GİDER VERGİLERİ GENEL TEBLİĞİ
SERİ NO: 85
28/3/2007 tarihli ve 5615 sayılı Gelir
Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun1
17 nci maddesi ile 13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun2
31 inci maddesinde yapılan düzenlemede, iptal edilen sigorta muamelelerine
ilişkin banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) uygulamasında değişiklik
yapılmıştır.
Söz konusu düzenlemeye ilişkin
açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
A - MATRAHTAN İNDİRİM VE MAHSUBEN İADE TUTARLARININ
HESAPLANMASI
5615 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile
6802 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Sigorta şirketleri, iptal ettikleri
sigorta muamelelerine ilişkin vergileri (yalnızca iptal tarihinden sonraki
döneme ait olan kısmı), iptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan banka ve
sigorta muameleleri vergisinden indirebilirler. Bu dönemde indirilemeyen
vergiler, sonraki dönem beyannamelerinde indirim konusu yapılabilir.”
“Maliye Bakanlığı, bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”
5615 sayılı Kanun ile 6802 sayılı
Kanunun 31 inci maddesinde değişiklik yapılmadan önceki uygulamada; iptal
edilen sigorta muamelelerine ait meblağların vergi matrahından indirilebilmesi
için sigorta poliçelerinin düzenlenme ve iptal tarihlerinin aynı vergilendirme
dönemi içerisinde olması gerekmekteydi. Dolayısıyla, sigorta muamelelerinin
yapıldığı dönemden sonra gerçekleşen poliçe iptalleri nedeniyle iptal edilen
muamelelere ilişkin BSMV'nin, mahsuben iadesi mümkün değildi.
6802 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin dördüncü
fıkrasında yapılan ve 1/5/2007 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle, sigorta
muameleleri ile bunların iptal işlemlerinin aynı vergilendirme döneminde
yapılmadığı durumlarda da, iptal edilen sigorta muamelelerine ilişkin
vergilerin (yalnızca iptal tarihinden sonraki döneme ait olan kısmı), iptalin
gerçekleştiği dönemde hesaplanan BSMV'den indirilmesine imkan tanınmaktadır.
Ayrıca bu düzenleme ile iptal edilen sigorta
muamelelerine ilişkin olan, ancak muamelelerin iptal edildiği dönemde sigorta
şirketinin hesaplanan vergisinin yetersiz olması nedeniyle indirim konusu yapılamayan
verginin, sonraki vergilendirme dönemlerinde de indirim konusu yapılmasına
imkan sağlanmaktadır.
Anılan maddenin son fıkrasının Bakanlığımıza verdiği
yetkiye dayanılarak iptal edilen sigorta muamelelerinde matrahtan indirim ve
mahsup uygulamasına ilişkin usul ve esaslar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.
1 - Aynı Dönem İçinde Düzenlenip İptal Edilen Sigorta
Muamelelerinde Matrahtan İndirim Uygulaması
Sigorta şirketleri, aynı dönem içinde düzenlenen ve
iptal edilen sigorta muamelelerinde iptal edilen sigorta işlemlerine ait
primleri, o dönemin vergi matrahından indirebilirler.
a) Poliçeye ilişkin prim ödemesinin yapılmamış olması
Banka ve sigorta muameleleri
vergisinin doğması için sigorta şirketlerince bir muamele yapılması ve bu
muamele sonucunda lehe nakden veya hesaben para alınması gerekmektedir.
Düzenlenen sigorta poliçelerine ilişkin olarak sigorta şirketlerinin
sorumluluğu poliçeye bağlı primin tamamının veya taksitle ödenmesi
kararlaştırılmışsa ilk taksitin tahsili ile doğmaktadır. Bu nedenle, sigorta muamelesinin düzenlenme ve iptal
işleminin aynı vergilendirme dönemi içinde yapılması ve iptal edilmiş poliçeye
ilişkin primin tamamının ya da taksit tutarının ödenmemiş olması halinde,
sigorta şirketleri tarafından iptal edilen sigorta muamelelerine ilişkin
primlerin tamamı o dönemin vergi matrahından indirilebilir.
