**Not:** Bu çıktıda belgenin tamamı yer almıyor. Genelge ve Rehber'in ana metni (1–14. bölümler, 15–157. maddeler ile Tablo 1 ve 2) aşağıda aynen yer alıyor. Ekler için yalnızca başlıklar verildi, sayısal tabloların ve form alanlarının içeriği dahil edilmedi.
---
**Resmî Gazete**
15 Eylül 2023 CUMA Sayı: 32310 (Mükerrer)
**GENELGE**
Cumhurbaşkanlığından:
Konu: 2024-2026 Dönemi Yatırım Programı Hazırlıkları
**GENELGE 2023/14**
14 Eylül 2023
Recep Tayyip ERDOĞAN
CUMHURBAŞKANI
EK: 2024-2026 Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberi
Vatandaşlarımızın refah ve mutluluğunu daha üst seviyelere çıkarma amacımız doğrultusunda makroekonomik istikrarı korumak, üretimi artırmak ve toplumun refah düzeyini yükseltmek üzere 2019-2023 döneminde On Birinci Kalkınma Planı uygulanmaktadır. Bu dönemde temel hedefimiz olan sürdürülebilir büyümeyi gerçekleştirmek üzere kamu harcamalarında tasarruf yapmak, enflasyonu düşürerek fiyat istikrarını korumak, yurtiçi tasarrufları artırmak, cari işlemler açığını azaltmak, kamu mali dengelerini ve mali disiplini daha da güçlendirmek ve böylece makroekonomik ve finansal istikrarı korumak temel önceliklerimizdir.
Bu hedef ve öncelikler çerçevesinde, kamu hizmetlerinin hız ve kalitesinin artırılması için kamu yatırımlarına ayrılan kaynakların önümüzdeki dönem için hedeflenen politikalara azami oranda katkı sağlayacak şekilde tahsisi ve verimli kullanımı temel ilkemiz olacaktır.
Kamu yatırım harcamalarından azami düzeyde tasarruf edilirken kalkınma potansiyelini destekleyici mahiyetteki iktisadi ve sosyal altyapı yatırımlarına öncelik verilmeye devam edilecektir. Kamu kesimi yatırımları bütüncül bir yaklaşımla özel kesim yatırımlarını tamamlayacak şekilde tasarımlanacak ve hayata geçirilecektir. Kamu yatırım öncelikleri özel sektörün yenilikçi ve üretken yatırımlarını ve ticareti destekleyecek mahiyette belirlenecek; iş, üretim, yatırım ve yaşam ortamını iyileştiren nitelikli altyapı yatırımlarına öncelik verilecektir.
Kamu yatırımlarına ayrılan kaynaklar bir taraftan öncelikli sosyal ihtiyaçları gidrecek ve üretken faaliyetleri destekleyecek nitelikteki altyapı alanlarına yönlendirilirken, yatırımların maliyet etkin, verimli ve zamanında gerçekleştirilmesine, mevcut sermaye stokunun daha etkin kullanılmasına ve yatırım harcamalarının en kısa zamanda ekonomik ve sosyal faydaya dönüştürülmesine azami özen gösterilecektir.
2024 Yılı Yatırım Programı hazırlıklarında, 2024-2026 dönemi Orta Vadeli Program'da yer alan amaçlar, politikalar, öncelikler ve mali çerçeve esas alınacaktır. Ayrıca, Orta Vadeli Program ile uyumlu olmak kaydıyla, kamu idarelerinin stratejik planları da hazırlıklarda dikkate alınacaktır.
Proje bazında ödenek teklif ve tahsislerinde; devam eden öncelikli projelerden en kısa sürede tamamlanabilecek olanlara öncelik verilecektir. Tasarruf tedbirleri kapsamında zorunlu haller dışında 2024 Yılı Yatırım Programı'na yeni proje alınmayacaktır. Mevcut kamu sabit sermaye stokundan azami kapasitede yararlanılması için gerekli bakım ve onarımlara önem verilecek, vatandaşlarımızın acil ihtiyaçlarına ve ekonomide katma değer artışına doğrudan hizmet etmeyen projeler teklif edilmeyecektir.
Bütün kuruluşların 2024 Yılı Yatırım Programı hazırlıkları ile ilgili olarak bundan sonraki süreçte, yukarıda belirtilen hususlar ile "2024-2026 Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberi"nde belirtilen öncelikleri, esasları ve yatırım tavanlarını dikkate almalarını, tavan içinde kalmak kaydıyla, Strateji ve Bütçe Başkanlığının 15 Haziran 2023 tarihli Yatırım Talepleri Duyurusuna istinaden gönderdikleri yatırım tekliflerinde varsa proje bazındaki değişiklik önerilerini ivedilikle kaya.sbb.gov.tr adresinde yer alan Kamu Yatırımları Bilgi Sistemi (KaYa) aracılığıyla Strateji ve Bütçe Başkanlığına göndermelerini rica ederim.
