Kurum
Maliye Bakanlığı
Tebliğin
Adı
2007
Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği
Tebliğ No
Sıra No:6
Resmî Gazete Tarihi
06/04/2007
Resmî Gazete Sayısı
26485
2007 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE UYGULAMA TEBLİĞİ
(SIRA NO: 6)
Bilindiği üzere, 5565 sayılı 2007 Yılı Merkezi Yönetim
Bütçe Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve muhtelif kanunlarla
bütçe işlemleriyle ilgili esas ve usulleri belirleme yetkisi Bakanlığımıza
verilmiştir.
Bu çerçevede, bütçe uygulama sürecinin ana unsurlarını
oluşturan serbest bırakma, revize, ödenek ekleme ve ödenek aktarma gibi bütçe
işlemlerinin bütçe uygulama sürecinde sadelik ve kolaylık sağlayarak, harcamacı
kuruluşların hizmet sunumlarında daha etkin olabilmelerine imkan tanımak
amacıyla, aşağıdaki düzenlemelerin yapılması uygun görülmüştür.
I - TANIMLAR
Ayrıntılı Harcama Programı (AHP): 5018 sayılı Kanuna
ekli (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerin, aylar itibariyle
yapabilecekleri harcamaları gösteren programı,
AHP (İcmal): Ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyi
itibariyle oluşturulan ayrıntılı harcama programını,
AHP (Detay): Tertip düzeyinde oluşturulan ayrıntılı
harcama programını,
Ayrıntılı Finansman Programı (AFP): 5018 sayılı Kanuna
ekli (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan idareler tarafından
kullanılan ve içeriğinde giderin (ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyinde),
gelirin ve net finansmanın aylar itibariyle gerçekleşme hedefini gösteren
programı,
AFP (Detay): AFP’nin gider kısmının tertip düzeyinde
hazırlanması sonucunda oluşan AFP’yi,
Bloke ödenek: Bütçe ödeneklerinin AHP, AFP veya revize
işlemleriyle aylara dağıtılmayan kısmını,
Revize işlemi: AHP (İcmal) ve AFP’nin gelir, gider ile
net finansman programında, yıl içinde yapılacak her türlü değişiklik işlemini,
Serbest bırakma işlemi: AHP ve AFP yürürlüğe girmeden
önceki dönemde ve aylık harcamalarla ilgili genelgelerle düzenlenen harcama
izinlerinin yetersiz kaldığı durumlarda ödenek kullanımına izin veren işlemi,
Aktarma: Belli bir tertibe tahsis edilmiş olan
ödeneğin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, yılı bütçe kanunu
ve diğer kanun hükümlerine dayanılarak, bir tertipten düşülüp başka bir tertibe
eklenmesi işlemini,
Ödenek eklemesi: Genel bütçeli idarelerin ilgili
kanunları gereğince, bütçede mevcut veya yeni açılacak bir tertibe ödenek ilave
edilmesi işlemini,
Gelirli ödenek kaydı: 5565 sayılı Kanunun 11 inci
maddesinin 4 üncü fıkrası gereğince kaydedilecek gelirler ile bağış ve yardım
karşılığı olarak kaydedilmiş olan gelirlerin, bütçe ile ilişkisinin kurulması
ve kullanımına imkan sağlanması amacıyla mevcut veya yeni açılacak tertiplere
yapılan ödenek kaydı işlemlerini,
Gelir fazlası karşılığı ödenek kaydı: Özel bütçeli
idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların (B) işaretli cetvellerinde
öngörülmeyen veya belirtilen tahmini tutarların üzerinde gerçekleşen gelirler
karşılığı olarak mevcut veya yeni açılacak tertiplere yapılacak ödenek kaydı
işlemlerini,
Likit karşılığı ödenek kaydı: 5565 sayılı Kanunun 11
inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre (veya diğer mevzuatta yer alan benzeri hükümlere
göre), özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların (F)
işaretli cetvellerinde belirtilen, ödenekleştirilmeyen finansman karşılıkları
ile gerçekleşen finansman fazlaları karşılığı olarak mevcut veya yeni açılacak
tertibe yapılacak ödenek kaydı işlemini,
Ödenek devri: Genel bütçeli idarelerde harcanmayan
kısmının ertesi yıla devredeceği ilgili kanunlarla hüküm altına alınmış olan
her türlü ödeneğin, bütçe ile ilişkisinin kurulması ve kullanımına imkan
sağlanması amacıyla mevcut veya yeni açılacak bir tertibe eklenmesi işlemini,
Ödenek iptali: Muhtelif kanunlarla verilmiş olan
yetkilere istinaden, Maliye Bakanlığınca bütçe ödeneklerinin iptal edilmesi
işlemini,
İptal işlemi: Yapılmış olan bütçe işlemini ortadan
kaldıran işlemi,
ifade etmektedir.