Örnek 1
Sigorta şirketi tarafından 1.350-YTL prim tahakkuk
ettirilerek başlangıç tarihi ve düzenlenme tarihi 10/5/2007 olan 1
yıllık motorlu kara taşıt aracı sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Bu poliçe 25/5/2007
tarihinde prim tahsili yapılmaksızın iptal edilmiştir. Bu durumda, 1.350-YTL
tutarındaki sigorta primi ile bu primin matrahtan indirimi Mayıs/2007 dönemi
hizmet vergisi beyannamesinde aşağıdaki şekilde beyan edilecektir.
TABLO
- 1
POLİÇE ÜZERİNDEN ALINAN VERGİ BİLDİRİMİ
Poliçe Üzerinden Alınan Paranın
Aynı
Dönem İçinde Düzenlenip İptal Edilmiş Olan Muameleler
Matrah
Vergi
Türü
Tutarı
(Yeni Türk Lirası)
(YKr)
(Yeni Türk Lirası)
(YKr)
(Yeni Türk Lirası)
(YKr)
(Yeni Türk Lirası)
(YKr)
9
Primler
1.350
1.350
0
0
10
İdare
Masrafları, İstihsal Masrafları ve Gider Karşılıkları
11
Zeyilname
12
Faiz
ve Paylar
13
Diğer
İşlemler
14
TOPLAM
1.350
1.350
0
0
*Yukarıdaki tablo, Hizmet Vergisi (Sigorta Muameleleri Vergisi)
Beyannamesinin yalnızca “Tablo 1 - Poliçe Üzerinden Alınan Vergi Bildirimi”
bölümünü içermektedir.
Öte yandan, kara ve denizde mal taşıma işlerine ait
sigortalarda sigortacının sorumluluğu, akdin yapıldığı anda başlamaktadır. Bu
nedenle, bu tür sigorta muamelesinin düzenlenme ve iptal işleminin aynı
vergilendirme dönemi içinde yapılması halinde, prim ödemesinin yapılıp
yapılmadığına bakılmaksızın matrahtan indirilecek primler, poliçe prim
tutarının yalnızca iptal tarihinden sonraki döneme isabet eden kısmı ile
sınırlı olacaktır.
b) Poliçeye ilişkin prim ödemesinin yapılmış olması
Sigorta muamelesinin düzenlenme ve iptal işleminin
aynı vergilendirme dönemi içinde yapılması ve iptal edilen poliçeyle ilgili
primin tamamının veya taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk taksitin ödenmiş
olması halinde, iptal edilen sigorta muamelelerine ilişkin poliçedeki prim
tutarının iptal tarihinden sonraki döneme ait olan kısmı o dönemin vergi
matrahından indirilecektir. Yani, toplam prim tutarından poliçenin başlangıç
tarihi ile iptal tarihi arasındaki döneme ilişkin kısmı matrahtan indirim konusu
yapılamayacaktır.
Örnek 2
Başlangıç tarihi ve düzenlenme tarihi 10/5/2007
olan 1 yıllık motorlu kara taşıt aracı sigorta poliçesine ilişkin 1.350-YTL
tutarındaki primin tamamı bu tarihte sigorta şirketine ödenmiştir. Ancak, bu
poliçe 25/5/2007 tarihinde iptal edilmiştir. Bu durumda, poliçenin prim
tutarından poliçenin başlangıç tarihi ile iptal tarihi arasındaki 15 günlük
süreye ilişkin prim tutarı olan [(1.350/366*) x 15=] 55,33-YTL düşüldükten
sonra kalan (1.350-55,33=) 1.294,67-YTL tutarındaki prim Mayıs/2007 dönemi
vergi matrahından indirilebilinecektir. İptal edilen bu poliçeye ilişkin
olarak 55,33-YTL prim tutarı üzerinden 2,77-YTL tutarında BSMV beyan edilmesi
gerekmektedir. Buna göre, şirketin Mayıs/2007 dönemi hizmet vergisi
beyannamesi aşağıdaki şekilde olacaktır.
