BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU
KARARI
Karar Tarihi : 10.01.2023
Karar Sayısı : 2023/DK-TED/20
Gündem Konusu : Hizmet Kalitesi Yönetmelik ve Tebliğ Değişikliği
KARAR : Teknik Düzenlemeler Dairesi Başkanlığının
hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 6’ncı maddesini n birinci fıkrasının (u) bendi,
49 uncu maddesinin birinci fıkrası, 52’nci maddesinin ilk üç fıkrası, Mevzuat Hazırlama Usul ve
Esasları Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Teşkilât
Yönetmeliğinin 44’üncü maddesi ve ilgili diğer mevzuata istinaden;
Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına
Dair Yönetmelik Taslağı (Ek-1), Sabit İnternet Hizmet Kalitesi Tebliği Taslağı (Ek-2) ve Sabit
Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliği Taslağı’nın
(Ek-3) ve gerekçelerinin görüşleri alınmak üzere ilgili kamu kurumlarına gönderilmesi ve aynı
zamanda mezkur taslaklara ilişkin Kurum dışı görüşlerin alınabilmesini teminen 30 (otuz) gün süre
ile Kurum İnternet sitesinde yayımlanması hususlarına karar verilmiştir.
1/1
EK-1
ELEKTRONİK HABERLEŞME SEKTÖRÜNDE HİZMET KALİTESİ
YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK TASLAĞI
MADDE 1- 12/09/2010 tarihli ve 27697 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektronik
Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına
aşağıdaki bendler eklenmiştir.
y) Başarılı oturum açma oranı: Oturum açma denemesi sırasında bağlantının kurulduğu
ve internet servis sağlayıcı ağının çalışır vaziyette olduğu durumların, tüm oturum açma
denemelerine oranını,
z) Başarısız veri aktarım oranı: Başarısız veri aktarım sayısının, toplam veri aktarım
deneme sayısına oranını,
aa) Gecikme süresi: Geçerli bir IP adresine, Eko Talep/Cevap (Ping) mesajının gidip
gelmesi için geçen sürenin yarısını,
bb) Gecikme süresi standart sapması (Jitter) : Geçerli bir IP adresine, Eko Talep/Cevap
(Ping) mesajının gidip gelmesi için geçen sürenin yarısının standart sapması,
cc) Paket kaybı: Dosyaların ölçüm noktasından belirlenen hedefe gönderilmesi ve geri
alınmasında oluşan paket kaybını,
çç) Paket kaybı oranı: Kayıp paketin ölçüm süresinde gönderilen pakete oranı,
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
(2) Evrensel hizmet yükümlüsü sabit telefon hizmeti sunan işletmeciler Ek-1’deki, GSM
mobil telefon hizmeti sunan işletmeciler Ek-2’deki, internet servis sağlayıcılığı hizmeti sunan
işletmecilerden tebliğ veya Kurul kararı ile belirlenenler Ek-3’teki, son kullanıcılara hizmet
veren işletmecilerden tebliğ veya Kurul kararı ile belirlenenler Ek-4’teki, IMT-2000/UMTS
mobil telefon hizmeti sunan işletmeciler Ek-5’teki, elektronik haberleşme hizmeti sunan
işletmecilerden tebliğ veya Kurul kararı ile belirlenenler Ek-6’daki ölçütlere ilişkin hedeflere
uymakla ve verileri Kuruma göndermekle yükümlüdür.
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesi ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış,
diğer fıkra numaraları buna göre teselsül ettirilmiştir.
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
(başlık aynı)
(1) İşletmecinin bir takvim yılı içindeki herhangi bir raporlama döneminde hizmet
kalitesi ölçütlerine ilişkin bir veya daha fazla hedef değeri sağlayamaması ve bu duruma ilişkin
Kurul tarafından kabul edilen haklı bir neden olmaması halinde işletmeci bir defaya mahsus
yazılı olarak uyarılır ve ilgili raporlama döneminde hizmet kalitesi yükümlülüklerini yerine
getirmediği Kurum internet sayfasında bir ay süreyle duyurulur.
(2) İşletmecilerin birinci fıkra dışında, bu Yönetmelik ile belirlenen yükümlülükleri
yerine getirmemeleri halinde 15/02/2014 tarihli ve 28914 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri
uygulanır.
(3) İdari para cezaları ve diğer yaptırımlar Yönetmeliğin her bir eki için ayrı ayrı
değerlendirilerek uygulanır.
MADDE 5- Aynı Yönetmelikte yer alan EK-1, EK-2, EK-3, EK-4, EK-5 aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
1 / 5
EK-1
EK-1
(Evrensel Hizmet Yükümlüsü Sabit Telefon Hizmeti Sunan İşletmeciler)
İLGİLİ DÖNEM :
İŞLETMECİNİN ADI – ÜNVANI :
İŞLETMECİNİN YETKİLENDİRME TÜRÜ:
Hedef
Ölçüm
Hizmet Kalitesi Ölçütü İlgili Veriler Değerle
Değeri
r
Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %95’inin yerine
Bağlantı süresi …Gün ≤ 6
getirilmesinde geçen süre
Geçerli arıza sayısının toplam kullanılan abone hattı
Arıza bildirme oranı %... ≤ 2.2
sayısına oranı
Tüm geçerli arızaların en hızlı karşılanan % 95’inin
Arıza giderme süresi …Saat ≤ 90
giderildiği süre
Engelli Abonelere
Engelli aboneler tarafından bildirilen tüm geçerli
Yönelik Arıza giderme …Saat ≤ 48
arızaların en hızlı karşılanan % 95’inin giderildiği süre
süresi
Ulusal aramalarda arama blokaj oranı %… ≤ 1.5
Arama blokaj oranı
Uluslararası aramalarda arama blokaj oranı %... ≤ 2.5
Ulusal aramalar için ortalama kurulma süresi … Saniye ≤ 3
Aramanın kurulma süresi
Uluslararası aramalar için ortalama kurulma süresi … Saniye ≤ 7
Çalışır durumdaki
ankesörlü telefonların Çalışır durumdaki ankesörlü telefon oranı %... ≥ 95
oranı
EK-2
(GSM Mobil Telefon Hizmeti Sunan İşletmeciler)
İLGİLİ DÖNEM :
İŞLETMECİNİN ADI – ÜNVANI :
İŞLETMECİNİN YETKİLENDİRME TÜRÜ:
Hizmet Kalitesi Ölçüm Hedef
İlgili Veriler
Ölçütü Değeri Değerler
Arama başarısızlık Arama başarısızlık sayısının toplam başarılı arama
%... ≤ 2
oranı girişimi sayısına oranı
Arama blokaj oranı Bloke edilmiş aramaların, toplam aramalara oranıdır %... ≤ 5
Aramanın kurulma En kısa sürede kurulan %95’lik aramanın kurulum
süresi süresi … Saniye ≤ 10
Ortalama kanaat değeri Kullanıcı tarafından algılanan ses kalitesi değeri MOS ≥ 3,5/5
Uçtan uca kısa mesaj teslim süresi içerisinde başarılı bir
şekilde iletilen KMH sayısının gönderilen toplam KMH %… ≥ 95
KMH tamamlanma sayısına oranı
oranı*
KMH için yapılan gözlem sayısı ve gözlemin yapıldığı … Adet
zaman aralığı … Dönem
Uçtan uca KMH teslim Uçtan uca en kısa sürede gönderilen %99’luk KMH’nin
… Saniye ≤ 15
süresi* teslim süresi
2 / 5
EK-1
EK-3
(İnternet Servis Sağlayıcılığı Hizmeti Sunan Yükümlü İşletmeciler)
İLGİLİ DÖNEM :
İŞLETMECİNİN ADI – ÜNVANI :
İŞLETMECİNİN YETKİLENDİRME TÜRÜ:
Hizmet Kalitesi Ölçütü İlgili Veriler Ölçüm Değeri Hedef Değer
≥ Duyurulan bağlantı
Veri aktarım hızı Ortalama veri aktarım hızı … (kbit/sn)
hızının %75
Gecikme süresi Ortalama gecikme süresi … milisaniye < 180 milisaniye
Gecikme süresi standart
Gecikme süresinin standart sapması
sapması (Jitter)
Kayıp paketin ölçüm süresinde
Paket kaybı oranı %... < 1
gönderilen pakete oranı
Başarılı oturum açma sayısının tüm
Başarılı oturum açma oranı %... > 95
oturum açma denemelerine oranı
Başarısız veri aktarım sayısının,
Başarısız veri aktarım oranı toplam veri aktarım deneme sayısına %... < 5
oranını,
Tüm taleplerin en hızlı karşılanan ≤Taahhüt edilen
Bağlantı süresi %95’inin yerine getirilmesinde geçen …Gün bağlantı süresi
süre …Gün
Tüm geçerli arızaların en hızlı
Arıza giderme süresi …Saat ≤ 96
karşılanan % 95’inin giderildiği süre
Engelli aboneler tarafından bildirilen
Engelli Abonelere Yönelik
tüm geçerli arızaların en hızlı …Saat ≤ 60
Arıza giderme süresi
karşılanan % 95’inin giderildiği süre
EK-4
(SON KULLANICILARA HİZMET VEREN İŞLETMECİLER)
İLGİLİ DÖNEM :
İŞLETMECİNİN ADI – ÜNVANI :
İŞLETMECİNİN YETKİLENDİRME TÜRÜ:
Hizmet Kalitesi Ölçütü İlgili Veriler Ölçüm Değeri Hedef Değerler
Sesli yanıt sistemi ana menüsünün
Ana menüde geçen süre (1) … Saniye ≤ 45
toplam süresi.
