MİLLİ EMLAK GENEL
TEBLİĞİ(2)
(SIRA NO: 313)
(1) Hazinenin özel
mülkiyetindeki taşınmazların satılması görev ve yetkisi, 10/12/2003 tarihli,
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 46 ncı maddesi ve (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101 inci maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendine göre Bakanlığımıza ait olup bu işlemler, esas olarak 29/6/2001 tarihli
ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer
Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, 8/9/1983 tarihli,
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve bu Kanunun 74 üncü maddesine istinaden
çıkarılan ve 19/6/2007 tarihli, 26557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülmektedir.
(2) Buna göre,
Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazların satış işlemleri ilgili
mevzuat hükümleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen esaslara göre
yürütülecektir.
I. TANIMLAR
(1) Tebliğde geçen,
a) Bakanlık; (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığını,
b) Hazineye ait
taşınmaz; Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazları,
c) Yönetmelik; Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliği,
ç)
(Ek:RG-28/4/2022-31823) İdare; İllerde çevre, şehircilik ve iklim
değişikliği il müdürlüğünü (milli emlak dairesi başkanlığı veya milli emlak
müdürlüğü), ilçelerde milli emlak müdürlüğünü, yoksa milli emlak şefliklerini,
d) (Ek:RG-28/4/2022-31823)
İl müdürlüğü; Çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüğünü,
ifade eder.
II. SATILAMAYACAK
TAŞINMAZLAR
(1) Satışı mümkün
olmayan taşınmazlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Kamu hizmetlerine
tahsisli bulunan taşınmazlar,
b) Devletin hüküm ve
tasarrufu altında olup tescili mümkün olmayan taşınmazlar,
c) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre kıyıda kalan yerler,
ç) 21/7/1983 tarihli
ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup,
Kültür ve Turizm Bakanlığınca satılması uygun görülmeyen taşınmazlar,
d) 9/8/1983 tarihli
ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu uyarınca milli park, tabiat parkı, tabiat
anıtı ve tabiatı koruma alanları içinde kalması nedeniyle Çevre ve Orman
Bakanlığına tahsisi gereken taşınmazlar,
e) 22/11/1984 tarihli
ve 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu
Kanununa göre uygulama alanı ilan edilen bölgelerde kalan ve Tarım Reformu
Genel Müdürlüğünce satışı uygun görülmeyen taşınmazlar,
f) 18/12/1981 tarihli
ve 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında
kalıp Genelkurmay Başkanlığınca satılması uygun görülmeyen taşınmazlar,
g) 31/8/1956 tarihli
ve 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında kalan taşınmazlar ile 17/10/1983 tarih
ve 2924 sayılı Kanun gereğince Çevre ve Orman Bakanlığı emrine geçen
taşınmazlar,
ğ) 12/3/1982 tarihli
ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında kalması nedeniyle Kültür ve
Turizm Bakanlığına tahsisi gereken taşınmazlar (Hazineye ait olmayanlarla
tevhit şartı olanlar ile Hazinenin hissedar olduğu taşınmazlar hariç),
h) 24/2/1984 tarihli
ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı
İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında
Kanuna göre tapu tahsis belgesi verilen taşınmazlar,
ı) 15/5/1959 tarihli
ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle
Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında kalması nedeniyle Bayındırlık ve
İskan Bakanlığına tahsisi gereken taşınmazlar,
i) 25/2/1998 tarihli
ve 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında kalan taşınmazlar,
j) Teferruğ yoluyla
edinilen ve edinme tarihinden itibaren bir yıl geçmemiş taşınmazlar,
k) Kamulaştırma
yoluyla edinilip 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23
üncü maddesinde yazılı süresi dolmamış taşınmazlar,
l) Özel kanun
hükümleri gereği kamu kurum ve kuruluşlarına tahsisi, devri, terki ve kullanım
hakkı verilmesi gereken taşınmazlar,
m) Elbirliği
halindeki mülkiyet durumu paylı mülkiyete dönüştürülmemiş taşınmazlar,
n) İmar planlarında
bir kamu hizmeti için ayrılmış olan taşınmazlar (ilgili idare tarafından bu
hizmette kullanılmayacağı belirtilen taşınmazlar hariç),
o) Kısmi satın alma
talebi olan ancak, ifrazı Hazine lehine olmayan taşınmazlar,
III. SATIŞA ÇIKARMA
YETKİSİ
(1) (Mülga:RG-24/3/2010-27531)
(2) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
Aşağıdaki taşınmazlara ilişkin doğrudan satış işlemleri Bakanlıkça
sonuçlandırılacaktır.
a) 16/2/1995 tarihli
ve 4070 sayılı Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun 5, 6 ve
7 nci maddeleri uyarınca doğrudan satılacak taşınmazlardan,
b) 29/6/2001 tarihli
ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer
Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (c), (d), (e) ve (g) bentlerine göre doğrudan satılacak
taşınmazlardan,
c) 4706 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca 5403 sayılı Toprak Koruma ve
Arazi Kullanımı Kanunundaki kısıtlamalara tabi olan tarım arazilerindeki Hazine
hisselerinin hissedarına doğrudan veya birden fazla hissedar olması halinde
hissedarlar arasında pazarlık usulüyle satılacak taşınmazlardan,
satış bedeli Milli
Emlak Genel Tebliği (Sıra No:327)’nin “F. Satış İşlemleri” başlıklı bölümünde
(2) numaralı alt bölümünün birinci fıkrasıyla Valiliklere (İl müdürlüğü)
devredilen yetkiyi aşan taşınmazlara ilişkin doğrudan satış işlemleri,
ç) 4706 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (f), (h) ve (i) bentleri
ile ikinci ve diğer fıkralarına göre doğrudan satılacak taşınmazlara ilişkin
işlemler.
IV. TAHMİN EDİLEN
BEDELİN TESPİTİ
(1) Tahmin edilen
bedel, Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde tespit edilir.
(2) Bu bedelin
tespitinde ayrıca;
a) Taşınmaz üzerinde
Hazineye ait bina bulunması durumunda bina değerinin, (Değişik
ibare:RG-21/8/2019-30865) Bakanlıkça belirlenen yapı yaklaşık birim
maliyetlerinden az olmamak üzere aşınma payı da dikkate alınarak tespit
edilmesi,
b) 4706 sayılı
Kanunun 19/7/2003 tarihinde yürürlüğe giren 5 inci maddesinin son fıkrasının
"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Hazineye ait taşınmazlar
üzerinde yapılan her türlü yapı ve tesisler, başka bir işleme gerek kalmaksızın
Hazineye intikal eder. (Mülga ibare:RG-28/4/2022-31823) " hükmü
gereğince bu tarihten sonra Hazine taşınmazları üzerine yapılan her türlü yapı
ve tesisin mülkiyeti Hazineye ait olacağından, bu yapı ve tesislerin bedelinin
de değerlendirmeye dahil edilmesi,
c) Uygulama imar
planı yapılmayan ancak nazım imar planı içinde bulunan taşınmazların; ilgili
belediyelerin yerleşim alanının devamında yer alması, alt yapı hizmetlerinden
henüz yararlanmıyor olsa dahi imara açılabilecek ve bunlardan yararlanabilecek
konumda bulunması, belediyenin nüfus ve yapılaşma yoğunluğundaki artış
itibariyle uygulama imar planının düzenlenebileceği aşamaya gelinmiş olması
durumlarının değerleme sırasında dikkate alınması,
ç) Taşınmazın
bulunduğu bölgede, Hazine ve diğer kamu kurum veya kuruluşları tarafından
gerçekleştirilen satış, kamulaştırma, satın alma ve kiralama işlemlerinde
oluşan bedellerin dikkate alınması ve bunların "Satış İşlemine Esas Kıymet
Takdir Karar Formu"nun (Ek-3) "Taşınmazın Değerini Etkileyebilecek
Diğer Hususlar" bölümünde gösterilmesi,
d) Taşınmazın imar
durumu, bina ve inşaat sahası büyüklüğü, işyerlerine, meskun yerlere yakınlığı
ve ulaştırma durumu, belediye hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, bitki
örtüsü, toprak cinsi ve yapısı vb. itibariyle en iyi kullanım alternatiflerinin
göz önünde bulundurulması,
e) Belediye ve
mücavir alan içinde her ölçekli imar planında; yerleşik alan (meskun alan) ile
gelişme alanının tümünü kapsayan iskan sahasında kalan parsellenmemiş
arazilerin yerleşik (meskun) halde olup olmadığına bakılmaksızın arsa,
Belediye ve mücavir
alan içinde bulunup da her ölçekli imar planında iskan sahası olarak ayrılmamış
olmakla beraber fiilen yerleşik (meskun) alanda bulunan ve belediye hizmetlerinden en az ikisinden faydalanmakta olan
(yol-ulaşım, su-yol, su-ulaşım, ulaşım-temizlik, yol-temizlik vb.)
parsellenmemiş araziler arsa,
Belediye ve mücavir
alan sınırları içinde bulunup yukarıda belirtilen kapsamda kalmayan araziler
ile bu sınırlar dışında bulunan arazi vasfındaki taşınmazların zirai faaliyete
(Arazinin; hububat, sanayi ve yem bitkileri, baklagiller, sebze ve diğer tarla
bitkileri ile bağ, bahçe, çay, meyve, kavak ve sair ağaç türlerinin
yetiştirilmesinde kullanılması zirai faaliyet olarak nitelendirilecektir.) konu
edilmeyerek başka bir amaçla (mesken, akaryakıt istasyonu, restaurant, sanayi
tesisi v.b) kullanıldığının belirlenmesi durumunda arsa, mevcut durumunda vasfı
arsa olarak belirtilmiş ise arsa,
olarak
değerlendirilmesi gerektiğinden buna uygun asgari metrekare birim bedelinin
belirlenmemiş olması durumunda,
4/1/1961 tarihli ve
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 72 nci maddesine göre oluşturulacak takdir komisyonu vasıtasıyla asgari
metrekare birim bedelinin belirlenmesinin istenilmesi,
f) Üzerinde bina
bulunan Hazineye ait taşınmazın asgari metrekare birim bedelleri farklı olan
iki veya daha fazla caddeye/sokağa cephesinin bulunması durumunda, inşaat
ruhsatına esas inşaat istikamet rölevesindeki ön cephe durumu tespit edilerek
ön cephenin bulunduğu cadde veya sokağa göre,
Üzerinde bina
bulunmayan taşınmazların ise ilgili belediyesince imar planında aynı ada
içerisindeki diğer parsellerin durumu dikkate alınarak belirlenecek ön cephenin
bulunduğu cadde/sokağa göre,
asgari metrekare
birim bedelinin belirlenmesi,
Taşınmazın bir
tarafının cadde bir tarafının ise sokağa cephesinin bulunması durumunda ise
cadde tarafı için belirlenen asgari metrekare birim bedelinin dikkate alınması,
gerekmektedir.
g) Tarım arazisi
olarak kullanılan Hazine taşınmazlarına "Gelirlerin Kapitalizasyonu
Kriteri" dikkate alınarak yapılacak değer tespiti "Satış İşlemine
Esas Kıymet Takdir Karar Formu"nun "Taşınmazın Değerini
Etkileyebilecek Diğer Hususlar" bölümünde gösterilecektir.
"Gelirlerin
Kapitalizasyonu Kriteri"; bir mala bu yöntemle değer biçmede, malın
saptanan ortalama gelirinin kapitalizasyonunun esas alınmasından ibarettir.
Diğer bir ifadeyle, bu kritere göre bir malın değeri, o maldan ileride elde
edilebileceği varsayılan bütün gelirlerin değer biçilen zamana biriktirilmesi
olarak kabul edilmektedir. Bu durum genellikle taşınmazlara ait bir husus
olduğu için kapitalleştirme kriteri özellikle tarım arazilerinin değerlerinin
belirlenmesinde kullanılmaktadır.
Bu yönteme göre
yapılacak değer tespitinde öncelikle arazinin rantı ve kapitalizasyon faiz
oranının tespit edilmesi durumunda arazinin değeri;
K = R/f förmülü
uygulanarak bulunacaktır.
Burada;
K = Arazinin değeri
(YTL),
R = Arazinin
rantı (YTL),
f =
Kapitalizasyon faiz oranını (%) ifade etmektedir.
Kapitalizasyon faiz
oranı; tarım faaliyetinin yapıldığı bölge için ilgili kurum ve kuruluşlar
tarafından belirlenmesi mümkün olduğundan bu oranın tespiti için idaremizce
herhangi bir hesaplama yapılmayacak, değeri tespit edilecek arazinin bulunduğu
bölgenin kapitalizasyon faiz oranının Tarım İl Müdürlüğünden temin edilmesi
yoluna gidilecektir.
Arazinin Rantı ise;
arazinin üretim hedefi ile onun idare sistemine göre değişiklik gösterecektir.
Diğer bir anlatımla, rantın hesap ediliş şekli, arazinin senelik gelir sağlayan
(tarla ziraatı gibi) veya periyodik gelir temin eden (meyvelik gibi) üretim
sahalarına tahsis edilmiş olmasına ve idaresinin kiracılık, ortakçılık, mal
sahipliği gibi usullerle yapılmasına göre değişiklik gösterecektir. Hazine
taşınmazlarının değer tespitinde mal sahipliği usulü dikkate alınarak arazi
rantı hesaplanacaktır.
Mal sahipliği
tarafından işletilen arazilerde arazi rantı aşağıdaki formül esas alınarak
hesaplanabilecektir.
Arazinin Rantı (R) =
Gayrisafi Hasıla (GH) – Yapılan Masraflar (YM) şeklindedir.
Söz konusu arazi
rantının hesabında kullanılacak olan ve giderleri oluşturan hususlar arazi
üzerinde alınacak ürün türüne göre değişiklik gösterebilecektir. Bu nedenle
arazi üzerinden alınacak ürün türlerine göre geçerli olan giderlerin belli bir
standartta olabileceği dikkate alındığında bu masrafların da her bir ürün
çeşidi için hangi tutarda olduğu hususu ilgili Tarım İl Müdürlüklerinden
sorularak tespit edilebilecektir.
Ancak, taşınmazların
gerek kapitalizasyon oranının, gerekse arazi üzerinde bir dönemde alınabilen
ürün çeşidine karşılık gelen masrafların temini parsel bazında her defasında
ilgili kurumdan sorulmak yerine, köy ve mevkii için belirlenmiş olan
kapitalizasyon oranı esas alınacak ve ürün türüne göre belirlenmiş olan
masraflar taşınmazlardan elde edilebilen ürünlere uygulanarak gerekli
hesaplamalar yapılacaktır.
İlgili kurumlardan,
kapitalizasyon oranının, arazi üzerinde bir dönemde alınabilen ürün çeşidinin,
bu ürünlerin satış fiyatının ve bu ürünlerin üretiminde yapılan masrafların temininden
sonra arazinin aşağıda belirtilen formül yardımıyla değeri hesaplanacaktır.
Örnek: (A) İlinin,
(X) ilçesinin, (Y) Köyünde Hazineye ait araziden bir hasat dönemi içerisinde
elde edilen ürünler ile yan ürün çeşitlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda
gösterilmiştir.
SIRA NO
*ARAZİDEN
ALINAN
ÜRÜNÜN TÜRÜ
*ARAZİDEN
ALINAN
ÜRÜNÜN VERİMİ
(Kg/Dönüm)
*ÜRÜNÜN FİYATI
(YTL/Kg)
ÜRÜNDEN ELDE EDİLEN
GAYRİ SAFİ HASILA
(YTL)
*ELDE EDİLEN ÜRÜN
İÇİN YAPILAN MASRAFLAR (YTL)
ÜRÜNDEN ELDE EDİLEN
NET GELİR
(ARAZİNİN RANTI)
(YTL)
1
BUĞDAY
213,00
53,00
160,00
Dane
300
0,50
150,00
Saman
350
0,18
63,00
2
BOSTAN
1400
0,40
560,00
100,00
460,00
3
YULAF
180,00
62,00
118,00
Dane
350
0,40
140,00
Saman
400
0,10
40,00
TOPLAM
953,00
215,00
738,00
* İşaretli veriler
ilgili kurumdan temin edilecektir.
Yukarıda yer alan veriler ışığında;
Net Gelir
738,00
Arazi Değeri = ---------------------- = -------------- = 14.760 YTL/Dönüm
** Kap.
Faizi
**0,05
**
işaretli oran, (X) ilçesine münhasır olmak üzere ilgili kurumdan temin
edilmiştir.
Arazi
Metrekare Değeri= 14.760/1000 = 14,76 YTL/m2 olarak hesaplanmış
olacaktır.
İmar planında konut
veya ticaret alanı olarak ayrılan Hazine taşınmazları için ise
"Karşılaştırma Yöntemi" dikkate alınarak yapılacak değer tespiti "Satış
İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar Formu"nun "Taşınmazın Değerini
Etkileyebilecek Diğer Hususlar" bölümünde gösterilecektir.
Karşılaştırma
yönteminde; emsal olabilecek taşınmazlar ile değeri tespit edilecek taşınmazın,
aynı bölgede, imar planı ile aynı kullanım amacını ihtiva etmesi ve emsal
taşınmazların son bir yıl içinde satışa konu edilmesi koşullarını taşıyor
olması gerekmektedir. Aksi durumda bu değerlendirme yöntemi kullanılmayacaktır.
Ayrıca, karşılaştırma
yönteminde, taşınmazların bulunduğu alanın imar planı içerisinde yer alması ve
her bir taşınmazın imar durumlarının açık ve net bir şekilde ilgili idare
tarafından belirlenmiş olması gerekmektedir.
Taşınmazların
değerleri, taşınmazlara ait TAKS, KAKS, Hmax veya "Emsal
Oran (E)" dikkate alınarak hesaplanacaktır.
Örnek: (A) İlinin,
(X) ilçesinde bulunan Hazineye ait ve imar planında konut ya da ticaret alanı
olarak ayrılan taşınmazın değer tespitinin "Karşılaştırma Yöntemi"
kullanılarak hesaplanmasındaki veriler aşağıdaki gibidir.
A) İmar Planı ile
Ticaret veya Konut Alanı Olarak Kullanıma Ayrılan Taşınmazlara Ait TAKS, KAKS, Hmax
Verileri Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
TAŞINMAZLARIN
YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU
VERİLERİ
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT
VERİLER
DEĞERİ HESAPLANACAK
TAŞINMAZA AİT
VERİLER
Taşınmazların
A
B
C
D
Yüzölçümü (m2)
600
500
800
700
Emsal Değerleri
(YTL)
27.000
32.000
50.400
?
İmar Durumu
Verileri
Hmax (m)
9,50
(3 Kat)
12,50 (4 Kat)
9,50
(3 Kat)
12,50
(4 Kat)
TAKS
0,25
0,25
0,30
0,20
KAKS
0,75
1,00
0,90
0,80
Karşılaştırma
Yöntemine göre kıymet takdiri yapılacak Hazine taşınmazının değerinin
hesabında, emsal taşınmazlara ait veriler üzerinden hesaplanarak bulunacak
değerlerden faydalanılacaktır.