---
**2024-2026 DÖNEMİ YATIRIM PROGRAMI HAZIRLAMA REHBERİ**
**1) AMAÇ ve KAPSAM**
**1.1) Amaç**
1. Bu Rehberin amacı, 2024-2026 dönemi Yatırım Programı hazırlıklarına esas olmak üzere, kamu yatırım önceliklerini ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 16'ncı maddesine uygun şekilde; kamu idarelerince uyulması gereken genel ilkeleri, nesnel ve ölçülebilir standartları, hesaplama yöntemlerini, bunlara ilişkin olarak kullanılacak tablo örneklerini ve diğer bilgileri ortaya koymaktır.
**1.2) Kapsam**
2. Rehber, 5018 sayılı Kanuna ekli I Sayılı Cetvelde belirtilen Genel Bütçe Kapsamındaki İdareleri, II Sayılı Cetvelde belirtilen Özel Bütçeli İdareleri, III Sayılı Cetvelde belirtilen Düzenleyici ve Denetleyici Kurumları, IV Sayılı Cetvelde belirtilen Sosyal Güvenlik Kurumlarını, Kamu İktisadi Teşebbüslerini (KİT'ler) ve Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşları (kamu payı yüzde 50'den fazla olanlar), Döner Sermayeli Kuruluşları, İller Bankası A.Ş.'yi (İLBANK), dış finansman ile proje yürütecek Mahalli İdareleri ve diğer kamu kuruluşlarını kapsamaktadır.
**2) 2024-2026 DÖNEMİ YATIRIM POLİTİKASININ GENEL ÇERÇEVESİ**
**2.1) On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023)**
3. On Birinci Kalkınma Planı ve Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, yatırım programı hazırlık ve uygulama çalışmalarının temel politika çerçevesini oluşturacaktır.
**2.2) Orta Vadeli Program (2024-2026)**
4. On Birinci Kalkınma Planında ortaya konulan temel politika ve öncelikler ile ülkemizde ve dünyada yaşanan son ekonomik gelişmeler dikkate alınarak hazırlanan Orta Vadeli Program (2024-2026), kuruluşların üç yıllık perspektifle yapacakları program, bütçe ve yatırım programı hazırlıklarına esas teşkil edecektir.
5. Rehber ekinde 2024-2026 dönemi ödenek teklif tavanları cari fiyatlarla yer almaktadır. Kuruluşlar yatırım tekliflerinde bu tavanları dikkate alacaklardır.
**2.3) Bölge Planları, GAP, DAP, KOP, DOKAP Eylem Planları**
6. Yatırım tekliflerinde, 3194 sayılı İmar Kanununun 8 inci maddesi uyarınca kalkınma ajansları koordinasyonunda ve Düzey 2 bölgeler seviyesinde hazırlanan bölge planlarında belirtilen politika ve öncelikler ile yatırım tekliflerinde, GAP, DAP, KOP, DOKAP Eylem Planları kapsamında yer alan öncelikler dikkate alınacaktır.
**2.4) İdare Stratejik Planı ve Performans Programları**
7. İdare stratejik planını hazırlamış olan kuruluşlar, 2024 yılı yatırım tekliflerini stratejik planlarında ve performans programlarındaki amaç, hedef ve performans göstergelerine dayandıracaklar ve projelerini stratejik planlar esas alınarak ve performans programı ile ilişkilendirilerek teklif edeceklerdir.