Alt menüde, çağrı merkezindeki
Alt menüde geçen süre gerçek kişiye bağlanma seçeneğinin … Saniye ≤ 20
sunulduğu ana kadar geçen süre.
Müşteri hizmetleri için 20 saniye içinde cevaplanan
%… ≥ 80
cevap verme süresi aramaların yüzdesi
Aylık toplam şikâyet sayısının … Adet
Tüketici şikâyeti sıklığı
toplam abone sayısına oranı %…
En kısa sürede sonuçlandırılan %
Tüketici şikâyetleri çözüm … Saat ≤ 24
80’lik dilim içerisindeki şikâyetlerin
süresi
çözüm süresi
1 Sesli yanıt sistemi kullanan işletmeci için geçerli ölçüt ve değerdir.
3 / 5
EK-1
EK-5
(IMT-2000/UMTS MOBİL HABERLEŞME HİZMETİ SUNAN İŞLETMECİLER)
İLGİLİ DÖNEM :
İŞLETMECİNİN ADI – ÜNVANI :
İŞLETMECİNİN YETKİLENDİRME TÜRÜ:
Ölçüm Hedef
Hizmet Kalitesi Ölçütü İlgili Veriler
Değeri Değerler
Arama başarısızlık sayısının toplam
Arama başarısızlık oranı %... ≤2
başarılı arama girişimi sayısına oranı
Bloke edilmiş aramaların, toplam
Arama blokaj oranı %... ≤5
aramalara oranı
Kullanıcı tarafından algılanan ses
Ortalama kanaat değeri MOS ≥3,5/5
kalitesi değeri
Uçtan uca kısa mesaj teslim süresi
içerisinde başarılı bir şekilde iletilen
%… ≥95
KMH sayısının gönderilen toplam KMH
KMH tamamlanma oranı* sayısına oranı
KMH için yapılan gözlem sayısı ve … Adet
gözlemin yapıldığı zaman aralığı … Dönem
Uçtan uca KMH teslim
Uçtan uca en kısa sürede gönderilen
süresi* … Saniye ≤15
%99’luk KMH’nin teslim süresi
Başarısız erişim teşebbüsü
Başarısız erişim oranı
sayısının tüm erişim teşebbüsü sayısına %... ≤5
(http)
oranın
İnternet sayfası indirme işlemi başlatılan
Başarısız veri indirme ancak tamamlanamayan indirme
%... ≤5
oranı (http) sayısının, başarılı olarak başlatılan
toplam indirme sayısına oranı
Tüm başarılı indirme işlemlerinin en
Kbit/sn ≥768
hızlı %95’inin ortalama veri aktarım hızı
Başarılı indirme işlemlerinin %99’unun
her biri için ortalama asgari veri aktarım Kbit/sn ≥256
Veri aktarım hızı (ftp)
hızı
Tüm başarılı gönderme işlemlerinin en
Kbit/sn ≥256
hızlı %95’inin ortalama veri aktarım hızı
* Ek-2 ve Ek-5’te yer alan KMH tamamlanma oranı ve uçtan uca KMH teslim süresi ölçütlerine ilişkin
hesaplama, bildirim ve değerlendirmeler GSM ve IMT-2000/UMTS şebekeleri için tek veri grubu olarak
dikkate alınacaktır.
4 / 5
EK-1
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğe EK-6 aşağıdaki şekilde eklenmiştir.
EK-6
(Elektronik Haberleşme Hizmeti Sunan İşletmeciler)
İLGİLİ DÖNEM :
İŞLETMECİNİN ADI – ÜNVANI :
İŞLETMECİNİN YETKİLENDİRME TÜRÜ:
Hizmet Kalitesi Ölçütü İlgili Veriler Ölçüm Değeri Hedef Değerler
Abone şikâyetlerinin olduğu fatura
Fatura şikâyeti oranı %… ≤ 1
sayısının toplam fatura sayısına oranı
Abone şikâyetlerinin olduğu ön
Ön ödemeli hatlarda kredi
ödemeli abone sayısının toplam ön %… ≤ 1
şikâyeti oranı
ödemeli abone sayısına oranı
MADDE 7 – (1) Bu Yönetmelik …/…/2023 tarihinde yürürlüğe girer.
5 / 5
EK-2
SABİT İNTERNET HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; yükümlü işletmecilerce elektronik haberleşme
altyapısı üzerinden sağlanan sabit internet hizmetine ilişkin hizmet kalitesi ölçüt ve hedef
değerlerinin tespiti ile ölçümlerinin yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, elektronik haberleşme altyapısı üzerinden sağlanan sabit
internet hizmetinin, ulusal ve uluslararası hizmet kalitesi standartlarına uygun olarak sunulması
amacıyla hizmet kalitesi ölçüt ve hedef değerlerinin belirlenmesi, ölçümlerinin yapılması ile
denetimine ilişkin usul ve esasları kapsar.