Bu durumda, emsal
taşınmazların satış bedellerinin; emsal taşınmazların yüzölçümünün KAKS oranı
veya TAKS, KAKS/TAKS oranı ya da TAKS, Kat Adedi ile çarpılması sonucu
bulunacak toplam inşaat alanına bölünmek suretiyle emsal taşınmazların
metrekare birim bedelleri hesaplanacaktır.
Daha sonra, emsal
taşınmazların metrekare birim bedellerinin aritmetik ortalaması, değeri
hesaplanacak taşınmazın toplam inşaat alanı ile çarpılmak suretiyle Hazine
taşınmazının tahmini bedeli bulunacaktır.
Bu durumda,
yukarıdaki verilere göre belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak
hesaplamalara göre Hazine taşınmazının değeri aşağıdaki şekilde
hesaplanacaktır.
1. Adım: Emsal
taşınmazlara ait toplam inşaat alanı hesaplanacaktır:
Toplam inşaat
alanının hesaplanması aşağıdaki formüllerden herhangi birinin kullanılmasıyla
yapılacaktır.
1. Formül: A
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=Yüzölçüm x KAKS
2. Formül: A
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=Yüzölçüm x TAKS x (KAKS/TAKS)
3. Formül: A
Taşınmazının Toplam İnşaat Alanı=Yüzölçüm x TAKS x (Kat Adedi)
Bu durumda;
A Taşınmazının Toplam
İnşaat Alanı= 600 x 0,75=450 m2 olacaktır.
(A Taşınmazının
Toplam İnşaat Alanı= 600 x 0,25 x (0,75/0,25)=450 m2)
(A Taşınmazının
Toplam İnşaat Alanı= 600 x 0,25 x 3= 450 m2 )
Buna göre;
B Taşınmazının Toplam
İnşaat Alanı= 500 m2,
C Taşınmazının Toplam
İnşaat Alanı= 720 m2,
D Taşınmazının Toplam
İnşaat Alanı=560 m2 olarak bulunacaktır.
2. Adım: Emsal
taşınmazların bilinen satış değerleri üzerinden toplam inşaat alanları dikkate
alınarak metrekare birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
A Taşınmazının
Metrekare Birim Değeri= 27.000/450=60 YTL/m2,
B Taşınmazının
Metrekare Birim Değeri= 32.000/500=64 YTL/m2,
C Taşınmazının
Metrekare Birim Değeri= 50.400/720=70 YTL/m2, olacaktır.
3. Adım: Emsal
taşınmazların metrekare birim bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak değeri
hesaplanacak hazine taşınmazının tahmini satış bedeli hesaplanacaktır.
Buna göre;
Değeri
Hesaplanacak Hazine Taşınmazının Tahmini Değeri= (60+64+70)/3x560=36.213 YTL,
Değeri
Hesaplanacak Hazine Taşınmazının Metrekare Değeri=36.213/700=51,7 YTL/m2 olacaktır.
B) İmar Planı ile
Ticaret veya Konut Alanı Olarak Kullanıma Ayrılan Taşınmazlara Ait "Emsal
Oran" Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
TAŞINMAZLARIN
YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU
VERİLERİ
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT
VERİLER
DEĞERİ HESAPLANACAK
TAŞINMAZA AİT
VERİLER
Taşınmazların
X
Y
Z
T
Yüzölçümü (m2)
300
250
400
700
Emsal Değerleri
(YTL)
27.000
32.000
50.400
?
İmar Durumu
Emsal (E)
0,5
0,8
1
1,5
1. Adım: Emsal
taşınmazlara ait toplam inşaat alanı hesaplanacaktır.
Buna göre;
X Taşınmazının Toplam
İnşaat Alanı= 300 x 0,50(Emsal)= 150 m2,
Aynı yöntemlerle
yapılacak hesaplamalarda;
Y Taşınmazının Toplam
İnşaat Alanı= 200 m2,
Z Taşınmazının Toplam
İnşaat Alanı= 400 m2,
T Taşınmazının Toplam
İnşaat Alanı=1050 m2 olarak bulunacaktır.
2. Adım: Emsal
taşınmazların bilinen satış değerleri üzerinden toplam inşaat alanları dikkate
alınarak metrekare birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
X Taşınmazının
Metrekare Birim Değeri= 27.000/150= 180YTL/m2,
Y Taşınmazının
Metrekare Birim Değeri= 32.000/200=160 YTL/m2,
Z Taşınmazının
Metrekare Birim Değeri= 50.400/400=126 YTL/m2 olacaktır.
3. Adım: Emsal
taşınmazların metrekare birim bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak
"değeri hesaplanacak hazine taşınmazının" tahmini değeri
bulunacaktır.
Buna göre;
Değeri Hesaplanacak
Hazine Taşınmazının Tahmini Değeri= (180+160+126)/3 x 1050=163.100 YTL,
Değeri
Hesaplanacak Hazine Taşınmazının Metrekare Değeri=163.100/700=233 YTL/m2 olacaktır.
İmar planında sanayi
alanı olarak ayrılan Hazine taşınmazları için ise "Karşılaştırma
Yöntemi" dikkate alınarak yapılacak değer tespiti "Satış İşlemine
Esas Kıymet Takdir Karar Formu"nun "Taşınmazın Değerini
Etkileyebilecek Diğer Hususlar" bölümünde gösterilecektir.
Taşınmazların
değerleri, taşınmazlara ait TAKS ve Hmax verileri dikkate
alınarak hesaplanacaktır.
Örnek: (B) İlinde
bulunan Hazineye ait ve imar planında sanayi alanı olarak ayrılan taşınmazın
değer tespitinin "Karşılaştırma Yöntemi" kullanılarak
hesaplanmasındaki veriler ise aşağıdaki gibidir.
İmar Planı ile Sanayi
Alanı Olarak Kullanıma Ayrılan Taşınmazlara Ait TAKS ve Hmax
Verileri Dikkate Alınarak Yapılan Hesaplama Yöntemi
TAŞINMAZLARIN
YÜZÖLÇÜMÜ/DEĞERİ
İMAR DURUMU
VERİLERİ
EMSAL
TAŞINMAZLARA AİT
VERİLER
DEĞERİ HESAPLANACAK
TAŞINMAZA AİT
VERİLER
Taşınmazların
A
B
C
D
Yüzölçümü (m2)
600
500
800
700
Emsal Değerleri
(YTL)
27.000
32.000
50.400
?
İmar Durumu
Verileri
Hmax (m)
9,50
12,50
9,50
12,50
TAKS
0,25
0,25
0,30
0,20
Bu durumda, emsal
taşınmazların toplam inşaat hacmi; yüzölçümünün, TAKS ve Hmax
ile çarpılması sonucu metreküp cinsinden bulunacak ve taşınmazın değeri bu inşaat
hacmine bölünmek suretiyle metreküp birim bedelleri hesaplanacaktır.
Bu bedellerin
aritmetik ortalaması, değeri hesaplanacak taşınmazın toplam inşaat hacmi ile
çarpılmak suretiyle Hazine taşınmazının tahmini bedeli bulunacaktır.
Bu durumda, yukarıdaki
verilere göre ve belirtilen hususlar çerçevesinde Hazine taşınmazının değeri
aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır.
1. Adım: Emsal
taşınmazlara ait toplam inşaat hacmi hesaplanacaktır.
A Taşınmazının Toplam
İnşaat Hacmi: (Yüzölçüm x TAKS) x Hmax
şeklinde hesaplanacaktır.
Bu durumda;
A Taşınmazının Toplam
İnşaat Hacmi = (600 x 0,25) x 9,50=1.425 m3,
Aynı yöntemlerle
yapılacak hesaplamalarda;
B Taşınmazının Toplam
İnşaat Hacmi:= 1.562,5 m3,
C Taşınmazının Toplam
İnşaat Hacmi:= 2.280 m3,
D Taşınmazının Toplam
İnşaat Hacmi:=1.750 m3 olarak bulunacaktır.
2. Adım: Emsal
taşınmazların bilinen satış değerleri üzerinden toplam inşaat hacimleri dikkate
alınarak metreküp birim bedelleri hesaplanacaktır.
Buna göre;
A Taşınmazının
Metreküp Birim Değeri= 27.000/1.425= 18,95 YTL/ m3,
B Taşınmazının
Metreküp Birim Değeri= 32.000/1.562,5= 20,48 YTL/ m3,
C Taşınmazının
Metreküp Birim Değeri= 50.400/2.280= 22,11 YTL/ m3 olacaktır.
3. Adım: Emsal
taşınmazların metreküp birim bedellerinin aritmetik ortalaması alınarak değeri hesaplanacak
Hazine taşınmazının tahmini değeri bulunacaktır.
Buna göre;
Değeri Hesaplanacak
Hazine Taşınmazının Tahmini Değeri= (18,95+20,48+22,11)/3 x 1.750=35.898 YTL,
Değeri Hesaplanacak
Hazine Taşınmazının Metrekare Değeri=35.898/700=51,30 YTL/m2 olacaktır.
V. TAŞINMAZ SATIŞ
ŞARTNAMESİ
(1) Taşınmaz satış
işlemlerinde bu genel tebliğin ekinde yer alan "Satış Şartnamesi"
(Ek-1) düzenlenecek ve taşınmazın niteliği dikkate alınarak şartnameye ayrıca
ilave edilmesi istenilen şartlar "özel şartlar" bölümünde
gösterilecektir.
VI. GEÇİCİ TEMİNAT
(1) Taşınmaz satış
ihalelerinde, tahmin edilen bedelin yüzde onundan az olmamak üzere yüzde
otuzuna kadar, işin niteliğine göre ihale yetkilisince belirlenecek miktarda
geçici teminat alınır ve Taşınmaz Satış Şartnamesinde belirtilir.
(2) Geçici teminat
olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:
a) Tedavüldeki Türk
Parası,
b) Mevduat ve katılım
bankalarının verecekleri süresiz teminat mektupları,
c) Hazine
Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri veya bu senetler
yerine düzenlenen belgeler (Nominal bedele faiz dâhil edilerek ihraç edilmiş
ise bu işlemlerde anaparaya tekabül eden satış değerleri esas alınır.),
(3) Taşınmaz satış
ihalelerinde, dışarıda yerleşik kişiler ile geçimini yurt dışında temin eden
Türk vatandaşlarından, teminat olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca
belirlenen konvertibl döviz alınabilir.
(4) Mevzuata aykırı
olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez. Üzerinde suç unsuru tespit
edilen teminat mektupları, gerekli kovuşturma yapılması için Bakanlığa intikal
ettirilir. Her teminat mektubunda daha önce ilgili banka şubesince verilen
teminat mektupları toplamı ile aynı şubenin limitlerinin de gösterilmesi
zorunludur. Yabancı bankaların ve benzeri kredi kuruluşlarının
kontrgarantilerine dayanarak bankaların verecekleri teminat mektupları,
yukarıdaki miktarlara dâhil değildir.
(5) Mevduat ve
katılım bankalarınca verilen teminat mektupları dışındaki teminatların
istekliler tarafından ilgili muhasebe birimine yatırılması zorunlu olup, bunlar
ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Üzerlerine ihale yapılanların teminat
mektupları ihaleden sonra, ilgili muhasebe birimine teslim edilir ve üzerlerine
ihale yapılmayan isteklilerin geçici teminatları hemen geri verilir.
(6) 2886 sayılı
Kanunun 26 ncı maddesi gereğince her ne suretle olursa olsun idarece alınan
teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.
(7) Alınan geçici
teminatın, peşin satışlarda satış bedelinin, taksitli satışlarda ise peşinat
tutarının ödenmesinden sonra iade edilmesi gerekmektedir. Ancak, peşinatın
geçici teminat tutarından az olması durumunda sadece peşinat tutarı kadar olan
kısım iade edilecektir. Alıcısı tarafından yeni bir taksit ödenmesi veya
taşınmazın ferağının verilmesi halinde geçici teminat olarak kalan kısım da
iade edilecektir.
VII. SATIŞ İZİN
TALEPLERİNDE BAKANLIĞA VEYA VALİLİĞE GÖNDERİLECEK BİLGİ VE BELGELER
(1) Bakanlığa veya
Valiliğe gönderilecek satış talep yazılarına tebliğin ekinde yer alan
"Hazineye Ait Taşınmaz Satış İşlemi Bilgi Formu" (Ek-2) ile aşağıda
yer alan belgeler eklenecektir.
a) Tapu kayıt örneği,
b) İmar planı içinde
ise; belediyesince onaylı imar durum belgesi veya üzerinde kadastro yahut imar
parseli işaretlenerek yeri belirlenmiş onaylı imar plan örneği,
c) Taşınmazın
mahallinde düzenlenmiş krokisi, işgal ve kullanım durumu ile muhdesat ve
benzeri fiili durumları konusunda bilgiler ihtiva eden tespit tutanağı,
ç) "Satış
İşlemine Esas Kıymet Takdir Karar Formu" (Ek-3 ),
d) Satışı istenilen taşınmazın kadastro görmemiş
yerlerde bulunması durumunda; yüzölçümünde hata olup olmadığına ilişkin
teknik rapor.
VIII. İHALE ONAYINA
YETKİLİ MERCİLER
(1) Tahmin edilen
bedeli, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 76 ncı maddesi gereğince yılı bütçe kanununun
(İ) cetvelinde belirtilen parasal sınırların dört katına kadar olan satış
ihaleleri, Yönetmeliğin 41 inci maddesinde belirtilen ihale yetkilileri
tarafından onaylanacaktır.
(2) Bu yetki
çerçevesinde satılan taşınmazların ihalelerinin onaylanması, mahalli ihale
yetkilisinin parasal yetki sınırı üzerinde ise onay için Bakanlığa gönderilmesi
gerekmektedir. Bakanlığa gönderilecek ihale onay formlarına (Ek-4) taşınmazın
satışı hususunda Valilikçe (İl müdürlüğü) talimat verilmiş ise "Hazineye
Ait Taşınmaz Satış İşlemi Bilgi Formu", "Satış İşlemine Esas Kıymet
Takdir Karar Formu" ile ihale tutanağı eklenecektir. Satış talimatı
Bakanlık tarafından verilmiş ise sadece ihale tutanağı eklenecektir.
(3) Bakanlığa
gönderilmesi gereken ihale onay yazıları, Valilik araya girmeksizin doğrudan
kaymakamlıklarca öncelikle telefaks ve bilahare yazı ile bildirilecektir.
IX. ÖZEL ÖDEME
ARAÇLARI VE SATIŞ BEDELİNİN TAHSİLİ
(1) Satış
bedellerinin tedavüldeki Türk Parası ile ödenmesi esastır. Ancak;
a) Hazine
Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri veya bu senetler
yerine düzenlenen belgeler nominal değeri üzerinden (Bu senet ve belgelerin
nominal bedele faiz dâhil edilerek ihraç edilmiş olması hâlinde, bu işlemlerde
anaparaya tekabül eden satış değerleri esas alınır.),
b) Kesin inşaat
yasağı getirilen sit alanlarında taşınmazı bulunan gerçek veya tüzel kişilere
taşınmazların değerini göstermek üzere verilen belgeler, kıymet takdir
tarihinden işleme tabi tutulacağı tarihe kadar hesaplanacak kanunî faizi ile
birlikte,
ödeme aracı olarak
kabul edilir.
(2) Taşınmazların
satış bedeli, ihale kararının veya satışın uygun görüldüğünün bildirilmesini
izleyen günden itibaren onbeş gün içinde peşin veya taksitle ödenebilir. (Ek
cümle:RG-28/4/2022-31823) 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında
yapılan satışlar hariç olmak üzere 2886 sayılı Kanun ve 16/5/2012 tarihli ve
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanuna göre
yapılan satışlarda, satış bedelinin peşin olarak ödenmesi halinde satış
bedeline yüzde yirmi indirim uygulanır. Satış bedelinin taksitle ödenmesi
halinde, bedelin en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla iki yılda, eşit
taksitlerle ve üçer aylık dilimler halinde kanunî faizi ile birlikte tahsil
edilir. Bedelin taksitle ödenmesi halinde idare ile alıcı arasında örneği
(Ek-5) de yer alan "Taksitli Satış Sözleşmesi" düzenlenir,
sözleşmenin bir örneği alıcıya verilir.
(3) Taşınmazın satış
bedeli tamamen ödenmedikçe tapuda ferağ verilmeyecek ancak, kalan taksit tutarı
ile kanunî faizleri karşılayacak miktarda kesin ve süresiz banka teminat
mektubu verilmesi veya ipotek tesis edilmesi durumunda idarenin örneği
(Ek-6/A-B) de yer alan yazılı istemi ile tescil işleminin yapılması
sağlanacaktır.
(4) Bilindiği üzere,
22/11/2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 888 inci maddesine göre,
aksi kararlaştırılmış olmadıkça, ipotekli taşınmazın devrinin borçlunun
sorumluluğunda ve güvencede bir değişiklik meydana getirmeyeceği, yeni malik
borcu yüklendiği takdirde alacaklının, kendisine başvurma hakkını saklı
tuttuğunu bir yıl içinde yazılı olarak önceki borçluya bildirmezse, borçlunun
borcundan kurtulacağı, hüküm altına alınmıştır.
(5) Buna göre;
ipotekli taşınmazların başkasına devredilmesi halinde, sözleşme hükümleri
gereğince borçludan taksit ve faizlerin tahsiline devam edilmesi, yeni malik
noter tasdikli taahhütname ile borcu yüklendiği takdirde, idarece, önceki
borçluya borcu yüklenen yeni malikin borcu ödememesi halinde kendisine başvurma
hakkının saklı tutulacağının yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir.
(6) 4706 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinde yapılan düzenleme ile taksitli satışlarda,
taksitlendirme dışında bırakılacak bedel ile taksit süresi ve sayısını köy
sınırları veya belediye ve mücavir alan sınırları itibariyle belirlemeye
Bakanlık yetkili kılınmıştır. Buna göre bedelin taksitle ödenmek istenilmesi
halinde, satış tutarı belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde 5.000,00
YTL, bu sınırlar dışında ise 1.000,00 YTL’ sını geçtiği takdirde, alıcının
belirteceği tarihler de dikkate alınarak taksitlendirme yapılabilecektir.
Taksitlerin vadesinden önce ödenmesi durumunda, tahsil tarihi itibariyle faiz
hesaplanacaktır.
(7) Satış bedelinin
taksitle ödenmesinin talep edilmesi ve üst üste iki taksitin vadesinde
ödenmemesi halinde, idarece, alıcıya borcunu onbeş gün içerisinde ödemesi,
borcunu bu süre içinde de hesaplanacak faizi ile birlikte ödememesi durumunda,
sözleşmenin feshedileceği bildirilecektir. Tebligata rağmen borcun ödenmemesi
halinde, taşınmaz Hazine mülkiyetinde ise sözleşme feshedilerek, ihale ile
yapılan satışlarda geçici teminat olarak belirlenmiş tutar, doğrudan satışlarda
ise satış bedelinin yüzde onu, bütçeye irat kaydedilecek ve satış bedeli olarak
tahsil edilen tutarlardan mahsup edilerek kalanı faizsiz olarak alıcıya iade
edilecektir. Taşınmaz, banka teminat mektubu veya ipotek tesis edilerek alıcı
adına tescil edilmiş ise teminat mektubu veya ipotek paraya çevrilerek, kalan
borç faizi ile birlikte tahsil edilecektir.