II - İLKE VE ESASLAR
1 - İdareler hizmetlerinin gerektirdiği harcamaları,
2007 yılı AHP ve AFP dahilinde gerçekleştireceklerdir.
2 - Öngörüldüğü dönemden daha önce kullanılması
gerekli olan ödenekler için, AHP (İcmal) ve AFP’de değişiklik oluşturmayacak
şekilde tertip düzeyinde değişiklikler yapılarak ihtiyacın karşılanması
esastır.
3 - İdareler, 5018 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde
yer alan aktarmaya getirilen sınırlamaları ve diğer kanunlardaki benzeri
hükümleri dikkate alarak; her bir tertibin yılsonu ödenek ihtiyacını göz önünde
bulundurarak aktarma işlemini gerçekleştirecek veya aktarma talebinde
bulunacaklardır.
Diğer taraftan ödenek eklenen tertipten düşme
yapılamayacağından hareketle idareler bu yönde aktarma işlemi yapamayacağı gibi
aktarma talebinde de bulunmayacaklardır.
4 - Her türlü ilave ödenek ihtiyacı, öncelikle
idarenin tasarrufu mümkün olan tertiplerinden aktarma yapılmak suretiyle
karşılanacaktır.
5 - Aktarma işleminin yapılabilmesi için aktarılacak
ödeneğin, işlemin yapıldığı tarih itibariyle kullanılabilir (serbest, ödenek
gönderme belgesine bağlanmamış, ön ödeme yapılmamış) durumda olması
gerekmektedir.
6 - Yılı yatırım programlarında değişiklik gerektiren
bütçe işlemlerinden önce "2007 Yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu
ve İzlenmesine Dair Karar"a uygun olarak gerekli program değişiklikleri
tamamlanacaktır.
7 - Hatalı bütçe işlemi, iptal edilmek suretiyle
düzeltilecektir. İptal işleminin yapılabilmesi için ilgili tertiplerdeki hatalı
işleme konu olan ödeneğin, kullanılabilir durumda bulunması gerekmektedir.
8 - İdarelerin, "03- Mal ve Hizmet Alım
Giderleri" ve "05- Cari Transferler" ekonomik kodlarında yer
alan cari nitelikli ödenekler ile "06- Sermaye Giderleri" ve
"07- Sermaye Transferleri" ekonomik kodlarında yer alan sermaye
nitelikli ödenekler arasında aktarma yapmamaları esastır.
Ancak zorunlu hallerde, 5565 sayılı Kanunun 9
uncu maddesinde yer alan esas ve usullere uyulmak kaydıyla Bakanlığımız uygun
görüşü alınarak aktarma yapılabilecektir.
9 - İdareler likit karşılığı ödenek kayıt
işlemlerinde, açılış bilançolarının "10-Hazır Değerler" ve
"11-Menkul Kıymet ve Varlıklar" hesap gruplarında yer alan hesapların
bakiyelerinden proje özel hesabı, şartlı bağış ve yardımlar ile avans, emanet
gibi idarelerin kullanımında olmayan tutarlar düşüldükten sonra kalan miktar
ile finansman cetvelinde öngörülen net finansman tutarı arasındaki fark kadar
ödenek kaydı yapabileceklerdir. Akreditif ve yüklenme artıkları için yapılacak
ödenek kaydı işlemlerinde akreditif ve yüklenme artığı tutarları ayrıca dikkate
alınacaktır.
Hazine yardımı alan özel bütçeli idareler, önceki yıla
mahsuben gönderilen hazine yardımı tutarları için de likit karşılığı ödenek
kayıt işlemi yapabileceklerdir.
10 - Likit karşılığı ödenek kaydı yapılırken, idarenin
nakit ihtiyacının göz önünde bulundurulması ve nakit yönetiminin sıkıntıya
sokulmaması amacıyla, belli bir nakit değerin (kasa+banka) ödenek kaydedilmeyip
ihtiyat olarak hesaplarda tutulması gerekmektedir.
11 - Gelir karşılığı ödenek kaydında;
a) 5565 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin ikinci
fıkrasında yer alan hüküm gereğince, yükseköğretim kurumlarında gelir
kodlarının dördüncü düzeyindeki detayları itibariyle tahmin edilen gelirleri
aşan öz gelir tahsilatları karşılığı kadar, (A) işaretli cetvelin ilgili
tertibine ödenek kaydedilebilecektir.
b) Yükseköğretim kurumlarının yukarıda bahsi geçen
gelirleri dışında kalan gelirleri ile diğer özel bütçeli idarelerin (B)
işaretli cetvellerinde yer alan gelir kodlarının dördüncü düzeyindeki detayları
itibariyle tahmin edilen gelirleri aşan öz gelir tahsilatları karşılığı kadar,
(A) işaretli cetveline ödenek kaydedilebilecektir.