(2) Mobil elektronik haberleşme altyapısı üzerinden sağlanan internet hizmetleri bu
Tebliğin kapsamı dışındadır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ, 12/9/2010 tarihli ve 27697 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Elektronik Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Abone: Bir işletmeci ile elektronik haberleşme hizmetinin sunumuna yönelik olarak
yapılan bir sözleşmeye taraf olan gerçek ya da tüzel kişiyi,
b) Abone hattı: Abone ile taşıma şebekesi arasındaki bağlantıyı sağlayan işletmeci
sorumluluğundaki şebeke bileşenlerini,
c) Adrese Dayalı İnternet Hızı: Ulusal adres veritabanı desenine göre hizmet verilecek adres
ve ilgili adreste sunulacak hizmete ilişkin bina içi tesisatı da dahil olmak üzere taahhüt edilen en
düşük veri aktarım hızını,
ç) Arıza giderme süresi: Arızanın bildirildiği andan hizmetin tam olarak sunulmaya
başlandığı ana kadar geçen ve saat cinsinden ölçülen süreyi,
d) Bağlantı süresi: İşletmecinin geçerli bir bağlantı talebi aldığı andan, aboneye hizmetin
çalışır durumda verildiği ana kadar geçen, takvim günü cinsinden ölçülen ve iptal edilmiş taleplerin
ölçümlere dahil edilmediği süreyi,
e) Başarılı oturum açma oranı: Oturum açma denemesi sırasında bağlantının kurulduğu ve
internet servis sağlayıcı ağının çalışır vaziyette olduğu durumların, tüm oturum açma denemelerine
oranını,
f) Başarısız veri aktarım oranı: Başarısız veri aktarım sayısının, toplam veri aktarım deneme
sayısına oranını,
g) Elektronik haberleşme: Elektriksel işaretlere dönüştürülebilen her türlü işaret, sembol,
ses, görüntü ve verinin kablo, telsiz, optik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, elektrokimyasal,
elektromekanik ve diğer iletim sistemleri vasıtasıyla iletilmesini, gönderilmesini ve alınmasını,
1 / 17
EK-2
ğ) Elektronik haberleşme hizmeti: Elektronik haberleşme tanımına giren faaliyetlerin bir
kısmının veya tamamının hizmet olarak sunulmasını,
h) Engelli abone: Özür oranı %40 ve üzerinde olan ve işletmecinin sisteminde kayıtlı
aboneleri,
ı) ETSI: Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsünü,
i) Gecikme süresi: Geçerli bir IP adresine, Eko Talep/Cevap (Ping) mesajının gidip gelmesi
için geçen sürenin yarısını,
j) Gecikme süresi standart sapması (Jitter) : Geçerli bir IP adresine, Eko Talep/Cevap (Ping)
mesajının gidip gelmesi için geçen sürenin yarısının standart sapmasını,
k) Hız profili: İnternet paket grupları içinde indirme-gönderme hız ikililerinde bağlantı
çeşitleri (fiber internet, xDSL, kablo internet gibi) aynı olanları,
l) İSS: İnternet servis sağlayıcısını,
m) İşletmeci: Yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya
elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve altyapısını işleten şirketi,
n) Kullanıcı: Aboneliği olup olmamasına bakılmaksızın elektronik haberleşme
hizmetlerinden yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi,
o) Kurul: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu,
ö) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu,
p) Ölçüm dönemi: Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim aylarının birinci günleri ile başlayan üçer
aylık zaman dilimini,
r) Ölçüm noktası: İnternet hizmet kalitesinin ölçülmesi için tercih edilen abone noktasını,
s) Ölçüt: Hizmetin kapsamı ve sınırları belirlenmiş ölçülebilir özelliğini,
ş) Örnekleme: Elektronik haberleşme şebekesi üzerinden internet servis hizmeti sunulan
kullanıcıların aldığı hizmet kalitesini temsil edebilecek kullanıcılarını,
t) Paket kaybı: Belirlenmiş test dosyasının ölçüm noktasından belirlenen hedefe
gönderilmesi ve geri alınmasında oluşan paket kaybını,
u) Paket kaybı oranı: Kayıp paketin ölçüm süresinde gönderilen pakete oranı,
ü) Sabit internet hizmeti: Kurum tarafından yetkilendirilmiş işletmeciler tarafından bakır
kablo, fiber optik kablo ve benzeri kablolar üzerinden sunulan internet hizmetini,
v) Veri aktarım hızı: Belirlenmiş test dosyasının kullanıcı ekipmanı ile test sunucusu
arasında indirilmesinde ve/veya gönderilmesinde tespit edilen hızı,
y) Yükümlü işletmeci: Sabit internet hizmet kalitesine ilişkin ölçümleri yapmakla veya
yaptırmakla yükümlü kılınan işletmeciyi,
ifade eder.
(2) Bu Tebliğde geçen ve yukarıda yer almayan tanımlar için ilgili mevzuatta yer alan
tanımlar geçerlidir.
2 / 17
EK-2
İKİNCİ BÖLÜM
Örnekleme Yöntemi, Ölçüm Bölgelerinin Tespiti ve Örnekleme Yöntemiyle Ölçümü
Yapılacak Hizmet Kalitesi Ölçütleri
Örnekleme yöntemi ve ölçüm bölgelerinin tespiti
MADDE 5– (1) Örnekleme yapılırken, 7 nci, 8 inci, 9 uncu, 10 uncu ve 11 inci maddelerde
belirtilen her bir ölçüm için gözlem sayısının belirlenmesinde Ek-2, gözlem yerinin
belirlenmesinde ise Ek-3 kullanılır. Söz konusu ölçümler, Ek-4’te yer alan kuruluma göre yapılır.
(2) Örnekleme yöntemiyle ölçümü yapılacak hizmet kalitesi ölçütlerinin her biri için yeterli
sayıda ölçüm alınır. Ölçüm noktasında her bir ölçüte ilişkin ölçüm değerlerinde oluşan
varyasyonlar dikkate alınarak ölçümün temsil düzeyi istenilen seviyede tutulur.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasına göre yapılan ölçümler, ölçüm döneminde yer alan her bir
ay için örnekleme esasına dayalı test bağlantısı gözlemleri üzerinden yapılır. Ölçüm cihazlarındaki
herhangi bir arıza nedeniyle ölçüm alınamaması durumunda en geç 15 gün içerisinde yükümlü
işletmeci tarafından tespit edilerek müdahale edilir. Tespit tarihinden itibaren en geç 1 ay içerisinde
arıza giderilir.
(4) Yükümlü işletmeciler hizmet verdiği toplam abone sayısının %2’sinden fazlasına sahip
olan hız profillerine ilişkin ölçümleri ayrı ayrı gruplandırarak raporlandırır. Ölçümü yapılan profile
ilişkin abonelik sayısının 1000’den az olduğu illerde işletmecinin ölçüm yapma zorunluluğu
bulunmaz.
(5) Dördüncü fıkraya göre ilk kez yükümlü olunan hız profilleri için, işletmeciler toplam
abone sayısının %2’sine ulaştıkları ayı takip eden üç ay içinde bu hız profiline ilişkin ölçümleri
yapmaya başlar.
(6) Sonuçların tüm trafiği temsil etmesi amacıyla gözlem zamanları gerçek trafik yoğunluğu
ile orantılı olarak seçilir. Gözlemler, gerçek trafik yoğunluğu ile orantılı yapılmadığı durumlarda
düzenli aralıklarla yapılır ve sonuçlar gerçek trafik verilerine göre ağırlıklandırılır.
(7) İşletmeciler hizmet verdiği toplam abone sayısının %2’sinin altına düşen hız profillerine
ilişkin ölçümleri yapmaktan ilgili aydan itibaren muaf olur.
8) Örnekleme yapılırken her bir sabit internet hizmeti sunulan bağlantı teknolojisinin türüne
(xDSL internet, fiber internet, kablo internet ve benzeri) göre ölçümler ayrı ayrı yapılarak
raporlandırılır.
(9) Örnekleme planı aşağıdaki hususları içerecek şekilde hazırlanır:
a) Sekizinci fıkrada belirtilen her bir bağlantı teknolojisinde (xDSL internet, fiber internet,
kablo internet ve benzeri) abone dağılımlarına göre örnekleme yapılır.
b) Dördüncü fıkraya göre yapılan hız profili ölçümlerinde yükümlü olunan her bir hız profili
için gözlem bölgeleri seçilir. Gözlem bölgelerinde sadece hizmet verilen hız profillerinde ölçüm
yapılır.
c) Gözlem bölgelerinde belirlenen ölçüm noktaları şebekenin ortalama uzunluğunu
yansıtacak nitelikte olmalıdır.