(8) Belediye ve
mücavir alan sınırları içindeki Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin
tahsil edilen kısmından öncelikle yerinde muhafaza edilemeyen yapıların
tasfiyesinde kullanılmak şartıyla yüzde onu, ilgili belediyelerin 20/7/1966
tarihli ve 775 sayılı Kanun hükümlerine göre oluşturulan fon hesabına
aktarılacak ve kalan kısmından ise ilgili belediyeye yüzde otuz, varsa
büyükşehir belediyesine yüzde on oranında pay verilecektir. Belediye mücavir
alan sınırları dışındaki köylerde bulunan Hazine taşınmazlarının satış
bedellerinin tahsil edilen kısmından, yüzde yirmibeş oranında; dörtte biri
ilgili köy tüzel kişiliğine ödenmek ve kalanı diğer köylere götürülecek
hizmetlerde kullanılmak üzere, il özel idarelerine pay verilecektir. Bu paylar
tahsilini takip eden ayın yirmisine kadar ilgili idarelerin hesaplarına
aktarılacaktır. Belediyelere veya köy tüzel kişiliklerine yapılan satış ve
devirlerden elde edilen gelirler ile kamu kurum ve kuruluşları adına özel
ödenek kaydedilmesi gereken satış gelirlerinden pay verilmeyecektir. Herhangi
bir sebeple sözleşmenin feshedilmesi durumunda aktarılan payların iadesi talep
edilecek, payların iade edilmemesi halinde daha sonra aktarılacak paylardan
mahsubu yoluna gidilecektir.
(9) (Ek:RG-21/8/2019-30865)
Üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilmiş Hazineye ait taşınmazların satışında
satış bedelinin en az yüzde otuzu peşin, kalanı beş yılda, on taksitle ve
kanunî faizi ile birlikte ödenir. Taşınmazın satış tarihi itibarıyla cari yıl
irtifak hakkı bedelinin tamamının tahsil edilmiş olması halinde, satış tarihinden
sonraki aylara ait irtifak hakkı bedelleri satış bedelinden mahsup edilir.
(10) (Ek:RG-28/4/2022-31823)
Üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilmiş Hazineye ait taşınmazların hak
lehdarına, Hazinenin hissedar olduğu taşınmazların diğer hissedar veya hissedarlara
ve tapu fazlalıklarının tapu malikine veya mirasçılarına doğrudan rayiç bedel
üzerinden satışında, satış bedelinin peşin ödenmesi halinde satış bedeline
yüzde yirmi indirim uygulanır.
X. İHALEDEN YASAKLAMA
(1) 2886 sayılı Devlet
İhale Kanununun 83 üncü maddesinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda
bulunanlar ile;
a) Üzerine ihale
yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayanlar,
b) Sözleşme
yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçenler,
c) Mücbir sebepler
dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine
getirmeyenler,
hakkında bir yıla
kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilecektir.
XI. SATIŞ USULLERİ
A) 2886 SAYILI DEVLET
İHALE KANUNU HÜKÜMLERİNE GÖRE SATIŞ
(1) Tahmin edilen
satış bedeli yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun (İ) cetvelinde 2886 sayılı
Kanunun 45 inci maddesi için belirlenen parasal sınıra kadar olan taşınmazların
satış işlemleri açık teklif usulüyle, tahmin edilen satış bedeli bu sınırı aşan
taşınmazların satış işlemleri kapalı teklif usulüyle yapılacaktır.
B) DOĞRUDAN SATIŞ
1) Rayiç Bedel
Üzerinden Doğrudan Satış
(1) Aşağıda
belirtilen taşınmazlar 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasına
göre, bu Tebliğin IV üncü bölümünde belirtilen şekilde tespit edilecek rayiç
bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir.
(2) Rayiç bedel
üzerinden doğrudan satılabilecek Hazineye ait taşınmazlar ve satışa ilişkin
esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Yabancı Devletlere
Taşınmaz Satışı
(1) Hazineye ait
taşınmazlar, karşılıklı olmak ve Dışişleri Bakanlığının uygun görüşü alınmak
suretiyle, diplomatik amaçla kullanılmak üzere yabancı devletlere doğrudan
satılabilecektir.
b) Üzerlerinde
Sınırlı Ayni Hak Tesis Edilen Taşınmazların Hak Lehtarlarına Satışı
(1) Üzerlerinde
sınırlı ayni hak tesis edilmiş Hazineye ait taşınmazların, (orman vasıflı olup;
6831 sayılı Orman Kanunu, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve 2873 sayılı
Milli Parklar Kanunu uyarınca kesin izin verilmiş veya kesin tahsis yapılmış ya
da sınırlı ayni hak tesis edilmiş yerler hariç) zemini ile üzerindeki bina ve
tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmı, talep edilmesi halinde doğrudan
satılabilecektir.
(2) (Değişik:RG-21/8/2019-30865)
Bedel tespiti; zemin için bu Genel Tebliğin IV üncü bölümünde belirtilen
esaslara göre tespit edilen bedele, üzerindeki yapı ve tesislerin Hazineye
geçmesi gereken kısımları için takdir edilen bedel ilave edilmek suretiyle
yapılır. Bu bedele; makine, teçhizat ve demirbaş
bedelleri dahil edilmez. Yapı ve tesislerin rayiç bedelleri; Bakanlıkça
belirlenen yapı yaklaşık birim maliyetlerinden az olmamak üzere aşınma payı da
dikkate alınarak belirlenir. Ancak, taşınmazın üzerinde turizm tesisi bulunuyor
ise veya üzerinde turizm tesisi bulunan taşınmazlara ek alan olarak kullanılmak
üzere sınırlı ayni hak tesis edilmiş ise Kültür ve Turizm Bakanlığınca turizm
tesisleri için belirlenen birim maliyetler ile aşınma payı da rayiç bedel
tespitinde dikkate alınır. Yapı ve tesislerin Hazineye geçmesi gereken kısmının
hesabında ay kesirleri dikkate alınmaz.
(3) Örnek: 10 yıl 4
ay 9 gün önce üzerinde 49 yıl süreyle sınırlı ayni hak tesis edilmiş bir
taşınmazın satış bedeli;
Sınırlı ayni hakkın
toplam süresi: 49 yıl x 12 ay = 588 ay
Hakkın başlangıcından
itibaren geçen süre: (10 yıl x 12 ay) + 4 ay = 124 ay
Bina ve tesislerin
Hazineye geçmesi gereken kısmı = {(Bina ve tesislerin toplam bedeli)-(Yıpranma
payı)}x124/588
Taşınmazın Satış
Bedeli = Bina ve Tesislerin Hazineye Geçmesi Gereken Kısmı + Zemin Bedeli
olacaktır.
(4) Bina ve tesislerin
bir kısmı Hazineye bir kısmı hak lehtarına ait ise Hazineye ait bina ve
tesislerin tamamına, hak lehtarına ait bina ve tesislerin ise yukarıda örnekte
olduğu gibi Hazineye geçmesi gereken kısım için değer takdiri yapılacaktır.
(5) 2634 sayılı Turizmi
Teşvik Kanununa göre Kültür ve Turizm Bakanlığınca yapılan kesin tahsise dayalı
olarak Bakanlıkça tesis ve tapuya tescil edilen sınırlı ayni hakkın tapuya
tescil tarihinin tahsis tarihinden sonra olması halinde, irtifak hakkının
başlangıç tarihi (kesin tahsis tarihi) esas alınacaktır.
(6) (Değişik:RG-21/8/2019-30865)
Satın alma taleplerinin değerlendirilebilmesi için, irtifak hakkı sözleşmesinde
yer alan mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve uygulama projesindeki yapı
ve tesislerin en az yüzde seksen oranında tamamlanmış olması gerekir. Yapı ve
tesislere ait uygulama projesi bulunmaması halinde ise satın alma talepleri;
irtifak hakkının veriliş amacı ve konusu, irtifak hakkı sözleşmesi, hak
lehtarının yapı ve tesislere ilişkin taahhütleri, taşınmazın kullanım şekli ile
hâlihazır durumu da dikkate alınarak değerlendirilir.
(7) Turizm yatırımı
yapılmak üzere irtifak hakkı tesis edilmiş yerlerde 3/7/2003 tarih ve 4916
sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesi dikkate alınacaktır.
(8) Üzerinde
münhasıran eğitim veya sağlık amaçlı sınırlı aynî hak tesis edilmiş
taşınmazların hak lehtarının vakıf üniversitesi veya Bakanlar Kurulunca vergi
muafiyeti tanınan vakıf olması ve hak lehtarına satışının yapılması halinde
tapu kütüğüne taşınmazların satış amacı dışında kullanılamayacağına dair örneği
(Ek-7/A-B) de yer alan yazılar ile şerh konulacak ve örneği (Ek-8) de yer alan
"Taşınmaz Satış Sözleşmesi" düzenlenecektir.
(9) (Ek:RG-21/8/2019-30865)
Turizm yatırımı yapılmak üzere irtifak hakkı tesis edilen taşınmazların 4706
sayılı Kanunun geçici 23 üncü maddesi kapsamında satışının talep edilmesi
halinde satış işlemi, 4/5/2018 tarihli ve 30411 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Kamu Taşınmazları Üzerindeki Turizm Yatırımlarının
Sürelerinin Uzatılması ile Satışına İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde
sonuçlandırılır.
c) Hazinenin Hissedar
Olduğu Taşınmazların Diğer Hissedar veya Hissedarlara Satışı
(1) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
Çeşitli nedenlerle hisseli hale gelmiş taşınmazlardaki Hazine hisseleri,
oranı yüzde kırkı veya hisse miktarı uygulama imar planı sınırları içinde
dörtyüz, dışında ise dörtbin metrekareyi aşmamak kaydıyla talepte bulunan
hissedar veya hissedarlarına doğrudan satılabilecektir.
(2) Birden fazla
hissedar olması ve Hazine hissesini satın almak istemeleri durumunda, bu
hissedarlara hisseleri oranında satış yapılacaktır.
(3) Birden fazla
hissedarın bulunması ve hissedarlardan birinin talep etmesi halinde, idarece
diğer hissedarlara Hazine hissesinin hisseleri oranında kendilerine doğrudan
satılabileceğine ilişkin (Ek-9) da yer alan yazı tebliğ edilecektir. Adlarına
tebligat yapıldığı halde, en geç otuz gün içinde satın alma talebinde
bulunmayan hissedarın hissesi oranına düşen Hazineye ait miktar diğer
hissedarlara satılabilecektir. Diğer hissedar veya hissedarların adreslerinin
tespit edilememesi ve tebligat yapılamaması halinde 11/2/1959 tarihli ve 7201
sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilanen tebligat yapılacak ve süresi içerisinde
satın alma talebinde bulunulmadığı takdirde, hissedarın hissesine düşen miktar
diğer hissedarlara satılabilecektir.
(4) Tebligat
yapıldığı halde süresi içinde satın alınamayan Hazine hissesinin, hissedarı
tarafından yeniden talep edilmesi ve geçerli bir mazereti bulunması halinde
satış talebi bir defaya mahsus olmak üzere değerlendirilebilecektir.
(5) (Mülga:RG-28/4/2022-31823)
(6) (Ek:RG-1/2/2012-28191)
3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun
8 inci maddesinde belirtilen bölünemez büyüklük kısıtlamalarına tabi olan ve
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili taşra teşkilatınca tarım arazisi
niteliğinde olduğu bildirilen taşınmazlardaki Hazine hisseleri, birinci fıkrada
belirtilen sınırlamalar dikkate alınmaksızın hissedarına doğrudan veya birden
fazla hissedar olması halinde hissedarlar arasında pazarlık usulüyle
satılabilecektir. Tahmin edilen satış bedeli, Bakanlık tarafından belirlenecek
parasal sınırları aşan satın alma taleplerine ilişkin bilgi ve belgeler, konu
hakkındaki Valilik (İl müdürlüğü) görüşü ile birlikte Bakanlığa
gönderilecektir.
ç) Köy ve Mezra
Yerleşme Alanlarında Kalan Taşınmazların Satışı
(1) Belediye ve
mücavir alan sınırları dışında, köy ve mezraların yerleşme alanı içinde bulunan
ve yüzölçümü beşbin metrekareye kadar (bu miktar dahil) olan Hazineye ait
taşınmazlar kullanıcılarına, bunların kanuni veya akdi haleflerine doğrudan
satılabilecektir.
(2) Köy ve mezra
yerleşme alanlarında kalan Hazineye ait taşınmazların doğrudan satışı için;
1) Köy ve mezra
yerleşme alanının, 30/6/2001 tarihli ve 24448 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Yönetmelik ile değiştirilen Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4 üncü
maddesine göre tespit edilmiş olması,
2) Satın alma
talebinde bulunanların taşınmazın kullanıcısı veya bunların kanuni veya akdi
halefleri olması,
3) Satın alma
talebinde bulunanların 4706 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 18/7/2001
tarihinde, o köy nüfusuna kayıtlı veya 31/12/2000 tarihinden beri o köyde
ikamet ediyor olması,
4) Taşınmazların köy
ve mezra yerleşme alanı sınırları içinde bulunması,
5) Her bir
kullanıcıya veya bunların kanuni veya akdi haleflerine beşbin metrekareye kadar
(bu miktar dahil) doğrudan satış yapılması, bu miktarı aşan kısmın ise ifrazı
yapılarak genel hükümlere göre değerlendirilmesi,
gerekmektedir.
d) Sosyal Yardımlaşma
ve Dayanışmayı Teşvik Kanununa Göre Kurulan Vakıflara Taşınmaz Satışı
(1) Hazineye ait
taşınmazlar, 29/5/1986 tarihli ve 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Kanununa göre kurulan vakıflara doğrudan satılabilecektir. Satılan
taşınmazın, vakfın amacı dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğüne,
ilgilisine göre (Ek-7/A-B) de yer alan yazı ile şerh konulacak ve (Ek-8) de yer
alan sözleşme düzenlenecektir.
e) Kanunla Kurulmuş
Kurum ve Kuruluşlar ile Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşlarına Taşınmaz
Satışı
(1) Hazineye ait
taşınmazlar, kuruluş amaçlarında kullanılmak, ticari faaliyete konu edilmemek
ve imar planında talep edilen amaca ayrılmış olmak kaydıyla; kanunla kurulmuş
kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına rayiç
bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir. Bu satış talepleri Bakanlık
tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.
(2) Satılan
taşınmazın, amacı dışında kullanılamayacağına ve ticari faaliyete konu
edilemeyeceğine ilişkin olarak tapu kütüğüne ilgisine göre örneği (Ek-7/A-B) de
yer alan yazı ile şerh konulacak ve örneği (Ek-8) de yer alan satış sözleşmesi
düzenlenecektir. (Ek cümle:RG-1/2/2012-28191) Bu nedenle, taşınmazın
hangi amaçla kullanılmak üzere satışının talep edildiği hususunda netlik
bulunmaması halinde, konu hakkında ayrıntılı bilgi temin edildikten sonra,
taşınmaza ait bilgi ve belgeler ile birlikte satış talebi Bakanlığa
iletilecektir.
f) Tapu
Fazlalıklarının Satışı
(1) Tapuda Hazine
dışındaki kişiler adına tescilli olup, "...metrekareden fazlası Hazineye
aittir" şerhi bulunan taşınmazlardaki fazlalıklar tapu malikine veya
mirasçılarına doğrudan rayiç bedel üzerinden satılabilecektir. Bu satışlarda
başvuru süresi ve miktar sınırlaması aranmayacaktır.
(2) Taşınmazın birden
fazla hissedarının bulunması durumunda, Hazinenin sahip olduğu hisse miktarına
ilişkin bu Tebliğin XI-B/B.1-c bölümünde belirtilen sınırlamalar dikkate
alınmaksızın hissedarlara hisseleri oranında satılacaktır.
(3) Taşınmazların
imar uygulamasına konu edilmesi halinde, Hazine fazlalığının satış bedelinin
hesabında, düzenleme ortaklık payı düşülerek kıymet takdir edilecektir.
(4) Yapılan işlem
taşınmaz satışı olmayıp şerhin kaldırılması işlemi olduğundan, elde edilen
bedelden 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin 5 inci fıkrasına göre pay
verilmeyecektir.
g) Serbest Bölge
Olarak Belirlenen Alanlarda Kalan Taşınmazlarının Satışı
(1) 6/6/1985 tarihli
ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu uyarınca serbest bölge olarak belirlenen
alanlarda bulunan Hazine taşınmazları, serbest bölge olarak kullanılmak
kaydıyla (4916 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 19/7/2003 tarihinden önce bu
amaçla tahsis edilmiş olanlar da dahil olmak üzere), gerçek veya özel hukuk
tüzel kişilerine rayiç bedel üzerinden doğrudan satılabilecektir. Yapılacak
satış talepleri Bakanlık tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.
ğ) Konut Yapılmak
Amacıyla Rayiç Bedel Üzerinden Konut Yapı Kooperatiflerine, Kooperatif
Birliklerine veya Bu Birliklerin Oluşturduğu Üst Birliklere, Bunlar Arasında
Yapılacak İhale ile Taşınmaz Satışı
(1) Hazineye ait
taşınmazlar konut yapılmak amacıyla rayiç bedel üzerinden konut yapı
kooperatiflerine, kooperatif birliklerine veya bu birliklerin oluşturduğu üst
birliklere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre, sadece bunlar
arasında yapılacak ihale ile satılabilecektir.
(2) Plansız alanda
kalan taşınmazlar ile imar planlarında konut dışı amaçlara ayrılmış veya imar
planı davalı olan yerlerde konut alanı olarak bölge planındaki emsaller de
dikkate alınmak suretiyle değer tespiti yapılacaktır.
(3) Konut yapı
kooperatiflerinin, kooperatif birliklerinin veya bunların oluşturduğu üst
birliklerin ihaleye katılabilmeleri için, ihale konusu taşınmazın tahmini
bedelinin dörtte birini bir bankada adlarına açılan hesapta bloke etmeleri
gerekmektedir.
(4) Örneği (Ek-10) da
yer alan "4706 sayılı Kanunun 7/B Maddesine Göre Konut Yapı
Kooperatiflerine, Kooperatif Birliklerine Veya Kooperatif Üst Birliklerine
Taşınmaz Satış Şartnamesini" imzalayarak idareye vermeleri gerekmektedir.
(5) İhale üzerine
kalan alıcıdan örneği (Ek-11) de yer alan "4706 sayılı Kanunun 7/B
Maddesine Göre Konut Yapı Kooperatiflerine, Kooperatif Birliklerine Veya
Kooperatif Üst Birliklerine Taşınmaz Satış Taahhütnamesi" alınacaktır.
(6) 2886 sayılı
Devlet İhale Kanununun 32 nci maddesine göre ihale kararının alıcıya tebliğini
izleyen günden itibaren onbeş gün içinde, örneği (Ek-12) de yer alan "4706
sayılı Kanunun 7/B Maddesine Göre Konut Yapı Kooperatiflerine, Kooperatif
Birliklerine Veya Kooperatif Üst Birliklerine Taşınmaz Satış Sözleşmesi"
düzenlenecektir.