**3) YATIRIM PROGRAMI HAZIRLAMA SÜRECİ VE UYULACAK ESASLAR**
**3.1) Yatırım Programı Hazırlama Süreci**
8. Yatırım programının hazırlanması süreci Tablo 1'de özetlenmektedir.
**Tablo 1: Yatırım Programı Hazırlama Süreci**
| Süreç | Dönem |
|---|---|
| Taslak Rehberin SBB'nin internet sitesinde yayımlanması | Haziran ayının ilk yarısı |
| Makam onayı alınan proje tekliflerinin KaYa Kullanıcı Kılavuzuna uygun olarak KaYa Bilgi Sistemi'ne girilmesi. | 14 Temmuz'a kadar |
| Yatırım tekliflerine dair KaYa Bilgi Sistemi çıktılarının resmi yazı ile SBB'ye gönderilmesi. | 21 Temmuz'a kadar |
| SBB'de yatırım görüşmelerinin yapılması | 1 Temmuz-10 Ağustos |
| Yatırım görüşmeleri neticesinde ihtiyaç olması halinde proje tekliflerinin KaYa Bilgi Sisteminde güncellenmesi ve resmi yazı ile SBB'ye gönderilmesi | 20 Ağustos'a kadar |
| OVP ile Genelge ve eki Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'nin Resmi Gazete'de yayımlanması | Eylül ayının ilk haftası |
| OVP ve Genelge'de yer alan esaslar ile Rehber'de yer alan tavanlar çerçevesinde tekliflerin revize edilerek KaYa Bilgi Sistemi ve resmi yazı ile SBB'ye gönderilmesi | 25 Eylül'e kadar |
**3.2) Genel Esaslar**
9. Kuruluşlar yatırım tekliflerini, Orta Vadeli Program'daki hedefler, Rehber'de yer alan yatırım teklif tavanları ve proje öncelikleri çerçevesinde 2024-2026 döneminde gerçekleştirebilecekleri fiziki hedeflerin boyutunu ve maliyetini dikkate alarak yapacaklardır.
10. Kuruluşlar depremle ilişkili yatırım tekliflerini deprem özelinde tanımlanmış olan projeler için yapacaklardır. Deprem kapsamındaki ödenekler sadece deprem özelinde tanımlanmış projelerde kullanılacaktır.
11. Kamu yatırım teklif ve kararları, ihtiyaç, sorun ve bunlara ilişkin çözümleri analiz eden sektörel ve bölge plan ve stratejileri, eylem planları ve nitelikli yapılabilirlik etütlerine dayandırılacaktır.
12. Acil ve çok zorunlu haller dışında yatırım programına çok yıllı yeni proje alınmayacaktır. Getirilen bu sınırlamaya yatırım programı uygulama sürecinde de devam edilecektir. Yıllık proje tekliflerinin yatırım programına alınmasında azami ölçüde seçici olunacak, mevcut varlıkların ömrünü uzatan yatırımlara (bakım-onarım, yenileme vb.) ağırlık verilecektir.
13. 2024-2026 dönemi yatırım teklifleri **2024 yılı fiyatlarıyla** hazırlanacaktır. **2024 yılı kur değerleri**, gösterge niteliğinde olmak üzere, yıllık ortalama **1 ABD Doları = 36,7943 TL** olarak kullanılacaktır.
14. Kuruluşlar, tekliflerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında sarı ihalesini yaptıkları projeleri ve bunlar için 2024-2026 döneminde her yıl için tahsis edilmesi gereken asgari ödenek miktarını belirteceklerdir; proje bazındaki ödenek tekliflerinde ve ihtiyaçlarının belirlenmesinde bu hususları dikkate alacaklardır.
15. Kuruluşların ödenek tekliflerini belirlerken mevcut projelerin tamamlanma süresini uzatmaması ve yeni teklif edilecek projelerde ihaleye çıkabilmek için gerekli ödeneği ayırması esastır.
16. İlgili kuruluşlar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun, projelerin ihaleye çıkabilmesi için sağlanması gereken şartları düzenleyen 62/c maddesini dikkate alarak ödenek teklifinde bulunacaklardır.
17. Proje tekliflerinde cari nitelikteki harcamalara yer verilmeyecektir. Kuruluşlar; projelerinin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan haberleşme, akaryakıt, malzeme alımları vb. harcamaların projeyi ilgilendiren kısmı için ödenek talebinde bulunabileceklerdir; ancak yatırım dönemine ait olmayan diğer hizmetlerini ifa ederken ihtiyaç duyacakları bu niteliktek cari harcamalar ile projelerin kredi anapara geri ödemeleri ve işletme dönemi faiz ödemeleri gibi yatırım tanımına uymayan harcamalara yatırım tekliflerinde yer vermeyeceklerdir. Yatırım tekliflerine, mal veya hizmetlerin alımları/yapımları sırasında ve bunlarla birlikte mutat olarak yapılan vergi (KDV vb.), resim, harç gibi mütemmim ödemeler de dahil edilecektir. Ancak, projenin uygulanması sırasında oluşabileceği tahmin edilen fiyat farkı, kur farkı ve iş artışı, teklifte proje tutarına dahil edilmeyecektir.
18. Kamu kuruluşları, yatırım stokunun ortalama tamamlanma süresini azaltacak tedbirleri alacaktır. SBB gerekli gördüğü takdirde yatırım programında yer alan projelerin ortalama tamamlanma süresini azaltma yönünde ihtiyaç duyulabilecek ilave tedbirleri resen alır.