ç) Konut veya işyeri yoğunluğunun fazla olduğu yerlere dikkat edilerek ölçüm noktası
seçilmelidir. Gerçekte oluşan internet trafiği doğru şekilde tespit edilerek yansıtılmalıdır.
d) Kurumun talep etmesi halinde gözlem bölgeleri ve ölçüm noktaları değiştirilir.
3 / 17
EK-2
Örnekleme yöntemiyle ölçümü yapılacak hizmet kalitesi ölçütleri
MADDE 6– (1) Yükümlü işletmeci; veri aktarım hızı, gecikme süresi, gecikme süresi
standart sapması (jitter), paket kaybı oranı, başarılı oturum açma oranı ve başarısız veri aktarım
oranına ilişkin ölçümleri örnekleme yöntemiyle yapar.
(2) Yapılan ölçüm, söz konusu içeriğin tam ve eksiksiz aktarılması neticesinde geçerlilik
kazanır.
(3) Veri aktarım hızı, gecikme süresi, gecikme süresi standart sapması (jitter) , paket kaybı
oranı, başarılı oturum açma oranı ve başarısız veri aktarım oranı ölçütlerine ilişkin ölçümler FTP,
HTTP gibi farklı protokoller üzerinde yapılır.
Ortalama veri aktarım hızı
MADDE 7 – (1) Veri aktarım hızı ölçümünde kullanılacak dosyalar indirmede en az 15
Mbyte göndermede ise en az 5 Mbyte büyüklüğünde olmalıdır.
(2) Veri aktarım hızı; test dosyası boyutunun, tam ve hatasız aktarım için geçen aktarım
süresine bölünmesiyle Mbit/sn cinsinden hesaplanır. Aktarım süresi, erişim ağının aktarımı
başlatmak için gerekli bilgiyi aldığı anda başlar ve test dosyasının son verisini almasıyla sona erer.
(3) Veri aktarım hızına ilişkin ölçümler şunlardır:
a) İndirme için ortalama veri aktarım hızı,
b) İndirme için veri aktarım hızı standart sapması,
c) Tüm indirme işlemlerinin en hızlı %95’inin gerçekleştirilmesinde ulaşılan hız,
ç) Gönderme için ortalama veri aktarım hızı,
d) Gönderme için veri aktarım hızı standart sapması,
e) Tüm gönderme işlemlerinin en hızlı %95’inin gerçekleştirilmesinde ulaşılan hız,
f) İndirme işlemleri için yapılan gözlem sayısı,
g) Gönderme işlemleri için yapılan gözlem sayısı.
(4) Üçüncü fıkranın (c) ve (e) bentlerinde belirtilen ölçümler için Ek-1’de yer alan
açıklamalar dikkate alınır.
(5) Ortalama veri aktarım hızı ölçütüne eksik ve/veya hatalı aktarımlar dahil değildir.
Gecikme süresi ve gecikme süresi standart sapması (jitter)
MADDE 8 (1) Gecikme süresine ilişkin ölçümler şunlardır:
a) Gecikme süresi ortalaması
b) Gecikme süresi standart sapması (jitter)
c) Gecikme süresi için gözlem sayısı
(2) Gecikme süresi değeri milisaniyedir.
Paket kaybı oranı
Madde 9 (1) Paket kaybı oranı aşağıda verilen formüle göre hesaplanır.
Z= (D/N) x 100
Z: Paket kayıp oranı yüzdesi
4 / 17
EK-2
D: Ölçüm süresince kayıp paket sayısı
N: Ölçüm süresince iletilen toplam paket sayısı
(2) Paket kaybı ölçütü paket anahtarlamalı hizmetlerde uygulanır.
(3) Ölçüm cihazı ve test sunucusu arasında Eko Talep/Cevap mesajlarının gidip gelmesi
için geçen süre ölçülmelidir. Paketler üç saniye içinde gelmezse paket kaybı olarak değerlendirilir.
Başarılı oturum açma oranı
Madde 10 - (1) 10 saniyeden kısa sürede başarılı bir IP (dinamik veya statik olarak) adresi
elde edilerek veri alışverişine hazır olunması başarılı oturum olarak kabul edilir.
(2) Başarısız oturum açma denemesi başarısızlığın şebekeden veya İSS’den olmasına
bakılmaksızın hesaplanır.
Başarısız veri aktarım oranı
Madde 11 - (1) Test dosyasının tamamı hatasız olarak iletildiğinde başarılı veri aktarımı
olarak kabul edilir.
(2) Aktarım süresi 60 saniyenin üzerinde olan test dosyaları başarısız deneme olarak
nitelendirilir.
(3) Aktarım süresi, erişim ağının aktarımı başlatmak için gerekli bilgiyi aldığı anda başlar
ve test dosyasının son verisini almasıyla sona erer.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Verilerin Tamamı Üzerinden Ölçüm Yapılacak Hizmet Kalitesi Ölçütleri
Verilerin tamamı üzerinden ölçüm yapılacak hizmet kalitesi ölçütleri
MADDE 12 – (1) Bağlantı süresi ve arıza giderme süresine ilişkin hizmet kalitesi ölçümleri
verilerin tamamı üzerinden yapılır.
Bağlantı süresi
MADDE 13 – (1) Bağlantı süresi;
a) Tüm resmi tatiller de dâhil olmak üzere gün cinsinden ölçülür.
b) Abonelik sözleşmesinin imzalandığı andan itibaren başlar.
c) Abonenin işletmeciden birden fazla hizmet talep etmesi veya birden fazla yer için
bağlantı talebinde bulunması durumunda her bir hizmet talebi veya bağlantı talep edilen yer için
ayrı ayrı ölçülür.
(2) Bağlantı süresi ölçütüne;
a) İlk abonelik talebi,
b) Mevcut bir aboneliğin başka bir kullanıcıya devredilmesi,
c) Mevcut bir aboneliğe ilave olarak yeni bir abonelik talebi,
ç) Aboneye ilgili hizmetin sunulmasında kullanılan teknolojinin yenilenmesi
dahildir.
(3) Bağlantı süresi ölçütüne;
a) İptal edilen abonelik talepleri,
5 / 17
EK-2
b) Bir abonenin işletmecisini değiştirdiği ve bağlantı süresini bildirmekten sorumlu yeni
işletmecinin abone hattı olarak yerel ağa ayrıştırılmış erişim veya veri akış erişimi gibi toptan
erişim yöntemlerini kullandığı durumlar,
c) Abonenin bağlantı için ileri tarih talebinde bulunduğu veya kararlaştırılan zamanda
bağlantı yapılacak adreste bulunmadığı veya yanlış adres bildirildiği durumlar,
ç) Abonenin mülkiyetinde veya sorumluluğunda olan bir ekipmanı zamanında temin
etmediği veya bu ekipmanın yetersiz olduğu durumlar,
d) Bina içi tesisatın yetersiz olduğu durumlar,
e) Abonelik nakil talepleri
dahil değildir.
(4) Bağlantı süresine ilişkin ölçümler şunlardır:
a) Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %50’sinin yerine getirilmesinde geçen süre,
b) Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %95’inin yerine getirilmesinde geçen süre,
c) Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %99’unun yerine getirilmesinde geçen süre.
(5) Bağlantı süresi ölçütüne ilişkin ölçümler, ölçüm döneminde yer alan her bir ay için
verilerin tümü üzerinden, Ek-1’de verilen açıklamalar dikkate alınarak yapılır.
(6) Fiber internet, xDSL, kablo internet gibi bağlantı çeşitleri için verilen hizmetlere ilişkin
bağlantı süreleri ayrı ayrı sınıflandırılarak raporlanır.
(7) Aboneliğin tesisi için ileri tarih üzerinde anlaşma yapılmışsa kararlaştırılan zaman ile
aboneliğin tesis edildiği zaman kayıt altına alınır.
(8) Engellilerin abonelik taleplerinin karşılanmasına öncelik verilir.
