Kurum
Maliye Bakanlığı
Tebliğin
Adı
Gelir Vergisi Genel
Tebliği
Tebliğ No
SERİ NO: 263
Resmî Gazete Tarihi
08/03/2007
Resmî Gazete Sayısı
26456
GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ SERİ NO: 263
Bu Tebliğde 193 sayılı
Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 inci maddesi kapsamındaki gelirlerin
ihtiyari beyanı ile tevkif edilen vergilerin mahsup ve iade işlemleri, özel
amaçlı araçlardan (ADR, GDR, DR) elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi ve
diğer hususlara ilişkin açıklamalara yer verilmektedir.
1 - İhtiyari Beyan
Geçici 67 nci
maddenin (7) ve (11) numaralı fıkralarında, tevkifata tabi tutulan kazançlar
için gerçek kişilerce yıllık veya münferit beyanname verilmeyeceği ancak, dar
mükellefler de dahil olmak üzere, Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata
tabi tutulan ve yıllık veya münferit beyanname ile beyan edilmeyeceği
belirtilen menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden
çıkarılmasından doğan kazançlar için takvim yılı itibarıyla ihtiyari olarak
yıllık beyanname verilebileceği belirtilmiş olup, (7) ve (11) numaralı
fıkralar aşağıda yer almaktadır.
“7) (1), (2), (3) ve (4) numaralı fıkra
hükümleri uyarınca tevkifata tâbi tutulan kazançlar için gerçek kişilerce
yıllık veya münferit beyanname verilmez. Diğer gelirler dolayısıyla verilecek
yıllık beyannameye bu gelirler dahil edilmez. Söz konusu fıkra hükümleri
uyarınca tevkifata tabi tutulsun tutulmasın dar mükellef gerçek kişi veya
kurumlarca Hazine tarafından yurt dışında ihraç edilen menkul kıymetlerden
sağlanan kazanç ve iratlar için münferit veya özel beyanname verilmez. Ticarî
faaliyet kapsamında elde edilen gelirler ticarî kazanç hükümleri çerçevesinde
kazancın tespitinde dikkate alınır ve tevkif suretiyle ödenmiş olan vergiler,
94 üncü madde kapsamında tevkif edilen vergilerin tâbi olduğu hükümler
çerçevesinde tevkifata tâbi kazançların beyan edildiği beyannamelerde
hesaplanan vergiden mahsup edilir. Şu kadar ki, (2) ve (3) numaralı fıkralar
kapsamında tevkif suretiyle ödenen verginin, işlemden doğan kazancın tâbi
olduğu tevkifat oranı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı aşan kısmı yıllık
beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilmez.
…
11) Dar mükellefler de
dahil olmak üzere, bu madde kapsamında tevkifata tabi tutulan ve yıllık veya
münferit beyanname ile beyan edilmeyeceği belirtilen menkul kıymet ve diğer
sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından doğan kazançları için
takvim yılı itibarıyla yıllık beyanname verilebilir. Beyan edilen gelirden,
aynı türden menkul kıymetler için yıl içinde oluşan zararların tamamı mahsup
edilebilir. Beyan edilen gelir üzerinden % 15 (2006/10731 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararına göre 23/07/2006 tarihinden geçerli olmak üzere % 10)
oranında vergi hesaplanır. Hesaplanan vergiden yıl içinde tevkif edilen
vergiler mahsup edilir, mahsup edilemeyen tutar genel hükümler çerçevesinde red
ve iade edilir. Şu kadar ki, mahsup edilemeyen zararlar izleyen takvim
yıllarına devredilemez.”
Geçici 67 nci madde
kapsamında tevkifata tabi tutulan ve yıllık veya münferit beyanname ile beyan
edilmeyeceği belirtilen menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının
elden çıkarılmasından doğan kazançlar için sadece tam veya dar mükellef gerçek kişiler
tarafından takvim yılı itibarıyla ihtiyari olarak yıllık beyanname
verilebilecektir.
Geçici 67 nci maddenin 7 nci
fıkrasında gerçek kişilerce yıllık veya münferit beyanname
verilmeyeceği, 11 nci fıkrasında ise geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata
tabi tutulan ve yıllık veya münferit beyanname ile beyan edilmeyeceği
belirtilen kazançlar için ihtiyari beyanın mümkün olabileceği
belirtildiğinden sadece 7 nci fıkra çerçevesinde yıllık beyanname vermesi
engellenen tam mükellef gerçek kişilerle, münferit beyanname vermesi
engellenen dar mükellef gerçek kişilerin ihtiyari beyanname vermesi mümkün
bulunmaktadır.