19. 2024 yılı yatırım teklifleri kapsamında hazırlanan yeni projeler idarenin stratejik planı ile KaYa Bilgi Sistemindeki Gerekçe menüsü altında yer alan ilgili kısımda ilişkilendirilecektir.
20. Kamu kuruluşları arasında imzalanmış olan protokoller gerekçe gösterilen tekliflerde de bu Rehberin ilgili hükümlerine göre bilgi ve belgeler hazırlanarak KaYa Bilgi Sistemine yüklenecektir.
21. Üst politika belgeleri, ulusal ve uluslararası antlaşmalardaki hükümler çerçevesinde kapsayıcı büyümeyi ve toplumsal refahı sağlamak üzere kadın erkek fırsat eşitliğine duyarlı bütçeleme anlayışı ile hazırlanacaktır. Kadın erkek fırsat eşitliğini sağlamaya yönelik projelere öncelik verilecektir.
**3.3) Sektörel Esaslar**
22. **Tarım/Sulama sektörü:** Sulama sahası 1.000 hektardan büyük tüm tesisler bağımsız olarak değerlendirilmek üzere müstakil proje olarak yatırım programına teklif edilecektir. Sulama, taşkın koruma, bitirilecek baraj vb. büyük su işi projelerine dair yıllık fiziki hedefler proje bazında; sulama, bitirilecek gölet, taşkın koruma vb. küçük su işi projelerine dair yıllık fiziki hedefler ise faaliyet bazında ve her iki fiziki hedef seti belirlenerek yatırım teklifleri ile birlikte gönderilecektir.
23. **Tarım/Bitkisel Üretim sektörü:** Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projelerinde daha önce ihalesi yapılan işlerin tamamlanması ve mevzuat gereği olanlar hariç yeni işlerin öncelikle sulama yatırımları ile birlikte ele alınması esastır.
24. **Tarım/Hayvancılık sektörü:** Teklif edilecek projelerde cari transfer niteliğindeki, yeni hayvancılık işletmesi kurulmasına, yetiştiricilere hayvan ve/veya hayvan yemi vb. girdi dağıtımına yönelik uygulamalar yatırım programı kapsamında değerlendirilmeyecektir.
25. **KOBİ ve Girişimcilik sektörü:** Yeni yapım proje tekliflerinin yatırım yılı başında teklif edilmesi esastır. Bakanlık teklifi ile uyumlu olan ve Rehbere uygun şekilde hazırlanan Fizibilite Etüdü veya Proje Teklif Formu ile KaYa Bilgi Sistemi üzerinden paylaşılan "Organize Sanayi Bölgesi ve Küçük Sanayi Sitesi Proje Teklifleri Ön Değerlendirme Formu"nu içeren proje teklifleri değerlendirmeye alınır.
26. **Turizm sektörü:** Destinasyon özelinde ve odaklı şekilde geliştirilen projeler teklif edilebilecektir. Projelendirme, destinasyonda hedeflenen turizm gelişiminin gerçekleşebilmesi için gerekli yatırımı bütünüyle yansıtacak, toplam maliyet, süre ve yıl ödeneği buna göre şekillendirilecektir. Ödeneğin yerel idarelere transfer edilmesi durumunda projeye yerelin katkı payı bilgisi de teklif dosyasında yer alacaktır.
GAP, DOKAP ve KOP Bölge Kalkınma İdareleri için GAP Turizm Master Planı, DOKAP Turizm Master Planı ve KOP Turizm Master Planı kararları projelerin değerlendirilmesinde esastır.
Yatırım projelerinin kapsamı turizm yatırımcısının bölgeye yatırım yapmasını teşvik etmek üzere altyapının tesisi ile sınırlı olup üstyapı içermeyecektir. Mahalli idarelerin turizm amaçlı altyapı yatırımları Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri, Turizm Merkezleri ve Korunan Alanlar ile destinasyon yönetimi bazında geliştirilen projeler kapsamında desteklenecektir. Mahalli idarelerin içme suyu, atık su, kanalizasyon, derin deniz deşarjı, katı atık vb. konulardaki talepleri ilgili sektöründen karşılanacak olup turizm sektörüne önerilmeyecektir. Benzer şekilde, cari bütçeye konu tanıtım, markalaşma ve pazarlama faaliyetleri için yatırım bütçesinden talepte bulunulmayacaktır.
İç ve/veya dış turizme konu destinasyonlara ulaşımı sağlayan ve karayolu ağında olmayan yeni turistik yol projesi tekliflerinde varış noktasındaki turizm talebi ve diğer turizm yatırımlarıyla eşgüdüm dikkate alınacaktır.