III - GENEL BÜTÇELİ İDARELERDE ÖZEL GELİR KARŞILIĞI
YER ALAN ÖDENEKLERE İLİŞKİN İŞLEMLER
Bilindiği üzere, muhtelif kanun hükümleri çerçevesinde
genel bütçeli idarelerce yıl içinde elde edilmesi tahmin edilen özel gelirler
dikkate alınarak, bu idarelerin bütçelerine 2007 yılında ödenek tefrik
edilmiştir. Bu ödeneklerin kullanımında aşağıdaki ilkelere uyulacaktır:
1 - 2006 yılında bu amaçla tefrik edilip kullanılmayan
ödenekler, 2007 yılı bütçesinde mevcut veya yeni açılacak tertiplere devren
ödenek kaydedilecektir.
2 - Bütçelerin "6" finansman kodundaki
ödeneklerden;
- Tefrik edildiği tertipte kullanılması öngörülen ödenekler,
gelir gerçekleşmesine göre gerektiğinde Bakanlığımızca revize edilmek
suretiyle kullanılacaktır.
- Tefrik edildiği tertipten hizmetin gerektirdiği
ilgili tertiplere aktarılarak kullanılması öngörülen ödenekler, gelir
gerçekleşmelerine göre Bakanlığımızca revize edildikten sonra aktarma yapılmak
suretiyle kullanılacaktır.
IV - BORÇ ÖDEMELERİ
Bilindiği üzere, Analitik Bütçe Sınıflandırmasında
"İlama bağlı borçlar" ayrı bir tertipte bütçelenmemektedir. Bu tür
ödemeler, borç konusu hizmetlerin yürütüldüğü ilgili tertiplerden
yapılmaktadır.
Bu kapsamda yapılacak aktarma talepleri ve
harcamalarda, aşağıda yer alan hususlara uyulacaktır:
1 - İlamdan kaynaklanan borçlar, borcun doğduğu
hizmetin yürütüldüğü tertiplerden ödenecektir.
2 - Bu tür ödemelerden kaynaklanan ödenek
yetersizlikleri, öncelikle tasarrufu mümkün olan tertiplerden aktarma yapılmak
suretiyle karşılanacaktır.
3 - Tasarruf imkanının bulunmaması halinde,
Bakanlığımız bütçesine bu amaçla tefrik edilmiş olan ilgili tertiplerden
gerekli ödenek talep edilebilecektir.
Öte yandan idarelerin Beyiye aidatları ve mahkeme harç
ve giderlerine ilişkin ödenek ihtiyaçları, öncelikle tasarruf imkanı olan
tertiplerden ödenek aktarmak suretiyle karşılanacak, tasarruf imkanının
bulunmaması halinde Bakanlığımız bütçesinde yer alan ilgili tertipten
karşılanmak üzere ödenek talebinde bulunulacaktır.
V - AKREDİTİF VE YÜKLENME ARTIĞI DEVİR İŞLEMLERİ
Bilindiği üzere, 5018 sayılı Kanunun 35 inci maddesine
göre; açılmış olan akreditiflere ilişkin kredi artıkları ile yüklenme
artıkları, ertesi yıla devredilmekle birlikte ödenekleri iptal olunmaktadır. Bu
çerçevede, artık karşılıklarının ödenek kaydedilmesine ilişkin olarak;
a) Genel bütçeli idareler, ödenek devrine dayanak
teşkil eden belgeleri ekleyerek, ödenek devir taleplerini Bakanlığımıza (Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletecekler ve Bakanlığımızca ödenek eklemesi
işlemi gerçekleştirilecektir.
b) Diğer idareler ise devredilmesi gereken tutarlara
ilişkin olarak likit karşılığı ödenek eklemesi işlemini 5018 ve 5565 sayılı
Kanunların ilgili hükümlerine göre yapacaklardır.