Söz konusu beyan, sadece
Geçici 67 nci madde kapsamındaki menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası
araçlarının elden çıkarılmasına ilişkin olup, faiz ve itfa gelirlerinin
beyanı söz konusu değildir. Alım-satım işlemlerine ilişkin olarak beyan
edilecek kazançlardan, aynı türden menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası
araçlarına ilişkin olması şartıyla yıl içinde oluşan zararların tamamı mahsup
edilebilecektir.
Vadeli işlem ve opsiyon
sözleşmelerinin alım-satıma konu edilmesi durumunda sadece alım satımdan elde
edilen kazanç veya oluşan zarar, diğer sermaye piyasası araçları kategorisi
altında ihtiyari beyana konu edilebilecektir.
İhtiyari beyan, bu Tebliğ ekinde yer
alan “G.V.K. Geçici 67/11 inci Maddesine Göre İhtiyari Beyanda Bulunan
Mükellefler İçin Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi” ile yapılacağı gibi internet
ortamında da yapılabilecektir.
Söz konusu beyannamenin;
- “Tablo-1
Mükellefin Kimlik ve Adres Bilgileri” bölümünde, mükellefe ait kimlik ve
adres bilgileri doldurulacaktır.
- “Tablo-2
Alım-Satım Kazançlarına İlişkin Bildirim” bölümünde, aynı tür menkul kıymet
ve diğer sermaye piyasası araçları için yapılan sınıflandırma dikkate
alınarak, alım-satımdan doğan kar ve zararlar, beyannamenin dışında kendi
içinde konsolide edilerek bulunan kar/zarar tutarı beyannamenin 20-24
numaralarında yer alan ilgili satırlara aktarılacaktır. Aynı tür menkul
kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının sınıflandırılmasında ve
kar/zarar mahsubunun yapılmasında, 2571 ve 2582 seri
numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalar dikkate
alınacaktır.
- İhtiyari beyanda uygulanacak olan vergi oranı, Geçici 67 nci maddenin (11) numaralı
fıkrasında %15 olarak belirlenmiş olup, söz konusu oran 22/07/2006 tarih ve
2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 23/07/2006 tarihinden geçerli
olmak üzere % 10’a indirilmiştir. Buna göre, 2006 yılına ilişkin olarak
verilecek beyannamede; beyan edilen gelir üzerinden kıst dönemler de dikkate
alınmak suretiyle vergi hesaplanacak ve bulunan toplam tutar beyannamenin 27
numaralı “Hesaplanan Gelir Vergisi” satırına aktarılacaktır. Bu konuya
ilişkin ayrıntılı açıklamalara 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel
Tebliğinin “2.5- İhtiyari Beyanda Uygulanacak Vergi Oranı” başlıklı bölümünde
yer verilmiştir.
- Beyannameye dahil edilen menkul
kıymet alım-satımından doğan kar/zarara ilişkin tevkif suretiyle ödenmiş
vergiler, beyannamenin 28 numaralı “Yıl İçinde Tevkif Edilen Vergiler”
satırına aktarılarak mahsup edilecektir.
İhtiyari beyan, tam mükelleflerce
ikametgahlarının bulunduğu yer vergi dairesine, öteden beri mükellef olanlar
için ise bağlı oldukları vergi dairesine yapılacaktır.
Dar mükellef gerçek kişiler ise
ihtiyari beyanlarını İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Boğaziçi Vergi Dairesi
Müdürlüğü’ne yapacaklardır.
“G.V.K. Geçici 67/11 inci Maddesine
Göre İhtiyari Beyanda Bulunan Mükellefler İçin Yıllık Gelir Vergisi
Beyannamesi”, Gelir Vergisi Kanununun 92 nci
maddesinde belirtilen süre içerisinde ilgili vergi dairesine verilecektir.
Mahsup sonucu ödenmesi gereken bir
vergi olması halinde; bu tutar, aynı Kanunun 117 nci maddesi gereğince, Mart
ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenecek, iadesi gereken
bir tutarın kalması halinde ise bu tutarın iadesi 252
seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde3 belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılacaktır.
Beyan yoluyla mahsup
edilemeyen zararların, başka gelir unsurlarındaki kazanca mahsubu
yapılamayacağı gibi ertesi yıllara devredilmesi de söz konusu değildir.
Örnek: Bay (A)’nın, 2006 yılında (X) Bankası aracılığıyla
yapmış olduğu menkul kıymet alım-satımına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.
(YTL)
Tarih
Menkul Kıymet Türü
Kar/Zarar
Tevkifat Matrahı
Tevkifat Oranı (%)
Vergi
Şubat 2006
Hisse Senedi
180
180
15
27
Mart 2006
Tahvil
120
120
15
18
Nisan 2006
Hisse Senedi
-150
-
-
-
Mayıs 2006
Tahvil
50
50
15
7,5
Ağustos 2006
Hisse Senedi
-150
-
-
-
Eylül 2006
Tahvil
200
200
10
20
Ekim 2006
Hisse Senedi
-110
-
-
-
Kasım 2006
Tahvil
-150
-
-
-
Bu durumda Bay (A)’nın
ihtiyari beyanında yer alacak tutarlara ilişkin hesaplama aşağıdaki gibi
olacaktır.
