeki arsa değerlerine devir tarihine
kadar geçen süre için yasal faiz eklenerek belirlenecek bedelin ilgililerce
yukarıda (C) bölümünün (ç) alt başlıklı alt bölümünde belirtilen şekilde peşin
veya taksitli olarak Hazineye ödenmesinden sonra, yine aynı alt bölümde
belirtilen şekilde bu taşınmazların adlarına tahsis yapılan gerçek kişiler ile
özel hukuk tüzel kişilerine devirleri yapılacaktır.
D - 4342 sayılı
Mera Kanununun 14 üncü maddesi gereğince yapılacak tahsis amacı değişikliği
işlemleri
27/5/2004 tarihli
ve 5178 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile 4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü
maddesinde yapılan değişikliğe göre; mera vasıflı taşınmazlardan maddede
sayılan yerlerin tahsis amacının ilgili müdürlüğün talebi, komisyonun ve
defterdarlığın uygun görüşü üzerine valilikçe değiştirilmesi ve vasıf
değişikliği gerçekleştirilen bu taşınmazların tescillerinin Hazine adına, vakıf
meralarının tescillerinin ise vakıf adına yapılması gerekmektedir.
Mera Kanununun 14
üncü maddesinin son fıkrasında; harman yeri, panayır, sıvat ve eyrek yerleri
gibi kamu orta mallarının tahsis amacı değişikliğinde de bu madde hükmünün
uygulanacağı belirtildiğinden; bu yerlerin tahsis amacı değişikliği
işlemlerinin de, yukarıda belirtilen şekilde yapılması ancak, Mera Kanununun 30
uncu maddesi uyarınca; mera, yaylak ve kışlakların vasıf değişikliği işlemleri
sırasında yirmi yıllık ot geliri esas alınarak komisyonca tespit edilen ücretin,
bu taşınmazların vasıf değişikliği işlemlerinde ödenmemesi gerekmektedir.
E – Uygulama
(Mülga:RG-24/3/2010-27531)
F - Yürürlükten
Kaldırılan Hükümler
10/8/2005 tarihli
ve 25902 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bakanlığımızın 299 Sıra Sayılı Milli
Emlak Genel Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.