TABLO
– 1**
POLİÇE ÜZERİNDEN ALINAN VERGİ BİLDİRİMİ
Poliçe Üzerinden Alınan Paranın
Aynı Dönem İçinde Düzenlenip İptal Edilmiş Olan Muameleler
Matrah
Vergi
Türü
Tutarı
(Yeni Türk Lirası)
(YKr)
(Yeni Türk Lirası)
(YKr)
(Yeni Türk Lirası)
(YKr)
(Yeni Türk Lirası)
(YKr)
9
Primler
1.350
1,294
67
55
33
2
77
10
İdare
Masrafları, İstihsal Masrafları ve Gider Karşılıkları
11
Zeyilname
12
Faiz
ve Paylar
13
Diğer
İşlemler
14
TOPLAM
1.350
1.294
67
55
33
2
77
*Şubat 2008 ayının 29 gün olması
nedeniyle toplam gün sayısı 366 olarak dikkate alınmıştır.
**Yukarıdaki tablo, Hizmet Vergisi
(Sigorta Muameleleri Vergisi) Beyannamesinin yalnızca “Tablo 1- Poliçe
Üzerinden Alınan Vergi Bildirimi” bölümünü içermektedir.
2 - Düzenlendiği Dönemden Sonraki Dönemlerde İptal
Edilen Sigorta Muamelelerinde Mahsup Uygulaması
Önceki dönemlerde düzenlenip vergisi beyan edilmiş
olan, ancak sonraki vergilendirme dönemlerinde iptal edilen sigorta
muamelelerine ilişkin vergiler, iptal edilen sigorta süresine isabet eden
kısımla sınırlı olmak üzere iptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan BSMV'den
indirilebilinecektir.
İptalin gerçekleştiği dönemde indirilemeyen vergiler
nakden iade edilmeyecektir. İndirilemeyen bu vergiler sonraki dönem vergi
beyannamelerinde indirim konusu yapılacaktır.
a) Poliçeye ilişkin prim ödemesinin yapılmamış olması
Banka ve sigorta muameleleri vergisinin doğması için
sigorta şirketlerince bir muamele yapılması ve bu muamele sonucunda lehe nakden
veya hesaben para alınması gerekmektedir. Düzenlenen sigorta poliçelerine
ilişkin olarak sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçeye bağlı primin
tamamının veya taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk taksitin tahsili ile
doğmaktadır. Bu nedenle, sigorta şirketleri tarafından önceki dönemlerde
düzenlenip beyan olunan sigorta poliçelerinin sonraki vergilendirme döneminde
prim tahsilatı yapılmaksızın iptal edilmeleri halinde, söz konusu poliçeler
dolayısıyla ödenen vergilerin tamamı iptalin gerçekleştiği dönemde hesaplanan
BSMV'den indirilebilinecektir.
Örnek 3
Sigorta şirketi tarafından 1.350-YTL prim tahakkuk
ettirilerek düzenlenen ve başlangıç tarihi ile düzenlenme tarihi 28/5/2007
olan 1 yıllık motorlu kara taşıt aracı sigorta poliçesi 4/6/2007
tarihinde prim tahsili yapılmaksızın iptal edilmiştir. Mayıs/2007 dönemine ait
beyannamede bu poliçeye ilişkin olarak (1.350 x 0,05 =) 67,50-YTL tutarında
BSMV beyan edilmiştir. Bu durumda, poliçeye ilişkin beyan edilen 67,50-YTL
tutarındaki verginin tamamı iptalin gerçekleştiği Haziran/2007 döneminde
hesaplanan BSMV'den indirilecektir. Buna göre, şirket Haziran/2007
dönemi hizmet vergisi beyannamesinin (Tablo-2) bölümünde yer alan 28 numaralı
satırına 67,50-YTL vergi tutarını yazmak suretiyle bu tutarı ödeyeceği vergiden
mahsup edebilecektir.