27. **Konut sektörü:** Proje teklifi yapan kuruluşlar, teklifin yapıldığı il ve kurum geneli itibarıyla personel ve lojman sayısını belirtecek; talep edilen proje kapsamını ve maliyetlerini açıklayıcı dokümanları teklif dosyasına ekleyecektir. Onarım projeleri yıllık olarak teklif edilecektir. Onarım kapsamında yapılacak işler iş türleri ve maliyetleri itibariyle belirtilecektir. Teklif dosyasına bir önceki yıl ödeneği ve teklif edilen yıl ödeneği ile tamamlanan ve tamamlanması planlanan daire, afet konutu, altyapı proje sayısı vb. ile onarımları yapılacak lojman sayıları belirtilecektir. Yeni yapım projeleri arsa tahsisinden sonra teklif edilecektir.
28. **Eğitim/İlköğretim, Genel Ortaöğretim ve Mesleki ve Teknik Eğitim sektörleri:** Yeni teklif edilecek projelerde, okulun yapılacağı bölgedeki (il-ilçe) derslik başına düşen öğrenci sayısı ile ikili eğitim oranı dikkate alınacaktır.
Tüm projelerin fiziki gerçekleşme seviyeleri yatırım teklifleri içinde yer alacaktır. Zorunlu haller dışında özel projelere ve özel imalata yer verilmemesi esastır. Derslik ihtiyacının acilen karşılanması amacıyla yeni proje tekliflerinde zorunlu haller dışında öğretim binaları dışında ek tesis teklif edilmemesi esas olup, yatırım programında devam eden projelerde ise öğretim binaları dışında kalan ve eğitim ve öğretim hizmetlerini aksatmayacak ünitelerin yapımına öğretim binaları hizmete alındıktan sonra başlanacaktır.
Yatırım programında yer almakla birlikte yapımına ihtiyaç kalmamış veya gerçekleştirilmesinde önemli zorluklarla karşılaşılan projeler yatırım programından çıkarılmak üzere teklif edilecektir.
Milli Eğitim Bakanlığınca yürütülen "e-Yatırım Projesi" ile tespit edilen yatırım ihtiyacına göre okul yapımında öncelikli il ve ilçeler sıralanacak ve yeni proje teklifleri seçimlerine esas oluşturan kriterleri de gösterecek şekilde hazırlanarak SBB'ye gönderilecektir.
Zorunlu haller dışında il merkezlerindeki lise ve dengi okullar için pansiyon talebinde bulunulmaması, ilçe merkezleri için teklif edilen pansiyonlar, ilgili ilçedeki bütün lise ve dengi okullar öğrencilerine hizmet verecek şekilde ele alınması, her okul türü için ayrı öğrenci pansiyonu teklifi yapılmaması esastır. Yapılacak tekliflerde pansiyon uygulaması taşımalı eğitim uygulamasıyla birlikte değerlendirilerek illerin önceliklendirilmesi yapılacaktır.
29. **Eğitim/Yükseköğretim sektörü:** Yeni kurulan devlet üniversitelerinin kampüs yeri seçimi tamamlanmadan ve söz konusu üniversitelerin kampüs planları ve uzun vadeli üniversite gelişim planları hazırlanmadan, bu üniversiteler için 2024 yılında tahsis edilmesi öngörülen ödeneklerin inşaat işleri için kullanılmasına izin verilmemesi esastır.
Yeni yapım projelerinin tamamı modüler tarzda, enerji verimliliğine ilişkin yapım ilkelerini dikkate alan ve engelli vatandaşların kullanımına uygun tarzda projelendirilecektir. Derslik ve Merkezi Birimler projesi kapsamında gerçekleştirilen derslikler ortak kullanıma uygun olması sağlanacaktır. Diğer yandan, maliyet etkin yapım teknikleri ve yapı malzemeleri kullanımı ile doğal çevreye ve yöresel mimariye uyumu dikkate alınacaktır.
30. **Eğitim/Kültür sektörü:** Zorunlu haller dışında, yeni kültür merkezi projesi tekliflerinin, Kamu Eliyle Yapılan Kültür Yatırımlarına Destek projesi kapsamında yapılması esastır.