(YTL)
Menkul Kıymet Türü
Kar/Zarar
Beyan Edilen Gelir
Vergi Oranı (%)
Hesaplanan Vergi
Toplam
Yıl İçinde Tevkif Edilen Vergi
İade Tutarı
Tahvil
220
170
15
25,5
30,5
45,5
15
50
10
5
Hisse Senedi
-230
0
-
-
-
27
27
Bay (A)’nın “G.V.K. Geçici 67/11 inci Maddesine Göre İhtiyari
Beyanda Bulunan Mükellefler İçin Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi” nin
Tablo-2 ve Tablo-3 bölümleri aşağıdaki şekilde doldurulacaktır.
(YTL)
TABLO-2 ALIM-SATIM KAZANÇLARINA İLİŞKİN
BİLDİRİM
MENKUL KIYMET TÜRÜ
KAR
ZARAR
TEVKİF EDİLEN VERGİ
20
Sabit Getirili Menkul Kıymetler
220
45,5
21
Değişken Getirili Menkul Kıymetler
-230
27
22
Diğer Sermaye Piyasası Araçları
23
Yatırım Fonları Katılma Belgeleri
24
25
Toplam
a
220
b
-230
c
72,5
(YTL)
TABLO-3 VERGİ
BİLDİRİMİ
26
Vergiye Tabi Gelir (25 a)
220
27
Hesaplanan Gelir Vergisi
30,5
28
Yıl İçinde Tevkif Edilen Vergiler (25
c)
72,5
29
Ödenmesi Gereken Gelir Vergisi (27-28)
-
30
İadesi Gereken Gelir Vergisi (28-27)
42
31
Damga Vergisi
2- Dar Mükellef
Gerçek Kişi ve Kurumların Özel Amaçlı Araçlardan (ADR, GDR, DR) Elde Ettikleri
Kazançların Vergilendirilmesi
257 seri numaralı
Gelir Vergisi Genel Tebliğinde menkul kıymetlerin, mülkiyetin şekil
değiştirerek devri sonucunu doğuran, ADR, GDR ya da DR gibi uluslararası
piyasalarda işlem görmek üzere ihraç edilmiş özel amaç araçları (depo
sertifikası) haline getirilmesi durumunda, bu sertifikalardan elde edilen
gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
01/01/2006
tarihinden sonra iktisap edilmiş depo sertifikalarının (ADR-GDR-DR) iptal
edilerek karşılığı menkul kıymetlerin alımı şeklinde dar mükellef
yatırımcılarca (gerçek kişi/kurum) elden çıkarılması sonucu elde edilen
kazançların vergilendirilmesi Geçici 67 nci madde hükümleri çerçevesinde
yapılacak olup, iptal işleminin 07/07/2006 tarihinden önce yapılması
durumunda (ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları ile 257 ve 258
seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğleri göz önünde bulundurularak) % 15,
bu tarihten itibaren yapılması halinde ise % 0 oranında tevkifat
uygulanacaktır.
Söz konusu sertifikaların
01/01/2006 tarihinden önce mi yoksa sonra mı iktisap edildiğinin tespitinde,
dönüşüm talebinde bulunan yabancı yatırımcının (gerçek kişi/kurum) yazılı
beyanı esas alınacaktır.
Örnek: Yabancı
yatırımcı Bay (A)’nın (X) Bankası aracılığıyla yapmış olduğu ADR-GDR-DR
işlemlerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.
Hisse senedinden (ADR-GDR-DR)’a dönüşüm tarihi
(ADR-GDR-DR)’ın
iktisap tarihi
(ADR-GDR-DR)’dan hisse senedine dönüşüm tarihi
Tevkifat Oranı
01/01/2006’dan
sonra
01/01/2006’dan
sonra
01/01/2006-07/07/2006
arası
% 15
01/01/2006’dan
sonra
01/01/2006’dan
sonra
07/07/2006
tarihinden sonra
% 0
01/01/2006’dan
önce
01/01/2006’dan
sonra
01/01/2006-07/07/2006
arası
% 15
01/01/2006’dan
önce
01/01/2006’dan
sonra
07/07/2006
tarihinden sonra
% 0
Bay (A)’nın, 01/01/2006 tarihinden
sonra iktisap edip, dönüşümü 07/07/2006 tarihinden önce olan (ADR-GDR-DR)’lara
ilişkin elde ettiği gelirle ilgili olarak % 15 oranında vergi tevkifatı
yapılacaktır.