Öte yandan, kara ve denizde mal taşıma işlerine ait
sigortalarda sigortacının sorumluluğu, akdin yapıldığı anda başlamaktadır. Bu
nedenle, sigorta şirketleri tarafından önceki dönemlerde düzenlenip beyan
olunan bu tür sigorta poliçelerinin sonraki vergilendirme döneminde iptal
edilmeleri halinde, prim ödemesinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın
mahsuben iade edilecek BSMV, poliçe dolayısıyla ödenen vergi tutarının yalnızca
iptal tarihinden sonraki döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olacaktır.
b) Poliçeye ilişkin prim ödemesinin yapılmış olması
Sigorta şirketleri tarafından önceki dönemlerde
düzenlenmiş ve vergisi beyan edilmiş olan, ancak sonraki dönemlerde iptal
edilen sigorta poliçelerine ilişkin primin tamamının veya taksitle ödenmesi
kararlaştırılmışsa ilk taksitin tahsil edildiği durumda, iptal edilen
poliçelere ilişkin vergiler mahsuben iade edilecektir. Mahsuben iade
edilebilecek BSMV ise iptal edilen sigorta poliçelerine ilişkin toplam vergi
tutarından poliçe başlangıç tarihi ile iptal tarihi arasındaki döneme ait
vergiler düşülmek suretiyle bulunacaktır. Dolayısıyla poliçenin başlangıç
tarihi ile iptal tarihi arasındaki döneme ait vergilerin indirim konusu
yapılması mümkün değildir.
Örnek 4
Sigorta şirketi tarafından düzenlenen ve başlangıç
tarihi 28/5/2007 olan 1 yıllık motorlu kara taşıt aracı sigorta poliçesi
4/6/2007 tarihinde iptal edilmiştir. Söz konusu poliçeye ilişkin olan
1.350-YTL tutarındaki primin tamamı tahsil edilmiş olup poliçenin prim tutarı
ve 67,50-YTL tutarındaki vergisi Mayıs/2007 dönemi beyannamesiyle beyan
edilmiştir. Poliçeye ilişkin olarak mahsuben iade edilecek verginin
hesaplanmasında iptal tarihinden sonraki dönem dikkate alınması gerektiğinden,
poliçenin 04.06.2007-28.05.2008 dönemine ait hesaplanan [(1.350/366*)
x 359 =] 1.324,18-YTL tutarındaki prime ilişkin 66,21-YTL’lik verginin mahsuben
iadesi mümkündür. Bu nedenle, şirket Haziran/2007 dönemi hizmet vergisi
beyannamesinin (Tablo-2) bölümünde yer alan 28 numaralı satırına 66,21-YTL
tutarını yazmak suretiyle bu tutarı ödeyeceği vergiden mahsup edebilecektir.
B - YENİ HİZMET VERGİSİ BEYANNAMESİ
5615 sayılı Kanun ile 6802 sayılı Kanunun 31 inci
maddesinde yapılan ve 1/5/2007 tarihinden itibaren yürürlüğe giren değişiklik
nedeniyle Hizmet Vergisi (Sigorta Muameleleri Vergisi) Beyannamesi, iptal
edilen sigorta muamelelerine ilişkin vergilerin mahsuben iadesine imkan verecek
şekilde yeniden düzenlenmiştir. Bu beyannamenin örneği (www.gib.gov.tr)
internet adresinde yer almaktadır. Yeni Hizmet Vergisi (Sigorta Muameleleri
Vergisi) Beyannamesi 1/6/2007 tarihinden itibaren verilecek beyannamelerde
kullanılmaya başlanacaktır.
1 - Beyannamenin Kağıt Ortamında Verilmesi
Hizmet Vergisi (Sigorta Muameleleri Vergisi)
Beyannamesinin kağıt ortamında verilmesi durumunda, beyannamenin
doldurulmasıyla ilgili olarak aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi
gerekmektedir.
- Bu Tebliğin (A-1) bölümünde yer alan açıklamalara
göre, sigorta muamelesinin düzenlenme ve iptal işleminin aynı ayda yapılması
halinde, iptal edilen sigorta muamelelerine ait meblağlar (primler),
beyannamenin “Tablo 1- Poliçe Üzerinden Alınan Vergi Bildirimi” bölümünde yer
alan “Aynı Dönem İçinde Düzenlenip İptal Edilmiş Olan Muameleler” sütununda
gösterilmek suretiyle o dönemin vergi matrahından indirilecektir.