31. **Sağlık sektörü:** Proje tekliflerinin aynı mahalde sağlık tesislerinin mükerrerliğine ve israfa yol açmayacak şekilde hazırlanması esastır. İnşaat ve donanım ihtiyaçlarını karşılayarak faaliyete geçmiş hastanelerin ek bina, yenileme, yeni makine-teçhizat ve donanım alımına yönelik projelere kendi öz gelirlerinden kaynak ayrılması ve bu kurumların söz konusu projelerin maliyetlerini öncelikle döner sermaye gelirleri ile karşılaması esastır. Uygulama projesi hazır olmayan projeler Yatırım Programına etüd-proje olarak teklif edilecektir. 2024 yılında devam edecek olan Üniversitelere ait her bir proje için Ek-15'te yer alan "Devam Etmekte Olan Sağlık Sektörü Projeleri Bilgi Formu" doldurulacaktır. Ayrıca sağlık sektörü kapsamında yatırım projesi teklif edecek Üniversitelerin Ek-16'da yer alan "Üniversite Hastaneleri Mevcut Altyapı Bilgi Formu"nu doldurması gerekmektedir. Ek-15 ve Ek-16 kapsamında hazırlanan formların saglik@sbb.gov.tr adresine gönderilmesi beklenmektedir.
32. **Diğer Kamu Hizmetleri/Genel İdare sektörü:** Yeni idari hizmet binası projeleri (detayı tadat edilmemiş toplulaştırılmış projelerin alt projeleri dahil) sadece zorunlu durumlarda ve arsası belli olmak koşuluyla teklif edilecektir. Bu tür durumlarda, söz konusu projeler öncelikle etüt-proje karakteristiğiyle, etüt-proje işleri tamamlandıktan sonra inşaat karakteristiğiyle teklif edilebilecektir. Hizmet Binası proje tekliflerinin değerlendirilebilmesi için, bu Rehberin "3.8) Hizmet Binaları" başlıklı bölümünde yer alan kurallara uyulacaktır.
33. **Diğer Kamu Hizmetleri/Adalet Hizmetleri sektörü:** İnşaatına başlanmış olan projelerin tamamlanmasına öncelik verilecek, zorunlu hallerde arsası belli olmak koşuluyla yeni bina projesi teklif edilebilecektir. Zorunlu hallerde teklif edilmesi gereken ceza infaz kurumu ve adalet binaları dahil hizmet binalarının değerlendirilebilmesi için teklifler öncelikle etüt-proje olarak iletilecek ve bu projelerin her biri için Ek-4'te yer alan formata uygun olarak gerekçe raporu ve ihtiyaç programı güncel bilgilerle ve eksiksiz doldurularak KaYa Bilgi Sistemine takvime uygun olarak yüklenecektir. Deprem analiz sonucunun olumsuz olması nedeniyle programa alınması teklif edilecek hizmet binası projelerinin değerlendirilebilmesi için yukarıda belirtilen belgelere ek olarak deprem analiz sonuç raporu ile birlikte güçlendirme-yapım maliyetleri ayrı ayrı hesaplanarak teklifle birlikte sunulacaktır. Sadece etüt projesi tamamlanmış işler inşaat karakteristiğiyle teklif edilebilecek, yeni tekliflerde; teklifin gelecek yıllar için ödenek ihtiyacına getireceği ek yük değerlendirilecek ve proje tamamlama sürelerinin 3 yılı aşmamasına dikkat edilecektir. İnşaat karakteristiğiyle teklif edilecek projelerde yukarıda sayılan belgelere ek olarak keşif özeti de iletilecektir. Bina bakım-onarım, makine-teçhizat, yazılım-donanım, taşıt vb. alım projeleri yeni proje ve yıllık olarak teklif edilecektir.
34. **Diğer Kamu Hizmetleri/Güvenlik Hizmetleri sektörü:** Mevcut projelerin tamamlanmasına öncelik verilecek; zorunlu hallerde gündeme gelebilecek ihtiyaçlar için yeni projeler ayrı olarak teklif edilecektir. Bu projelere ilişkin etüt-proje, ihtiyaç analizi raporları, depremene dayanıklılık açısından mevcut bir binanın yerine teklif ediliyor ise deprem analiz sonuç raporu ve güçlendirme-yeniden yapım maliyetleri ayrı ayrı hesaplanarak teklifle birlikte iletilecektir. Bina bakım-onarım, makine-teçhizat, yazılım-donanım, taşıt vb. alım projeleri ayrı ayrı, veya muhtelif işler başlığı kapsamında alt projeler şeklinde, yeni proje ve yıllık olarak teklif edilecektir. Arsası olan ve etüt-projesi tamamlanmış işler inşaat karakteristiğiyle teklif edilebilecektir. Kuruluşlarca, yatırım teklifleri ile birlikte mevcut projelerin fiziki ve nakdi gerçekleşme durumlarını, ihale edilip edilmedikleri, yıl ödeneğinin teklifin gönderildiği tarihte gerçekleşmiş olan harcama bilgisi ile yıl sonu harcama tahmini proje bazında ve ayrıca kuruluş toplamı olarak iletilecek ve KaYa Bilgi Sistemine yüklenecektir.