(7) Bu taşınmazların
satış amacı dışında kullanılamayacağına, amacı dışında kullanıldığının tespiti
halinde, satılan taşınmazın satış bedelinin faizsiz iade edilerek Hazinece geri
alınacağına, bu maddeye göre satılan taşınmazlarla ilgili olarak yapılacak imar
uygulaması sonucunda kamu hizmet alanlarına ayrılan yerlerin bedelsiz ve müstakil
parsel olarak Hazine adına resen tescil edileceğine ilişkin hususlar, ilgisine
göre örneği (Ek-7/C-D) de yer alan yazı ile tapu kütüğünün beyanlar hanesine
belirtme yapılması istenilecektir.
(8) 4706 sayılı
Kanunun 7/B maddesine göre satın alma talepleri Bakanlığımız tarafından
değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır.
2) Harca Esas Değer
Üzerinden Doğrudan Satış
(1) 4706 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası gereğince Hazineye ait taşınmazlar;
a) Küçük sanayi
sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatifler ile kamu kurum ve
kuruluşlarına,
b) Borsa yapılmak
üzere ticaret borsalarına,
c) Serbest bölge
olarak kullanılmak üzere, bu amaçla tahsis edilmiş taşınmazlar da dahil, kamu
kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına,
teknoloji geliştirme bölgelerinde yönetici şirkete,
ç) (2/4/2011 tarihli ve 27893 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 334) ile
bu bent yürürlükten kaldırılmıştır.)
d) Toplu konut
üretmek amacıyla, Toplu Konut İdaresi Başkanlığına,
e) (Ek:RG-1/2/2012-28191)
3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 5998 sayılı Kanunla
değişik 73 üncü maddesinin altıncı fıkrası gereğince; kentsel dönüşüm ve
gelişim alanları içinde yer alan Hazine taşınmazlarının (eğitim ve sağlık
alanları hariç) büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşüm ve
gelişim projeleri için talep edilmesi halinde; büyükşehir belediyelerine,
büyükşehir belediyesinin talebinin bulunmaması durumunda ilgili belediyelere,
2/7/1964 tarihli ve
492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değer
üzerinden doğrudan satılabilecektir.
2.1 - Satışta
Uygulanacak Esas ve Usuller
a) Küçük Sanayi
Sitesi İçin Yapılacak Satışlar
(1) İmar planlarında
(1/5000 veya 1/1000 ölçekli) bu amaca ayrılmış Hazineye ait taşınmazların;
küçük sanayi sitesi kurulmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatifler ile kamu
kurum ve kuruluşlarına satışı yapılabilecektir.
(2) Küçük sanayi
sitesi kurmak amacıyla talepte bulunan kooperatiflerin kuruluş ana
sözleşmelerinin değerlendirilmesi sonucunda;
1) Küçük sanayi
sitesi kurmaya yönelik amaç ve faaliyet konularını kapsaması,
2) Kurulması planlanan
küçük sanayinin tek bir faaliyet alanına yönelik olması durumunda, (Demirciler,
Ayakkabıcılar, Dericiler v.b.) bu durumun ilgili kooperatifin mevcut
ortaklık/üye yapısı dikkate alınarak üyelerinin küçük sanayinin ilgili faaliyet
alanları ile iştigal ettiğinin ilgili oda ve diğer kurumlar (vergi dairesi,
ticaret sicili kaydı vb.) nezdinde de belgelendirmesi,
3) İmar planı ile
küçük sanayi amacına ayrılmış bir taşınmazın, imar planı notlarında sadece tek
bir faaliyet alanına yönelik olarak kullanılması zorunluluğu getirilmiş ise bu
durumda plan notlarına uygun faaliyeti gerçekleştirecek ihtisas kooperatifi
niteliği taşıyan kooperatiflerin taleplerinin değerlendirilmesi,
4) (Ek:RG-1/2/2012-28191)
Talep edilen Hazine taşınmazının kooperatiflerin ortak sayısı, kamu kurum
ve kuruluşlarının ihtiyaç ve projeleri dikkate alınarak gerçekleştirilecek
faaliyet için yeterli kısmının belirlenmesi,
gerekmektedir.
(3) Küçük sanayi
sitesi yapımı için aynı taşınmaza birden fazla talepte bulunulması halinde;
öncelikle, kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri değerlendirilecek, bu amaçla
kurulmuş kooperatiflerin taleplerinin değerlendirilmesinde ise imar planı
notlarına bakılacak, faaliyet alanının aynı olması durumunda ise müracaat
tarihleri dikkate alınacaktır.
b) Borsa Yerleri İçin
Yapılacak Satışlar
(1) Emtiaların alınıp
satılması ve serbest rekabet ortamında emtianın piyasa fiyatlarının
oluşturulmasını sağlamaya yönelik faaliyetlerin gerçekleştirileceği imar
planlarında (1/5000 veya 1/1000 ölçekli) bu amaca ayrılmış alanların (tahıl
borsası, canlı hayvan borsası vs.), bu faaliyeti gerçekleştirecek ticaret
borsalarına satışı yapılacaktır.
(2) Ticaret borsaları
tarafından hizmet binası ve borsa yeri olarak birlikte kullanılmak üzere satışı
talep edilen taşınmazların, esaslı unsurun borsa yeri olması durumunda, satış
talepleri bu kapsamda değerlendirilebilecektir.
c) Serbest Bölge ve
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri İçin Yapılacak Satışlar
(1) Hazine
taşınmazları; 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununa göre, bölgenin işleticisi
olarak belirlenen kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarına, 6/7/2001 tarihli ve 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme
Bölgeleri Kanununa göre, bölgenin işleticisi olarak belirlenen yönetici
şirkete, harca esas değer üzerinden satılabilecektir.
(2) Bu kapsamda,
Hazineye ait taşınmazlardan Bakanlar Kurulu Kararı ile serbest bölge veya
teknoloji geliştirme bölgesi ilan edilmiş veya edilecek alanların satışı
yapılabilecektir. Teknoloji geliştirme bölgesi kurulacak yerlerde yönetici
şirketin önceden ilgili kanun hükümlerine göre tüzelkişilik kazanması
gerekmektedir.
(3) Satışı yapılan
taşınmazlardan henüz Bakanlar Kurulu Kararı ile serbest bölge veya teknoloji
geliştirme bölgesi ilan edilmemiş yerlerde kamu kurum ve kuruluşları ile kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından veya yönetici şirketten, Kanunların
öngördüğü şartların yerine getirilmemesi ya da bu şartları taşımadığının
sonradan anlaşılması durumunda, taşınmazın satış bedelinin faizsiz olarak
Hazine tarafından aynen iade edileceğine ve herhangi bir hak, tazminat, faiz
v.s. talebinde bulunulmayacağına dair, örneği (Ek-13) de yer alan taahhütname
alınacaktır.
(4) Taahhütname
alınmadan taşınmazın satış bedeli tahsil edilmeyecek, taahhütname alındıktan
sonra satış bedeli tahsil edilecektir.
(5) Alınacak
taahhütname çerçevesinde; bu Kanunlarda öngörülen şartların yerine
getirildiğinin, ilgilileri tarafından belgelendirilmesi ve bu durumun idarece
belirlenmesinden sonra tapuda ferağ işlemi gerçekleştirilecektir.
ç)
(2/4/2011 tarihli ve 27893 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 334) ile bu
bent yürürlükten kaldırılmıştır.)
d) Toplu Konut
Üretmek Amacıyla Toplu Konut İdaresi Başkanlığına Yapılacak Satışlar
(1) Toplu Konut
İdaresi Başkanlığına, ilgili Kanunları uyarınca toplu konut yapmak göreviyle
ilgili olarak ihtiyaç duyulan Hazine taşınmazlarının 492 sayılı Harçlar
Kanununun 63 üncü maddesine göre harca esas değer üzerinden satışı
yapılabilecektir.
(2) Satışı yapılacak
taşınmazların imar planlarında toplu konut alanlarına ayrılmış olması şartı
aranmayacaktır.
(3) 4706 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca tapu kaydına işlenecek
şerhin "taşınmaz toplu konut üretmek amacıyla Toplu Konut İdaresi
Başkanlığına satılmış olup satış amacı dışında kullanılmayacaktır."
şeklinde işlenmesi, ferağ işlemi için ilgili tapu sicil müdürlüklerine
yazılacak (Ek-7/A-B)’deki yazılarda belirtilecektir.
(4) Bu kapsamda
yapılacak satışlarda, 2.2 bölümünde ifade edildiği üzere; tapu kaydının
beyanlar hanesine ayrıca işlenmesi öngörülen belirtme yapılmayacaktır.
2.2 - Tapu Kaydına
Şerhler ve Beyanlar Hanesine İşlenecek Hususlar
(1) 4706 sayılı
Kanunun 4 ücü maddesinin son fıkrasında belirtilen ve bu kapsamda satışı
yapılan Hazine taşınmazlarının ferağ işlemleri sırasında tapu kütüğüne, bu
yerlerin amacı dışında kullanılamayacağına dair örneği (Ek-7/A-B) de yer alan
yazı ile şerh konulması sağlanacaktır.
(2) (Değişik:RG-17/6/2017-
30099) 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca yapılacak
satış (Serbest Bölge ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri kurulmak üzere yapılacak
satışlar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılacak satışlar hariç)
işlemine konu taşınmaz ile ilgili olarak, "Bu taşınmaz, 29/6/2001 tarihli
ve 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca projesine uygun olarak
………….. faaliyeti yapılmak ve bu amaçta kullanılmak üzere satılmıştır. Öngörülen
yatırım için belirlenen sürelerde yatırımın faaliyete geçirilmesi zorunludur.
Projeye süresi içinde başlanmaması veya tamamlanmaması ya da satış amacı
dışında kullanılması durumunda, taşınmaz Hazinece geri alınacak ve tahsil
edilen satış bedelinin yüzde beşi mahrum kalınan gelire karşılık olarak bütçeye
irat kaydedilecektir. Geriye kalan satış bedeli faizsiz olarak iade
edilecektir. Taşınmaz üzerine ilgili tüzelkişilik tarafından yapılmış olan
muhdesatlar için Hazineden herhangi bir hak veya tazminat talebinde
bulunulmayacak ve taşınmaz genel hükümlere göre tahliye edilecektir. Projede
öngörülen yatırım faaliyete geçmeden önce 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra
ve İflas Kanunu uyarınca yapılabilecek satışlar haricinde üçüncü kişilere hiç
bir şekilde devredilemeyecektir." şeklinde ilgililerinden noter tasdikli
taahhütname alınması ve bu taahhütname hükümlerinin tapu kütüğünün beyanlar
hanesine de işlenmesi, ferağ işlemi için ilgili tapu sicil müdürlüklerine
yazılan yazılarda belirtilecektir.
2.3 - Yatırım
Projelerinin Faaliyete Geçmesi ve Denetlenmesi
(1) Küçük sanayi
sitesi, borsa yerleri (Mülga ibare:RG-1/2/2012-28191) (…) kapsamında
gerçekleştirilecek projelerde aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır.
(2) İlgili tüzel
kişilikler tarafından, projeye başlandığı tarih idareye bildirilecektir.
İdarece bildirimi takiben onbeş gün içinde mahallinde yapılacak tespit ile
projeye başlandığı, bir tutanak ile yatırımcı veya temsilcisi ile müştereken
imza altına alınacaktır. Tutanak iki örnek olarak düzenlenecek bir örneği
ilgilisine imza karşılığı verilecek bir örneği de dosyasında muhafaza
edilecektir.
(3) Yapılacak
yatırımlara ilişkin projeler, satışın yapıldığı yatırımcısı tarafından bizatihi
gerçekleştirilecek ve Bakanlık satış yazısı tarihinden itibaren en geç bir
yılın sonunda projeye başlanılacak ve dördüncü yılın sonunda tamamlanarak
faaliyete geçirilecektir.
(4) Belirlenen
süreler içerisinde yatırıma başlanıp da mücbir sebepler nedeniyle
tamamlanamaması ve bu durumun belgelendirilmesi ile taşınmazların imar planında
satış amacına ayrılması taahhüdüyle yapılan satış işlemlerinde, projeye
başlanılmadan önce imar planı çalışmalarına başlanılmış ancak ilgilisinin
iradesi dışında sonuçlandırılamayan plan çalışmalarının tamamlanması amacıyla
ilgilisinin talebini müteakip bir yılı geçmemek üzere ek süre verilebilecektir.
(5) Projenin
tamamlanmasından sonra ilgilileri tarafından idareye projenin tamamlandığı ve
faaliyete geçeceği tarih bildirilecek ve idarece de bu bildirimi takip eden
onbeş gün içinde mahallinde yapılacak tespit ile projenin satın alma amacına
uygun olarak tamamlandığının tespit edilmesi durumunda tapu kütüğünün beyanlar
hanesinde yer alan belirtme terkin edilecektir.
(6) Taşınmazın satış
işlemlerini müteakip tapuda ferağ aşaması sırasında tapu kaydına amacı dışında
kullanılamayacağına ilişkin olarak işlenen şerhe istinaden projenin
tamamlanmasından sonra taşınmazın satış amacına uygun olarak kullanılıp
kullanılmadığı, yılda bir kez gerektiğinde ilgili kuruluşlardan da teknik
eleman alınmak suretiyle idare tarafından denetlenecektir.
2.4 - Amacında
Kullanılmayan Taşınmazların Geri Alınmasına Yönelik İşlemler
(1) İdarece 4706
sayılı Kanunun 4 üncü maddesi (Ek ibare:RG-1/2/2012-28191) ile 233
sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 54 üncü
maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında harca esas değer üzerinden yapılan
satış işlemleri nedeniyle satışa konu taşınmazların satış amacı dışında
kullanıldığı, yapılan tespitler sonucunda belirlenirse, bu taşınmazların
herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın tapu kaydının şerhler hanesine
istinaden öncelikle idari yoldan Hazine adına tescili ilgililerinden talep
edilecek, talebi müteakip bir ay içerisinde Hazine adına tesciline muvafakat
verilmez ise ihtiyati tedbir talepli olarak tapu iptal ve tescil davası
açılacaktır.
C) ÖZEL KANUN
HÜKÜMLERİNE GÖRE SATIŞ
1 - 4070 sayılı
Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun Hükümlerine Göre Satış
(31/5/2013
tarihli ve 28663 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli
Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 355)’in 17 nci maddesi ile bu bölüm yürürlükten
kaldırılmıştır.)
…………….
2 - 4071 sayılı
Kanuna Göre 3 Mart 1340 (1924) Tarihli 431 Sayılı Kanunla Hazineye Kalan
Taşınmazlardan Bazılarının Zilyetlerine Devri
(1) 16/2/1995 tarihli
ve 4071 sayılı "3 Mart 1340 (1924) Tarihli 431 Sayılı Kanunla Hazineye
Kalan Taşınmazlardan Bazılarının Zilyedlerine Devri Hakkında Kanun" 19
Şubat 1995 tarih ve 22207 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
girmiştir.
(2) Bu Kanunun
uygulanmasına ilişkin esas ve usuller aşağıda açıklanmıştır.
a) Kanunun Amaç ve
Kapsamı
(1) 3 Mart 1340
(1924) tarihli ve 431 sayılı Hilafetin İlgasına ve Henadanı Osmanî'nin Türkiye Cumhuriyeti Memalîki Haricine
Çıkarılmasına Dair Kanun gereğince Osmanlı İmparatorluğu'nda padişahlık
yapmış kişilerin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde kalan tapuya kayıtlı tüm
taşınmazları Devlete intikal etmiştir.
(2) 4071 sayılı
Kanunun amacı, Hazineye intikal eden söz konusu yerlerin Hazine adına tapuda
intikal işlemleri yapılmış veya yapılmamış olsun bu tapu kayıtları sınırları
içinde kalan taşınmazların zilyedlerine devrine ilişkin esas ve usulleri
düzenlemektir.
(3) Kanunun
uygulanması süreklilik arz etmektedir. Çünkü hem Hazine adına tapu sicilinde
intikal işlemleri tamamlanmış taşınmazlara uygulanırken, diğer yandan bugün
için bilinmeyen fakat ileride ortaya çıkacak 431 sayılı Kanun kapsamına girip
de Hazineye intikali gereken taşınmazlara uygulanacaktır.
(4) 4071 sayılı Kanun
özel nitelikte Kanun olup, bu Kanun kapsamında kalan yerler 2886 sayılı Kanun
hükümlerine göre satışa çıkarılmayacaktır. Ayrıca, Kanun kapsamındaki yerler
4071 sayılı Kanunda belirtilen başvuru süresi içinde tahsis, devir, terk,
irtifak hakkı ve benzeri bir işleme de konu edilmeyecektir.
b) Kanunun Uygulama
Alanı Dışında Kalan Taşınmazlar ve Yerler
(1) Aşağıda
belirtilen taşınmazlar devre konu edilmeyecektir.
1) Herhangi bir
nedenle Hazine mülkiyetinden çıkmış olanlar,
2) Bir kamu hizmetine
tahsisli olan veya tahsisli olmamakla beraber fiilen kamu hizmetinde
kullanılanlar,
3) İmar planları ile
kamu hizmetine ayrılanlar,
4) 3402 sayılı
Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinin (B) ve (C) bendlerinde belirtilen yerler,
5) Kıyı çizgisi ile
kıyı kenar çizgisi arasında kalan yerler,
6) 6831 sayılı Orman
Kanununa göre orman sayılan yerler,
7) Hazinece, on
yıldan uzun süreli kiraya verilen yerler ile üzerinde irtifak hakkı tesis
edilen yerler,
8) 2863 sayılı Kültür
ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup, Kültür ve Turizm
Bakanlığınca satılmasına izin verilmeyen yerler,
9) 2924 sayılı Orman
Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamına giren
yerler,
10) İçme suyu amaçlı
barajların mutlak koruma alanları içerisinde bulunan yerler.
c) 4071 sayılı
Kanundan Yararlanacak Kişiler
1) Kadastro Gören
Yerlerde Kanundan Yararlanacak Kişiler
(1) Kadastro gören
yerlerde, kadastro veya tapulama tutanaklarına göre adlarına tespit veya tescil
edilen, ancak 431 sayılı Kanuna dayanarak, Hazinenin yaptığı itiraz nedeniyle
kadastro veya tapulama komisyonu kararları yahut mahkeme ilamları sonucu Hazine
adına tescil edilen taşınmazların tutanaklarında gösterilen tespit veya tescil
malîki veya bunların akdî veya kanunî halefleri 4071 sayılı Kanundan
yararlanacaktır.
(2) Ayrıca, zilyedi
belirtilerek 431 sayılı Kanun uyarınca doğrudan Hazine adına tespit ve tescil
edilen taşınmazların tutanakta belirtilen zilyetleri veya bunların akdî veya
kanunî halefleri de bu Kanundan faydalanacaklardır.
(3) Malikin,
zilyedin, kanunî veya akdi halefin birden fazla olması durumunda, Kanundan
yararlanmak için başvuru zorunluluğu getirildiğinden, başvuranın kendisi
dışında diğerleri adına da hareket etmesi halinde, temsil yetkisi olup olmadığı
hususu noter onaylı vekâletnameye bakılarak kontrol edilecektir. Temsil etmiyor
ise, sadece başvuran kişinin hissesine ilişkin işlemler yapılacaktır.
