BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU
KARARI
Karar Tarihi : 05.07.2022
Karar Sayısı : 2022/DK-BTD/174
Gündem Konusu : Elektronik Mühre İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik Taslağı
KARAR : Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığının hazırladığı takrir
ve ekleri incelenmiştir.
15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nu uyarınca hazırlanan “Elektronik
Mühre İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik Taslağı”nın (Ek) onaylanarak Resmî Gazete'de
yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığı'na gönderilmesi, yayımlanma aşamasında olabilecek şekli
değişikliklerin yapılabilmesi konusunda icraya yetki verilmesi hususuna karar verilmiştir.
1/1
EK
ELEKTRONİK MÜHRE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ile Tanımlar ve Kısaltmalar
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; elektronik mührün hukuki ve teknik yönleri ile
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik; elektronik mühür sertifika başvurularının alınması,
elektronik mühür sertifikasının oluşturulması, kullanılması, iptali ve yenilenmesine yönelik
süreçlere, elektronik mühür oluşturma ve doğrulama verileri ile araçlarına, elektronik mühür
sahibinin yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik 15/1/2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanununa
dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi (DETSİS): Türkiye Cumhuriyeti Devlet
Teşkilatı içerisinde yer alan kurum ve kuruluşlar ile bunların merkez, taşra ve yurt dışı
teşkilatlarında bulunan her düzeydeki birimlerinin hiyerarşik yapıya uygun olarak Türkiye
Cumhuriyeti Devlet Teşkilatı Numarası ile tanımlandığı sistemi,
b) DETSİS numarası: DETSİS’te tanımlı birimlere verilen Türkiye Cumhuriyeti Devlet
Teşkilatı numarasını,
c) Elektronik mühür: Başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal
bağlantısı bulunan ve elektronik mühür sahibinin bilgilerini doğrulama amacıyla kullanılan
elektronik veriyi,
ç) Elektronik mühür doğrulama: Elektronik mührün geçerli olduğuna dair doğrulama veya
onaylama sürecini,
d) Elektronik mühür doğrulama verisi: Elektronik mührü geçerli kılmak için kullanılan
veriyi,
e) Elektronik mühür sahibi: Elektronik mührü oluşturan kamu kurum ve kuruluşları, kamu
idareleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları, kamu ve özel hukuk
tüzel kişileri ile yargı mercileri ve noterlikleri,
f) Elektronik mühür sertifikası: Elektronik mühür doğrulama verisini elektronik mühür
sahibi ile ilişkilendiren ve bu kişinin unvanını doğrulayan elektronik onayı,
g) Elektronik mühür oluşturma aracı: Elektronik mühür oluşturmak amacıyla kullanılan
yazılım veya donanımı,
ğ) Elektronik mühür oluşturma verisi: Elektronik mühür sahibi tarafından elektronik mühür
oluşturmak için kullanılan benzersiz veriyi,
h) ESHS: Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısını,
ı) Gelişmiş elektronik mühür: 8 inci maddede belirtilen şartları sağlayan elektronik mührü,
i) Güvenli elektronik mühür: Güvenli elektronik mühür oluşturma aracı kullanılarak
oluşturulan ve elektronik mühür için nitelikli elektronik mühür sertifikasına dayanan gelişmiş
elektronik mührü,
1 / 6
EK
j) Güvenli elektronik mühür oluşturma aracı: 13 üncü maddede belirtilen şartları karşılayan
elektronik mühür oluşturma aracını,
k) İptal durum kaydı: Kullanım süresi dolmamış sertifikaların iptal bilgisinin yer aldığı,
iptal zamanının tam olarak tespit edilmesine imkân veren ve üçüncü kişilerin hızlı ve güvenli bir
biçimde ulaşabileceği kaydı,
l) Kanun: 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu,
m) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu,
n) MERSİS: Ticaret sicili kayıtlarını da içeren, Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan
ve yönetilen Merkezi Sicil Kayıt Sistemini,
o) MERSİS numarası: MERSİS üzerinden Ticaret Siciline kayıtlı tüzel kişilere verilen
tekil numarayı,
ö) Nitelikli elektronik mühür sertifikası: ESHS tarafından verilmiş ve 9 uncu maddede
belirtilen şartları karşılayan elektronik mühür sertifikasını,
p) Tebliğ: 6/1/2005 tarihli ve 25692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik İmza
ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliği
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte geçen ancak yukarıda yer almayan tanımlar için ilgili mevzuatta yer
alan tanımlar geçerlidir.