- Beyannamenin 27. satırına bir önceki dönem
beyannamesinin 30. satırında yer alan sonraki döneme devreden iptal edilen
sigorta muamelelerine ilişkin indirilecek vergiler yazılacaktır.
- Beyannamenin 28. satırına bu Tebliğin (A-2)
bölümünde yer alan açıklamalara göre belirlenecek önceki dönemlerde düzenlenmiş
olup bu dönem içinde iptal edilen sigorta muamelelerine ilişkin vergiler
yazılacaktır.
- Beyannamenin 29. satırına, 26. satırında yer alan
tutardan 27 ve 28. satırlarındaki tutarların çıkarılması sonucunda bulunacak
fark yazılacaktır. Beyannamenin 27 ve 28. satırlarında yer alan toplam tutarın
26. satırındaki tutardan büyük olması halinde ise bulunacak fark beyannamenin
30. satırına yazılacaktır.
2 - Beyannamenin Elektronik Ortamda Verilmesi
Hizmet Vergisi (Sigorta Muameleleri Vergisi)
Beyannamesinin elektronik ortamda verilmesi durumunda, beyannamenin
doldurulmasıyla ilgili olarak aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi
gerekmektedir.
- Bu Tebliğin (A-1) bölümünde yer alan açıklamalara
göre, sigorta muamelesinin düzenlenme ve iptal işleminin aynı ayda yapılması
halinde, iptal edilen sigorta muamelelerine ait meblağlar (primler)
beyannamenin “Poliçe Üzerinden Alınan Vergi Bildirimi” bölümünde yer alan “Aynı
Dönem İçinde Düzenlenip İptal Edilmiş Olan Muameleler” sütununda gösterilmek
suretiyle o dönemin vergi matrahından indirilecektir.
- Beyannamenin “Önceki Dönemden
Devreden, İptal Edilen Sigorta Muamelelerine İlişkin Mahsup Edilmemiş Vergiler”
satırına bir önceki dönem beyannamesinin “Sonraki Döneme Devreden İptal Edilen
Sigorta Muamelelerine İlişkin İndirilecek Vergiler” satırındaki tutar yazılacaktır.
- Beyannamenin “Önceki Dönemlerde Düzenlenmiş Olup Bu
Dönem İçinde İptal Edilen Sigorta Muamelelerine İlişkin Vergiler” satırına bu
Tebliğin (A-2) bölümünde yer alan açıklamalara göre belirlenecek mahsuben iade
edilmesi gereken vergiler yazılacaktır.
- Beyannamenin “Ödenecek Vergi” satırına, “Genel
Toplam” satırında yer alan tutardan, “Önceki Dönemden Devreden, İptal Edilen
Sigorta Muamelelerine İlişkin Mahsup Edilmemiş Vergiler” ve “Önceki Dönemlerde
Düzenlenmiş Olup Bu Dönem İçinde İptal Edilen Sigorta Muamelelerine İlişkin
Vergiler” satırlarındaki tutarların çıkarılması sonucunda bulunacak fark
yazılacaktır. Beyannamenin “Önceki Dönemden Devreden, İptal Edilen Sigorta
Muamelelerine İlişkin Mahsup Edilmemiş Vergiler” ve “Önceki Dönemlerde Düzenlenmiş
Olup Bu Dönem İçinde İptal Edilen Sigorta Muamelelerine İlişkin Vergiler”
satırlarında yer alan toplam tutarın “Genel Toplam” satırındaki tutardan büyük
olması halinde ise bulunacak fark, beyannamenin “Sonraki Döneme Devreden İptal
Edilen Sigorta Muamelelerine İlişkin İndirilecek Vergiler” satırına
yazılacaktır.
Tebliğ olunur.
–––––––––––––––––––––––––
1 4/4/2007 tarihli ve 26483 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
2 23/7/1956 tarihli ve 9362 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
* Şubat
2008 ayının 29 gün olması nedeniyle toplam gün sayısı 366 olarak dikkate
alınmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.