35. Sektörler kapsamında yürütülen bilgi ve iletişim teknolojileri projeleri birbirleriyle koordinasyon içerisinde yürütülecek, işlev bakımından benzerlik gösteren ve ortak yönleri bulunan projelerin birbirleriyle bütünlük içerisinde gerçekleştirilmesi için gerekli çalışmalar yapılacaktır. Ulusal ölçekte ihtiyacı karşılayabilecek ve bu suretle kurumların münferit proje ihtiyaçlarını merkezi olarak karşılayabilecek projelere öncelik verilecektir.
36. Yatırım projelerinin hazırlanmasında ülkemiz tarafından da onaylanan BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının gerçekleştirilmesine katkı sağlayacak faaliyetlere önem verilecektir. Projelerin ilgili olduğu SKA'lar KaYa Bilgi Sisteminde belirtilecektir.
37. Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde, yerlilik payı yüksek ve yabancı tedarikçilere bağımlılığı azaltan yazılım ve donanım ürünlerinin kullanıldığı projelere öncelik verilecektir.
38. Kamunun e-devlet uygulamalarına geçişini hızlandırmak üzere hazırlayacağı bilgi ve iletişim teknolojileri projelerinde temel hedef, kamunun kendi içinde ve üçüncü taraflarla bilgi paylaşımının, birlikte çalışabilirliğin, etkinlik ve şeffaflığın sağlanması ile vatandaşlara ve iş dünyasına elektronik ortamda sunulacak entegre edilmiş hizmetlerin yaygınlaştırılmasıdır. Hazırlanacak projeler için vatandaş odaklı yaklaşımla iş süreçlerinin ve bilgi gereksinimlerinin analiz edilerek uygun bir tasarım oluşturulması ve projelerin gerçekçi ekonomik ve sosyal analizlere dayandırılması esastır.
39. Bilgi ve iletişim teknolojileri proje teklifleri, https://www.sbb.gov.tr/kamu-bit-projeleri-rehberi/ internet adresinde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanarak KaYa Bilgi Sistemine yüklenecektir.
40. Belirli bir sektöre yönelik olan bilgi ve iletişim teknolojileri projeleri ile idame niteliğindeki bilgi ve iletişim teknolojileri projeleri, ilgili olduğu sektöre teklif edilecektir. Ancak çok sayıda sektörü ilgilendiren, ulusal ölçekte merkezi niteliğe sahip bilgi ve iletişim teknolojilerine ilişkin altyapı projeleri ile kurumsal ölçekte bilgi ve iletişim teknolojileri altyapılarının bütüncül dönüşümüne yönelik projeler Diğer Kamu Hizmetleri sektörünün Bilişim Altyapıları alt sektörüne teklif edilecektir.
41. "Uygulama yazılımı geliştirme" bileşeni içeren ve toplam proje tutarı "Kamu Bilgi ve İletişim Teknolojileri projelerinde Rehber'de belirtilen kalite standardı seviyelerine uyum zorunluluğu bulunmaktadır.
42. Üniversitelere ait yatırım tekliflerinin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen kontenjanlar dikkate alınarak SBB'ye iletilmesi esastır. SBB'ye iletilecek yükseköğretim ve spor sektörüne ilişkin yatırım tekliflerinde Ek-9'da yer alan tabloların doldurulması esastır.
43. Üniversitelerin yeni mekân taleplerini www.meksis.gov.tr adresinde yer alan Yükseköğretim Mekânları Yatırım Karar Destek Sistemi üzerinden iletilmesi ve yapımı tamamlanan mekânların nihai bilgilerinin yine bu sistem üzerinden güncellenmesi esastır.
44. Yüksek öğretim kurumlarının, özgelir karşılığı kaydedilen ödeneklerden karşılanacak yatırım nitelikli bilimsel araştırma projeleriyle ilgili teklifleri Teknolojik Araştırma Sektörü teklifi içinde yer alacaktır.