İlkeler
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki temel ilkeler göz önüne alınır;
a) Objektif nedenler aksini gerektirmedikçe, kaynakların düzenli verimli ve etkin
kullanılması,
b) Niceliksel ve niteliksel devamlılık, güvenilirlik, ayrımcı olmama, açıklık ve şeffaflığın
sağlanması,
c) Tüketici haklarının korunması,
ç) Hizmet kalitesinin sağlanması,
d) Etkin ve sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması ve devamına yönelik
uygulamaların teşvik edilmesi,
e) Uluslararası standartların dikkate alınması,
f) Elektronik mühür kullanımının yaygınlaşması için yeni yatırımların ve uygulamaların
özendirilmesi,
g) Elektronik mühür sahibinin, talep ettiği hizmet ya da ürünler dışında herhangi bir hizmeti
ya da ürünü satın almak zorunda bırakılmaması,
ğ) Bir hizmetin ya da ürünün diğer bir hizmetin ya da ürünün ücreti yoluyla
desteklenmesinden veya karşılanmasından kaçınılması,
h) Bu Yönetmelik kapsamındaki işlemlerin uzun süreli saklanması, elektronik mühürlerin
uzun süreli olarak yasal geçerliliğinin temin edilmesi ve teknolojik gelişmelerden bağımsız olarak
doğrulanabilmesinin sağlanması.
İKİNCİ BÖLÜM
Elektronik Mühre ve Sertifikaya İlişkin Hükümler
Elektronik mührün hukuki geçerliliği
2 / 6
EK
MADDE 6- (1) Elektronik mühür, elektronik belgenin veya verinin elektronik mühür
sahibi tarafından oluşturulduğunu, belgenin veya verinin kaynağını ve bütünlüğünü garanti eden
delil kaydıdır.
(2) Güvenli elektronik mühür, resmî mühür dâhil her türlü fiziki mühür ile aynı hukuki
niteliği haizdir.
Elektronik mührün kullanılması
MADDE 7- (1) Güvenli elektronik mühürler, elektronik mühür sahibinin kimliğinin
doğrulanması ve mühürlenen verinin bütünlüğünün sağlanması için kullanılır.
(2) Gelişmiş elektronik mühürler, elektronik mühür sahibinin herhangi bir dijital varlığının
kimlik doğrulaması için kullanılabilir.
(3) Nitelikli elektronik mühür sertifikası, güvenli elektronik imza oluşturmak amacıyla
kullanılamaz.
Gelişmiş elektronik mühür
MADDE 8- (1) Gelişmiş elektronik mühür;
a) Elektronik mühür sahibi ile benzersiz bir şekilde bağlantılı olan,
b) Elektronik mühür sahibinin kimliğinin tespit edilmesini sağlayan,
c) Elektronik mühür sahibinin tasarrufunda bulunan elektronik mühür oluşturma verisiyle
oluşturulan,
ç) Veride sonradan meydana gelen herhangi bir değişikliğin tespit edilmesini sağlayacak
şekilde ilişkili olduğu veri ile bağlantılı olan
elektronik mühürdür.
Nitelikli elektronik mühür sertifikası
MADDE 9- (1) Nitelikli elektronik mühür sertifikasında;
a) Otomatik işlemeye uygun bir biçimde, sertifikanın “nitelikli elektronik mühür
sertifikası” olarak verildiğine dair bir ibarenin,
b) ESHS’nin kimlik bilgileri ve kurulduğu ülke adının,
c) Elektronik mühür sahibinin teşhis edilebileceği resmî kayıtlarda belirtilen unvanı ve
MERSİS numarası veya DETSİS numarası veya Vergi Kimlik Numarası veya Ticaret Sicil
Numarası veya başvuru sahibinin bağlı bulunduğu resmî sicile tescil edilen veya ilgili mevzuat ile
belirlenen tekil kayıt numarası gibi kimlik bilgilerinin,
ç) Elektronik mühür oluşturma verisine karşılık gelen elektronik mühür doğrulama
verisinin,
d) Sertifikanın geçerlilik süresinin başlangıç ve bitiş tarihinin,
e) ESHS için benzersiz olması gereken sertifika seri numarasının,
f) ESHS’nin elektronik imzasının veya güvenli elektronik mührünün,
g) (f) bendinde atıfta bulunulan elektronik imza veya güvenli elektronik mührü
destekleyen sertifika bilgisinin sunulduğu yerin,
ğ) Sertifikanın geçerlilik durumunu sorgulamak için kullanılabilecek hizmetlerin yerinin
bulunması zorunludur.
Nitelikli elektronik mühür sertifikası başvurusu ve oluşturulması
MADDE 10- (1) Nitelikli elektronik mühür sertifikası almak isteyen taraflar ESHS’ye
başvuruda bulunur.