(9) Bağlantı süresine ilişkin raporlamalarda, ilgili ayda işletmecinin aboneye hizmeti çalışır
durumda verdiği bütün kayıtlar esas alınarak hesaplama yapılır.
Arıza giderme süresi
MADDE 14 – (1) Arıza giderme süresi ölçütüne;
a) Abonenin arıza giderimi için ileri tarih talebinde bulunduğu veya üzerinde anlaşılan
zamanda adreste bulunmadığı veya aboneye ulaşılamadığı durumlar,
b) İşletmecinin arızanın giderilip giderilemediği konusunda bilgi alamadığı ara bağlantı
yapılan şebekelerden kaynaklanan arızalar,
c) Abone mülkiyetinde bulunan cihaz kaynaklı ve abone sorumluluğunda bulunan tesisat
kaynaklı arızalar,
ç) Doğal afet, terör vb. olaylar ve kamu kurumlarının çalışmaları sonucu oluşan arızalar,
d) Özel anlaşmalar ile arıza müdahale süresinin taahhüt edildiği aboneliklerdeki arızalar,
dahil değildir.
(2) İşletmeci arıza giderme ölçütüne dahil etmediği arızanın, birinci fıkranın (a), (b), (c),
(ç) veya (d) bentlerinden en az birine uygun nitelikte olduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
(3) Arıza giderme süresine ilişkin ölçümler şunlardır:
a) Tüm geçerli arızaların en hızlı karşılanan %80’inin giderildiği süre.
6 / 17
EK-2
b) Tüm geçerli arızaların en hızlı karşılanan %95’inin giderildiği süre.
c) Engelli aboneler tarafından bildirilen tüm geçerli arızaların en hızlı karşılanan %95’inin
giderildiği süre.
(4) Raporlamalarda arızanın bildirim tarihine bakılmaksızın, ölçüm döneminde giderilen
arızalar dikkate alınır.
(5) Abonenin arıza giderimi için ileri tarih talebinde bulunduğu veya özel anlaşmalar ile
arıza müdahale süresinin taahhüt edildiği aboneliklerdeki arızaların giderilmesi süreleri ayrı ayrı
sınıflandırılır.
(6) Engelli abonelere ait aboneliklere ilişkin yapılan arıza bildirimlerine öncelik verilerek
arıza en kısa sürede giderilir.
(7) Kullanıcıların arıza bildirimi, resmi tatiller dahil olmak üzere haftanın yedi günü ve
yirmi dört saat boyunca alınır ve resmi tatil günleri de ölçüm süresine dahil edilir.
(8) Arıza giderme süresi ile ilgili ölçümler, ölçüm döneminde yer alan her bir ay için
verilerin tümü üzerinden, Ek-1’de belirtilen açıklamalar dikkate alınarak yapılır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Adrese Dayalı İnternet Hızı
Adrese Dayalı İnternet Hızı
MADDE 15 - (1) Sabit internet hizmeti sunan işletmecilerin tamamı abonelik
sözleşmesinde sağlayacağı adrese dayalı internet hızını 28.10.2017 tarihli ve 30224 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliğinin
ilgili hükümleri çerçevesinde taahhüt eder.
(2) Abonelik sözleşmesinde belirtilen adrese dayalı internet hızı XDSL (FTTC dahil) için
duyurulan bağlantı hızının % 75’inden, fiber optik (FTTB, FTTH ve FTTR) ve Kablo TV (HFC
tabanlı DOCSIS teknolojileri) için duyurulan bağlantı hızının %85’inden daha düşük olamaz.
(3)Abone, Kurum tarafından belirlenen hız ölçüm aracı ile veri aktarım hızını ölçebilir.
a) Abone, Kurumun belirleyeceği hız ölçüm aracını etkinleştirir. Süreç abone tarafından hız
ölçüm aracının tetiklenmesi ile başlar.
b) İlk ölçümün abone tarafından tetiklenmesinden sonra diğer ölçümler hız ölçüm aracı
tarafından otomatik olarak yapılır.
c) Yapılacak toplam ölçüm sayısı ve ölçümün hangi zaman aralıklarıyla yapılacağı Kurum
tarafından belirlenecek olup en az 10 ölçüm yapılması esastır.
ç) En az 10 ölçümün 3 gün boyunca tamamlanamaması durumunda ölçüm başarısız olarak
kabul edilir. Bu durumda abone tarafından yeni bir ölçüm süreci başlatılabilir.
d) Ölçümün sonucu, hız ölçüm aracı tarafından farklı zamanlarda alınan en az 10 ölçümün
ortalaması olarak hesaplanır ve aboneye ortalama veri aktarım hızı sonucu bildirilir.
e) Ölçüm sonucunun, adrese dayalı internet hızından daha küçük olması halinde abone
ölçüm sonucu ile 15 gün içinde İSS’ye başvuruda bulunabilir.
7 / 17
EK-2
f) Abone başvurusundan itibaren 1 ay içerisinde İSS, abone modeminden veri aktarım hızını
ölçebilir. Ölçüm sonucunun adrese dayalı hızdan düşük olmaması halinde aboneye ölçüm sonucu
raporlanır.
g) Abonenin işletmeciye başvurduğu tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde işletmeci
tarafından abone modeminden veri aktarım hızının ölçülmemesi halinde abone ölçüm sonucu
geçerli kabul edilir.
(4) İşletmecinin 1 aylık süre içerisinde abone modeminden veri aktarım hızını ölçmemesi
halinde veya yaptığı hız ölçümünde adrese dayalı internet hızını sağlayamaması durumunda
28.10.2017 tarihli ve 30224 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektörüne
İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.
(5) Kurum tarafından geliştirilen hız ölçüm aracının İSS sunucuları ile iletişimi, işlerliği,
uyumu ve idamesi ile ihtiyaç halinde geliştirilmesinden hizmet kalitesi yükümlüsü ve taahhütlü
abonelik sahibi İSS’ler sorumludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yükümlülükler, Denetim, İdari Para Cezaları ve Diğer Yaptırımlar
Yükümlülükler
MADDE 16 – (1) Kurum tarafından yayımlanan Üç Aylık Pazar Verileri Raporunda yıl
sonu verilerinin yer aldığı dördüncü çeyrek için belirlenen İSS abone sayısına göre pazar payı %4
(yüzde dört) ve üzerinde olan İSS’ler ve Kurumla görev sözleşmesi imzalamak suretiyle kablo
internet hizmeti sunan işletmeciler, bu Tebliğin Ek-5’inde yer alan tablodaki ölçütlere ilişkin
ölçümleri yapmakla ve belirlenen hedef değerleri ölçüm döneminde yer alan her bir ay için
sağlamakla yükümlüdür. İlk kez yükümlü olacak işletmeciler, dördüncü çeyrek Üç Aylık Pazar
Verileri Raporunun yayımlanma tarihinden altı ay sonraki ilk ölçüm döneminden itibaren yükümlü
duruma gelir. Eğer işletmeci daha önce yükümlü olmuş ve ardından yükümlülük kalkmışsa sonraki
dönemlerde tekrar yükümlü duruma gelince dördüncü çeyrek Üç Aylık Pazar Verileri Raporunun
yayımlanma tarihinden üç ay sonraki ilk ölçüm döneminden itibaren yükümlü olur.
(2) Birinci fıkraya göre yükümlü olan işletmeciler; her yılın Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim
ayının sonuna kadar bir önceki ölçüm dönemine ilişkin olarak yapılan hizmet kalitesi ölçümlerini
Ek-5’te verilen tabloyu da içeren bir rapor hazırlayarak Kuruma gönderir.
(3) Dördüncü çeyrek Üç Aylık Pazar Verileri Raporunun bir ölçüm döneminin içinde
yayımlanarak işletmecinin yükümlülüğünün sona ermesi durumunda işletmeci söz konusu döneme
ait hizmet kalitesi ölçümlerini tamamlayarak bu döneme ilişkin raporu Kuruma gönderir.