Başvurmayanların hisseleri Hazine mülkiyetinde bırakılacaktır.
(4) Mirasçı birden fazla
ise yukarıda açıklandığı şekilde ve veraset belgesindeki miras hisseleri
oranında işlem yapılacak, başvurmayan veya vekâleten temsil edilmeyen mirasçı
hakkında işlem yapılmayacaktır. Terekeye mümessil atandığı durumlar saklı
kalacaktır.
(5) İdare, başvuranların
malik, zilyed, akdi veya kanunî halef olup olmadıklarını araştıracaktır.
2) Kadastro Görecek
Yerlerde Kanundan Yararlanacak Kişiler
(1) 4071 sayılı Kanun
yürürlüğe girdikten sonra, yapılacak kadastro çalışmaları sırasında 431 sayılı
Kanuna göre Hazineye intikal etmesi gereken bir taşınmaz ortaya çıktığı
takdirde, bu taşınmazın zilyedlerinden 3402 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde
belirtilen zilyedlik şartlarını taşıyanların isimleri kadastro tutanağında
belirtilerek taşınmaz öncelikle Hazine adına tespit ve tescil edilecektir.
(2) Ancak, kadastro
tutanağında isimleri belirtilmiş olan zilyedler, tutanakların kesinleşmesinden
itibaren bir yıl içinde başvurdukları takdirde, bu Kanundan yararlanacaklardır.
(3) Tutanakta ismi
geçen zilyed, tutanağın kesinleşmesinden önce veya sonra ölmesi veya taşınmazı
satması durumunda başvuru hakkı mirasçılara ya da akdi halefe geçecektir.
Maddede öngörülen süre içinde mirasçılar veya akdi halefler yukarıda
açıklandığı şekilde başvurabileceklerdir.
ç) Geçerli Sayılan
Tapu Kayıtları
(1) 3 Mart 1340
(1924) tarih ve 431 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra, bu Kanun kapsamına
girdiği bilinmeyen birçok yer çeşitli Kanunlara göre Devletçe satılmış, iskanen
veya toprak dağıtımı yoluyla verilmiş yahut açılan tescil davaları sonucunda
kişiler adına tescil edilmiştir. Daha sonra bu taşınmazların büyük bir kısmı el
değiştirmiştir.
(2) Bu Kanunun 5 inci
maddesinin (a) bendindeki amaç, söz konusu tapu senetlerinin geçerliliğini
korumaktır.
(3) Buna göre;
padişah adına tapu kaydı oluşturulmadan önce veya oluşturulduktan sonra,
herhangi bir yolla edinilmiş tapu senedine dayanılarak tasarruf edilen
taşınmazlar, 3402 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre ilgilileri adına tespit
ve tescil edilecektir.
(4) Bu hüküm her ne
kadar "Kadastro Görecek Yerlerde Yapılacak İşlem"leri gösteren 5 inci
maddede yer almış ise de genel niteliktedir. Çünkü kadastro görecek yerlerde
geçerli sayılacak bir kaydın kadastro görmüş veya halen gören yerlerde geçerli
sayılmaması eşitlik ilkesine ve hukuk devleti anlayışına aykırı olacaktır.
Bakanlığın bu güne kadarki uygulaması da söz konusu tapu kayıtlarının geçerli
sayılması yönündedir. Dolayısıyla, anılan madde ile, kadastro görmüş, halen
gören ve görecek yerlerde kişiler adına daha önceden herhangi bir yolla
oluşturulmuş tapu kayıtlarından doğan haklar müktesep hak olarak kabul edilmiş
ve geçerli sayılmıştır. Bu kişilerin mülkiyet hakları korunmuştur.
(5) 431 sayılı Kanun
kapsamına giren bir taşınmaza ilişkin mükerrer kayda rastlandığı takdirde kişi
adına olan tescil geçerli sayılacak ve 4071 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin
(a) bendine göre bu tür taşınmazlar için idarece bir işlem yapılmayacaktır.
(6) Ancak, kadastro
görmemiş yerlerde sadece zilyedliğe dayanılarak alınan tapuların kadastro
tutanaklarının kesinleşme tarihînden itibaren on yıl geçmemiş olanların iptali
için dava açılması gerektiğinden, 4071 sayılı Kanundan yararlanmak isteniyorsa
taşınmazın bedelinin peşin ya da taksitle ödenmesi, ödemeler için idareye
yazının tebliği tarihinden itibaren onbeş gün (Zaman aşımı dikkate alınarak
daha az süre belirlenebilir.) içinde başvurulması hususları ilgilisine
bildirilecektir. Verilen süre içinde bir başvuru olmadığı takdirde dava
açılacaktır.
(7) Dava açıldıktan
sonra yapılacak başvurularda bu Kanunun geçici 2 nci maddesine göre işlem
yapılacaktır.
d) Başvuruların
Değerlendirilmesi
1) Başvurunun Şartı,
Şekli ve Yeri
(1) Kadastro görmüş
yerlerdeki hak sahiplerinin bu Kanundan yararlanabilmeleri için başvuru süresi
olan 19/2/1995 ve 19/2/1996 tarihleri ile 4707 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile
getirilen düzenleme çerçevesinde 13/7/2001 ve 13/7/2003 tarihleri arasında
başvuruda bulunmuş olmaları gerekir. Ancak davası devam eden taşınmazlar için
başvuru süresi devam etmekte olup, bu Kanundan yararlanmak isteyenler bir
dilekçe ile başvurmak zorundadırlar (Ek-20). Dilekçeler posta ile de
gönderilebilecektir. Dilekçeye devri istenilen taşınmazın tapu kayıtlarına
ilişkin bilgiler ve başvuranın tebligat adresi yazılacaktır. Başvuru olmadan
idare kendiliğinden işlem yapmayacaktır.
(2) Başvuru
dilekçesine tapulama veya kadastro tutanağı, varsa komisyon kararı, mahkeme
ilamı, başvuran mirasçı ise veraset belgesi, akdî veya kanunî halef ise bunu
kanıtlayan belgelerle vekil ise vekâletnamesi ve gerekli olabilecek diğer
belgelerin noterce onaylı örnekleri eklenecek ve idare bu belgelerin
geçerliliğini araştıracaktır.
(3) Bu Kanundan
yararlanmak isteyenler, (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İdareye
başvuracaklardır.
1.1 - Davası Devam
Eden Yerlerde Başvuru Zamanı
1.1.1 - Tapu İptal
Davalarında
(1) 4071 sayılı
Kanunun geçici 2 nci maddesinin (a) bendi gereğince, devam eden tapu iptal
davalarında ödemeye, teminata ve ipoteğe ilişkin belgeler idarece mahkemeye
sunulacaktır.
1.1.2 - Tespite
İtiraz Davalarında
(1) 4071 sayılı
Kanunun geçici 2 nci maddesinin (b) bendi gereğince, Kadastro mahkemelerinde
devam eden tespite itiraz davalarında bedelin tümünün peşin ödendiğine dair
belgenin, taksitle ödemelerde ise, idare ile hak sahipleri arasında (Ek-21) de
yer alan "4071 Sayılı Kanuna Göre Düzenlenecek Taahhütname"
düzenlenerek idarece mahkemeye sunulacak ve hak sahipleri adına tescil kararı
beklenecektir.
(2) Ayrıca, mahkeme,
kalan borç için tescille birlikte Hazine lehine ipotek tesisine de kararında
yer verecektir.
(3) Davalar devam
ederken, bu Kanundan yararlanmak için kişilerce yapılacak başvurularda her
türlü mahkeme masrafları, avukatlık ücretleri ve harçlar mahkeme kararı üzerine
kişilerden tahsil edilecektir. İdarece herhangi bir bedel ödenmeyecektir.
(4) Eğer kişiler
davaya devam etmek isterler ise; dava süresince başvuru süresi işlemeyecektir.
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra başvuru süresi işlemeye başlayacaktır. Bu
durumda, mahkeme kararı kesinleştikten sonra başvuru süresi, kesinleşme
tarihinden itibaren bir yıl olacaktır.
1.2 - Kadastro
Görecek Yerlerde
(1) Kadastro görecek
yerlerde başvuru süresi Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendinin son cümlesinde
hükme bağlanmıştır. Buna göre, kadastro tutanağında belirtilmiş olan zilyedler,
tutanakların kesinleşme tarihinden itibaren bir yıl içinde başvurmaları halinde
bu Kanundan yararlanabileceklerdir.
e) Başvuru Tarihinin
Saptanması
(1) Kanunun 7 nci
maddesinin 2 nci bendi gereğince posta ile yapılan başvurularda, dilekçenin (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İdarede kayda geçtiği tarih başvuru tarihi
olarak kabul edilecektir.
f) Bedelin
Hesaplanması, Ödenmesi ve Tescil
1) Bedelin
Hesaplanması
(1) Kanunun 8 inci
maddesi uyarınca, devre konu taşınmazın bedeli, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı
Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre hesaplanacak harca esas değerdir.
(2) Bu maddede
belirtilen "...492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre
hesaplanacak değer..." taşınmaz devir (satış) bedelidir. Bu bedel, peşin
ödemelerde tahsilatın yapıldığı, taksitli ödemelerde ise bedelin dörtte birinin
tahsil edildiği yıldaki değerler dikkate alınarak hesaplanacaktır.
(3) Genel beyan
yılından sonraki yıllarda taşınmazın bedeli Vergi Usul Kanunu hükümleri
uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılmak
suretiyle tespit edilecektir.
(4) Ancak, 31/12/1992
tarihli ve 21452 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 19/12/1992 tarih, 92/3899
sayılı Bakanlar Kurulu Kararının ve 23/12/1994 tarihli ve 22150 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan "26 Seri No'lu Harçlar Kanunu Genel Tebliği"nin
göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Söz konusu Bakanlar Kurulu kararına
göre, kalkınmada öncelikli yörelerde ve arazilerde (tarım arazilerinde) yeniden
değerleme oranı:
- Kalkınmada birinci
derecede öncelikli yörelerde yüzde yirmibeşi,
- Kalkınmada ikinci
derecede öncelikli yörelerde yüzde ellisi;
- Emlâk Vergisi
Kanununa göre arazi olarak vergilendirilen;
.Kalkınmada birinci
derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yüzde sıfır,
.Kalkınmada ikinci
derecede öncelikli yörelerdeki tarım arazilerinde yüzde onu,
.Kalkınmada öncelikli
yöreler dışındaki tarım arazilerinde yüzde yirmibeşi,
nispetinde
uygulanacaktır.
(5) 29/6/2001 tarihli
ve 4707 sayılı Kanunun 6 ve 8 inci maddeleri ile 4071 sayılı Kanunun 8 inci,
4072 sayılı Kanunun 1 inci maddeleri değiştirilmiş ve devir bedelinin
hesaplanmasında harca esas değere, yılı içerisinde her ay için Türkiye
İstatistik Kurumu Başkanlığınca belirlenen Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kadar
bedel farkı ilave edileceği hüküm altına alınmıştır.
(6) Bu nedenle; harca
esas değer Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığınca her ay için belirlenen
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) oranında arttırılacaktır. Ancak, satışın yapıldığı
aya ait oran dikkate alınmayacaktır.
2) Bedelin Ödenmesi
(1) Satış bedeli peşin
veya taksitle ödenebilir.
(2) Başvuru
sahibinden, kendisine hak sahibi olduğunu bildiren yazının tebliğinden itibaren
otuz gün içinde bedelin tamamı veya en az dörtte birini peşin olarak yatırması
istenecektir.
(3) Taksitler, peşin
ödemeyi izleyen en çok yirmidört ayda ve hasat mevsimi dikkate alınmak
suretiyle dört eşit taksitte ve kanunî faizi ile birlikte ödenecektir. Bedelin
dörtten az taksitle ödenmesi de mümkündür.
(4) Taksitlerin
vadeleri peşinat yatırılırken birlikte tutanakla belirlenecek ve tutanağın bir
örneği başvuru sahibine verilecektir.
3) Tescil İşlemleri
(1) Kanunun 9 uncu
maddesinin 2 nci bendi gereğince bedelin tamamı ödenmedikçe, mahkeme kararıyla
tescil hariç olmak üzere kişi adına tapuda devir işlemi yapılmayacaktır.
(2) 4706 sayılı
Kanunun 7 nci maddesinin 4 üncü bendi gereğince, Hazineye ait taşınmazların
devir işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler vergi, resim ve
harca tabi değildir.
g) Ecrimisil
1) Peşin Ödemelerde
(1) Kanunun 10 uncu
maddesinde, "Bu Kanundan yararlanmak amacıyla başvuruda bulunanlardan,
taşınmazın bedelini ödemeleri şartıyla, ayrıca ecrimisil alınmaz; alınmış
ecrimisiller iade edilmez ve henüz tahsilatı gerçekleşmemiş olanlar tahsil
edilmez." hükmü yer almaktadır.
(2) Maddede geçen
"...taşınmazın bedelini ödemeleri şartıyla..." ifadesi, taşınmazın
bedelinin tamamının peşin ödenmesi durumunu anlatmaktadır. Bedelin tamamı peşin
ödendiği takdirde, anılan madde uyarınca ecrimisil alınmayacak, alınmış olanlar
iade edilmeyecektir.
2) Taksitle Ödemelerde
(1) Taksit tutarları
ve faizleri ödeninceye kadar, taşınmazların mülkiyeti Hazine üzerinde
kalacağından, bu Kanundan yararlanacak olanlar ile satış tarihinde taşınmazı
kullananların farklı kişiler olması durumunda; Kanunun amacı da göz önünde
tutularak, konunun her iki hal için ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.
2.1 - Kanundan
Yararlanmayacak Olanların Taşınmazı Kullanmaları Durumu
(1) Taşınmazı, satış
tarihinde Kanundan yararlanacak olanlardan başkaları kullanıyorsa, tapuda
tescil yapılıncaya kadar ecrimisil alınacaktır.
2.2 - Kanundan
Yararlanacak Olanların Taşınmazı Kullanıyor Olmaları Durumu
(1) Kanundan
yararlanacak olanlar satış tarihinde (peşinatın ödendiği tarih) taşınmazı
kullanıyor ise, satış şartlarının düzenlenmesine ilişkin taahhüt senedinin
alındığı tarihe kadar ecrimisil alınacaktır.
(2) Taahhüt senedinin
düzenlenmesinden tapuya tescil tarihine kadar geçecek süre için Kanundan
kaynaklanan kullanma nedeniyle fuzulî işgalden söz edilemeyeceğinden ecrimisil
isteminin dayanağı kalmayacaktır.
ğ) Hak Kaybı
(1) Kanunun 11 inci
maddesinde "Durumları 5, 9, geçici 1 ve geçici 2 nci madde hükümlerinden
birine uymayanlar, bu Kanundan doğan haklarını kaybederler. Ancak, ödeme
yapılmış ise, faizsiz olarak ilgilisine iade edilir." denilmektedir.
(2) Söz konusu hükme
göre, kadastro görmüş ve görecek yerlerde süresinde başvurmayanlar ile taksit
tutarlarını zamanında ödemeyenler bu Kanundan doğan haklarını kaybedeceklerdir.
(3) Kanunun 11 inci
maddesinin son cümlesine göre, hak kaybı durumunda idarece alınan taşınmaz
bedeli ve faizlerin, faizsiz olarak ilgilisine iade edileceği belirtilmiştir.
Diğer bir anlatımla, geri ödeme sırasında tahsil edilen bedel ve faizlere,
idarece ayrıca bir faiz ödemesi yapılmayacaktır.
h) Uygulama Yetkisi
(1) (Mülga:RG-24/3/2010-27531)
(2) (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İl müdürlükleri başvuruların kayda geçtiği
tarihten itibaren iki ay içinde işlemleri sonuçlandıracaklardır.
3 - 4072 sayılı
Kanuna Göre Mülga 2613 ve 766 Sayılı Kanunlarla Hazine Adına Tescil Edilen Miktar
Fazlalıklarının İlgililerine Devri
(1) 16/2/1995 tarihli
ve 4072 sayılı "Mülga 2613 ve 766 Sayılı Kanunlarla Hazine Adına Tescil
Edilen Miktar Fazlalıklarının İlgililerine Devrine Dair Kanun" 19/2/1995
tarihli ve 22207 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Ancak, 21/3/1995 tarihli ve 22234 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 9/3/1995
tarihli ve 4088 sayılı Kanun ile 4072 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin son
fıkrası 19/2/1995 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu mülga
son fıkraya göre yapılan tüm işlemler yapıldıkları tarih itibariyle geçersiz
olacaktır.
a) Kanunun Amacı ve
Kapsamı
(1) Mülga 2613 sayılı
Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu ve 766 sayılı Tapulama Kanunu ile halen
yürürlükte olan 3402 sayılı Kadastro Kanununun uygulamasında kişilerin
senetsizden zilyedlik yoluyla taşınmaz edinmesinde yüzölçüm yönünden
farklılıklar ortaya çıkmıştır. Diğer bir değişle, 2613 ve 766 sayılı Kanunların
uygulandığı yerlerde kişiler aleyhine durum meydana gelmiştir. Şöyle ki;
(2) Bilindiği üzere,
766 sayılı Tapulama Kanununun 33 üncü maddesine göre, senetsizden zilyedlik
yoluyla taşınmaz edinilmesinde azamî miktar yüz dönüm olarak belirlenmiş, ancak
anılan madde 19/7/1972 tarihli ve 1617 sayılı Kanun ile değiştirilmiş ve bir
tapulama bölgesinde parsel bazında yirmi dönüm, toplamda ise elli dönüm
sınırlamaları getirilmiştir. Uygulamada bu yüzölçümleri aşan kısımlar miktar
fazlası olarak ifraz edilerek Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Bu
hüküm genel nitelikte olduğu için, 2613 sayılı Kanun kapsamındaki yerlerde de
uygulanmıştır.
(3) 9/10/1987
tarihinde yürürlüğe giren 3402 sayılı Kadastro Kanunu ile yukarıda belirtilen
yüzölçümler, sulu arazide kırk dönüme, kuru arazide yüz dönüme yükseltilmesi
sonucunda, 9/10/1987 tarihinden sonraki döneme kıyasla 26/7/1972-9/10/1987
tarihleri arasında tapulaması yapılan taşınmazların zilyedleri aleyhine durum
ortaya çıkmıştır. 16/2/1995 tarihli ve 4072 sayılı Kanun, bu haksızlığı
gidermek için çıkarılmıştır.
(4) Diğer taraftan,
öncesi itibariyle mülkiyeti Hazineye ait olan veya olması gereken yerlerden
iken çeşitli Kanunlarla kişilere dağıtımı veya satışı yapılan taşınmazlarda
kadastro sırasında çıkan miktar fazlalıklarının Hazineye ait olması
gerektiğinden, Hazinece dağıtımı veya satışı yapılan bu taşınmazlarda çıkan
fazlalıklar tapu kütüğünün beyanlar hanesinde "... fazlası Hazineye
aittir" şerhi konularak gösterilmiştir. Daha sonra bu fazlalıklar ayrı
parsel olarak Hazine adına tescil edilmiştir. Bu nedenle, gerek "...
fazlası Hazineye aittir" şerhi bulunan taşınmazlardaki miktar
fazlalıkları, gerekse Hazinece yapılan dağıtım ya da satıştan sonra kadastro
sırasında ortaya çıkan ve Hazine adına ayrı parsel olarak tescil edilen miktar
fazlalıkları hakkında 4072 sayılı Kanun hükümleri uygulanmayacaktır.