(2) Başvuru sahibi;
3 / 6
EK
a) Ticaret şirketi ise; şirketin adı/unvanı, en son yayımlanan Ticaret Sicil Gazetesi veya
ticaret sicil belgesi, vergi levhası, şirketin sicil tasdiknamesi veya şahıs şirketlerinde imza
beyannamesi ve adres, telefon, faks, elektronik posta adresi, internet adresi ve kayıtlı elektronik
posta adresi gibi iletişim bilgilerini,
b) Ticaret şirketi değil ise; başvuru sahibinin bağlı bulunduğu resmî sicile tescil edilen veya
ilgili mevzuat ile belirlenen adı/unvanı ve ilgili birimlerine ait adres, telefon, faks, elektronik posta
adresi, internet adresi ve kayıtlı elektronik posta adresi gibi iletişim bilgilerini başvuru aşamasında
ESHS’ye iletir.
(3) ESHS, başvuru sahibinin; elektronik mühür sertifikası almaya yetkili olup olmadığını;
başvuru sahibinin Vergi Kimlik Numarası, Ticaret Sicil Numarası, MERSİS numarası veya
DETSİS numarası bilgilerinden birini, bu bilgilerden herhangi birine sahip olmayan diğer tüm
başvuru sahiplerini de bağlı bulundukları resmî sicile tescil edilen veya ilgili mevzuatta yer alan
bilgilerini kullanarak teyit eder.
(4) ESHS, Kanun ve ilgili mevzuat ile belirlenen teknik kriterlere uygun olarak nitelikli
elektronik mühür sertifikasını Tebliğin 6 ncı maddesiyle, imza oluşturma ve doğrulama verileri
için belirlenen kriterlere uygun olarak üretir ve başvuru sahibine teslim eder.
(5) ESHS, başvuru sahibinin bilgilerini teyit edememesi veya nitelikli elektronik mühür
sertifikası almaya yetkisi olmadığını belirlemesi halinde başvuruyu reddeder.
Nitelikli elektronik mühür sertifikasının yenilenmesi
MADDE 11- (1) Geçerlilik süresinin sona ermesinden önce elektronik mühür sahibinin
talebi doğrultusunda nitelikli elektronik mühür sertifikası ESHS tarafından yenilenir.
(2) ESHS nitelikli elektronik mühür sertifikasını, elektronik mühür sahibine ait bilgilerin
ve nitelikli elektronik mühür sertifikasında yer alan bilgilerin geçerliliğini doğrulayarak yeniler.
(3) Nitelikli elektronik mühür sertifikasına ilişkin bilgilerde değişiklik meydana gelmesi
hâlinde ilgili elektronik mühür sahibi ESHS’yi derhal bilgilendirir.
Nitelikli elektronik mühür sertifikasının iptal edilmesi
MADDE 12- (1) Nitelikli elektronik mühür sertifikasının iptaline ilişkin talepler; ESHS,
elektronik mühür sahibi ve sözleşme veya taahhütname ile belirlenen kişiler tarafından yapılabilir.
(2) ESHS; nitelikli elektronik mühür sertifikasının iptaline ilişkin taleplerin yapılabilmesini
kesintisiz olarak sağlar ve elektronik mühür sahibini söz konusu durum hakkında bilgilendirir.
(3) İptal talebinin alınmasını müteakip nitelikli elektronik mühür sertifikası ESHS
tarafından derhal iptal edilir. İptal edilen nitelikli elektronik mühür sertifikası, geçerlilik süresi
sonuna kadar iptal durum kayıtlarında yer alır.
(4) ESHS, nitelikli elektronik mühür sertifikalarına ilişkin iptal durum kaydını herhangi bir
kimlik doğrulamasına gerek olmaksızın ücretsiz ve kesintisiz olarak kamu erişimine açık tutar ve
kayıtların bir sonraki güncelleme zamanının bu kayıtlarda açıkça gösterilmesini sağlar.
(5) Nitelikli elektronik mühür sertifikasının güvenliğine ilişkin tehdit oluşması, elektronik
mühür oluşturma verisinin yetkisiz ele geçirilmesi veya unutulması, sertifikada bilgi değişikliği
gerekmesi, elektronik mühür sahibinin talebi gibi durumlarda sertifika ESHS tarafından iptal edilir
ve elektronik mühür sahibi bilgilendirilir.
(6) ESHS, nitelikli elektronik mühür sertifikasını geçmişe yönelik olarak iptal edemez.
Güvenli elektronik mühür oluşturma araçları
MADDE 13- (1) Güvenli elektronik mühür oluşturma araçları, elektronik mühür
oluşturmak için kullanılan elektronik mühür oluşturma verilerinin;
4 / 6
EK
a) Araç dışına hiçbir biçimde çıkarılamamasını ve gizliliğini,
b) Kendi aralarında bir eşi daha bulunmamasını, hiçbir şekilde yeniden elde edilememesini,
kullanılamamasını ve mevcut teknoloji kullanılarak sahteciliğe karşı güvenilir bir şekilde
korunmasını,
c) Elektronik mühür sahibi dışında değiştirilmemesini ve üçüncü kişiler tarafından
kullanımına karşı güvenilir bir şekilde korunabilmesini
sağlayan elektronik mühür oluşturma araçlarıdır.
