Maliye Bakanlığından
VERGİ USUL KANUNU GENEL
TEBLİĞİ (SIRA NO : 371)
1. Giriş
4/4/2007 tarih ve 26483 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren 5615 sayılı Kanunla bazı beyannamelerin verilme
süreleri yeniden belirlenmiş ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun bazı
maddelerinde düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan bu düzenlemelerle ilgili olarak
aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
2. Verilme Süreleri Yeniden Belirlenen Beyannameler
5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10 uncu maddesiyle bazı
beyannamelerin verilme süreleri yeniden belirlenmiş, 19 uncu maddesiyle Vergi
Usul Kanununa eklenen mükerrer 28 inci madde ile Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi
Başkanlığına, beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin son gününü, kanuni
süresinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde yeniden belirleme yetkisi
verilmiş bulunmaktadır.
2.1. 5615 Sayılı Kanunun 10 uncu Maddesiyle Verilme
Süreleri Yeniden Belirlenen Beyannameler
Bilindiği üzere, beyan üzerine tarh ve
tahakkuk ettirilen vergilere ilişkin beyannamelerin verilme ve ödeme süreleri
ilgili vergi kanunları ile belirlenmiştir.
5615 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle
yıllık gelir vergisi beyannamesi, muhtasar beyanname, geçici vergi beyannamesi
ve katma değer vergisi beyannamelerinin verilme sürelerinin başlangıç ve bitiş
tarihleri yeniden belirlenmiş bulunmaktadır.
Söz konusu madde, Kanunun yayım tarihi
olan 4/4/2007 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiğinden bu tarihten sonra verilecek
olup, verilme süreleri yeniden tespit edilen beyannamelerin, belirlenen yeni
süreler içerisinde verilmesi gerekmektedir.
Buna göre, 5615 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesiyle yeniden belirlenen beyanname verme süreleri aşağıda gösterilmiştir.
-Yıllık gelir vergisi beyannamesi;
izleyen yılın Mart ayının başından yirmibeşinci günü akşamına kadar, gelirin
sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret olması halinde
izleyen yılın Şubat ayının başından yirmibeşinci günü akşamına kadar,
-Aylık dönemler halinde verilen Gelir
(stopaj) vergisine ilişkin muhtasar beyanname, vergilendirme dönemini takibeden
ayın başından yirmiüçüncü günü akşamına kadar,
-Üçer aylık dönemler halinde verilen
gelir (stopaj) vergisine ilişkin muhtasar beyanname; Ocak, Nisan, Temmuz ve
Ekim aylarının başından yirmiüçüncü günü akşamına kadar,
-193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun
geçici 67 nci maddesinin (1) numaralı fıkrası kapsamında verilecek beyanname; tevkifat
dönemini izleyen ayın başından yirmiüçüncü günü akşamına kadar,
-Katma değer vergisi beyannamesi;
vergilendirme dönemini takip eden ayın başından yirmidördüncü günü akşamına
kadar.
2.2. Vergi Usul Kanununa Eklenen Mükerrer 28 inci
Madde Uyarınca Verilme Süreleri Yeniden Belirlenen Beyannameler
5615 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle
Vergi Usul Kanununa eklenen mükerrer 28 inci maddede, “Maliye Bakanlığı Gelir
İdaresi Başkanlığı, beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin son gününü,
kanuni süresinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde yeniden belirlemeye yetkilidir.”
hükmü yer almaktadır.
Söz konusu maddeyle Maliye Bakanlığı
Gelir İdaresi Başkanlığına, beyannamelerin verilme ve ödeme sürelerinin son
gününü, kanuni süresinden itibaren bir ayı geçmeyecek şekilde yeniden belirleme
yetkisi verilmiş bulunmaktadır.
Bu yetkiye dayanılarak uygulama
birliğinin sağlanması amacıyla;
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun
15 inci ve 30 uncu maddeleri uyarınca vergi kesintisi yapmak mecburiyetinde
olan mükelleflerce 5615 sayılı Kanunun yürürlülük tarihinden sonra verilecek
muhtasar beyannamelerin, ertesi ayın başından yirmiüçüncü günü akşamına kadar,
- 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 22 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında bulunan mükellefler ile 23
üncü maddesi kapsamında bulunan kurum ve kuruluşlarca 5615 sayılı Kanunun
yürürlülük tarihinden sonra verilecek beyannamelerin, ertesi ayın başından yirmiüçüncü
günü akşamına kadar
verilmesi uygun görülmüştür.