(5) 4072 sayılı
Kanunda konu edilen fazlalıklar; öncesi itibariyle Hazine ile ilişiği olmayan,
kazandırıcı zamanaşımı (zilyedlik) yoluyla edinilebilecek iken
26/7/1972-9/10/1987 tarihleri arasında mülga 2613 ve 766 sayılı Kanunlardaki
miktar sınırlamaları nedeniyle Hazine adına tescil edilen yerlerdir.
Dolayısıyla 3402 sayılı Kadastro Kanununun uygulandığı yerlerde 4072 sayılı
Kanun uygulanmayacaktır.
(6) 4072 sayılı Kanun
özel nitelikte bir Kanun olup, uygulanma alanı içinde kalan taşınmazlarda 4070 sayılı
"Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun" ile diğer
kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmayacaktır.
(7) Bu nedenle, 4072
sayılı Kanunda belirtilen başvuru süresi içerisinde başvuruda bulunulması
halinde, anılan Kanun kapsamında kalan taşınmazların devir işlemleri
sonuçlandırılmadan ihale ile satışlarının yapılmaması gerekmektedir.
b) Kanunun Uygulama
Alanı Dışında Kalan Taşınmazlar
(1) Aşağıda
belirtilen taşınmazlar devre konu edilmeyecektir.
1) Herhangi bir
nedenle Hazine mülkiyetinden çıkmış taşınmazlar,
2) Üzerinde sınırlı
aynî hak kurulan taşınmazlar,
3) Kamu hizmetine
tahsis edilmiş veya fiilen bu amaçla kullanılan taşınmazlar,
4) Deniz kıyı kenar
çizgisine 1.000 metre, tabiî ve sun'î göl kıyı kenar çizgisine 300 metreden az
mesafede bulunan alanlar,
5) 2565 sayılı Askerî
Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununa göre 1 inci derecede askerî yasak
bölge kapsamına giren yerler,
6) 2634 sayılı
Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında olan yerler,
7) 6831 sayılı Orman
Kanununa göre orman sayılan alanlar,
8) 2924 sayılı Kanun
gereğince Çevre ve Orman Bakanlığının emrinde bulunan taşınmazlar,
9) 2863 sayılı Kültür
ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında olup da, Kültür ve Turizm
Bakanlığınca satılmasına izin verilmeyenler,
10) Sayılanların
dışında kalan, ancak özel nitelikli başka Kanunların kapsamı içinde bulunması
nedeniyle, bu yasalar tarafından öngörülen amaçlarda kullanılması zorunluluk
gösteren taşınmazlar (Örnek: 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı, 20/7/1966
tarihli ve 775 sayılı, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı, 24/2/1984 tarihli ve
2981 sayılı, 27/6/1984 tarihli ve 3030 sayılı, 22/11/1984 tarihli ve 3083
sayılı ve 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı Kanunlar gibi...),
(2) Diğer taraftan,
3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesinde sayılan yerlerden olması
sebebiyle, miktar fazlası olarak tapu siciline tescil edilmemesi gerekirken,
herhangi bir sebeple Hazine adına tescil edilmiş olan yerler Kanun kapsamında
değerlendirilmeyecektir.
c) Devredilebilecek
Taşınmaz Miktarı
(1) Bir kişinin bu
Kanundan yararlanarak devrini isteyebileceği taşınmazın miktarı sınırlıdır.
Kişinin daha önceden 2613 ve 766 sayılı Kanunlara dayanılarak senetsizden adına
tescil edilen miktarlar da göz önünde tutulacaktır. Bunun için de, tapulama ve
kadastro tutanakları incelenecek, bu konuda tapulama ya da kadastro
müdürlüklerinde tutulan defterlere bakılacak, başvuran kişinin bir tapulama
bölgesinde senetsizden edindiği taşınmaz miktarı saptanacaktır. Saptanan bu
miktarlar da dahil olmak üzere, 9/7/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro
Kanununun 14 üncü maddesinde belirtilen sulu arazide toplam kırk dönüme, kuru
arazide ise toplam yüz dönüme kadar taşınmaz verilebilecektir.
(2) 2613 ve 766
sayılı Kanunlarda sulu-kuru arazi ayırımı yapılmadığı için, başvuranın
senetsizden adına tescil edilen taşınmazların niteliğine bakılacaktır. Niteliğe
bakılırken, tescil tarihindeki durumu göz önünde tutulacaktır. Kuru ve sulu
arazi ayırımı 3402 sayılı Kanuna göre değerlendirilecektir. Bundan sonra
devredilecek arazi miktarı hesaplanacaktır. Bir dönüm sulu arazi ikibuçuk dönüm
kuru araziye karşılık gelmektedir. Devir, zilyedin veya mirasçılarının
gösterdiği taşınmazlardan ve istediği taraftan yapılacaktır. İfrazı gerektiren
durumlarda, ilgililere "Tescile Konu Olan Harita ve Planlar
Yönetmeliği"ne uygun olarak harita yaptırılması sağlanacaktır.
(3) 4072 sayılı Kanun
özel nitelikte olduğundan ve bir anlamda tapulama sırasındaki haksızlığın
giderilmesi amacını taşıdığından, ifraz işlemi sırasında 3194 sayılı İmar
Kanunu ve Yönetmeliklerindeki sınırlayıcı hükümler uygulanmayacaktır.
ç) Kanunun Uygulama
Şekli
1) Kanundan
Yararlanacak Olanlar
(1) Bu Kanundan
yararlanacak kişiler, Kanunun 1 inci maddesinin 2 nci bendinde belirtilmiştir.
2613 ve 766 sayılı Kanunlar uygulanırken miktar fazlası olarak Hazine adına
kaydedilen taşınmazın kadastro veya tapulama tutanağındaki zilyedi veya zilyedi
ölmüş ise mirasçıları bu Kanundan yararlanacaktır. Miktar fazlası kesintisi
yapılan taşınmazı satış, bağış, trampa vb. yollarla sonradan edinen malikler bu
Kanundan yararlanamayacaktır.
(2) Miktar fazlası
kesilen taşınmazın birden fazla zilyedi veya mirasçısı olabilir. Zilyedin
birden fazla olması durumunda, Kanundan yararlanmak için başvuru zorunluluğu
getirildiğinden, başvuru sahibinin sadece kendi adına mı, yoksa diğerleri adına
da mı başvurduğu noter onaylı vekâletnameye bakılarak kontrol edilecektir.
Temsil etmiyor ise, sadece başvuran kişinin hissesine ilişkin işlemler
yapılacaktır. Başvurmayanların hisseleri Hazine üzerinde tutulacaktır.
(3) Mirasçı birden
fazla ise, yukarıda açıklandığı şekilde ve veraset belgesindeki miras hisseleri
oranında işlem yapılacak, başvurmayan veya vekâleten temsil edilmeyen mirasçı
hakkında işlem yapılmayacaktır. Terekeye mümessil atandığı durumlar saklıdır.
(4) İdare başvuranın
zilyed veya mirasçı olup olmadığını inceleyecektir.
2) Başvurunun Şartı,
Şekli, Yeri ve Ekleri
(1) 4072 sayılı
Kanundan yararlanacak olanların, başvuru süresi olan 19/2/1995 ve 16/2/1997
tarihleri ile 13/7/2001 ve 13/7/2003 tarihleri arasında başvuruda bulunmuş
olmaları gerekmektedir
3) Devir Bedeli
(1) Miktar
fazlalığının devir bedeli bu Tebliğin XI-C-2-f.1 bölümünde belirtilen esaslara
göre tespit edilecektir.
4) Bedelin Tahsili
(1) Miktar fazlalığının
devir bedeli bu Tebliğin XI-C-2-f.2 bölümünde belirtilen esaslara göre tahsil
edilecektir.
5) Tescil İşlemleri
(1) Kanunun 2 nci
maddesinin 3 üncü bendi gereğince bedelin tamamı ödenmedikçe, kişi adına tapuda
devir işlemi yapılmayacaktır.
(2) 4706 sayılı
Kanunun 7 nci maddesinin 4 üncü bendi gereğince Hazineye ait taşınmazların
devir işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler vergi, resim ve
harca tabi değildir.
6) Ecrimisil
(1) Ecrimisil
işlemleri hakkında bu Tebliğin XI-C-2-g bölümünde belirtilen esaslara göre
işlem yapılacaktır.
7) Uygulama Yetkisi
(1) (Mülga birinci
cümle:RG-24/3/2010-27531) … (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İl
müdürlükleri başvurunun kendilerine ulaştığı tarihten itibaren bir ay
içinde kendilerine düşen görevleri yerine getireceklerdir.
4 - 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanununun 30 uncu Maddesine Göre Satış*
(1) Kamu
hizmetlerinin yürütülebilmesi amacıyla, Hazineye ait taşınmazlar 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanununun 4650 sayılı Kanun ile değişik 30 uncu maddesine göre
kamu kurum ve kuruluşlarına rayiç bedel üzerinden satılabilmektedir.
(2) 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanununun 30 uncu maddesi kapsamında yapılan satış işlemlerinde;
a) Kamu kurum ve
kuruluşlarınca talep edilecek taşınmazların satış işlemine başlanılmadan önce;
bu tebliğin II nci bölümünde belirtilen taşınmazlardan olup olmadığı tespit
edilecektir.
b) Satışa konu
taşınmazın tahsisli olması durumunda, öncelikle tahsisli olduğu idarenin uygun
görüşü alınarak tahsisi kaldırılacaktır. Tahsisin kaldırılmasının uygun
görülmemesi halinde durum talep sahibi kamu kurum ve kuruluşuna
bildirilecektir.
c) Taşınmazın bir
kısmının talep edilmesi halinde; bu kısım ifraz edilerek müstakil parsel olarak
tescil edilecektir. İfraz ve tescil işleminde 4706 sayılı Kanunun 4916 sayılı
Kanun ile değişik 7 nci maddesi uyarınca işlem yapılacaktır.
ç) Taşınmazın imar
planında satış amacına uygun olarak ayrılmış olması gerekmektedir. Plansız
alanda kalan veya imar planında başka amaca ayrılan taşınmazlar, imar planının
yapılması veya değiştirilmesi durumunda değerlendirilebilecektir. Ancak, köy
sınırları içerisinde köy tüzel kişiliklerinin veya plansız alanda trafo, direk
(pilon), elektrik ve gaz dağıtım merkezi gibi imar planı gerektirmeyen yerlerde
ilgili kurum tarafından talep edilen taşınmazların satışında plan şartı
aranmayacaktır.
d) Satışa konu
taşınmazın bedel tespiti, bu tebliğin IV üncü bölümünde belirtilen esaslara
göre 2886 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca oluşturulan komisyonca
yapılacaktır.
e) Satış
işlemlerinde, Kamulaştırma Kanununda belirtilen sürelere dikkat edilecektir.
f) Taşınmazın satış
işlemi sırasında, tapu kütüğüne 2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin son
fıkrasında belirtilen hususlarda şerh konulması sağlanacaktır.
g) Satışın uygun
görüldüğüne ilişkin izin yazısının talepte bulunan idareye tebliğinden sonra,
2942 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bedele ilişkin
dava açma hakkı, devralan idareye tanındığından; aynı maddenin dördüncü
fıkrasının son cümlesine istinaden (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İdarece,
sadece bedele ilişkin mahkeme kararının temyiz edilip edilmeyeceği hususu
8/1/1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre değerlendirilecektir.
ğ) Satış işlemlerinde
tereddüt edilen hususlarda Bakanlıktan alınacak cevaba göre işlem yapılacaktır.
h) Bedeli, 2886
sayılı Kanunun 76 ncı maddesi gereğince yılı bütçe kanununun (İ) cetvelinde
tespit edilen parasal sınırı aşan taşınmaza ilişkin devir talepleri Bakanlıkça
sonuçlandırılacaktır.
(3) Belediyelerin
devir talepleri parasal sınırlara bakılmaksızın Bakanlıkça
değerlendirilecektir. Bu nedenle belediyelerce devri talep edilen taşınmazlara
ilişkin bu tebliğin VII nci bölümünde belirtilen bilgi ve belgeler ile talep
yazısı ve ekleri valilik ((Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) il
müdürlüğü) görüşü ile birlikte Bakanlığa gönderilecektir.
* : 24/3/2010 tarihli
ve 27531 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli
Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 327) ile bu Tebliğin“XI. Satış usulleri” başlıklı
bölümünün “C) Özel kanun hükümlerine göre satış” başlıklı bölümünde yer alan 4-
2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun 30 uncu Maddesine Göre Satış” başlıklı
bölümünün yetki devrine ilişkin kısımları yürürlükten kaldırılmıştır.
5 - 4562 sayılı Organize
Sanayi Bölgeleri Kanununa Göre Satış
(1) 12/4/2000 tarihli
ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu uyarınca, Hazineye ait
taşınmazların bu Kanun kapsamında satışa konu edilebilmesi için;
a) Taşınmazların; imar
planında organize sanayi bölgesi alanı olarak ayrılan veya Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı koordinatörlüğünde oluşturulan "Organize Sanayi Bölgesi Yer
Seçimi Komisyonunca" yer seçimi kesinleşen ve Sanayi ve Ticaret
Bakanlığınca OSB sınırları belirlenmiş alanlarda kalması,
b) Satış talebinin;
Organize Sanayi Bölgesi tüzel kişiliğince veya anılan Kanuna göre oluşturulan
müteşebbis heyetin tek iştirakçisinin bulunması durumunda yüzde yüz iştirak
payına sahip tüzel kişilikçe yapılması,
gerekmektedir.
(2) Satış bedeli,
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4916 sayılı Kanun ile değişik 4
üncü maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü
maddesinde yer alan harca esas değer üzerinden hesaplanacaktır.
(3) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
Satış bedeli Bakanlık tarafından belirlenecek parasal sınırları aşan satın
alma taleplerine ilişkin yazıya; bu Genel Tebliğin VII nci bölümünde belirtilen
bilgi ve belgeler, ilgili kurumca onaylanan Organize Sanayi Bölgesinin
sınırlarını gösteren ve üzerinde talep konusu taşınmazların mülkiyet
sınırlarının işaretlendiği kroki eklenerek Valilik (İl müdürlüğü) görüşü ile
birlikte Bakanlığa gönderilecektir.
6 - 15/6/1987 Tarihli
ve 3385 sayılı Küçük Sanayi Bölgeleri İçinde Devletçe İnşa Edilmiş Örnek Sanayi
Sitesi İş Yerlerinin Mülkiyetinin Devredilmesine Dair Kanununa Göre Satış
(1) Küçük sanayi
bölgeleri içerisinde Hazineye ait arsa veya arazi üzerinde Devletçe inşa edilen
örnek sanayi siteleri işyerlerinin mülkiyeti, talepleri halinde, bu yerleri en
az beş yıl süre ile kiracı olarak kullanan, belirtilen yatırımları
gerçekleştiren ve üretim yapmakta olan sanayicilere, rayiç bedel üzerinden
satılabilecektir.
(2) Satışa konu
edilecek işyerinin arsası ile üzerindeki yapıların rayiç bedelleri, 2942 sayılı
Kanuna göre tespit edilecektir. Satış bedeli peşin ödenebileceği gibi altı yıl
içinde oniki eşit taksitle de ödenebilecektir. Taksitle mülkiyeti iktisap
edenler, taksitlerini mücbir sebep olmaksızın zamanında ve tam ödemedikleri
takdirde, idarenin talebi üzerine tapu kaydı Hazine adına düzeltilecektir.
(3) Küçük sanayi
işletmecisi devir işleminden sonra işyerini, üzerindeki yapı ve tesislerini,
Kanun ve Yönetmelikler uyarınca örnek teşkil edecek şekilde işletmediği veya
amacına aykırı işletildiği ve yapılan yazılı bildirime rağmen altı ay içinde
durumunu düzeltmediği takdirde Sanayi ve Ticaret Bakanlığının talebi ile tapu
kaydı Hazine adına düzeltilecektir. Bu durumda, ilgilinin ödediği bedel, takdir
edilecek emsal kira bedeli tutarı düşüldükten sonra kendisine iade edilecektir.
7 - 2886 sayılı
Devlet İhale Kanununun 72 nci Maddesine Göre Kamu Yararına Çalışan Derneklere
Satış
(1) Bakanlar Kurulu
Kararı ile kamu yararına çalışan dernek statüsünde olduğu belirlenen
derneklere, kuruluş amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere, Hazinenin özel
mülkiyetinde bulunan ve kamu hizmetlerine tahsisli olmayan taşınmazlar, satış
tarihindeki alım satım rayici dikkate alınarak, 2886 sayılı Kanunun 13 üncü
maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen komisyonca takdir edilen bedel
üzerinden satılmaktadır.
(2) Bu şekilde
satılan taşınmazların tapu kütüğüne de veriliş amacı dışında kullanılamayacağı
ve satılamayacağına dair şerh konulacaktır.
(3) Beş yıl
içerisinde veriliş amacına uygun olarak kullanılmayan taşınmazlar, satış bedeli
üzerinden idarece geri alınacaktır. (Ek cümle:RG-1/2/2012-28191) Ancak,
satış tarihinden itibaren en az yirmi yıl geçen ve veriliş maksadına uygun
olarak kullanılan taşınmazların, mevcut faaliyet aksatılmaksızın kısmen veya
tamamen ticari amaçlarla değerlendirilmesinin kuruluş gayelerine daha fazla
hizmet edeceği hallerde, elde edilecek gelirin yüzde otuzunun Hazineye
verilmesi koşuluyla taşınmazların satış dahil değerlendirilmesine Bakanlıkça
izin verilebilecektir.
8 - 8/6/1984 Tarihli
ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamenin 54 üncü Maddesine Göre Rayiç Bedel Üzerinden
Mülkiyet Devri ve 492 Sayılı Harçlar Kanununun 63 Üncü Maddesinde Yer
Alan Harca Esas Değer Üzerinden Satış (Ek
bölüm:RG-1/2/2012-28191)
(1) 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6111 sayılı Kanun
ile değişik 54 üncü maddesi gereğince;
a) İlgili kamu iktisadi
teşebbüsünün talebi ve Hazine Müsteşarlığının görüşü üzerine, Bakanlıkça
belirlenecek rayiç bedeli üzerinden Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan
taşınmazların; kamu iktisadi teşebbüsleri, müesseseler ve bağlı ortaklıklara
sermaye olarak konulması, ödenmemiş sermayelerine mahsup edilmesi veya sermaye
artırımına ilişkin taahhütlerin karşılanmasında kullanılmak üzere
mülkiyetlerinin bunlara devrine Maliye Bakanı yetkili kılındığından; bu
taşınmazların devrine ilişkin işlemler Bakanlık tarafından, devri müteakip
yapılması gereken diğer işlemler ise Hazine Müsteşarlığı tarafından yerine
getirilecektir.
b) Hazinenin özel
mülkiyetinde bulunan taşınmazlar, talepleri halinde, kuruluş amaçlarında
kullanılmak üzere 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan
harca esas değer üzerinden ve satış amacı dışında kullanılamayacağına dair tapu
kütüğüne şerh konulmak kaydıyla bunlara doğrudan satılabilecektir.