Bay (A)’ nın,
01/01/2006 tarihinden sonra iktisap edip, dönüşümü 07/07/2006 tarihinden
sonra (bu tarih dahil) olan (ADR-GDR-DR)’lara ilişkin elde ettiği gelirle
ilgili olarak ise % 0 oranında vergi tevkifatı yapılacaktır.
(ADR-GDR-DR)’a
dönüşümü 01/01/2006 tarihinden önceki bir tarih olup, 01/01/2006 tarihinden
sonra iktisap edilen söz konusu menkul kıymetlerle ilgili olarak dönüşümün
07/07/2006 tarihinden önceki bir tarihte olması halinde % 15, 07/07/2006
tarihinden sonra (bu tarih dahil) olması durumunda ise % 0 oranında tevkifat
uygulanacaktır.
01/01/2006
tarihinden önce iktisap edilmiş depo sertifikalarının (ADR/GDR/DR) iptal
edilerek karşılığı menkul kıymetlerin alımı şeklinde dar mükellef
yatırımcılarca 01/01/2006 tarihinden sonra (gerçek kişi/kurum) elden
çıkarılması sonucu elde edilen kazançlar, Geçici 67 nci madde kapsamında
olmayıp, söz konusu gelirlerin vergilendirilmesi 31/12/2005 tarihinde geçerli
olan vergi mevzuatına göre yapılacaktır.
Bu çerçevede, dar
mükellef gerçek kişilerce elde edilen söz konusu gelirin Gelir Vergisi
Kanununun 101 inci maddesi hükmü gereğince münferit beyanname ile beyanı
gerekmektedir. Dar mükellef kurumların ise söz konusu gelirlerini özel
beyanname ile beyan edecekleri tabiidir.
Dar mükellef
yatırımcılarca (gerçek kişi/kurum) beyan edilecek gelir, söz konusu depo
sertifikasının elde tutulma süresince oluşan değer artış kazancı kadar
olacaktır.
01/01/2006
tarihinden önce iktisap edilmiş depo sertifikalarının iptali sonucu elden
çıkarılması karşılığı elde edilen kazançların vergilendirilmesinde,
sertifikanın çıkarılmasına aracılık eden kurumların veya sertifikaya konu
menkul kıymetleri saklayan kurumların, söz konusu sertifikaların
yurtdışındaki dolaşımını ve bu süreçte ortaya çıkan değer artışını takip
etmeleri mümkün olmadığından, Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi
Kanunu hükümleri çerçevesinde tarhiyata muhatap tutulmaları söz konusu
değildir.
01/01/2006 tarihinden
önce iktisap edilmiş olan depo sertifikaları ile ilgili olarak tam
mükelleflerce elde edilen gelirlerin yıllık gelir vergisi beyannamesi ile
beyan edileceği tabiidir.
3- Diğer Hususlar
Dar mükellef gerçek
kişi ve kurumların, finansal araçlardan Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve
iratlara 07/07/2006 tarihinden itibaren uygulanacak % 0’ lık tevkifat
oranından faydalanabilmeleri için ibraz etmeleri gereken belgelere ilişkin
açıklamalar 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmış olup,
01/01/2007 tarihine kadar uygulanmak üzere, dar mükellef kurumların
kendi ülkelerinde geçerli kuruluş belgesinin Türkiye’nin o ülkede bulunan
temsilciliğince onaylı Türkçe bir örneğinin veya yabancı dilde onaylı kuruluş
belgesinin tercüme bürolarınca tercüme edilmiş Türkçe bir örneğinin ibraz
edilmesinin yeterli olduğu, bu tarihten itibaren ise mukimlik belgesinin
ibraz edilmesi gerektiği belirtilmişti.
Dar mükellef
kurumlarca mukimlik belgesi ibrazına gerek bulunmayıp, % 0’ lık tevkifat
uygulanabilmesi için öteden beri olduğu gibi kuruluş belgesi yeterli
sayılacaktır.
Dar mükellef gerçek
kişilerle ilgili mukimlik belgesi uygulaması devam etmekte olup, ülkenin
yetkili makamları tarafından düzenlenerek imzalanmış mukimlik belgesini ibraz
etmemeleri halinde, vergilemenin tam mükellefiyet esasları çerçevesinde
yapılacağı tabiidir.
Gelir Vergisi
Kanunu’nun Geçici 67. maddesine ilişkin muhtasar beyanname ile birlikte
verilmesi gereken bildirim, 257 ve 258 seri numaralı Gelir Vergisi Genel
Tebliğlerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde tüm dönemleri içerecek şekilde
düzenlenerek verilmeye devam edilecektir.
Tebliğ olunur.
––––––––––––––––––––
1 30/12/2005 tarihli ve 26039 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
2 30/09/2006 tarihli ve 26305 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanmıştır.
3 06/04/2004 tarihli ve 25425 sayılı Resmî Gazete’
de yayımlanmıştır.
İhtiyari
Beyanname İçin Tıklayınız
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.