2.3. Ortak Hükümler
Gerek 5615 sayılı Kanunun 10 uncu
maddesiyle gerekse de bu Kanunla Vergi Usul Kanununa eklenen mükerrer 28 inci
maddenin verdiği yetki uyarınca beyanname verme süreleri yeniden belirlenen
vergilerin ödeme süreleriyle ilgili olarak herhangi bir değişiklik yapılmamış
olup, bu beyannamelere ilişkin tahakkuk eden vergiler, ilgili Kanunlarında yer
alan ödeme süreleri içerisinde ödenecektir.
3. Vergi Dairesi Başkanlıklarında
Düzeltme Yetkisi
5615 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle Vergi Usul
Kanununun 120 nci maddesinin sonuna eklenen fıkrada, “Bu Kanunun 4 üncü
maddesinde yazılı vergi dairesinin görev ve yetkilerini haiz olarak faaliyete
geçen vergi dairesi başkanlıklarında düzeltme yetkisi vergi dairesi başkanına
ait olup, başkan bu yetkisini ilgili grup müdürlerine ve/veya müdürlere
devredebilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm 16/5/2005 tarih ve 25817 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan
vergi dairesi başkanlıklarından, Vergi Usul Kanununun 120 nci maddesinde
belirtilen düzeltme ve reddiyat yetkisini haiz olanlara ilişkin düzeltme
yetkisini belirlemektedir.
Halihazırda Vergi Usul Kanununun 4 üncü maddesinde
yazılı vergi dairesinin görev ve yetkilerini haiz olarak faaliyete geçen vergi
dairesi başkanlığı, Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığıdır. Bu başkanlık
bünyesinde düzeltme yetkisi Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanına ait olup,
başkan bu yetkisini ilgili grup müdürlerine ve/veya müdürlere
devredebilecektir. Diğer vergi dairesi başkanlıklarında ise düzeltme yetkisinin
vergi dairesi müdürlerinde olduğu tabiidir.
4. Mükellef Olmayan Kişilerin Satın Aldıkları
Mallar ve Hizmetler İçin Belge Almadıklarının Tespiti Halinde Kesilecek Özel
Usulsüzlük Cezası
Vergi Usul Kanununun, özel usulsüzlükler ve cezalarının
düzenlendiği 353 üncü maddesinin 5615 sayılı Kanunla değişmeden önceki (3)
numaralı bendinde; Kanunun 232 nci maddesinin birinci fıkrasının 1-5 numaralı
bentlerinde sayılanlar dışında kalan kişilerin fatura, gider pusulası,
müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu, perakende satış fişi, ödeme
kaydedici cihaz fişi ve giriş ve yolcu taşıma biletlerini almadıklarının tespit
edilmesi halinde bunlara 353 üncü maddenin (2) numaralı bendinde belirtilen
cezanın beşte biri kadar özel usulsüzlük cezası kesileceği, şu kadar ki bu
cezanın kesilebilmesi için belge alınmadığına ilişkin tespitin vergi
incelemesine yetkili olanlar tarafından yapılmasının şart olduğu belirtilmiş
olup, bu hükmün uygulanmasına ilişkin olarak belirlenen usul ve esaslara 229
Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde1 yer verilmişti.
5615 sayılı Kanunun 20 nci
maddesiyle Vergi Usul Kanununun 353 üncü maddesinin (3) numaralı bendinin
ikinci cümlesinden sonra gelmek üzere; “Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi
Başkanlığı, söz konusu tespiti vergi incelemesine yetkili olmayanlara da
yaptırmaya yetkilidir.” cümlesi eklenmiştir. Anılan hükme dayanılarak, bu
Tebliğin yayımı tarihinden itibaren yoklama yapmaya yetkili memurların tamamı,
mükellef olmayanların satın aldıkları mallar ya da hizmetler için belge
alınmadığına ilişkin tespitleri yapma hususunda yetkili kılınmış olup, yoklama
yapmaya yetkililer tarafından yapılan denetimler sonucu belge alınmadığına
ilişkin olarak nihai tüketiciler nezdinde düzenlenen tutanaklara dayanılarak
özel usulsüzlük cezası kesilebilecektir.