(2) Güvenli elektronik mühür oluşturma araçları, mühürlenen verilerin, değiştirilmemesini
ve mühürleme öncesinde elektronik mühür sahibine gösterilmesini sağlamalıdır.
(3) Güvenli elektronik mühür oluşturma araçları, Tebliğin 8 inci veya 11 inci maddeleriyle
belirlenen kriterlere uygun olmalıdır.
Genel hükümler
MADDE 14- (1) Elektronik mühürler için nitelikli elektronik mühür sertifikaları veren
ESHS’ler, nitelikli elektronik mühür sertifikası alan elektronik mühür sahibini temsil eden gerçek
kişinin kimliğini doğrulayabilmek için adli veya idari süreçler bağlamında gerekli tedbirleri
almakla yükümlüdür.
(2) ESHS; geçerlilik süresi sona eren nitelikli elektronik mühür sertifikalarını, nitelikli
elektronik mühür sertifika başvurusunda talep edilen bilgi, belge ve elektronik verileri, nitelikli
elektronik mühür sertifika yönetimine ilişkin tüm işlemlere, bu işlemlerin yapıldığı zamana ve
işlemleri yapan kişiye veya kişilere ait bilgileri içeren kaydı güvenliğini, gizliliğini, bütünlüğünü
ve erişilebilirliğini sağlayarak en az yirmi (20) yıl süreyle saklar.
(3) ESHS’nin elektronik mühür oluşturma verisinin çalınması, kaybolması, gizliliğinin
veya güvenilirliğinin ortadan kalkması ya da sertifika ilkelerinin değişmesi gibi elektronik mühür
sahibinin kusurunun bulunmadığı durumların sonucunda nitelikli elektronik mühür sertifikalarının
ESHS tarafından iptal edilmesi ve yenilenmesi halinde, bu işlemler için hiçbir ücret talep edilemez.
(4) Nitelikli elektronik mühür sertifika başvurularının alınması, oluşturulması,
yenilenmesi, iptal edilmesi ve yaşam döngüsünün yönetiminde, nitelikli elektronik sertifikalar ile
elektronik mühür sertifikaları arasındaki yapısal ve işlevsel farklılıklar nedeniyle uygulanamayan
hususlar dışında, Kanun ve ilgili ikincil düzenlemelerde nitelikli elektronik sertifikalar için
tanımlanmış süreç ve teknik kriterlere uyulması esastır.
(5) Nitelikli elektronik mühür sertifika başvurusunun alınması, oluşturulması,
yenilenmesi, iptal edilmesi gibi işlemler, Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında; ilgili başvuru sahibi
ile ESHS arasında akdedilen sözleşme veya taahhütname gibi yöntemlerle yapılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim
MADDE 15- (1) Kurum, ESHS’lerin bu Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin faaliyet ve
işlemlerini Kanun kapsamında re ’sen veya şikâyet üzerine 14/12/2011 tarihli ve 28142 sayılı
Resmî Gazete ’de yayımlanan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Denetim Çalışmalarına
İlişkin Yönetmelik uyarınca denetleyebilir veya denetletebilir.
Nitelikli elektronik mühür sertifika ücretleri
5 / 6
EK
MADDE 16- (1) ESHS, elektronik mühür sertifikalarına ilişkin sunduğu hizmetlerin
ücretleri belirlemekte serbesttir. Ancak Kurum rekabetçi ortam gerekleri veya elektronik mühür
sertifika sahiplerinin haklarının korunması amacıyla elektronik mühür ve elektronik mühür
sertifikaları ile ilgili hizmetlere ait tarifeler için ilgili Kurum mevzuatı çerçevesinde onaylama
süreci işletebilir, ücretlere alt ve üst sınır getirebilir.
İdari ücret
MADDE 17- (1) Kurum, ESHS’den elektronik mühür ve elektronik mühür sertifikalarına
ilişkin bir önceki yıla ait net satışlarının binde dördü (%0,4) kadar idari ücret alır. ESHS bu ücretin
tespit edilebilmesini teminen, sunmuş olduğu hizmetler ile bu hizmetlere ilişkin hesapları
ayrıştırır.
(2) İdari ücretin tamamı her takvim yılı nisan ayının sonuna kadar Kuruma ödenir.
İdari yaptırımlar
MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik ile belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi
halinde, 5070 sayılı Kanunun 18 inci ve 19 uncu maddeleri ile 15/2/2014 tarihli ve 28914 sayılı
Resmî Gazete ’de yayımlanan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar
Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu
Başkanı yürütür.
6 / 6
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.