VI - BÜTÇE İŞLEMLERİNDE YETKİ
Bütçe işlemleriyle ilgili olarak, muhtelif kanunlarla
doğrudan idarelere verilen yetkiler ile Bakanlığımıza verilmiş olan yetkilerden
idarelere devredilenlerin kullanımında;
a) AHP (İcmal) ve AFP deki revizeler Bakanlığımız
tarafından; icmali değiştirmeyecek tertip düzeyindeki değişiklikler ise
idareler tarafından yapılacaktır. Bloke tutulan ödeneklere ilişkin revizeler,
Bakanlığımız tarafından tertip bazında yapılacağından, idarelerce revize
talepleri Bakanlığımıza bu düzeyde iletilecektir.
b) Ödenek ekleme işlemlerine ve devren ödenek kaydına
ilişkin talepler, Bakanlığımızca (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü)
değerlendirilecek ve sonuçlandırılacaktır.
c) Gelirli ödenek kaydı, gelir karşılığı ödenek kaydı
ve likit karşılığı ödenek kaydı işlemleri idareler tarafından
gerçekleştirilecektir.
d) 5565 sayılı 2007 yılı Merkezi Yönetim Bütçe
Kanununun 11 inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde; genel ve özel bütçeli
idareler, aktarma yapılacak (aktarma işlemi ile ödenek eklenecek) tertipteki
ödeneğin yüzde yirmisine kadar kendi bütçeleri içinde ödenek aktarması
yapabileceklerdir. Bu aktarmaların dışında kalan her türlü aktarma işlemlerine
ilişkin talepler Bakanlığımızca değerlendirilecektir.
e) Bütçe işlemlerinin iptal edilmesinin gerektiği
hallerde; iptal işlemi, iptale konu işlemi yapan birim tarafından
gerçekleştirilecektir.
VII - BÜTÇE İŞLEM SÜREÇLERİ
1 - Revize İşlemi
Revizelere ilişkin talepler, "Bütçe İşlem Talep
Formu"na gerekçe eklenmek suretiyle Maliye Bakanlığına (Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
Strateji Geliştirme Birimleri, Bakanlığımızca
gerçekleştirilen revize işlemi üzerine tertip düzeyindeki gerekli
değişiklikleri e-bütçe’de yapacaklar ve işlemin sonucundan Bakanlığımızı
bilgilendireceklerdir.
İdarelerin yetkisinde olan detay kayıtlardaki
değişiklik işlemleri, yedi gün içinde Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol
Genel Müdürlüğüne) bildirilecektir.
Bloke tutulan ödeneklere ilişkin revizeler tertip
bazında yapılacağından, idarelerce revize talepleri Bakanlığımıza bu düzeyde
gönderilecektir.
Özel bütçeli idarelerin hazine yardımlarına ilişkin
ödeneklerinin kullanılabilir duruma getirilmesi, idarelerin aylık gelir, gider
gerçekleşmeleri ve net finansman kullanımları ile diğer bilgiler dikkate
alınarak, Bakanlığımızca AFP revize işlemi yapılmak suretiyle
gerçekleştirilecektir.
2 - Ödenek Ekleme İşlemi
Ödenek eklemeye ilişkin talepler gerekçeleriyle
birlikte "Bütçe İşlem Talep Formu" doldurularak Bakanlığımıza (Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
3 - Ödenek Devri
Ödenek devrine ilişkin talepler, gerekçeleriyle
birlikte "Bütçe İşlem Talep Formu" doldurularak Bakanlığımıza (Bütçe
ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
4 - Ödenek Kaydı ve Aktarma İşlemleri
Gelirli ödenek kayıt işlemi, gelir fazlası karşılığı
ödenek kayıt işlemi, likit karşılığı ödenek kayıt işlemi, idareler tarafından
sonuçlandırılan aktarma işlemleri;
- Sayıştay Başkanlığına,
- Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne,
- Muhasebat Genel Müdürlüğüne,
ilgili bütçe işlem formları ile bildirilecektir.
Diğer aktarma işlemlerine ilişkin talepler
Bakanlığımıza (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) iletilecektir.
5 - Bütçe İşlemlerinde "Yeni Tertip"
Açılması
Kurum bütçelerinde açılması gereken yeni tertipler ile
gelir ve finansman kodları, ilgili kurum ile Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünde kurum bütçesinden sorumlu bütçe uzmanı arasında Analitik Bütçe Sınıflandırmasının
kurumsal, fonksiyonel, finansman tipi ve ekonomik sınıflandırma ilke ve
kriterleri bakımından mutabakat sağlanarak açılacaktır.
6 - Bütçe İşlemlerinin İptali
Bütçe işlemi iptali, "bütçe işlemi iptal
formu" kullanmak suretiyle gerçekleştirilecektir. Bu işlemler gerekçesiyle
birlikte, daha önce işlemle ilgili bildirim yapılmış olan birimlere
gönderilecektir.
7 - İşlemlerin e-bütçe’de Kaydı ve İzlenmesi
İdareler, her türlü bütçe işlem ve bütçe işlem taleplerini
e-bütçe’de gerçekleştireceklerdir.
Bu Tebliğin uygulanmasıyla
ilgili olarak ortaya çıkan sorunları ve tereddütleri gidermeye, her türlü tedbiri almaya Bakanlığımız (Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğü) yetkilidir.
Tebliğ olunur.
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.