Anılan bent hükümlerinin
uygulanmasında, belge alınmadığına ilişkin tespit tutanağının belge almayanlara
verilen örneği, ceza ihbarnamesi yerine geçecektir. Cezanın, tutanağın alıcıya
verildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde, tespitin yapıldığı yeri yetki
alanı içerisinde bulunduran vergi dairesine ödenmesi esastır. Cezanın ödeneceği
vergi dairesi tutanağa yazılacak ve tutanağın bir örneği de tutanakta
belirtilen vergi dairesine gönderilecektir. Adına tutanak düzenlenenler bu
cezayı tutanağın kendilerine verilen örneğini ibraz etmek ve tutanakta
belirtilen vergi dairesini belirtmek suretiyle başka bir vergi dairesine de
ödeyebileceklerdir.
Bu Tebliğin yayımı
tarihinden itibaren 229 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin (IV) üncü
kısmının (C) bölümü yürürlükten kaldırılmıştır.
5. Bazı Kaçakçılık Suçlarının Cezalandırılmasında Usul
Vergi Usul Kanununun “Bazı kaçakçılık suçlarının
cezalandırılmasında usul” başlıklı 367 nci maddesinin birinci fıkrasında
“…vergi incelemesine yetkili olan diğer memurlar tarafından ilgili vergi
dairesinin bağlı bulunduğu defterdarlığın veya gelirler bölge müdürlüğünün
mütalaasıyla, keyfiyetin yetkili Cumhuriyet Savcılığına bildirilmesi mecburidir.”
hükmü yer almaktaydı.
Bilindiği üzere, Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat
ve Görevleri Hakkında Kanunla Gelir İdaresi Başkanlığı kurulmuş, bölge
müdürlükleri kaldırılmış ve anılan Kanunun verdiği yetkiye istinaden de bazı
İllerde Vergi Dairesi Başkanlıkları oluşturulmuş bulunmaktadır.
5615 sayılı Kanunla, Gelir İdaresinin yeniden
yapılanması hususu göz önüne alınarak, Vergi Usul Kanununun 367 nci maddesinde
yer alan “defterdarlığın veya gelirler bölge müdürlüğünün” ibaresi, “vergi
dairesi başkanlığının veya defterdarlığın” şeklinde değiştirilmiştir.
Buna göre, Vergi Usul Kanununun 367 nci maddesi
kapsamında vergi dairesi müdürleri, vergi denetmenleri ve vergi denetmen
yardımcıları tarafından tespit edilen kaçakçılık suçlarını işleyenler hakkında cumhuriyet
savcılıklarına yapılacak suç duyurularında, vergi dairesi başkanlığı kurulmuş
bulunan İllerde vergi dairesi başkanlığının, diğer İllerde de defterdarlığın
mütalaasının alınması gerekmektedir.
6. Danıştay Nezdinde Temyiz Yoluna Gidilmesi
Vergi Usul Kanununun “Vergi mahkemesinde dava açmaya
yetkili olanlar” başlıklı 377 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında;
vergi dairelerinin, Maliye Bakanlığının (İl özel idareleriyle belediyeler
valilerin) muvafakatı olmaksızın vergi mahkemelerinin kararları aleyhine
Danıştay’da temyiz davası açamayacakları, ancak Maliye Bakanlığının, tespit
edeceği hadlerle sınırlı olmak şartıyla, muvafakat verme yetkisini
defterdarlıklara devredebileceği hükmü yer almaktaydı. Bu yetki muhtelif
tarihlerde kullanılmış, son olarak da 316 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel
Tebliği2 ile 1/7/2003 tarihinden geçerli olmak üzere uygulamaya yön
verilmişti.
Gelir İdaresi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunla Gelir İdaresi Başkanlığının ve anılan Kanunun verdiği yetkiye
istinaden de vergi dairesi başkanlıklarının kurulması üzerine uygulama
birliğinin sağlanması bakımından sözü edilen fıkralar 5615 sayılı Kanunla
yeniden düzenlenmiştir. Yapılan düzenlemeyle, vergi dairesi başkanlıkları ile
vergi dairelerinin, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca belirlenen
tutarları aşan davalarda Gelir İdaresi Başkanlığının (İl özel idareleri ile
belediyeler, valilerin) muvafakatını almadan vergi mahkemesi kararları aleyhine
temyiz yoluna gidemeyecekleri, Gelir İdaresi Başkanlığının, tespit edeceği
hadlerle sınırlı olmak şartıyla, muvafakat verme yetkisini vergi dairesi
müdürlüklerinin taraf bulunduğu davalar için vergi dairesi başkanlıklarına
ve/veya defterdarlıklara devredebileceği hükme bağlanmıştır.
