506
SAYILI KANUNUN EK 5’İNCİ MADDESİNİN IV NUMARALI BENDİNİN UYGULANMASI HAKKINDA
TEBLİĞ
Bilindiği üzere, 17/07/1964 tarihli, 506 sayılı "Sosyal Sigortalar
Kanunu"nun Ek 5 inci maddesinin birinci fıkrasına 20/06/1987 tarihli, 3395
sayılı Kanunun 13’üncü maddesi ile eklenen IV numaralı bende göre, 01/09/1987
tarihinden sonra azotlu gübre ve şeker sanayiinde, fabrika, atölye, havuz ve
depolarda, trafo binalarında çalışanların;
- Çelik, demir ve tunç döküm işlerinde,
- Zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz
maskesi ile çalışmayı gerektiren işlerde,
- Patlayıcı maddeler yapılmasında,
- Kaynak işlerinde,
geçen çalışma sürelerine 1/4 oranında itibari hizmet süresi verilmektedir.
Ancak, itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektiren olgunun sanayi kolları
farklı da olsa belli ağır, riskli ve sağlığa zararlı işlerin yapılması olduğu,
bu nitelikteki işleri yapan kişilerin aynı durumda olmadıklarının ileri
sürülemeyeceği ve aynı hukuksal durumda bulunanların farklı kurallara tabi
tutulmasının Anayasa’nın eşitlik ilkesine yer veren 10’uncu maddesine aykırı
olduğu gerekçesiyle söz konusu düzenlemede yer alan "Azotlu gübre ve şeker
sanayiinde," ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 27/03/2007 tarihli, 26475
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 04/10/2006 tarihli, 2002/157 Esas, 2006/97
sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
506 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesinin IV numaralı bendi, Anayasa Mahkemesinin
söz konusu iptal kararının yürürlüğe girdiği 27/03/2007 tarihinden geçerli
olmak üzere, aşağıda açıklandığı şekilde uygulanacaktır.
1 - Bir hizmet süresine itibari hizmet süresi eklenebilmesi, o hizmetin 506
sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesindeki çizelgenin "Sigortalılar" ve
"Hizmetin Geçtiği Yer" başlıklı sütunlarında nitelikleri sayılı
hizmetler kapsamında bulunmasına bağlı olduğundan, hizmetin azotlu gübre ve
şeker sanayiinde geçmesi şartına bakılmadan tüm fabrika, atölye, havuz ve
depolarda, trafo binalarında çalışan sigortalıların çelik, demir ve tunç döküm,
zehirli, boğucu, yakıcı, öldürücü ve patlayıcı gaz, asit, boya işleriyle gaz
maskesi ile çalışmayı gerektiren, patlayıcı maddeler yapılmasında ve kaynak
işlerinde geçen hizmetleri de, 27/03/2007 tarihinden sonra itibari hizmet
kapsamında değerlendirilecektir.
2 - Kanun, itibari hizmet kapsamındaki işyerleri ve işleri birlikte
tanımladığından bu işlerin üretim süreci içerisinde yapılmış olması
gerekmektedir. Bu nedenle, fabrika, atölye, havuz ve depolarda, trafo binaları
işyerlerinde kontrol ve benzeri amaçlarla kısa süreli çalışanlarla, bu işleri
fiilen yapmayıp işin yönetim görevini yapan veya bu işyerleri dışında söz
konusu işleri yapan sigortalılar, itibari hizmet süresinden
yararlandırılmayacaktır.
3 - Anayasa Mahkemesi kararı gereğince itibari hizmet süresi kapsamına giren
sigortalılar için işverenlerce yasal süresinde internet ortamında verilecek
aylık prim ve hizmet belgeleri "3" numaralı belge türü ile
düzenlenecek olup, itibari hizmet süresinden yararlanacak sigortalılar için % 9
sigortalı hissesi, % 13 işveren hissesi olmak üzere % 22 oranında malullük,
yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödenecektir.
4 – (Mülga:RG-26/09/2007-26655)
5
– (Değişik:RG-26/09/2007-26655)
Anayasa
Mahkemesi kararı gereğince itibari hizmet süresi kapsamına giren ancak tebliğin
yayımlandığı 2007/Ağustos ayı sonuna kadar "1" nolu belge türü ile
Kuruma bildirilen sigortalılar için kağıt ortamında iptal nitelikte aylık prim
ve hizmet belgesi, bunun yerine ise yine kağıt ortamında "3" numaralı
belge türünden asıl nitelikte aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenerek Kuruma
verilecektir.
Anayasa Mahkemesi kararına istinaden
itibari hizmet süresi kapsamına giren çalışmalara ilişkin 2007/Mart ila
2007/Temmuz dönemi aylarına ait olmak üzere "3" numaralı belge
türünden düzeltme amacıyla verilecek olan aylık prim ve hizmet belgelerinin, en
geç 30/11/2007 tarihine kadar verilmesi ve tahakkuk edecek fark primlerin de bu
süre içinde ödenmesi halinde gecikme cezası ve gecikme zammı tahsil
edilmeyecektir. Anılan sürede primlerin ödenmemesi halinde ise 30/11/2007
tarihini takip eden ilk günden itibaren gecikme cezası ve gecikme zammı
uygulanacaktır.
6 - İtibari hizmet uygulaması önceden olduğu gibi beyan esasına dayalı olarak
yürütülecektir. Kurumun, konu ile ilgili inceleme ve araştırma yetkisi
saklıdır.
7 - Sigortalılar, 506 sayılı Kanunun Ek 5 inci maddesi kapsamında belirtilen
işlerde 2098 ve 3395 sayılı kanunlar kapsamında geçen süreler toplamının en az
3600 gün olması kaydı ile itibari hizmet kapsamında % 22 prim üzerinden Kuruma
bildirilen hizmetlerin 1/4’ü sigortalılık sürelerine eklenmek, 5 yıla kadar
bölümü de emeklilik yaş hadlerinden indirilmek suretiyle erken emeklilik hakkından
yararlanabileceklerdir.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.