9– Ticari
faaliyetlerde kullanılmak üzere kiraya verilen taşınmazların 4706 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında satışı (Ek bölüm:RG-28/4/2022-31823)
(1) Ticari
faaliyetlerde kullanılmak üzere kiraya verilen taşınmazlar, 2886 sayılı Devlet
İhale Kanununda yer alan hükümler çerçevesinde ihale yoluyla satışa konu
edilebilir. İhalenin yapıldığı tarihte; en az üç yıl süreyle taşınmazı
sözleşmeye dayalı olarak kullanan kiracılar, öncelikli alım hakkına sahiptir.
(2) Taşınmazların
satış işlemleri, İdare tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülür.
Satış ihalesine ilişkin bilgiler ilan tarihinden önce bu taşınmazların
kiracılarına ayrıca bildirilir.
(3) Satış ihalesi,
varsa öncelikli alım hakkı ve sahibi belirtilmek suretiyle onbeş iş günü içinde
onaylanır. Öncelikli alım hakkı bulunanlara, ihalenin onaylandığı tarihten
itibaren beş iş günü içinde ihale bedelini ve ödeme koşullarını gösteren
tebligat yapılır ve bu durum şartnameye eklenir. Bu durum eş zamanlı olarak en
yüksek teklif veren istekliye de bildirilir.
(4) Tebligattan
itibaren onbeş gün içerisinde öncelikli alım hakkı sahibinin;
a) Taşınmazı satın
almak istemesi ve süresi içerisinde satış bedelini peşin olarak ödemesi veya
peşinatı ödeyerek taksitli satış sözleşmesini imzalaması halinde bu durum en
yüksek teklif veren istekliye bildirilir.
b) Taşınmazı satın
almak istemediğini bildirmesi, bu süre içerisinde herhangi bir bildirimde
bulunmaması ya da yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, en yüksek teklif
veren istekliye tebligat gönderilerek satış bedelini peşin veya taksitle
ödemesi gerektiği bildirilir.
(5) Öncelikli alım
hakkı sahibinin;
a) İhaleye katılması
ve ihalenin başkası üzerinde kalması halinde satış işlemlerine üçüncü ve
dördüncü fıkra kapsamında devam edilir.
b) İhaleye katılması
ve ihalenin üzerine kalması durumunda ayrıca üçüncü fıkra kapsamında tebligat
yapılmaksızın işlemlere devam edilir.
(6) Taşınmazın ön alım
hakkı sahibi veya en yüksek teklif veren istekli tarafından satın alınması
halinde; satış bedeli peşin veya taksitle ödenebilir. Satış bedelinin peşin
olarak ödenmesi halinde satış bedeline yüzde yirmi indirim uygulanır. Taksitle
ödenmesi halinde ise 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında
belirtilen şekilde en az dörtte biri peşin, kalanı en fazla iki yılda ve
taksitlerle kanunî faizi ile birlikte ödenebilir.
XII. BAZI SATIŞLARDAN
ELDE EDİLEN GELİRLERİN ÖZEL ÖDENEK KAYDEDİLMESİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER
(1) Çeşitli Kanunlar
uyarınca yapılan taşınmaz satışlarından elde edilecek satış bedellerinin özel
ödenek kaydedilmesi hususunda aşağıda belirtilen şekilde işlem yapılması
gerekmektedir.
(2) Buna göre;
a) 28/12/1960 tarihli
ve 189 sayılı Milli Savunma Bakanlığı İskan İhtiyaçları İçin Sarfiyat İcrası ve
Bu Bakanlıkça Kullanılan Gayrimenkullerden Lüzumu Kalmayanların Satılmasına
Salahiyet Verilmesi Hakkında Kanunun 1 inci maddesi,
b) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun, 3/12/2003
tarihli ve 5005 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile eklenen, 24/07/2008 tarih ve
5793 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile değişik 51 inci maddesi,
c) 7/5/1987 tarihli
ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa 14/7/2004 tarih ve 5220 sayılı
Kanun ile eklenen ek 2 nci maddesi,
ç) 12/4/2001 tarihli
ve 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin
Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanuna
8/2/2006 tarih ve 5455 sayılı Kanun ile eklenen Ek 1 inci maddesi,
d) (Mülga:RG-1/2/2012-28191)
kapsamında satışı
yapılan Hazineye ait taşınmazların satış bedellerinin, 189 sayılı Kanuna göre
yapılanların Milli Savunma Bakanlığı bütçesine özel ödenek, diğer Kanunlara
göre yapıların ise bütçeye gelir kaydedildikten sonra ilgili kamu idareleri
bütçesine ödenek kaydedilmesi hususu ilgili muhasebe birimine bildirilecektir.
(3) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
189 sayılı Kanuna göre yapılacak satış işlemleri, 327 Sıra Sayılı Milli
Emlak Genel Tebliğinin “F.Satış İşlemleri” başlıklı bölümünde devredilen yetki
çerçevesinde Valiliklerce (İl müdürlüğü), diğer kanunlara göre yapılacak satış
işlemleri ise Bakanlıkça yürütülecektir.
(4) 5565 sayılı Kanun
hükümlerinin 31/12/2007 tarihinde sona ermesi nedeniyle müteakip yıllarda bu
konuda yapılacak kanuni düzenlemelerin takip edilmesi gerekmektedir.
XIII.
4706 SAYILI KANUNUN 5 İNCİ MADDESİNE GÖRE SATIŞI AMACIYLA BELEDİYELERE
TAŞINMAZ DEVİR İŞLEMLERİ
(1) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup, Bakanlıkça tespit edilen
Hazineye ait taşınmazlardan, (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) 30/3/2014
tarihinden önce üzerinde yapılanma olanlar; Hazine adına tescil tarihine
bakılmaksızın öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi
haleflerine satılmak ya da genel hükümlere göre değerlendirilmek üzere ilgili
belediyelere bedelsiz olarak devredilebilecektir.
A) Devir Talebi
(1) Belediye ve
mücavir alan sınırları içinde olup, üzerinde (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) 30/3/2014 tarihinden önce yapılanma
bulunan taşınmazın ilgili belediyeye devri için belediyelerce, tebliğin XIII-C
bölümünde belirtilen belgeler ile birlikte (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İdareye müracaat edilecektir.
(2) Bu maddeye göre,
şahıslardan gelecek devir talepleri değerlendirilmeden ilgili belediyeye
yönlendirilecektir.
B) Belediyelere
Devredilmeyecek Taşınmazlar
(1) Tebliğin II nci
bölümünde Satılamayacak Taşınmazlar başlığı altında belirtilenler ile aşağıda
belirtilen taşınmazlar Belediyeye devredilmeyecektir.
a) (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) 30/3/2014 tarihinden önce boş iken, bu
tarihten sonra üzerine inşa edilen yapıların bulunduğu taşınmazlar,
b) Belediye ve
mücavir alan sınırları dışında bulunan taşınmazlar,
c) Üzerinde hissedarı
dışında üçüncü kişilere ait yapı bulunan veya Hazine dışında birden fazla
hissedarı olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı bulunan ve hissedarından
muvafakat alınamayan hisseli taşınmazlar,
ç) Üzerinde kamuya
ait bina ve müştemilatı bulunan taşınmazlar,
d) Medeni Kanun
hükümleri uyarınca, üzerinde irtifak hakkı kurulan ve hak süresi dolmayan
taşınmazlar,
e) Mülkiyeti
ihtilaflı olan taşınmazlar,
f) 2872 sayılı Çevre
Kanunu uyarınca tespit edilen içme ve kullanma sularının koruma alanlarında
kalan taşınmazlar,
g) Özel çevre koruma
bölgelerinde kalan ve Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca uygun görülmeyen
taşınmazlar,
ğ) 2981 sayılı Kanun
gereğince muhafazası mümkün olmayan yapıların bulunduğu alanlar ile 2981 sayılı
Kanuna göre hak sahibi olup, hak lehtarının muvafakatı olmayan taşınmazlar,
h) Bakanlıkça devri
uygun görülmeyen taşınmazlar,
C) Belediyelerin
Devir Talepleri Ekinde Yer Alacak Bilgi ve Belgeler
(1)Belediye ve
mücavir alan sınırları içinde (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) 30/3/2014
tarihinden önce üzerinde yapılanma olan Hazineye ait taşınmazların, ilgili
belediyece devrinin talep edilmesi halinde, talep yazısı ekinde aşağıdaki
belgelerin aslı veya onaylı örnekleri belediyece (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İdareye verilecektir.
a) Devri talep edilen
taşınmazların üzerinde (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) 30/3/2014
tarihinden önce yapılanma olduğunu ispatlayacak nitelikte her türlü belgeden en
az birisinin (hava fotoğrafı, tespit tutanağı, yapı tatil veya kaçak inşaat
zaptı, idari ve adli yargı mercilerince verilmiş kararların, seçmen kütük
kayıtları, devri talep edilen taşınmaz üzerindeki yapıya ait elektrik, su,
telefon, doğalgaz faturaları veya benzeri aboneliklerin tesis tarihlerini
gösteren ve ilgili birimlerden alınacak yazıların) aslı veya onaylı örneği,
b) Devre konu
taşınmazın bulunduğu yerin imar planının bulunup bulunmadığı, parselasyon
planlarının yapılıp yapılmadığının belirtilmesi, varsa onaylı imar durum
belgesinin ve mevcut yapıların işaretlendiği onaylı imar planı örneği veya
devri istenilen taşınmazın/taşınmazların imar planı sınırları dışında ise
kadastral sınırları ve mevcut yapıların işaretlendiği halihazır haritası,
c) Yapılanmayı
gösterir fotoğrafları,
ç) Devri talep edilen
taşınmazın/taşınmazların pafta, ada, parsel numarası, yüzölçümü, imar durumu,
işgal durumu ve işgalcisine ilişkin bilgilerin yer aldığı liste, disket veya
cd,
d) Üzerinde hissedarı
dışında üçüncü kişilere ait yapı bulunan veya Hazine dışında birden fazla
hissedarı olup, bu hissedarlara ait olmayan yapı bulunan taşınmazlar için
hissedarından alınmış muvafakatnameleri,
Ç) İdarece Yapılacak
İşlemler (Değişik başlık:RG-28/4/2022-31823)
(1) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
İlgili belediyelere bedelsiz olarak devredilen taşınmazların yapı sahipleri
ile bunların kanunî veya akdi haleflerine doğrudan satılması halinde, ilgili
belediyelerin devre ilişkin taleplerinin (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823)
İdareye intikal tarihinden itibaren ecrimisil alınmayacaktır. Bu
nedenle;
a) Öncelikle,
belediyece verilen belgelerin eksik veya devre konu taşınmazın üzerindeki
yapı/yapılara ait olup olmadığı hususları incelenecek ve en kısa sürede talep
konusu taşınmazın belediyeye devredilebilecek yerlerden olup olmadığı tespit
edilecektir. Taşınmazın belediyeye devrinde sakınca bulunduğunun tespiti
durumunda, devir talebinde bulunan belediyeye bilgi verilecektir.
b) Taşınmazın
belediyeye devrinde sakınca olmadığının tespiti durumunda, devir talebinin (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İdareye intikal tarihinden itibaren
tahakkuk ettirilen ecrimisil alacakları hangi aşamada olursa olsun terkin
edilecektir. Ancak, taşınmazın belediyece genel hükümlere göre satılması
durumunda, taşınmazın mülkiyetinin ilgili belediyeye devir tarihine kadar geçen
süre için ecrimisil alınması gerektiğinden; bu süre için ecrimisil alınacak ve
varsa tahsil edilen ecrimisil bedelleri iade edilmeyecektir.
(2) Belgelerdeki
eksikliklerin tamamlanması ve adres değişikliği varsa buna ilişkin numarataj
değişikliği belgesi ilgili belediyeden istenilecektir.
(3) (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İdarece, mahallinde Taşınmaz Tespit
Tutanağı, düzenlenerek, taşınmazın üzerinde bulunan binanın açık adresinin,
üzerindeki her bir yapının veya çok katlı
ise her bir katın elektrik ve su tesisat numaralarının tespit edilmesi
sağlanacaktır.
(4) Belgelere ilişkin
eksikliklerin tamamlanmasından sonra devir konusundaki Valilik görüşü de
eklenerek aşağıdaki bilgi ve belgeler Bakanlığa gönderilecektir.
a) Bu tebliğin ekinde
yer alan "Hazineye Ait Taşınmaz Satış İşlemi Bilgi Formu",
b) İlgili
Belediyesinden alınan belgeler,
c) Şerh ve beyanları
içerir tapu kayıt örneği,
ç) İmar planı içinde
ise; belediyesince onaylı imar durum belgesi veya üzerinde kadastro yahut imar
parseli işaretlenerek yeri belirlenmiş onaylı imar planı örneği,
d) Taşınmazın
mahallinde düzenlenmiş krokisi, işgal ve kullanım durumu ile taşınmazın
üzerinde (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) 30/3/2014 tarihinden
önce yapılanma olduğunu belirtir, muhdesat ve benzeri fiili durumları konusunda
bilgiler ihtiva eden ve belediyece gönderilen bilgi ve belgelerdeki adres,
abone bilgileri ve kapı numaralarının taşınmazın üzerindeki yapıya ait olup
olmadığı hususlarını da içeren tespit tutanağı, ecrimisil ihbarnamesi ve
tahsilat makbuzu vb. belgeler,
D) Devir
(1) Belediyeye devri
uygun görülen taşınmazlar, belediyeye yapılacak tebliğ tarihinden itibaren otuz
gün içerisinde belediye başkanlığı ile (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İdare
arasında düzenlenecek ve örneği (Ek- 23) de yer alan protokol ile belediyeye
devredilecektir.
(2) (Değişik:RG-11/5/2013-28644)
Taşınmazların belediyeye devri sırasında, devredilen taşınmazların tapu
kütüğünün beyanlar hanesine örneği (Ek-24)’te yer alan yazı ile; “taşınmazın
haczedilemeyeceğine, üzerinde üçüncü kişiler lehine herhangi bir sınırlı ayni
hak tesis edilemeyeceğine, devredilen taşınmazların belediyece satışı halinde,
satış bedelinin tamamı tahsil edilmeden veya taksitli satışlarda kalan taksit
tutarı ile kanunî faizleri karşılayacak miktarda kesin ve süresiz banka teminat
mektubu (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İdareye verilmeden ya
da taşınmazın üzerinde Hazine lehine ipotek tesis edilmeden alıcısı adına
tapuda devir işleminin yapılamayacağına, taşınmazın belediye adına tapuya
tescil edildiği tarihten itibaren üç yıl içinde satılamadığı takdirde,
belediyenin muvafakatine ve hükme gerek olmaksızın Hazine adına resen tescil
edileceğine” dair şerh konulacaktır.
(3) Belediyeye
devredilen taşınmazlar MEOP programında "Belediyelere Satış Amaçlı
Devirler" programında izlenecektir.
(4) Devredilen
taşınmazlardan gerekli olanlar için belediyece öncelikle imar planları veya
imar uygulaması yapılacaktır. Belediyelerce imar planı ve/veya imar uygulaması
yapılmadan kadastral parsel üzerinden yapılan satışlarda, taşınmazın imar
uygulaması sırasında düzenleme ortaklık paylarına ilave olarak, satışı yapılan
arazinin düzenlemeden önceki yüzölçümünün yüzde yirmisinin, satış bedelinden
aynı oranda düşülmek kaydıyla eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis
alanları için ayrılabileceğine ve bu amaçla ayrılan alanların bedelsiz ve
müstakil parsel şeklinde Hazine adına resen tescil edileceğine dair tapu
kütüğüne belediyece şerh koydurulacaktır. Bu hizmetlere ayrılan kısmın yüzde
yirminin altında kalması halinde eksik ayrılan kısma isabet eden bedele, kanuni
faiz uygulanarak tahsil edilecektir. Belediyece, taşınmazın kadastral parsel
olarak satışı sırasında bu hususa ilişkin örneği (Ek-25) de yer alan
taahhütname alınarak, bir örneği (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İdareye
gönderilecektir. Bu husus, (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İdarece
uygulama imar planları üzerinden titizlikle takip edilecektir.
(5) Örnek: Belediye
mücavir alan sınırları içinde plansız alanda kalan, üzerinde yapılanma olan
10.000 m2 yüzölçümlü taşınmaz belediyeye devredilmiş olup, belediye tarafından
da imar uygulaması yapılmadan, kadastral parsel üzerinden kullanıcısına
satılmıştır. Taşınmazın belediyece tespit edilen metre kare rayiç bedeli 2,00.
YTL dir.
(6) Taşınmazın
belediye tarafından üçüncü kişiye devri sırasında, tapu kaydına yukarıda
belirtilen şerh konulacak; tahsil edilecek satış bedelinin hesaplanmasında,
taşınmazın toplam değeri olan 20.000,00. YTL den, imar uygulaması sonucu Hazine
adına tescil edilecek eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis
alanlarının değeri olan yüzde yirmilik kısma ait 4.000,00.YTL düşülerek, sadece
16.000,00.YTL tahsil edilecektir. İmar uygulamasında eğitim ve sağlık tesisleri
ile diğer resmî tesis alanları olarak ayrılacak alanlar, Hazine adına bedelsiz
ve müstakil parsel olarak tescil edilecektir.
(7) İmar uygulaması
sonucunda eğitim ve sağlık tesisleri ile diğer resmî tesis alanları olarak
düzenlemeden önceki yüzölçümünün yüzde yirmisinin altında, örneğin yüzde on
oranında pay ayrılması durumunda; eksik ayrılan yüzde onluk kısma isabet eden
2.000,00.YTL, satış tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek süre için
hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte alıcısından ayrıca tahsil edilecektir.
E) Belediyece
Yapılacak Satışlar(1)
(1) Belediye ve mücavir
alan sınırları içinde olup Bakanlıkça tespit edilecek Hazineye ait
taşınmazlardan, (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) 30/3/2014
tarihinden önce üzerinde yapılanma olanlardan, ilgili belediyesine bedelsiz
olarak devredilebilecek taşınmazlara; 2886 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi
uyarınca, (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İl müdürlüğünce
görevlendirilecek iki, taşınmazın bulunduğu yer belediyesince görevlendirilecek
üç kişinin katılımıyla beş kişiden oluşturulacak takdir komisyonu tarafından
kıymet takdir ettirilecektir. (Ek cümle:RG-28/4/2022-31823) 4706 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinin onbirinci fıkrası kapsamında Hazineye intikal eden
yapı ve tesislerin satışında, yapı ve tesis bedeli yapı yaklaşık birim maliyet
bedelinin yüzde beşi olarak hesaplanacaktır.