Vergi dairesi müdürlükleri,
bağlı vergi daireleri (malmüdürlükleri), vergi dairesi başkanlıkları, Büyük
Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı ve defterdarlıkların Danıştay nezdinde
temyiz yoluna gidebilmelerine ilişkin limitler, bu Tebliğin yayımı tarihinden
geçerli olmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.
Davaya konu edilen meblağ
(YTL)
Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı
100.000.000
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı
2.000.000
Ankara ve İzmir Vergi Dairesi Başkanlıkları
1.750.000
Adana, Antalya, Bursa, Kocaeli, Konya ve Mersin
Vergi Dairesi Başkanlıkları
1.500.000
Aydın, Balıkesir, Denizli, Eskişehir, Gaziantep,
Hatay, Kayseri, Manisa, Muğla, Samsun ve Tekirdağ Vergi Dairesi Başkanlıkları
1.250.000
Diyarbakır, Edirne, Erzurum, Malatya, Kahramanmaraş,
Sakarya, Trabzon, Şanlıurfa ve Zonguldak Vergi Dairesi Başkanlıkları
1.000.000
Defterdarlıklar
800.000
Vergi Dairesi Müdürlükleri (Bağlı vergi daireleri
dâhil)
30.000
Yukarıda açıklanan limitler dikkate alınarak; vergi
dairesi müdürlükleri ve bağlı vergi daireleri (malmüdürlükleri), kendileri için
belirlenmiş hadleri aşan ihtilaflarda bağlı oldukları vergi dairesi başkanlığı ya
da defterdarlıktan; Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı, vergi dairesi
başkanlıkları ve defterdarlıklar için belirlenen hadlerin aşılması durumunda
ise Başkanlığımızdan muvafakat alınması gerekmektedir. Bununla
birlikte, bu limitlerin altında kalan ve dava açma süresinin bitimi bu Tebliğin
yayımı tarihinden sonraya rastlayan ancak bu tarihten önce muvafakat talebiyle
Başkanlığımıza intikal ettirilmiş olan vergi mahkemesi kararlarının temyizine
ilişkin muvafakatlar, vergi dairesi başkanlıkları ya da defterdarlıklarca
verilecek ve bunlara dayanılarak Danıştay’da temyiz yoluna gidilecektir.
Vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı Danıştay nezdinde
temyiz yoluna gidilmesinde, mahkeme kararları ile ortaya çıkan tutarlar yerine,
davaya konu edilen tutarların esas alınması ve muvafakatların yukarıda
belirlenen limitlere göre Gelir İdaresi Başkanlığı, vergi dairesi başkanlığı
veya defterdarlıkça verilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, vergi dairesi müdürlükleri, bağlı vergi
daireleri (malmüdürlükleri), vergi dairesi başkanlıkları veya defterdarlıklarca
Danıştay nezdinde temyiz yoluna gidilebilmesi için izin verilecek davalarla
ilgili savunmaları hazırlama görev ve sorumluluğu vergi dairelerine ait olup,
hazırlanacak savunma taslakları ile davaya ilişkin dosya ve evrak örnekleri
Gelir İdaresi Başkanlığına, vergi dairesi başkanlıklarına veya defterdarlıklara
gönderilecektir. Yetkili makamdan alınacak muvafakat üzerine olay Danıştay’a
intikal ettirilecek ve verilen kararların birer örnekleri de Başkanlığımıza
gönderilecektir.
Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığınca Danıştay
nezdinde temyiz yoluna gidilebilmesi için izin verilecek davalarla ilgili
savunmaları hazırlama görev ve sorumluluğu bu Başkanlığa ait olup, hazırlanacak
savunma taslakları ile davaya ilişkin dosya ve evrak örnekleri ile Danıştay’ca verilen
kararların birer örnekleri Başkanlığımıza gönderilecektir.
Öte yandan, mükellefiyetin şekli, tesisi vb. belirli
bir limiti içermeyen davalar sonucu verilen vergi mahkemesi kararlarının
temyizine ilişkin muvafakatlar vergi daireleri ve bağlı vergi daireleri için
ilgili vergi dairesi başkanlığı veya defterdarlıklarca verilecek olup, bu gibi
durumlarda Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığının Gelir İdaresi
Başkanlığından muvafakat almasına gerek bulunmamaktadır.
Tebliğ olunur.
–––––––––––––––––––
1 13
Ağustos 1994 tarih ve 22020 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
2 28 Mayıs 2003 tarih ve 25121 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.