(4) Kurum, hizmet kalitesi ölçümlerine ilişkin raporların tamamını veya bir bölümünü
yayımlama ve/veya yayımlatma yetkisine sahiptir. Kurum, her bir ölçüm dönemine ilişkin yükümlü
işletmeci tarafından Kuruma gönderilen hizmet kalitesi raporunu bir yıl boyunca yükümlü
işletmecinin internet ana sayfasından hizmet kalitesi ölçümleri bağlantısı aracılığıyla erişilebilecek
şekilde yayımlatabileceği gibi söz konusu raporları kendi internet sayfasında da yayımlayabilir.
(5) Birinci fıkraya göre yükümlü olan işletmeciler; hizmet kalitesi ölçümlerine ilişkin olarak
raporlanan bilgilerin doğruluğunu sağlar, ilgili kayıtları en az on iki ay süreyle muhafaza eder ve
talep edildiğinde Kuruma verir.
(6) Birinci fıkraya göre yükümlü olan işletmeciler; ölçümlere ilişkin ilgili mevzuatta yer
almayan hususlarda ETSI ES 202 057-1 ve ETSI EG 202 057-4 sayılı standartların güncel
sürümlerini esas alır.
8 / 17
EK-2
Denetim
MADDE 17 – (1) Kurum, 16 ncı maddenin birinci fıkrasına göre yükümlü olan işletmeciler
tarafından bildirilen ve yayımlanan hizmet kalitesine ilişkin bilgilerin doğruluğunu veya yükümlü
işletmecilerin belirlenen hedef değerlere uyum sağlayıp sağlamadıklarını re'sen veya kendisine
intikal eden ihbar veya şikâyet üzerine denetleyebilir veya denetletebilir, konu ile ilgili olarak
gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi talep edebilir.
İdari para cezaları ve diğer yaptırımlar
MADDE 18 – (1) İşletmecinin bu Tebliğ kapsamındaki yükümlülüklerini yerine
getirmemesi durumunda 12/9/2010 tarihli ve 27697 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik
Haberleşme Sektöründe Hizmet Kalitesi Yönetmeliğinin idari para cezaları ve diğer yaptırımlar
başlıklı 9 uncu maddesi hükümleri uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten kaldırılan Tebliğ
MADDE 19 – (1) 17/02/2012 tarihli ve 28207 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnternet
Servis Sağlayıcılığı Hizmeti Sunan İşletmecilere İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 20 – (1) Bu Tebliğ ../../2023 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 21 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu Başkanı
yürütür.
9 / 17
EK-2
Ek-1
“En Hızlı Karşılanan %” ve “En Hızlı %” İfadelerini İçeren
Ölçümlere İlişkin Açıklama
Bu ek, Tebliğde tanımlamış olan bazı ölçümlerde geçen “En Hızlı Karşılanan %” ve “En
Hızlı %” ifadelerinin açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Söz konusu ifadelerin yer aldığı ölçümlerde, ilgili ölçütte gözlemlenen olaylar ile ölçülen
değerleri içeren ve bağlantı süresi için küçükten büyüğe, veri aktarım hızı için ise büyükten küçüğe
doğru sıralanan bir liste oluşturulur.
Gözlem sayısının istenilen yüzdesi, diğer bir ifade ile % x’i belirlenir. Elde edilen sonuçta
tam sayı olmayan değerler bir üst sayıya tamamlanır.
Listede elde edilen sayı değerindeki sırada yer alan gözleme ilişkin ölçüm değeri
hesaplanması istenilen değerdir.
Örnek: Tüm indirme işlemlerinin en hızlı %95’inin gerçekleştirilmesinde ulaşılan hıza
ilişkin hesaplama
• Bir ölçüm döneminde herhangi bir aya ait indirme işlemleri ve hızları Tablo 1’de verilmiştir.
Tablo 1: İlgili ölçüm ayında gelen indirme işlemleri ve hızları
İndirme Hız (kbit/sn) İndirme İndirme
Hız (kbit/sn) Hız (kbit/sn)
işlemi İşlemi İşlemi
A 121 D 211 Ğ 210
B 133 E 213 H 78
C 101 F 83 I 97
Ç 78 G 101 İ 127
• İndirme işlemi hızlarına göre büyükten küçüğe Tablo 2’deki gibi sıralanır.
Tablo 2: Sıralanmış indirme işlemleri ve hızları
İndirme İndirme İndirme
Sıra Hız (kbit/sn) Sıra Hız (kbit/sn) Sıra Hız (kbit/sn)
İşlemi İşlemi İşlemi
1. E 213 5. İ 127 9. I 97
2. D 211 6. A 121 10. F 83
3. Ğ 210 7. C 101 11. H 78
4. B 133 8. G 101 12. Ç 78
• Gözlem sayısı olan 12’nin %95’i hesaplanır. 12.(0,95) = 11,4 ≈ 12 elde edilir.
Tablo 2’de 12inci sırada yer alan “Ç” talebine ilişkin “78” değeri hesaplanmak istenen değerdir.
10 / 17
EK-2
Ek-2
Gözlem Sayısının Belirlenmesinde Kullanılacak Yöntem
Bu Tebliğde, belirli ölçütler için hizmet kalitesi ölçümlerinin örnekleme üzerinden
yapılmasına imkân tanınmıştır. Söz konusu ölçümlerde örnekleme yapılması durumunda elde
edilen sonuçların istatistikî olarak bütünü temsil edebilmesi için yapılması gereken en az gözlem
sayılarının belirlenmesi gerekmektedir. Gözlem sayılarının belirlenmesinde kullanılan yöntem
ölçümün nicel (hız veya süre gibi) veya nitel (yüzde veya oran gibi) unsurlar içermesine bağlı
olarak değişiklik göstermektedir. Tebliğde yalnızca nicel ölçümlerde örnekleme kullanılması söz
konusu olduğundan nitel ölçümler için hesaplama yöntemleri açıklanmamıştır.
Nicel ölçümler için gözlem sayısının belirlenmesi
İlgili ölçütler altında tanımlamış olan “veri aktarım hızı” gibi nicel ölçümler için örnekleme
yapılması durumunda, gözlem sayısı aşağıdaki formül ile ifade edilmektedir.
𝑧 2−𝛼⁄2 𝑠 2
𝑛 = 1 .( )
𝑎2 ort(𝑥)
Söz konusu formülde;
n: Yapılması gereken en az gözlem sayısını,
z1-/2: Standart normal dağılımın 1- güven aralığındaki değerini,
s: Yapılan ölçüme ilişkin beklenen standart sapmayı,
ort(x): Yapılan ölçüme ilişkin beklenen aritmetik ortalamayı,
a: Anlamlılık düzeyini
ifade etmektedir.
Hesaplamalarda %95 güven aralığına karşılık gelen z1-/2 değeri için 1,96 anlamlılık
düzeyi için 0,02 alınacak olup, gözlem sayısı aşağıdaki formül ile hesaplanacaktır. Elde edilen
sonuçta tamsayı olmayan ifadeler bir üst tamsayıya yuvarlanacaktır.
𝑠 2
𝑛 = 9604.( )
ort(𝑥)
Hesaplamalarda kullanılan standart sapma ve ortalama değerlerinin bir önceki aya ilişkin
verilerden hareketle belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu değerlerin bulunmaması durumunda,
ilk aya ilişkin ölçüm için standart sapma ve ortalama değerleri 50 adet gözlem yapılarak belirlenir.
Ortalama ve standart sapma aşağıdaki formüllerle hesaplanabilmekle birlikte, veri yoğunluğu
nedeniyle, hesaplamalarda yazılım kullanımı tavsiye edilmektedir.