45. Kamu kuruluşları ve üniversiteler tarafından 2024 yılında devam edecek olan teknolojik araştırma sektöründeki her proje için Ek-8'de yer alan "Devam Etmekte Olan Teknolojik Araştırma Sektörü Projeleri Bilgi Formu" doldurulacak ve teknoloji@sbb.gov.tr adresine gönderilecektir. 26 Kasım 2016 tarihli ve 29900 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik çerçevesinde araştırma projeleri ödenekleri özel hesaba aktarılarak bir sonraki yıl kullanılabilmektedir. Ek-8'de yer alan form doldurulurken 2023 yılında kullanılamayacak ödeneklerin özel hesap aracılığıyla 2024 yılında kullanılabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
46. Sanayi altyapısına yönelik Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Siteleri ile ilgili yatırım tekliflerinde, projenin yer alacağı ilin sanayi potansiyelini ve sosyo-ekonomik durumunu, ikeki diğer Organize Sanayi Bölgesi (OSB) ve Küçük Sanayi Sitesi (KSS) projelerine ilişkin bilgileri ve projeye ilişkin analizleri içeren Fizibilite Etüdü ve Proje Teklif Formu ile birlikte SBB'ye iletilecektir. OSB ve KSS projelerinin ödenekleri bütçenin "Borç Verme" tertibinden karşılandığı için sermaye gideri ve sermaye transferi kapsamındaki ödenek teklifine dahil edilmeyecektir.
47. Lisanssız güneş enerjisi santrali (GES) ve rüzgar enerjisi santrali (RES) niteliğindeki yeni yatırım projesi tekliflerinde; kurulu gücün kuruluş tüketimi ile sınırlı kalması, piyasaya satış yapılmaması yoluyla kâr amacının bulunmaması, çağrı mektubunun alınmış olması, yatırım maliyetinin mümkünse öncelikli olarak IPA gibi alternatif finansman kaynaklarından karşılanması, santral kurulumunda yerlilik oranının azami tutulmasına dikkat edilerek yerli firmalardan fiyat tekliflerinin alınması gerekmektedir. Ayrıca, toplam kurulu gücü 5 MW üstü olan GES ve RES projeleri enerji sektöründen, 5 MW ve altı projeler ise kuruluşun yer aldığı mevcut sektör üzerinden teklif edilecektir.
48. Proje maliyetine bakılmaksızın, tüm GES ve RES yeni yatırım projesi tekliflerinde, Ek-2'de yer alan formatın yanında, Ek-17'de yer alan hususları da kapsayacak biçimde Fizibilite Etüdünün hazırlanması gerekmektedir.
49. Sağlık, karayolu ulaştırması, içme suyu ve sulama sektörlerinde teklif edilecek yeni projeler için KaYa Bilgi Sisteminde yer alan "Proje Önceliklendirme" başlığı altındaki değerlendirme sorularının cevaplandırılması gerekmektedir.
**3.4) Fizibilite Etüdü**
50. Fizibilite Etüdü hazırlanması gerekli olan yeni proje teklifleri için Fizibilite Etüdü'nün eksiksiz ve güncel bilgiler içerecek şekilde hazırlanması ve iletilmesi zorunludur.
51. Proje maliyeti **50 Milyon TL ve üzerinde** olan ve bilgi iletişim teknolojileri projesi niteliğinde olmayan yeni yatırım projesi tekliflerinde Ek-2'de yer alan format çerçevesinde; projelerin ticari, finansal, ekonomik ve sosyal yapılabilirliğinin, önceliğinin ve çevreye etkilerinin fayda-maliyet veya maliyet etkinlik analizi ile ortaya konulduğu Fizibilite Etüdünün hazırlanması ve KaYa Bilgi Sisteminde "Gerekçe" menüsünün altında yer alan ilgili alana yüklenmesi zorunludur. Sağlık sektörü altında 50 Milyon TL ve üzerinde proje maliyetiyle teklif edilmesi öngörülen projelerden fizibilite etüdü henüz hazır olmayanlar Yatırım Programına etüd-proje karakteristiğiyle ve proje teklif formuyla teklif edilecektir.
52. Fizibilite Etüdü formatında yer alan "6. Ticari Analiz" bölümünde kullanılacak iskonto oranının hesaplanabilmesi için aşağıda yer alan oranların güncel verilerinden yararlanılır;
✓ Borç alınan finansman kaynakları için ödenen faiz oranı,
✓ Sermaye piyasasındaki geçerli faiz oranı (mevduat faizleri, bono faizleri vb.)
✓ Benzer yatırım konularındaki karlılık oranı.
Ekonomik analizde kullanılacak iskonto oranı ise yatırım projesinin ekonomik büyümeye katkı sağlayabilmesi için kazanılması gereken en düşük getiriyi ifade etmek üzere güncel veriler kullanılarak hesaplanacaktır.
53. Kesin projeye dayandırılm
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.