(2) Beş kişilik
komisyonca oyçokluğu ile takdir edilecek bedel üzerinden belediyelerce
öncelikle talepleri üzerine yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi
haleflerine doğrudan, bunların satın almak istememesi halinde ise genel
hükümlere göre satışı yapılacaktır. Kıymet takdir bedelleri bir yıl süre ile
geçerli olacaktır.
(3) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
Belediyece yapılacak satışlarda (Ek ibare:RG-28/4/2022-31823) satış
bedelinin tamamının peşin ödenmesi hâlinde yüzde yirmi, en az yarısının ödenmesi
hâlinde yüzde on indirim uygulanır ve satış bedeli, en az yüzde onu peşin
ödenmek üzere beş yıla kadar taksitlendirilebilecektir. Taksit tutarlarına
kanuni faiz oranının yarısı uygulanacaktır. Beş yılı aşmamak üzere taksit
süresi ve sayısı ile taksitlendirme alt sınırını belirlemeye ilgili belediyeler
yetkilidir.
(4) (Ek:RG-1/2/2012-28191)(1)
4706 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında Hazine adına tescil
edilen taşınmazlardan belediyelere devredilenlerin belediyelerce yapı
sahiplerine satışı ve genel hükümlere göre değerlendirilmesi işlemleri, aynı
Kanunun 5 inci maddesine göre yapılacaktır.
(5) Satış bedelleri
Belediyeler tarafından tahsil edilmeyecek, satış bedellerinin tamamı alıcısı
tarafından (Değişik ibare:RG-28/4/2022-31823) İdare hesabına
yatırılacaktır. Hesap numaraları devir aşamasında ilgili belediyeye
bildirilecek, belediye tarafından de vatandaşlara duyurulacaktır. Tahsil edilen
bu bedeller hiçbir şekilde haczedilemeyecektir.
F) Belediyece
Satıştan Sonra Gönderilecek Bilgi ve Belgeler
(1) Devredilen
taşınmazların belediyece satılması halinde; taşınmaza, satın alan kişiye ve
bedele ilişkin bilgiler ile bedelin ödenme şekli, taksitle ödeme halinde
taksitlerin sayısını, tutarını gösteren satış sözleşmesi, satış bedelinin
yatırıldığını gösteren makbuzun bir örneği, kadastral parsel üzerinden yapılan
satışlarda tapu kütüğüne şerh konulduğunu gösteren tapu kaydı veya tapu senedi
örneği ile alıcıdan alınan örneği (Ek-25) da yer alan taahhütname, (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İdareye gönderilecektir.
(2) Devredilen
taşınmazlar, belediye adına tapuya tescil edildiği tarihten itibaren üç yıl
içerisinde yapı sahipleri ile bunların kanuni ve akdi halefleri tarafından
satın alınmaması ya da belediyece genel hükümlere göre değerlendirilememesi
halinde, belediyenin muvafakatine ve hükme gerek olmaksızın Hazine adına resen
tescil edilecektir.
(3) (Ek:RG-1/2/2012-28191)
Belediyelere verilen üç yıllık sürenin sonunda satışı yapılamadığı için
Hazine adına tescil edilen taşınmazların aynı Kanun maddesi uyarınca
değerlendirilmesi amacıyla 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin sekizinci
fıkrasında yer alan “Bu süre Bakanlık tarafından beş yıla kadar uzatılabilir.”
hükmü uyarınca yeniden belediyelerine devredilmesine veya devir süresinin
uzatılmasına yönelik taleplerde;
a) Taşınmazın
belediyeye devredildiği tarih ile taşınmazın Hazine adına tescil edildiği tarih
arasında belediyece taşınmazın satışına ilişkin yapılan işlemler hakkında
ayrıntılı bilgi talep edilmesi ve zorunlu nedenlerden dolayı (idari dava, imar
planında yapılan değişiklik vb.) bu işlemin gerçekleşmediği veya yapı
sahiplerine doğrudan satış haklarını kullanabilmeleri için belediyece tebligat
yapılamadığının tespit edilmesi halinde, talepler Bakanlığa iletilecektir.
b) Devir tarihinden
itibaren belediyeye verilen üç yıllık süre geçmesine rağmen Hazine adına tescil
edilmeyen ve beş yıldan uzun süredir belediye uhdesinde kalan taşınmazların
süre uzatımı talepleri değerlendirilmeyecektir.
XIV.
(Mülga:RG-8/4/2009-27194)
XV. SON HÜKÜMLER
(1) Satış
işlemlerinde, ayrıca aşağıda belirtilen hususlara da uyulması gerekmektedir.
a) 1/1000 ölçekli
uygulama imar planlarının yapılması sırasında, planlamaya konu taşınmazlara
ilişkin olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından görüşler alınmakta, plan
notlarında açıklayıcı bilgiler ile tapu kayıtlarında şerhler yer almaktadır.
Hazineye ait taşınmazların satış işlemlerinin daha kısa sürede
sonuçlandırılabilmesi için, 1/1000 ölçekli uygulama imar planları yapılmış olan
taşınmazlara ilişkin plan notları ile tapu kaydında bulunan kayıt ve şerhler
doğrultusunda; gerekiyorsa ilgili kurum ve kuruluşlardan görüş sorulacak, tapu
kayıtlarında şerh veya plan notlarında kısıtlayıcı bilgi bulunmaması halinde
satış işlemi, görüş sorulmadan en kısa sürede sonuçlandırılacaktır.
b) Hazine ile diğer
kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kalan korunması gerekli taşınmaz kültür
varlıkları ile bunlara ait korunma sınırları dahilindeki taşınmazların satışı, kiralanması,
tahsisi, devri, intifa-irtifak hakkı tesisi, hibe edilmesi, terki v.b. konular,
anılan Kanunun 13 ve 14 üncü maddeleri kapsamında değerlendirilmek üzere Kültür
ve Turizm Bakanlığına bildirilerek görüş alınmaktadır. Diğer taraftan, 4916
sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile 4706 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde
değişiklik yapılarak "Hazineye ait taşınmazların değerlendirilmesi ile
ilgili işlemlerde Bakanlık tarafından istenilen bilgi ve belgeler, kamu kurum
ve kuruluşlarınca öncelikle gönderilir ve görüş yazıları en geç iki ay içinde
cevaplandırılır. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde olumlu görüş
verilmiş sayılır..." hükmüne yer verilmiştir. Hizmetlerin süresi
içerisinde yerine getirilebilmesi için, Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatınca
Kültür ve Turizm Bakanlığına iletilecek talep yazılarımız ekinde, aşağıda
belirtilen belgeler bulundurulacaktır:
• Taşınmazın tapu
kaydı örneği,
• Taşınmazın yerinin
işaretli olduğu, ilgili belediye ve kadastro müdürlüğünce onaylı 1/1000 veya 1/5000
ölçekli kadastral harita örneği ile 1/1000, 1/5000, 1/25000 ölçekli planlar,
• Taşınmaz ve
çevresini gösteren onaylı fotoğrafların asılları veya renkli fotokopileri.
Talep yazılarında,
taşınmazların hangi amaçla kullanılmak üzere (satış, tahsis, kiralama v.b.)
talep edildiği belirtilecektir.
Yukarıda belirtilen
bilgi ve belgeler, Hazine taşınmazının değerlendirilmesine yönelik işlem, (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İl müdürlüğünün yetkisinde ise ilgili (Değişik
ibare:RG-28/4/2022-31823) İl müdürlüğünce Kültür ve Turizm Bakanlığı
taşra teşkilatına; yetkinin Bakanlığımız merkez teşkilatına ait olması
durumunda anılan Bakanlığa iletilmek üzere Bakanlığımıza (Milli Emlak Genel
Müdürlüğü) gönderilecektir.
4916 sayılı Kanunun 6
ncı maddesinde görüş verilmesi için belirlenen iki aylık süre, bu belgelerin
Bakanlığımızca tamamlanarak Kültür ve Turizm Bakanlığına iletildiği tarihten
itibaren geçerli olacaktır.
Ayrıca; meskun veya
mücavir saha dışında yapılacak incelemeler için, araç temin edilmesi hususunda
gereken titizliğin gösterilmesi gerekmektedir.
c) Hazineye ait
taşınmazların değerlendirilmesine yönelik ifraz, tevhit, tespit, tescil, cins
tashihi, yer gösterme ve aplikasyon işlemleri ile mahkeme kararlarının infazı
sırasında ilgili kuruluşlarca İdareden herhangi bir ücret talep edilmeyecektir.
Talep edilmesi durumunda, ilgili kurumlar nezdinde gerekli işlemler yapılmak
üzere durum Bakanlığa intikal ettirilecektir.
ç) İhale
komisyonları, gerektiğinde basın ve yayın organlarının satış işlemlerini
izlemesi de dahil olmak üzere, ihalenin rekabet ve açıklık ilkelerine uygun
şekilde yapılmasını sağlayan her türlü tedbiri alacaktır. Onaylanan ihale
kararları, kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla internet aracılığı ile ayrıca
yayınlanacaktır.
d) Hazineye ait taşınmazların
satış ve devir işlemleri ve bu işlemler sırasında düzenlenen belgeler vergi,
resim ve harçtan muaftır. Satışı yapılan taşınmazlar, satış tarihini takip eden
yıldan itibaren beş yıl süre ile emlak vergisine tabi tutulmayacaktır.
e) İhaleden yasaklama
kararı verilen kişiler, başkaları adına ihaleye giremeyecektir.
f) Türk
vatandaşlığından kendi istekleri ile çıkmış olan kişiler, İçişleri Bakanlığı
tarafından verilmiş ve kişinin vatandaşlık haklarından aynen yararlanmaya devam
edeceklerine dair belgeyi ibraz etmeleri durumunda ihaleye katılabileceklerdir.
g) Tebliğin X uncu
Bölümünde bahsedilen durumların tespit edilmesi halinde, tespit tarihinden
(sözleşmenin feshini gerektiren durumlarda sözleşmenin feshi tarihinden)
itibaren, bir ay içerisinde (Ek-22) de yer alan formun doldurularak Bakanlığa
gönderilmesi gerekmektedir.
ğ) (Değişik:RG-1/2/2012-28191)
Özel çevre koruma bölgelerinde bulunan Hazinenin özel mülkiyetindeki
taşınmazların Çevre ve Şehircilik Bakanlığına tahsisli olup olmadığına bakılmaksızın
satışına ilişkin işlemler, bu Bakanlığın görüşleri alınmak suretiyle
Bakanlığımızca yapılacaktır.
Ancak, özel çevre
koruma bölgelerinde yer almakla birlikte, uygulama imar planları onaylanmış
alandaki Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazların satışına ilişkin
işlemler, plan kararlarına uyulması şartıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığının
görüşü alınmadan sonuçlandırılacaktır.
h) (31/5/2013 tarihli ve 28663 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği (Sıra No: 355)’in 17
nci maddesi ile bu bentteki “4070” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.)
(…) 4071 ve 4072 sayılı Kanunlara göre satılan taşınmazların
satış bedeline ilişkin peşinatın tahsil edilmesinden sonra, (Ek-19) da yer alan
form aylık olarak doldurulacak, il ve ilçe genelinde satılan taşınmazların
adedi, yüzölçümü ve satış bedelinin toplamları ilde birleştirilmek suretiyle,
ocak ve temmuz aylarında Bakanlığa tek liste halinde gönderilecektir.
ı) Bu Genel Tebliğde
hüküm bulunmayan hallerde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa, Hazine
Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğe ve sair mevzuat hükümlerine göre
işlem yapılacaktır.
i) (Ek:RG-1/2/2012-28191)
Satışa çıkarılan taşınmazların Bakanlığın web sitesinde yayımlanan ihale
ilanlarına; taşınmaz imarlı ise imar durum belgesinin, taşınmazın mülkiyet
sınırlarının gösterildiği hava fotoğrafları/uydu görüntüleri ile taşınmaz ve
çevresini gösterir zeminde çekilmiş fotoğraflarının eklenmesi gerekmektedir.
XVI.
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN GENEL TEBLİĞLER VE GENELGELER
Aşağıdaki genel
tebliğler ve genelgeler yürürlükten kaldırılmıştır.
1. 37 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği.
2. 98 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği.
3. 150 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
4. 163 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
5. 173 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
6. 180 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
7. 183 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
8. 205 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
9. 206 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
10. 221 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
11. 240 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
12. 241 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
13. 254 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
14. 268 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
15. 274 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
16. 276 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
17. 278 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
18. 285 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
19. 286 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
20. 293 sıra sayılı
Milli Emlak Genel Tebliği
21. 1994/02 sıra
sayılı Genelge
22. 1995/08 sıra
sayılı Genelge
23. 1995/09 sıra
sayılı Genelge
24. 1996/04 sıra
sayılı Genelgenin satışa ilişkin hükümleri
25. 1997/05 sıra
sayılı Genelge
26. 2003/10 sıra
sayılı Genelge
27. 2004/07 sıra
sayılı Genelge
28. 2005/05 sıra
sayılı Genelge
29. 2007/08 sıra
sayılı Genelge
30. 2007/09 sıra
sayılı Genelge
Geçici
Madde 1 – (Ek:RG-8/4/2009-27194)
2863
sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca, sit alanı ilan
edilen taşınmazlar hakkında ilgili mevzuatı uyarınca malikleri adlarına
düzenlenen belgelere ilişkin olarak aşağıdaki şekilde işlem yapılır.
(1)
Maliklerince, sit alanında kalması nedeniyle adlarına düzenlenen ve
kullanılmayan veya kısmen kullanılan belgeler en geç 31/12/2011 tarihine kadar
Hazineye ait taşınmazların satış ihalelerinde ödeme aracı olarak kabul
edilecek, bu tarihten sonra ise kabul edilmeyecektir.
(2)
Belgenin işleme tabi tutulacağı tarihteki bedeli, belgede yazılı bedele kıymet
takdir tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanmak suretiyle tespit edilecektir.
(3)
Düzenlenen bu belgeler, satış gelirleri özel ödenek kaydedilen taşınmazlar için
ödeme aracı olarak kullanılamayacaktır. Bu taşınmazların satış ihalelerine
ilişkin şartname ve ilanlarında, bu belgelerin ödeme aracı olarak
kullanılamayacağı belirtilecektir.
(4)
Satışı yapılan taşınmazın bedelinin belge ile ödenmek istenmesi halinde, ihale
bedeline bakılmaksızın geçici ihale kararı onay için Bakanlığa gönderilecektir.
(5)
Taşınmaz satış şartnamesinde, isteklilerce ihale bedelinin belge ile ödenmek istenilmesi
halinde, bu hususu bir dilekçe ile ihale komisyonuna bildirmesi gerektiği,
belge ile ödeme talebinin daha sonra yapılması halinde talep hakkında herhangi
bir işlem yapılmayacağı özel hüküm olarak belirtilecektir.
Geçici Madde 2 – (Ek:RG-2/5/2013-28635)
(1)
4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine 3/7/2003 tarihli ve 4916 sayılı Kanunla
eklenen üçüncü fıkrasındaki; “üzerinde en az yirmibeşmilyon ABD Doları
karşılığı Türk Lirası tutarında ve en az yüz kişi istihdam sağlayacak sınai
yatırım yapacaklara,” hükmü ile bu hükmün 16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı
Kanunla; “üzerinde en az onmilyon ABD Doları karşılığı Türk Lirası tutarında ve
en az elli kişi istihdam sağlayacak yatırım yapacaklara,” şeklinde değiştirilen
ve 18/2/2009 tarihli ve 5838 sayılı Kanunla da yürürlükten kaldırılan hükmü
uyarınca; 28/2/2009 tarihinden önce, üzerinde bu hükümlerde belirtilen şekilde
yatırım yapılmak amacıyla 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer
alan harca esas değer üzerinden doğrudan Hazine taşınmazı satışı yapılan
yatırımcılardan kendi kusuru dışında kamudan kaynaklanan veya mücbir sebeplerle
süresi içerisinde taahhüt edilen yatırımı kısmen veya tamamen
gerçekleştiremeyenlerden talepte bulunanlara; bu durumun belgelendirilmesi ve
“bir defaya mahsus olmak üzere üç yıla kadar verilen ek süre sonunda yatırımın
tamamlanarak faaliyete geçirilmemesi veya yeniden sunulan yatırım planına göre
yatırımın her bir etabının zamanında tamamlanmaması halinde; satış bedelinin
yüzde beşi bütçeye irat kaydedilmek, kalanı ise faizsiz olarak yatırımcıya iade
edilmek suretiyle, harca esas değer üzerinden satılan taşınmazın yeniden tapuda
Hazine adına resen tescil edileceğinin, bu durumda, yatırımcı tarafından
herhangi bir hak, tazminat, alacak, gider ve masraf gibi taleplerde bulunulmayacağının
ve dava açılmayacağının kabul ve taahhüt edildiğine” ilişkin taahhütnameyi
Bakanlığa vermeleri halinde, yeni bir yatırım planının Bakanlığa sunulması ve
bu planın Bakanlıkça uygun görülmesi kaydıyla, bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla; henüz yatırıma başlayamayanlara yatırımın gerçekleştirilmesi,
yatırıma başlamakla birlikte henüz tamamlayarak faaliyete geçiremeyenlere
yatırımın tamamlanarak faaliyete geçirilmesi amaçlarıyla, Bakanlık tarafından
bu madde uyarınca süre uzatımına ilişkin işlemin yapıldığı tarihten itibaren
bir defaya mahsus olmak üzere üç yıla kadar ek süre verilebilir.
Tebliğ
olunur.
__________
(1) 1/2/2012 tarihli ve
28191 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Emlak Genel Tebliği’nin (Sıra No:
341) 12 nci maddesi uyarınca bu maddeye üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere
dördüncü fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
(2) 28/4/2022 tarihli ve
31823 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle bu Tebliğin “III. SATIŞA ÇIKARMA
YETKİSİ” başlıklı bölümünün ikinci fıkrasında, “VIII. İHALE ONAYINA YETKİLİ
MERCİLER” başlıklı bölümünün ikinci fıkrasında, “XI. SATIŞ USULLERİ” başlıklı
bölümünün “B) DOĞRUDAN SATIŞ” başlıklı alt bölümünün “1) Rayiç Bedel Üzerinden
Doğrudan Satış” başlıklı bölümünün “c) Hazinenin Hissedar Olduğu Taşınmazların
Diğer Hissedar veya Hissedarlara Satışı” başlıklı alt bölümünün altıncı
fıkrasında, “XI. SATIŞ USULLERİ” başlıklı bölümünün “C) ÖZEL KANUN HÜKÜMLERİNE
GÖRE SATIŞ” başlıklı alt bölümünün “5 - 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri
Kanununa Göre Satış” başlıklı bölümünün üçüncü fıkrasında, “XII. BAZI
SATIŞLARDAN ELDE EDİLEN GELİRLERİN ÖZEL ÖDENEK KAYDEDİLMESİNE İLİŞKİN HÜKÜMLER”
başlıklı bölümünün üçüncü fıkrasında yer alan “Defterdarlık” ibareleri “İl
müdürlüğü” şeklinde değiştirilmiştir.
Tebliğin eklerini görmek için tıklayınız
Yönetmeliğin
Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
29/8/2007
26628
Yönetmelikte Değişiklik
Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
21/8/2019
30865
2.
28/4/2022
31823
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.