𝑛 𝑛
1 1
ort(𝑥) = ∑𝑥 𝑠 = √ ∑
𝑛 𝑖 𝑛−1
𝑖=1 𝑖=1
Hesaplamalar sonucunda elde edilen “n” değeri yapılması gereken en az gözlem sayısını
belirtmekte olup, gözlem sayısının artırılması örnekleme ile elde edilen değerlerin bütünü temsil
etme düzeyini artırmaktadır.
11 / 17
EK-2
Örnek: Veri aktarım hızı ölçütünde, indirme için ortalama veri aktarım hızı ölçümüne
ilişkin gözlem sayısının hesaplanması
Temmuz ayında indirme için ortalama veri aktarım hızı ölçümüne ilişkin gerekli gözlem
sayısı hesaplanmak istenmektedir. Bu durumda gözlem sayısı hesabında kullanılmak üzere ilgili
ölçümün, Haziran ayındaki aritmetik ortalama ve standart sapma değerlerine ihtiyaç
duyulmaktadır. İlk kez ölçüm yapılması nedeniyle söz konusu verilerin bulunmadığı varsayılarak,
aritmetik ortalama ve standart sapma yapılan 50 adet ön gözlem üzerinden belirlenecektir. Söz
konusu gözlem değerlerinin Tablo 3’te verildiği gibi olduğu varsayılmaktadır.
Tablo 3: Ön gözlem sonuçları
Gözlem Ort.Hız Gözlem Ort.Hız Gözlem Ort.Hız Gözlem Ort.Hız Gözlem Ort.Hız
(kbit/sn.) (kbit/sn.) (kbit/sn.) (kbit/sn.) (kbit/sn.)
1. 178 11. 111 21. 93 31. 110 41. 121
2. 201 12. 132 22. 104 32. 107 42. 149
3. 206 13. 151 23. 117 33. 99 43. 156
4. 78 14. 164 24. 125 34. 85 44. 132
5. 73 15. 180 25. 147 35. 87 45. 155
6. 91 16. 174 26. 167 36. 137 46. 169
7. 101 17. 155 27. 131 37. 123 47. 147
8. 83 18. 191 28. 120 38. 145 48. 195
9. 95 19. 180 29. 119 39. 189 49. 140
10. 94 20. 77 30 190 40. 203 50. 125
Söz konusu değerlere ilişkin aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri aşağıdaki gibi
hesaplanır.
ort(𝑥) = 1 ∑𝑛 𝑥 = 1 .6802 = 136,04𝑠 = √ 1 ∑𝑛
𝑛 𝑖=1 𝑖 50 𝑛−1 𝑖=1
Elde edilen aritmetik ortalama ve standart sapma değerlerinden hareketle gerekli en az
gözlem sayısı aşağıdaki gibi hesaplanır.
2 2
𝑠 38,04346
𝑛 = 9604.( ) = 9604.( ) = 751,067 ≈ 752
ort(𝑥) 136,04
Temmuz ayında indirme için ortalama veri aktarım hızı ölçümü ile ilgili olarak en az 752
gözlem yapılması gerekmektedir.
12 / 17
EK-2
Ek-3
Gözlem Yerlerinin Belirlenmesinde Kullanılacak Yöntem
Bu Tebliğde belirli ölçütler için hizmet kalitesi ölçümlerinin örnekleme üzerinden
yapılmasına imkan tanınmıştır. Söz konusu ölçümlerde örnekleme yapılması durumunda elde
edilen sonuçların istatistiki olarak bütünü temsil edebilmesi için gözlem yerlerinin belirlenmesi
gerekmektedir.
Ölçüm bölgesi belirlenirken Tablo 4’te verilen il grupları dikkate alınır. Seçim turlar
halinde yapılır. Tablodaki illerden hizmet verilmeyen iller seçime dahil edilmez. Yükümlü
işletmecinin binden daha az sayıda aboneliği bulunan illerde ölçüm yapma zorunluluğu
bulunmamaktadır. Bin abonelik üstü olan illerden en az 10 ölçüm bölgesinin belirlenmesi zorunlu
olmakla birlikte, ölçüm bölgesi sayısının artırılması örnekleme ile elde edilen değerlerin bütünü
temsil etme düzeyini artırmaktadır.
Her turda 1’inci gruptan başlanarak her gruptan bir adet il ölçüm bölgesi olarak seçilir. Eğer
gruplardan herhangi birindeki illerin hiçbirinde faaliyet gösterilmiyor ise ya da gruptaki illerde bin
aboneliğin altında abonelik bulunuyorsa bin abonelik üstü olan bir sonraki gruptan il seçimi yapılır.
Toplam ölçüm bölgesi tamamlanana kadar turlar yenilenir.
Tablo 4: İl grupları
1. Grup 2. Grup 3. Grup 4. Grup 5. Grup
İstanbul Konya Aydın Batman Karaman
Ankara Antalya Denizli Yozgat Kırşehir
İzmir Gaziantep Sakarya Çanakkale Karabük
Bursa Mersin Muğla Osmaniye Erzincan
Adana Şanlıurfa Tekirdağ Şırnak Yalova
Kocaeli Erzurum Giresun Bilecik
Diyarbakır Trabzon Isparta Sinop
Hatay Eskişehir Muş Bartın
Manisa Mardin Edirne Çankırı
Samsun Malatya Aksaray Iğdır
Kayseri Ordu Kastamonu Artvin
Balıkesir Afyonkarahisar Niğde Gümüşhane
Kahramanmaraş Sivas Uşak Kilis
Van Tokat Düzce Ardahan
Zonguldak Kırklareli Tunceli
Adıyaman Bitlis Bayburt
Kütahya Amasya
Elazığ Rize
Çorum Kars
Ağrı Siirt
Nevşehir
Kırıkkale
Bolu
Hakkari
Bingöl
Burdur
13 / 17
EK-2
Ölçüm bölgeleri işletmeci tarafından belirlenebileceği gibi Kurum tarafından da
belirlenerek işletmecilere bildirilebilir. İşletmeci, bir hız profili ölçümünde belirlediği bölgelerde
değişiklik yapabilmek için gerekçesiyle birlikte Kuruma bildirir. İşletmeci, ölçüm bölgesini
Kurumun onay vermesi halinde değiştirebilir. Belirlenen ölçüm bölgeleri hizmet kalitesi
raporlarında yer alır.
Örnek: Gözlem yerlerinin belirlenmesi:
Bir işletmecinin, Temmuz, Ağustos, Eylül ölçüm döneminde, veri aktarım hızı ölçütüne
ilişkin ölçümleri örnekleme üzerinden yapmak istediği ve toplamda 12 ölçüm bölgesi kullanmayı
planladığı varsayılmaktadır. Yapılacak gözlemlerin yerleri aşağıdaki gibi tespit edilir.
• Ölçüm bölgesi sayısı 12 olarak belirlenir.
• Birinci turda her bir gruptan bir il olmak üzere toplam 5 il seçilir.
1. Grup 2. Grup 3. Grup 4. Grup 5. Grup
İstanbul Antalya Erzurum Yozgat Iğdır
• İkinci turda her bir gruptan bir il olmak üzere toplam 5 il daha seçilir.
1. Grup 2. Grup 3. Grup 4. Grup 5. Grup
İstanbul Antalya Erzurum Yozgat Iğdır
Ankara Kayseri Trabzon Hakkâri Sinop
• Üçüncü turda 2 il daha seçilerek toplam ölçüm bölgesi sayısı 12’ye tamamlanır.
1. Grup 2. Grup 3. Grup 4. Grup 5. Grup
İstanbul Antalya
Erzurum Yozgat Iğdır
Ankara Kayseri
Trabzon Hakkâri Sinop
Bursa Samsun
Söz konusu işletmeci Temmuz, Ağustos, Eylül döneminden başlayarak ilgili hız
profillerinde sonraki dönemlerde de veri aktarım hızı ölçütüne ilişkin ölçümlerinde örneklemede
kullanacağı gözlemleri yukarıdaki tabloda verilen illerden alacaktır.
14 / 17
EK-2
Ek-4 Ölçüm Kurulumu
Bu ek ilgili ölçütler altında tanımlanmış olan ölçümler için örnekleme esasına dayalı test
bağlantıları yapılırken dikkate alınacak hususları içermektedir. İnternet erişimini meydana getiren
şebeke kısımlarının genel yapısı Şekil1’de, test bağlantıları yapılırken kullanılacak ölçüm
kurulumu ise Şekil 2’de verilmiştir.
Şekil 1: İnternet erişimine ilişkin elemanlar ve şebeke kısımları
Şekil 2: Ölçüm kurulumu
Ölçüm kurulumu erişim şebekesine bağlı bir test bilgisayarı, yalnızca bu amaçla tahsis
edilmiş ve bir test sunucusundan oluşmaktadır. Test sunucusu internet servis sağlayıcı şebekesi ile
kamusal internet arasındaki bağlantıyı sağlayan ağ geçidine mümkün olduğunca yakın olarak
yerleştirilir. Test sunucularının yerleştirildiği pozisyonlar, yapılan yerleşime ilişkin gerekçeler ile
sunucu ve test bilgisayarlarının özellikleri hizmet kalitesi raporunda belirtilir. Kurum işletmeci
tarafından belirlenen sunucu pozisyonlarında değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Bir işletmeci
tarafından bir ölçüm döneminde kullanılan tüm test sunucuları ve bilgisayarlarının aynı özelliklere
sahip olması gerekir. Test sunucuları ve bilgisayarların özellikleri ve pozisyonlarında yapılacak
değişiklikler gerekçeleri ile birlikte hizmet kalitesi raporunda belirtilir.
15 / 17
EK-2
Ek-5
İnternet Hizmeti Sunan İşletmecilere İlişkin Hizmet Kalitesi Ölçüm Sonuçları Tablosu
Ölçüm Dönemi ……-……-…… Ölçüm Ayı: ……
İşletmecinin Adı ……………………………………………………………………….
Hizmet Kalitesi Ölçüm Hedef
İlgili Ölçümler
Ölçütü Değeri Değerler
≥
Duyurulan
… Bağlantı
İndirme için ortalama veri aktarım hızı
kbit/saniye hızının
%75’i
...
İndirme için veri aktarım hızı standart sapması -
kbit/saniye
Tüm indirme işlemlerinin en hızlı %95’inin …
-
gerçekleştirilmesinde ulaşılan hız kbit/saniye
Veri Aktarım Hızı ≥
Duyurulan
… Bağlantı
Gönderme için ortalama veri aktarım hızı
kbit/saniye hızının
%75’i
Gönderme için veri aktarım hızı standart ...
-
sapması kbit/saniye
Tüm gönderme işlemlerinin en hızlı %95’inin …
-
gerçekleştirilmesinde ulaşılan hız kbit/saniye
İndirme işlemleri için yapılan gözlem sayısı …Adet -
Gönderme işlemleri için yapılan gözlem sayısı …Adet
… <180
Gecikme süresi ortalaması
milisaniye milisaniye
Gecikme süresi Gecikme süresi standart sapması
- -
(Jitter)
Gecikme süresi için gözlem sayısı
Kayıp paketin ölçüm süresinde gönderilen
Paket kaybı oranı %... < 1
pakete oranı
Başarılı oturum Başarılı oturum açma sayısının tüm oturum
%... > 95
açma oranı açma denemelerine oranı
Başarısız veri Başarısız veri aktarım sayısının, toplam veri
%... < 5
aktarım oranı aktarım deneme sayısına oranını,
16 / 17
EK-2
Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %50’ sinin
…Gün -
yerine getirilmesinde geçen süre
≤ Taahhüt
edilen
Bağlantı süresi Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %95’inin
…Gün bağlantı
yerine getirilmesinde geçen süre
süresi
(… Gün)
Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %99’unun
…Gün -
yerine getirilmesinde geçen süre
Tüm geçerli arızaların en hızlı karşılanan %
…Saat -
Arıza giderme 80’inin giderildiği süre
süresi
Tüm geçerli arızaların en hızlı karşılanan %
…Saat ≤ 96
95’inin giderildiği süre
Engelli abonelere Engelli aboneler tarafından bildirilen tüm geçerli
yönelik arıza arızaların en hızlı karşılanan %95’inin …Saat ≤ 60
giderme süresi giderildiği süre
17 / 17
EK-3
SABİT TELEFON HİZMETİNE İLİŞKİN HİZMET KALİTESİ TEBLİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞİ TASLAĞI
MADDE 1- (1) Sabit Telefon Hizmetine İlişkin Hizmet Kalitesi Tebliğinin 11’inci maddesi
metinden çıkarılmıştır.
MADDE 2- Aynı Tebliğde yer alan EK-4 aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
EK-4
Evrensel Hizmet Yükümlüsü Sabit Telefon Hizmeti Sunan İşletmecilere Yönelik Hizmet
Kalitesi Ölçüm Sonuçları Tablosu
Ölçüm Dönemi …..-.....-..... Ölçüm Ayı: …….
İşletmecinin Adı ....................................................................................................................
Hizmet Kalitesi Ölçüm Hedef
İlgili Veriler
Ölçütü Değeri Değerler
Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %50’sinin
…Gün -
yerine getirilmesinde geçen süre
Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %95’inin
Bağlantı süresi …Gün ≤ 6
yerine getirilmesinde geçen süre
Tüm taleplerin en hızlı karşılanan %99’inin
… Gün -
yerine getirilmesinde geçen süre
Arıza bildirme Geçerli arıza sayısının toplam kullanılan abone
%... ≤ 2.2
oranı hattı sayısına oranı
Tüm geçerli arızaların en hızlı karşılanan %
…Saat -
80’inin giderildiği süre
Arıza giderme
süresi
Tüm geçerli arızaların en hızlı karşılanan %
… Saat ≤ 90
95’inin giderildiği süre
Engelli abonelere Engelli aboneler tarafından bildirilen tüm geçerli
yönelik arıza arızaların en hızlı karşılanan %95’inin giderildiği … Saat ≤ 48
giderme süresi süre
Ulusal aramalarda arama blokaj oranı % … ≤ 1.5
Arama blokaj oranı Uluslararası aramalarda arama blokaj oranı % … ≤ 2.5
Ulusal aramalar için gözlem sayısı … Adet -
1 / 2
EK-3
Uluslararası aramalar için gözlem sayısı … Adet -
Ulusal aramalar için ortalama kurulma süresi … Saniye ≤ 3
Ulusal aramaların en hızlı %95’inin kurulduğu
… Saniye -
süre
Uluslararası aramalar için ortalama kurulma
… Saniye ≤ 7
süresi
Aramanın kurulma Uluslararası aramaların en hızlı %95’inin
… Saniye -
süresi kurulduğu süre
Arama blokaj olarak sınıflandırılan aramalar
dışındaki ulusal aramalar için yapılan gözlem … Adet -
sayısı
Arama blokaj olarak sınıflandırılan aramalar
dışındaki uluslararası aramalar için yapılan … Adet -
gözlem sayısı
Çalışır durumdaki Çalışır durumdaki ankesörlü telefonların
ankesörlü sayısının, ankesörlü telefonların toplam sayısına % … ≥ 95
telefonların oranı oranı
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ …/…/2023 tarihinde yürürlüğe girer.
2 / 2
Bu sayfadaki metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Bağlayıcı olan, Resmî Gazete’de yayımlanan metindir.